テルトゥリアヌスc. 155–c. 220

Patristica — 教父文献 日本語対訳Patrologia LatinaVol. 2De Fuga in Persecutione

Caput XIII 第XIII章

Tertullian · De Fuga in Persecutione · PL 2, 117B · 11 sectiones

De Fuga in Persecutione 13.1

1

Sed et omni petenti me dabo (Matth., V, 42). In caussa eleemosynae, non in concussurae, Petenti, inquit. Porro, qui concutit, non petit. Qui comminatur, si non acceperit, non postulat, sed extorquet.

PL 2, 117B

「求める者には誰にでも私は与えよう」(マタイ5:42)。だが、それは施しの場合であって、強請の場合ではない。「求める者には」と言われているのである。しかも、強請る者は求めてなどいない。受け取れなければと脅す者は、願うのではなく、捥ぎ取るのである。

De Fuga in Persecutione 13.2

2

Non eleemosynam exspectat, qui non miserandus, sed timendus venit. Dabo igitur misericordiae, non timiditatis meae nomine; ubi qui accepit, Deum honorat, et benedictionem mihi reddit; non ubi amplius se benefactum praestitisse credit, et praedam suam aspiciens dicit: «De reatu est.» Pascam et inimicum .

PL 2, 117B

憐れむべき者としてではなく、恐るべき者として来る者は、施しを待ってなどいない。それゆえ私は憐れみの名において与えるのであって、私の臆病の名において与えるのではない。受け取った者が神を崇め、私に祝福を返すところでこそ与えるのであって、その者がむしろ自分こそが恩恵を施したのだと思い込み、自分の獲物を眺めながら「これは罪状から出たものだ」と言うところでは与えない。私は敵をも養おう。

De Fuga in Persecutione 13.3

3

Sed inimicitiae alios habent titulos. Non tamen dixit traditorem, aut persecutorem, aut concussorem. Nam huic quanto magis carbones acervabo super caput, si non me redemero?

PL 2, 118A

しかし敵意には別の呼び名がある。とはいえ、引き渡す者とも、迫害者とも、強請る者とも言われてはいない。なぜなら、もし私が自分を贖わなかったなら、この者の頭上に、私はなおいっそう炭火を積み上げることになるのではないか。

De Fuga in Persecutione 13.4

4

Proinde, inquit, qui tibi tunicam sustulerit, vel etiam pallium concede, ad eum pertinet, qui rem, non qui fidem meam eripere quaesierit. Concedam et pallium non minanti traditionem.

PL 2, 118A

したがって、「お前の下着を奪う者には、上着もまた譲れ」と言われているが、それは、私の信仰ではなく、私の持ち物を奪おうとする者にこそ当てはまる。私が上着さえ譲るのは、引き渡しを脅していない者に対してである。

De Fuga in Persecutione 13.5

5

Si minatus fuerit, etiam tunicam reposcam, Omnium jam nunc dominicarum pronuntiationum sui sunt et caussae et regulae termini, non in infinitum, nec ad omnia spectant. Atque adeo qui omni petenti dari jubet, ipse signum petentibus non dat.

PL 2, 118A

もし脅すのであれば、私は下着さえも取り返すであろう。今やあらゆる主の宣言には、それぞれに固有の原因と規範の限界があり、無限にでも、あらゆることにでも及ぶわけではない。かくして、求める者には誰にでも与えよと命じた御方御自身が、求める者すべてに徴を与えるわけではないのである。

De Fuga in Persecutione 13.6

6

Alioquin si omnibus passim petentibus dandum putas, tu mihi videris, non dico vinum febricitanti, sed etiam venenum, aut gladium mortem desideranti daturus.

PL 2, 118A

さもなくば、誰でも構わず求める者すべてに与えるべきだとお前が考えるなら、お前は——熱病を患う者に酒を与えるというだけでなく——死を望む者には毒であれ剣であれ与えることになるだろう、と私には思われる。

De Fuga in Persecutione 13.7

7

Facite autem vobis amicos de mammona (Luc. XVI), quomodo intelligendum sit, parabola praemissa doceat, ad populum judaicum dicta, qui commissam sibi rationem Domini cum male administrasset, deberet de mammonae hominibus, quod nos eramus, amicos sibi potius prospicere, quam inimicos; et revelare nos a debitis peccatorum, quibus Deo detinebamur, si nobis de dominica ratione conferrent; ut cum coepisset ab hujus deficere gratia, ad nostram fidem refugientes, reciperentur in tabernacula aeterna.

PL 2, 118B

「マンモンで汝らのために友を作れ」(ルカ16章)ということがどう理解されるべきかは、先立つ譬えが教えている。それはユダヤの民に向けて語られたものであって、彼らは主から委ねられた会計を悪しく管理した結果、マンモンに属する人間たち——それは我々のことである——のうちから、敵としてではなく、むしろ友として自分のために備えておくべきであった。すなわち、彼らが主の会計から我々に分け与えるならば、我々を、神に対して負っている罪の負い目から解き放つことによってである。そうすれば、彼らが主の恩寵から脱落し始めたときに、我々の信仰へと逃れ来て、永遠の幕屋に迎え入れられるはずであった。

De Fuga in Persecutione 13.8

8

Quamvis nunc puta aliam interpretationem parabolae et sententiae istius, dum scias verisimile non esse ut concussores nostri in amicitiam redacti per mammonam, recipiant tunc nos in tabernacula aeterna.

PL 2, 118B

もっとも、今はこの譬えとこの言葉について、別の解釈を思い描いてもよい——ただし、我々を強請る者たちがマンモンによって友情へと連れ戻され、その時我々を永遠の幕屋に迎え入れるなどということは、ありそうにないと知っておく限りにおいてである。

De Fuga in Persecutione 13.9

9

Sed quid non timiditas persuadebit? quasi et fugere Scriptura permittat, et redimere praecipiat. Parum denique est, si unus aut alius ita eruitur. Massaliter totae ecclesiae tributum sibi irrogaverunt.

PL 2, 118B

しかし、臆病が説き伏せられないことなど何があろうか。まるで聖典が逃亡を許し、贖いを命じているかのように。そのうえ、一人か二人がそうして救い出されるだけでは足りないとでもいうように、教会全体がまとめて自らに租税を課してしまったのである。

De Fuga in Persecutione 13.10

10

Nescio dolendum an erubescendum sit, cum in matricibus beneficiariorum et curiosorum, inter tabernarios, et lanios, et fures balnearum, et aleones, et lenones, Christiani quoque vectigales continentur.

PL 2, 118C

特務兵(ベネフィキアリウス)や密偵たちの台帳の中に、居酒屋の亭主や、肉屋や、浴場の盗人や、賭博打ちや、女衒どもに交じって、キリスト教徒までもが貢納を負う者として名を連ねているとは、嘆くべきか恥じるべきか、私には分からない。

De Fuga in Persecutione 13.11

11

Hanc episcopatui formam Apostoli providentius condiderunt ut regno suo securi frui possent sub obtentu procurandi. Scilicet enim talem pacem Christus ad Patrem regrediens, mandavit a militibus per saturnalitia redimendam.

PL 2, 119A

監督職に対してこの慣行を、使徒たちがまこと用心深く定めたわけだ——監督たちが自分の支配を、取り仕切るのだという口実のもとに、安んじて享受できるように。なるほど、キリストは父のもとへ帰られるとき、そのような平和を、兵士たちからサトゥルナリア祭の付け届けによって買い取るべしと命じられたわけである。