Commentaria in Epistolam ad Corinthios secundam 6.1
(Vers. 1.) Adjuvantes autem et obsecramus, ne in vacuum gratiam Dei recipiatis. Duplici genere Apostolus humanae salutis curam subire contendit; ut ei Dei providentiae devotus existeret, et hominibus charitatis officium exhiberet.
PL 17, 298D(第1節)「また我々は助けつつ、懇願する。汝らが神の恩寵を空しく受けることのないように」。使徒は、二重の仕方で人間の救いへの配慮を引き受けようと努める。神の摂理に献身する者であり、人々に愛の務めを果たす者であるためである。
Commentaria in Epistolam ad Corinthios secundam 6.2
(Vers. 2.) In tempore accepto exaudivi te, et in die salutis adjuvi te (Esai. LIX, 8) : hoc scriptum est in Esaia propheta.
PL 17, 299A(第2節)「受け入れられる時に私は汝を聞き入れ、救いの日に汝を助けた」(イザヤ59:8〔引かれた句はイザヤ49:8〕)。これは預言者イザヤに書かれている。
Commentaria in Epistolam ad Corinthios secundam 6.3
Praedestinatam docet gratiam Dei in tempore Christi; sic enim decrevit Deus affluere misericordiam suam, ut in nomine Christi poscentibus auxilium largiretur.
PL 17, 299A神の恩寵がキリストの時に予定されていたことを、彼は教える。神は、自らの慈しみがあふれ出るように定め、キリストの名において願う者たちに助けを与えようとしたのである。
Commentaria in Epistolam ad Corinthios secundam 6.4
(Vers. 3.) Ecce nunc tempus acceptabile, ecce nunc dies salutis; nemini dantes ullam offensionem, ne vituperetur ministerium nostrum.
PL 17, 299A(第3節)「見よ、今は受け入れられる時、見よ、今は救いの日。我々は誰にも、いかなるつまずきをも与えず、我々の務めが非難されないようにする」。
Commentaria in Epistolam ad Corinthios secundam 6.5
Tempus adesse dicit, quo possint ad indulgentiam proficere peccatores: tempus adesse dicit, quo morbis mortalibus medicina possit infundi; et ideo se sollicitum esse circa aegrorum salutem, ne forte negligentia aliqua medicinae gratia effectu careret bonae voluntatis suae.
PL 17, 299A罪人たちが赦しへと進みうる時が来ていると彼は言い、死すべき病に薬が注がれうる時が来ていると言う。それゆえ自分は病人の救いに心を砕いているのであり、何らかの怠慢のゆえに、薬の恩寵が、自分の善き意志の効果を欠くことのないようにしているのである。
Commentaria in Epistolam ad Corinthios secundam 6.6
Fide ergo et vigilantia sua omnem offensionem negligentibus amputat; ne horum forte segnitia offensionis occasionem pareret discipulis: ac per hoc liberos se significant; quia quod salutare est simpliciter omni instantia praedicant.
PL 17, 299Bそれゆえ彼は、自らの信仰と油断のなさによって、怠る者たちのために、あらゆるつまずきを断ち切る〔negligentibus の係りは定かでない。怠る者たちがつまずく元を断つ意と取った〕。この者たちの怠惰が、弟子たちにつまずきの機会を生むことのないためである。したがって、彼らは自分たちが自由であることを示している。救いとなることを、素直に、あらゆる熱意をもって宣べ伝えるからである。
Commentaria in Epistolam ad Corinthios secundam 6.7
Unde subjecit: Ne vituperetur ministerium nostrum; vituperaretur enim ministerium ipsorum, si ea quae verbis docebant, operibus suis, ut fierent, exempla non darent.
PL 17, 299Bそれゆえ彼は付け加えた。「我々の務めが非難されないように」。実に彼らの務めは、言葉で教えたことを、自分たちの業で、そうなるようにと模範を示さなければ、非難されるからである。
Commentaria in Epistolam ad Corinthios secundam 6.8
(Vers. 4.) Sed in omnibus commendemus nosmetipsos ut Dei ministros. Dei ministri sine adulatione docent, ut ei cujus ministri sunt, placeant, non sicut pseudoapostoli, qui scientes non se a Deo missos, praesenti utilitati studebant. In multa patientia.
PL 17, 299B(第4節)「かえって、あらゆることにおいて、神に仕える者として我々自身を推薦しよう」。神に仕える者たちは、へつらいなしに教える。自分が仕える相手に喜ばれるためであって、偽使徒たちのようにではない。偽使徒たちは、自分が神から遣わされたのではないと知りながら、目先の利益を追っていた。「大いなる忍耐において」。
Commentaria in Epistolam ad Corinthios secundam 6.9
Patientia est, quae salvat homines; nisi enim patientia abusus esset, quomodo salvasset Corinthios, quos post praedicationem suam tantis vitiis morum, et erroribus diversarum sectarum invenerat involutos, quos patientia sua paulatim ad veram doctrinam revocat?
PL 17, 299B人々を救うのは忍耐である。もし忍耐を用いなかったなら、彼の宣教ののちに、道徳上のあまたの悪と、さまざまな党派の誤りにからめとられているのを見いだしたコリントの人々を、どうして救えたであろうか。彼は自らの忍耐によって、彼らを少しずつ真の教えへ呼び戻すのである。
Commentaria in Epistolam ad Corinthios secundam 6.10
In pressuris. Pressuras pertulit, sciens quid a Deo pro his sit promissum. In necessitatibus. Necessitas erat etiam in pressura positum docere; quia a Domino erat missus. In angustiis. Spe futuri angustiatus, perfidorum oppositionibus non cessit.
PL 17, 299C「苦難において」。彼は苦難を耐えた。これらのために神によって何が約束されているかを知っていたからである。「窮乏において」。苦難の中に置かれていても教えることは必然であった。主から遣わされたからである。「窮地において」。窮地に立たされても、将来への希望によって、背信の者たちの反対に屈しなかった。
Commentaria in Epistolam ad Corinthios secundam 6.11
(Vers. 5.) In plagis. A Judaeis et gentibus caesus frequenter, non tacuit gratiam Christi. In carceribus. Saepe in carcerem missus contempta salute sua, etiam illic donum Dei praedicavit. In perturbationibus.
PL 17, 299C(第5節)「鞭打ちにおいて」。ユダヤ人と異邦人からしばしば打たれても、キリストの恩寵を黙さなかった。「牢獄において」。しばしば牢に入れられ、身の安全を顧みず、そこでも神の賜物を宣べ伝えた。「動揺において」。
Commentaria in Epistolam ad Corinthios secundam 6.12
In tantum Deo devotus erat; ut nec perturbatio fiduciam, quam in Deo habebat, minueret. In laboribus. Laborare non destitit manibus suis; ne cui gravis esset, certus hoc sibi proficere apud Deum. In vigiliis.
PL 17, 299Cこれほどまでに神に献身していたので、動揺も、神に対して持つ確信を減らさなかった。「労苦において」。自分の手で働くことをやめなかった。誰の重荷にもならないためであり、これが神のもとで益になると確信していた。「徹夜において」。
Commentaria in Epistolam ad Corinthios secundam 6.13
Tam sollicitus erat circa officium sibi delegatum, ut nec nocte cessaret. In jejuniis. Aliquando voluntaria, aliquando necessitatis jejunia pertulit causa penuriae, et Deo gratias egit spiritaliter se pascenti; quia ideo contentus erat, ne ventris causa inclinaretur.
PL 17, 299D自分に託された務めについてこれほど心を砕いていたので、夜にもやめなかった。「断食において」。ときには自ら進んで、ときには貧しさのゆえに必要に迫られて断食を耐え、霊において自分を養う神に感謝した。腹のために屈しないよう、満足していたからである。
Commentaria in Epistolam ad Corinthios secundam 6.14
(Vers. 6.) In castitate. Castitatem sive corporis, sive Evangelii vindicans, non paucos fecit inimicos. In scientia. Legis et Evangelii scientiam non in sapientia humana, neque in simulatione asserens Deo se fidelem dispensatorem Christi exhibuit. In magnanimitate.
PL 17, 300A(第6節)「貞潔において」。体の貞潔であれ、福音の貞潔であれ、それを擁護して、少なからぬ敵を作った。「知識において」。律法と福音の知識を、人間の知恵によらず、偽りによらずに主張して、神に対して、自らがキリストの忠実な管理者であることを示した。「大きな心において」。
Commentaria in Epistolam ad Corinthios secundam 6.15
Grandis animi erat in bajulandis infirmitatibus fratrum, et in contemptu mundi hujus; unde alio loco dicit: Mihi mundus crucifixus est, et ego mundo (Galat. VI, 14) . In benignitate.
PL 17, 300A兄弟たちの弱さを担うことにおいても、この世を軽んじることにおいても、大きな心の持ち主であった。それゆえ別の箇所で言う。「私にとって世は十字架につけられ、私も世に対してそうである」(ガラテヤ6:14)。「親切において」。
Commentaria in Epistolam ad Corinthios secundam 6.16
Benignus erat, quia sicut arguebat, ita et blandiebatur; ut post correptionem leni exhortatione consolaretur. In Spiritu sancto. Spiritus sanctus effugit fictum (Sap. I, 5). Quoniam ergo sinceriter docebat, in Spiritu sancto Dei donum tradebat.
PL 17, 300A彼は親切であった。戒めたように、なだめもしたからである。叱責のあとには穏やかな勧めで慰めた。「聖なる霊において」。「聖なる霊は偽りを避ける」(知恵の書1:5)。彼は誠実に教えていたので、聖なる霊において神の賜物を伝えていた。
Commentaria in Epistolam ad Corinthios secundam 6.17
In charitate non simulata. Simulata charitas in his est, qui in necessitate deserunt fratres; unde hic semper necessitates fratrum suas faciens, simplex erat in charitate (De Poen., dist. 2, c. Ficta charitas) .
PL 17, 300B「偽りのない愛において」。偽りの愛は、窮乏のときに兄弟たちを見捨てる者たちのうちにある。それゆえ彼は、兄弟たちの窮乏をつねに自分のものとして、愛において素朴であった(『悔悛について』区分2、章「偽りの愛」〔グラティアヌス『教令集』の「悔悛について」の箇所。この文がそこに引かれていることを示す刷りの参照である。アンブロシウスの『悔い改めについて』ではない。ミーニュの脚注 f は、グラティアヌスの欄外にある形「偽りの愛とは、逆境のときに見捨てる愛である」を引く〕)。
Commentaria in Epistolam ad Corinthios secundam 6.18
Compatiebatur enim omnibus, sicut alio loco dicit: Quis scandalizatur, et ego non uror (II Cor. XII, 29) ? Haec enim vera charitas est, si sua utilitate contempta, ejus curam agat, quem diligere se profitetur: quod semper fecit Apostolus.
PL 17, 300B彼はすべての人とともに苦しんだからである。別の箇所で言うとおりである。「誰かがつまずいて、私が燃えないことがあろうか」(二コリント12:29〔引かれた句は二コリント11:29〕)。自分の利益を軽んじて、愛していると言う相手を気遣うなら、それこそ真の愛だからである。使徒は常にそうした。
Commentaria in Epistolam ad Corinthios secundam 6.19
(Vers. 7.) In verbo veritatis. Verbum veritatis erat in ejus doctrina; quia non aliud tradebat, quam a Domino acceperat. In virtute Dei. Virtus in eo Dei erat, quae per signa atque prodigia hunc idoneum ministrum probabat. Per arma justitiae a dextris et sinistris.
PL 17, 300B(第7節)「真理の言葉において」。彼の教えには真理の言葉があった。主から受けたもの以外を伝えなかったからである。「神の力において」。彼には神の力があり、それがしるしと不思議によって、彼が適任の仕える者であることを証しした。「右からも左からも、正義の武器によって」。
Commentaria in Epistolam ad Corinthios secundam 6.20
Liberum se significat fuisse a fidelibus et incredulis. Arma enim justitiae perimunt iniquitatem.
PL 17, 300B彼が、信じる者たちからも信じない者たちからも自由であったことを示している。正義の武器は不法を滅ぼすからである。
Commentaria in Epistolam ad Corinthios secundam 6.21
(Vers. 8.) Per gloriam et ignobilitatem. His qui Evangelium Dei gloriam aestimabant, manifeste integrum se et fidelem praedicatorem dicit.
PL 17, 300C(第8節)「栄光と不名誉を通して」。福音を栄光とみなす者たちに対して、彼は自らが完全で忠実な宣教者であることを明らかにしている。
Commentaria in Epistolam ad Corinthios secundam 6.22
Simili modo et eis qui verba divinae doctrinae ignobilitatem et deformationem putabant, fidelem se Dei ministrum exhibuit; dum non terretur, neque pudorem patitur ea illis loqui quae horrent audire.
PL 17, 300C同じように、神の教えの言葉を不名誉で醜いものと考えた者たちに対しても、彼は自らが神の忠実な仕える者であることを示した。彼らが聞くのを恐れる事柄を彼らに語ることを、恐れず、恥じもしなかったからである。
Commentaria in Epistolam ad Corinthios secundam 6.23
Per infamiam et bonam famam Etiam his integrum se Dei dispensatorem praebuit, qui fidei bonam opinionem faciebant, et qui malam; dum non metuit hanc invidiam, sed constans est.
PL 17, 300C「悪評と好評を通して」。信仰について好意的な評判を持つ者たちにも、悪い評判を持つ者たちにも、彼は神の完全な管理者であることを示した。この反感を恐れず、揺るがなかったからである。
Commentaria in Epistolam ad Corinthios secundam 6.24
Ut seductores, et veraces. Increduli seductores eos vocabant: fideles e contra veraces eos et simplices pronuntiabant. Nec hoc odio cedit, ut superducat fucum veritati. Ut ignoti, et qui cognoscimur. Malis ignoti erant, bonis noti; agnoscebant enim in his veritatem.
PL 17, 300C「惑わす者として、また真実を語る者として」。信じない者たちは彼らを惑わす者と呼び、信じる者たちは逆に、彼らを真実を語る素朴な者だと宣言した。彼はこの憎しみに屈して、真理に偽りの彩りを塗り重ねることはない。「知られていない者として、また知られている者として」。悪しき者たちには知られず、善き者たちには知られていた。善き者たちは、彼らのうちに真理を認めたからである。
Commentaria in Epistolam ad Corinthios secundam 6.25
(Vers. 9.) Ut morientes, et ecce vivimus. Odio illos habentes, quotidie putabant non evadere minas iniquitatis: isti autem, quia Deo propitio docebant, auxilio Christi tuti praestabantur a morte praesenti et futura. Quasi tentati, sed morti non traditi.
PL 17, 300D(第9節)「死にゆく者として、しかし見よ、我々は生きている」。彼らを憎む者たちは、彼らが不法の脅しを毎日逃れられないと考えていた。しかし彼らは、神の好意のもとに教えていたので、キリストの助けによって、現在の死からも来るべき死からも守られた。「試みられた者として、しかし死に渡されない者として」。
Commentaria in Epistolam ad Corinthios secundam 6.26
Tentati videbantur, quando sic tractabantur, ut cedere putarentur: et quia non vincebantur, morti non addicebantur. Hic enim addicitur morti, qui in fide non permanet; et morti non huic, sed futurae.
PL 17, 301A試みられたと見えたのは、屈したと思われるほどの扱いを受けたときである。しかし打ち負かされなかったので、死に引き渡されなかった。死に引き渡されるのは、信仰にとどまらない者だからである。しかもこの死にではなく、来るべき死にである。
Commentaria in Epistolam ad Corinthios secundam 6.27
Potest et de praesenti morte intelligi; tentari enim eos patiebatur Deus, ut pressuris crescerent merito: non tamen permittebat eos occidi.
PL 17, 301A現在の死について理解することもできる。神は、彼らが試みられることを許して、苦難の中で功績が増すようにしたが、殺されることは許さなかったからである。
Commentaria in Epistolam ad Corinthios secundam 6.28
(Vers. 10.) Ut tristes, semper autem gaudentes. Verum est, quia tristitia haec gaudium operatur, et qui eos injuriis contristabant, gaudium eorum exaggerabant. Ut pauperes, multos autem ditantes.
PL 17, 301A(第10節)「悲しむ者として、しかし常に喜ぶ者として」。この悲しみが喜びを生むのは本当である。侮辱によって彼らを悲しませた者たちは、彼らの喜びを大きくしたのである。「貧しい者として、しかし多くの者を富ませる者として」。
Commentaria in Epistolam ad Corinthios secundam 6.29
Quantum ad praesentem vitam pertinet, pauperes videbantur: sed spiritales divitias credentibus largiebantur; egeni in terris, in coelis divites. Ut nihil habentes, omnia autem possidentes.
PL 17, 301A現在の生に関しては貧しく見えたが、信じる者たちには霊的な富を惜しみなく与えた。地上では乏しく、天では富んでいた。「何も持たない者として、しかしすべてを所有する者として」。
Commentaria in Epistolam ad Corinthios secundam 6.30
Hoc fuit in apostolis gloriosum, ut sine sollicitudine et nomine possidendi non solum ea, quae in possessionibus erant, sed et ipsos eorum dominos possiderent; omnia enim necesse erat ante eorum poni pedes causa virtutum, sicut legimus in Actibus apostolorum (Act. IV, 35) .
PL 17, 301B使徒たちにおいて栄光であったのは、所有の心配もその名もなく、所有地にあるものだけでなく、その所有者たちそのものをも所有したということである。実に、使徒言行録で読むとおり、すべてのものが彼らの徳〔virtutes。使徒言行録4:33 の使徒たちの「力」(奇跡)とも読める〕のゆえに、彼らの足もとに置かれねばならなかったからである(使徒言行録4:35)。
Commentaria in Epistolam ad Corinthios secundam 6.31
(Vers. 11.) Os nostrum patet ad vos, o Corinthii. Hoc libertatis causa loquitur, et purae conscientiae; male enim sibi conscia mens loqui trepidat, sensum perdit, in verbis errat. Cor nostrum dilatatum est.
PL 17, 301B(第11節)「我々の口は汝らに向かって開いている、コリントの人々よ」。これは自由のゆえに、清い良心のゆえに語る。やましい精神は語るのに震え、感覚を失い、言葉につまずくからである。「我々の心は広げられた」。
Commentaria in Epistolam ad Corinthios secundam 6.32
Eorum cor dilatatur, qui fiducia bonae conversationis gaudent in sese, aut certe futuri spe praemii in tribulatione non angustantur; quia sicut in hac vita nisi praecesserit labor, redditus non sequitur: ita et in rebus divinis si non exitia anteierint, praemium non sequetur.
PL 17, 301B善い生き方への確信によって自分自身のうちで喜ぶ者、あるいは来るべき報いの希望によって苦難の中でも狭められない者の心は、広げられる。この生において、労苦が先立たなければ報酬が続かないように、神のことにおいても、滅びが先立たなければ報いは続かないからである。
Commentaria in Epistolam ad Corinthios secundam 6.33
(Vers. 12, 13.) Non angustiamini in nobis, angustiamini autem in visceribus vestris, eamdem habentes mercedis retributionem.
PL 17, 301C(第12・13節)「汝らは我々のうちで狭められているのではなく、汝ら自身の内臓において狭められている。同じ報いの返済を受けるのだから」。
Commentaria in Epistolam ad Corinthios secundam 6.34
Hoc dicit, quia non oberat magistris, si discipuli male verterentur, contemnentes vigorem doctrinae; quia unusquisque pro operibus suis mercedem accipiet; quia quod ad magistros pertinet, non tacuerunt, dicente Domino ad Ezechielem prophetam: Exalta vocem tuam, et loquere ad plebem; si te audierint, lucraberis eos: si quominus, tu animam tuam salvabis (Ezech. III, 19) .
PL 17, 301C彼がこう言うのは、弟子たちが教えの力強さを軽んじて悪い方へ向かったとしても、教師たちには害にならないからである。各人は自分の業に応じて報いを受けるからであり、教師たちに関するかぎり、彼らは黙っていなかったからである。主が預言者エゼキエルに言うとおりである。「汝の声を上げ、民に語れ。汝の言うことを彼らが聞くなら、汝は彼らを得るであろう。そうでなければ、汝は汝の魂を救うであろう」(エゼキエル3:19)。
Commentaria in Epistolam ad Corinthios secundam 6.35
(Vers. 14.) Sicut filiis dico, dilatamini et vos, et nolite jugum ducere cum infidelibus. Ad bonam conversationem et spem eos hortatur; ut fidentes et purgantes conscientias suas, possint in semetipsis gaudere, habentes fiduciam purae mentis, sicut et eorum magistri, separantes se ab infidelium societate in operibus malis.
PL 17, 301C(第14節)「子らに対して言うように、汝らも広がれ。不信仰の者たちとともに軛を引くな」。彼は彼らを、善い生き方と希望へ励ます。確信をもち、良心を清めて、自らのうちで喜ぶことができるようにするためであり、彼らの教師たちと同じく清い精神への確信をもって、悪しき業における不信仰の者たちとの交わりから身を引くようにするためである。
Commentaria in Epistolam ad Corinthios secundam 6.36
Et bene ergo agendo, et futura sperando, dilatari vult illos animo; qui enim laborat, et futura non credit, sicut infidelis, angusti animi est desperatione futuri.
PL 17, 301D善く行うことと、将来を望むことによって、彼は彼らの心が広げられることを望む。労苦しながら将来を信じない者は、不信仰の者のように、将来への絶望のゆえに心が狭いからである。
Commentaria in Epistolam ad Corinthios secundam 6.37
(Vers. 15, 16.) Quae enim participatio justitiae cum iniquitate? aut quae societas lumini cum tenebris? quaeve consensio Christi cum Belial? aut quae pars fideli cum infideli? vel quae conventio templo Dei cum idolis?
PL 17, 301D(第15・16節)「実に、正義が不法とどんな共有をもつか。あるいは、光が闇とどんな交わりをもつか。キリストがベリアルとどんな一致をもつか。あるいは、信じる者が不信仰の者とどんな分をもつか。あるいは、神の神殿が偶像とどんな合意をもつか」。
Commentaria in Epistolam ad Corinthios secundam 6.38
Manifestum est haec quae enumerat, esse contraria; ac per hoc fugiendum ab his docet, quia dicit Dominus: Nemo potest duobus dominis servire (Matth. VI, 24) .
PL 17, 302A彼が数え上げるこれらのものが相反することは明らかである。したがって、主が「誰も二人の主人に仕えることはできない」(マタイ6:24)と言うとおり、これらから逃れるべきだと彼は教える。
Commentaria in Epistolam ad Corinthios secundam 6.39
Lex enim justitiam praedicat, ut fugiatur iniquitas: lumen ostendit, quod est veritas; ut ab ignorantia, quae tenebrae sunt, recedatur: Christum in Dei mysterio annuntiat; ut a diabolo, qui se Deum mentiri vult, abscedatur: credentibus vitam pollicetur aeternam; ut perfidia exuti, ab omni infidelium errore sint alieni: idola prohibuit coli; quia templo Dei sunt inimica.
PL 17, 302A実に律法は、不法が避けられるように、正義を宣べる。光、すなわち真理を示す。闇である無知から離れるためである。神の奥義においてキリストを告げ知らせる。自らを神だと偽ろうとする悪魔から離れるためである。信じる者たちに永遠の生命を約束する。背信を脱ぎ捨て、不信仰の者たちのあらゆる誤りから遠ざかるためである。偶像を拝むことを禁じた。神の神殿に敵対するからである。
Commentaria in Epistolam ad Corinthios secundam 6.40
Vos enim templum estis Dei vivi. Nihil tam inimicum homini, quam idola; quia ab unius Dei fide cogunt eum recedere.
PL 17, 302A「実に汝らは、生ける神の神殿である」。人にとって偶像ほど敵対するものはない。偶像は人を、唯一の神への信仰から退かせるからである。
Commentaria in Epistolam ad Corinthios secundam 6.41
(Vers. 17, 18.) Sicut dixit Deus (Levit. XXVI, 12) : Quoniam inhabitabo in illis, et inter eos ambulabo, et ero illorum Deus, et ipsi erunt mihi populus.
PL 17, 302B(第17・18節)〔節の数は刷りのまま。この句は第16節の後半に当たり、続く句が第17・18節〕「神が言ったとおりである(レビ記26:12)。『私は彼らのうちに住み、彼らの間を歩み、彼らの神となり、彼らは私の民となる』」。
Commentaria in Epistolam ad Corinthios secundam 6.42
Quapropter exite de medio eorum, et separamini, dicit Dominus (Esai. LII, 11) , et immundum nolite tangere; et ego suscipiam vos, et ero vobis in patrem, et vos eritis mihi in filios et filias, dicit Dominus omnipotens.
PL 17, 302B「それゆえ、彼らの中から出て、分かれよ、と主は言う(イザヤ52:11)。そして汚れたものに触れるな。私は汝らを受け入れ、汝らの父となり、汝らは私の息子、娘となる、と全能の主は言う」。
Commentaria in Epistolam ad Corinthios secundam 6.43
Interim primae causae sensum explicemus; ut cujus personae verba sint, declaremus dicentis: Quoniam inhabitabo in illis, et inter eos ambulabo, et ero illorum Deus, et ipsi erunt mihi populus.
PL 17, 302Bひとまず、最初の論点の意味を説き明かそう。「私は彼らのうちに住み、彼らの間を歩み、彼らの神となり、彼らは私の民となる」と語るのは、誰の立場の言葉なのかを明らかにするためである。
Commentaria in Epistolam ad Corinthios secundam 6.44
Haec verba Christi sunt; hoc est enim, quod inter caetera Hieremias testatus est dicens: Post haec in terris visus est, et inter homines conversatus est (Baruch. III, 38) ; hic enim habitavit in nobis, dicente Joanne apostolo: Et Verbum caro factum est, et habitavit in nobis (Joan. I, 14) .
PL 17, 302Bこれらはキリストの言葉である。実に、エレミヤが、ほかのことのうちでも証しして言ったのは、こういうことである。「そののち彼は地上に現れ、人々の間で暮らした」(バルク3:38)〔注解者はバルク書の句をエレミヤの言葉として引く〕。実に彼は我々のうちに住んだ。使徒ヨハネが言うとおりである。「そして言葉は肉となり、我々のうちに住んだ」(ヨハネ1:14)。
Commentaria in Epistolam ad Corinthios secundam 6.45
Et quia Deus noster est, dicit iterum Hieremias: Hic est Deus noster (Baruch. III, 36) . Et quia populus ejus sumus, dubium non est; Ecclesia enim Christi est.
PL 17, 302Cまた、彼が我々の神であることについて、エレミヤは再び言う。「これが我々の神である」(バルク3:36)。我々が彼の民であることは疑いない。教会はキリストのものだからである。
Commentaria in Epistolam ad Corinthios secundam 6.46
Ideoque separari nos vult ab omni contaminatione; ut suscipiat nos in filios, sicut dicit: Filioli, adhuc modicum tempus vobiscum sum (Joan. XIII, 33) . Et quia omnipotens est, puto ambigi non debere.
PL 17, 302Cそれゆえ彼は、我々をあらゆる汚れから分け、息子として受け入れようとする。こう言うとおりである。「小さな子らよ、私はなおしばらく汝らとともにいる」(ヨハネ13:33)。そして彼が全能であることは、疑われるべきではないと私は思う。
Commentaria in Epistolam ad Corinthios secundam 6.47
Si enim, sicut ipse dicit, quaecumque facit Pater, eadem et Filius facit similiter (Joan. V, 19) ; hoc est Filium omnia posse, quae potest et Pater. Si quid non potest Pater, non potest et Filius.
PL 17, 302C実に、彼自身が言うように、「父が行うことは何でも、子も同様に行う」(ヨハネ5:19)。これは、父のなしうることを、子もすべてなしうるということである。父がなしえないことがあるなら、子もなしえない。
Commentaria in Epistolam ad Corinthios secundam 6.48
Sed idoneus est Filius, qui dicit de Patre: Apud Deum autem omnia possibilia sunt (Matth. XIX, 26) .
PL 17, 302Cしかし、父について「神のもとではすべてが可能である」(マタイ19:26)と言う子は、その証人としてふさわしい。
Commentaria in Epistolam ad Corinthios secundam 6.49
Hoc testimonio et nos ad puram vitam exhortatus est, et Dominum nostrum Jesum jam olim Dominum nostrum, et suscepturum nos in affectu charitatis suae, praedestinatum ostendit.
PL 17, 302Cこの証言によって、彼は我々を清い生活へと励まし、また、我々の主イエスが、すでに昔から我々の主であり、自らの愛の情のうちに我々を受け入れる者として予定されていたことを示した。