アンブロシアステルfl. c. 366–384

Patristica — 教父文献 日本語対訳 › Patrologia Latina › Vol. 17 › Commentaria in Epistolam ad Corinthios secundam

Caput XII 第XII章

Ambrosiaster · Commentaria in Epistolam ad Corinthios secundam · PL 17, 329A · 75 sectiones

Commentaria in Epistolam ad Corinthios secundam 12.1

1

(Vers. 1.) Si gloriari oportet, sed non opus est mihi. Princeps Damasci videns Judaeos insidias tendentes Apostolo, implere voluit per potentiam, malam cogitationem eorum, ut ipse si posset, eum comprehenderet, et ut Judaeis placeret, et ut diligens in officio sibi credito videretur, si eum quem publice perturbatorem audiret, causa quietis interficeret.

PL 17, 329A

(第1節)「誇らねばならないなら、だがそれは私に必要でない」。ダマスコの長は、ユダヤ人たちが使徒に罠を仕掛けているのを見て、彼らの悪しき企てを権力によって成し遂げようとした。できるなら自分で彼を捕らえるためである。公に騒乱者と聞こえている者を平穏のために殺せば、ユダヤ人たちの気に入り、委ねられた職務に熱心な者とも見られるであろうからである。

Commentaria in Epistolam ad Corinthios secundam 12.2

2

Hoc inter ipsa primordia, tunc quando apparuit illi in via Dominus eunti Damascum, incensi sunt Judaei, videntes eum, qui vinctos credentes in Christum venerat perducere in Hierusalem, praedicare sectam, quam venerat condemnare (Act. IX, 2 et seq.) : et sic factum est ut a discipulis per fenestram per murum in sporta demissus effugeret.

PL 17, 329A

これはまさに最初のころ、主がダマスコへ向かう道で彼に現れたそのときに、ユダヤ人たちが憤ったことである。キリストを信じる者たちを縛ってエルサレムへ連行するために来た者が、断罪しに来たその一派を宣べ伝えているのを見たからである(使徒言行録9:2以下)。こうして、弟子たちによって窓から城壁伝いに籠に入れて降ろされ、彼は逃れたのである。

Commentaria in Epistolam ad Corinthios secundam 12.3

3

Quod quidam indigne factum dicunt; quia non Dei auxilio liberatus est. Sed quod ab hominibus fieri potuit, quid opus erat, ut Dei suffragio liberaretur; cum Dei suffragium tunc sit necessarium, si humanum auxilium deficiat?

PL 17, 329B

ある者たちは、これは使徒にふさわしくないやり方だったと言う。神の助けによって救われたのではないからである。しかし、人間によってできたことについて、なぜ神の支援による救出が必要だったのか。神の支援は、人の助けが尽きたときにこそ必要なのだから。

Commentaria in Epistolam ad Corinthios secundam 12.4

4

Quo facto non sibi dicit expedire gloriari, quia praesentis vitae gaudium fragile est; si enim non evasisset, martyrium fecerat.

PL 17, 329B

この出来事について、誇ることは自分に益にならないと彼は言う。今の命の喜びは脆いからである。もし逃れていなかったなら、殉教していたはずである。

Commentaria in Epistolam ad Corinthios secundam 12.5

5

Sed quia fugiendum in persecutione mandatum est (Matth. X, 23) , data opera effugit, nec enim debet aliquis exspectare ut in semetipsum peccetur.

PL 17, 329B

しかし迫害のときには逃れよと命じられているので(マタイ10:23)、彼は意図して逃れた。人は自分自身に対して罪が犯されるのを待つべきではないからである。

Commentaria in Epistolam ad Corinthios secundam 12.6

6

Ergo gloriandum dicit, quia evasit: sed non expedit, inquit, propter superbiam: quia de humilitate crescitur, et auxilium Dei mitibus proficit, non elatis.

PL 17, 329C

したがって、逃れたことは誇るべきことだと彼は言う。だが、傲慢のゆえに益にならないと彼は言う。人はへりくだりによって成長し、神の助けは高ぶる者ではなく柔和な者に及ぶからである。

Commentaria in Epistolam ad Corinthios secundam 12.7

7

Praeterea quia gloriatur mortem se evasisse, quae pro fide infertur, inane videri significat pati pro Christo; ideo non expedit gloriari.

PL 17, 329C

さらに、信仰のために加えられる死を逃れたことを誇るなら、キリストのために苦しむことが空しいと見えると示してしまう。だから誇ることは益にならない。

Commentaria in Epistolam ad Corinthios secundam 12.8

8

(Vers. 2.) Veniam autem ad visiones et revelationes Domini. Nunc ostensurus est, quo sublatus est: ut proinde quanta et qualia sint, quae illi ostensa et dicta sunt, possint intelligi: ne, sicut quibusdam videbatur, minor caeteris apostolis crederetur.

PL 17, 329C

(第2節)「しかし私は、主の幻と啓示に進もう」。今や彼は、どこまで引き上げられたかを示そうとする。それは、彼に示され語られたものがどれほどのもの、どのようなものか理解されうるためであり、ある者たちにはそう見えていたように、他の使徒たちより劣ると思われることのないためである。

Commentaria in Epistolam ad Corinthios secundam 12.9

9

Scio, inquit, hominem in Christo ante annos quatuordecim, sive in corpore, nescio; sive extra corpus, nescio, Deus scit, raptum hujusmodi usque ad tertium coelum.

PL 17, 329C

「私は知っている」と彼は言う。「キリストにある一人の人を。十四年前、体のうちにあってか、私は知らない、体を離れてか、私は知らない、神が知っている、そのような人が第三の天にまで奪い去られた」。

Commentaria in Epistolam ad Corinthios secundam 12.10

10

Utrumque confirmavit, quia utrumque posse fieri non negavit: ut et sine corpore rapi potuisset, et in corpore. Et forte quibusdam videatur non magnum esse, si homo Christi raptus est usque ad tertium coelum; cum in tertio circulo dicatur luna esse.

PL 17, 329D

彼は両方を確かなこととした。どちらもありうることを否定しなかったからである。体なしでも、体のうちにあっても、奪い去られえた、ということである。ところで、キリストにある人が第三の天にまで奪い去られたことを、ある者たちは大したことでないと考えるかもしれない。月は第三の圏にあると言われているからである。

Commentaria in Epistolam ad Corinthios secundam 12.11

11

Sed non ita est, quia ultra omnia mundi sidera raptus intelligitur: et ideo magnificum et mirabile est quod narrat; significat enim supra firmamentum, in tertium numero coelum de spiritalibus coelis raptum semetipsum.

PL 17, 329D

しかしそうではない。彼はこの世界のすべての星々を越えて奪い去られたと理解されるからである。だから彼の語ることは壮大で驚くべきである。彼は、大空の上、霊的な諸天のうち、数えて第三の天へ自分が奪い去られたことを示しているのである。

Commentaria in Epistolam ad Corinthios secundam 12.12

12

(Vers. 3, 4, 5.) Et scio talem hominem, sive in corpore, sive extra corpus, nescio, Deus scit, quia raptus est in paradisum, et audivit arcana verba, quae non licet homini loqui. Pro hujusmodi gloriabor.

PL 17, 330A

(第3・4・5節)「そして私は、そのような人を知っている。体のうちにあってか、体を離れてか、私は知らない、神が知っている。その人は楽園に奪い去られ、人が語ることの許されない秘められた言葉を聞いた。そのような人について私は誇ろう」。

Commentaria in Epistolam ad Corinthios secundam 12.13

13

Bis se raptum dicit, id est, primo hinc usque ad tertium coelum, deinde in paradisum coelestem, in quo latroni dixit Dominus, quod futurus esset cum eo in paradiso, inquit (Luc. XXIII, 43) , Patris: illic ubi et civitas Dei dicitur esse Hierusalem mater nostra.

PL 17, 330A

彼は二度奪い去られたと言う。すなわち、最初はここから第三の天まで、次に天の楽園へである。主が盗人に、自分とともに父の楽園にいることになると言ったのは、そこのことである〔底本は「in paradiso, inquit (Luc. XXIII, 43), Patris」と刷り、語順が乱れている。「父の楽園」と読む。ミーニュの脚注 e は、ローマ版だけが inquit … Patris を欠いて cum eo in paradiso: illic ubi と読むとする〕(ルカ23:43)。そこには、神の町、我々の母エルサレムがあるとも言われる。

Commentaria in Epistolam ad Corinthios secundam 12.14

14

Quid ergo mirum, si post resurrectionem corpus jam expiatum atque tenuatum factum, immortale futurum credatur in coelis (Galat. IV, 26) ; quando non dubitat Apostolus adhuc mortale corpus potuisse levari in coelos, et tolli in paradisum Dei Patris coelestem?

PL 17, 330A

では、復活の後に体がすでに清められ精妙になって、天で不死のものとなると信じられるのは、何の不思議があろうか。使徒が、まだ死すべき体が天へ上げられ、天の父なる神の楽園へ取り上げられうることを疑わないというのに(ガラテヤ4:26)〔この引照は前節の「母エルサレム」にかかる位置にあるべきかと思われる〕。

Commentaria in Epistolam ad Corinthios secundam 12.15

15

Pro hujusmodi homine, id est, qui tam dignus est Deo, ut hoc experiretur, gloriari se dicit: et non vult aperte dicere, quia de se loquitur, ne laudare se videatur.

PL 17, 330B

「そのような人について」とは、すなわち神にこれほどふさわしく、これを経験した人について、彼は誇ると言うのである。そして、自分のことを語っていると明言しようとしないのは、自分を誉めていると見られないためである。

Commentaria in Epistolam ad Corinthios secundam 12.16

16

Et Joannes apostolus, cum de se sciatur loqui: Hic est, ait, discipulus, quem diligebat Jesus, qui et recubuit in coena supra pectus ejus (Joan. XXI, 20) ; ne gloriose de se effari videretur. Pro me autem non gloriabor, nisi in infirmitatibus meis.

PL 17, 330B

使徒ヨハネも、自分について語っていることが知られているのに、「これは、イエスが愛した弟子で、晩餐のとき彼の胸の上に身をもたせかけた者である」と言う(ヨハネ21:20)。自分について誇らしげに語っていると見られないようにするためである。「私自身については誇らない、ただ私の弱さにおいてのみ」。

Commentaria in Epistolam ad Corinthios secundam 12.17

17

Sic de se non gloriatur, dum non aperte de se profitetur. In infirmitatibus sane inquit, meis gloriabor. Exponere enim pressuras passionum, et infirmitates angustiarum non videtur gloriosum, sed flebile.

PL 17, 330B

こうして、自分のことを公然と告白しないあいだは、自分について誇らない。ただし「私の弱さにおいて誇る」と彼は言う。苦しみの苦難と窮地の弱さを述べ立てることは、誇らしいことではなく、涙を誘うことに見えるからである。

Commentaria in Epistolam ad Corinthios secundam 12.18

18

Idcirco se in his gloriari dicit, sciens tamen quia ad profectum perducunt remunerationum coelestium. Quid enim tam gloriosum in futurum christiano, quam exitia pro Christo illata sibi narrare?

PL 17, 330B

彼がこれらのことを誇ると言うのは、それらが天の報いの進展に導くと知っているからである。将来キリスト教徒にとって、キリストのために加えられた苦難を語ることほど栄光あることがあろうか。

Commentaria in Epistolam ad Corinthios secundam 12.19

19

(Vers. 6.) Nam et si voluero gloriari, non ero stultus; nam veritatem dicam. Hoc dicit, quia si meritum suum profiteatur, quod habet apud Deum, non erit imprudens; vera enim loquitur.

PL 17, 330C

(第6節)「たとえ私が誇りたいと思っても、愚か者にはならないだろう。真実を語るからである」。これは、神のもとで自分が持つ功績を告白するなら、無思慮ではないであろう、ということである。真実を語っているからである。

Commentaria in Epistolam ad Corinthios secundam 12.20

20

Ergo si quis pro meritis suis, quae sibi ostensa sunt, loquitur, non est utique stultus: si autem taceat, est etiam prudens.

PL 17, 330C

したがって、自分に示された功績について語る者は、決して愚かではない。黙っているなら、さらに賢い。

Commentaria in Epistolam ad Corinthios secundam 12.21

21

Sed qua causa hic non palam glorietur, nunc subjicit dicens: Parco autem, ne quis me existimet supra id, quod videt in me, aut audit aliquid ex me.

PL 17, 330C

ではなぜここで彼が公然とは誇らないのか、今、続けて述べる。「私は控える。誰かが、私に見るところ、あるいは私から聞くところ以上に私を考えることのないようにである」。

Commentaria in Epistolam ad Corinthios secundam 12.22

22

Ostendit igitur qua causa non aperte glorietur: Ne quis me existimet, inquit, ultra, gloriam meam tendere, quam limes meritorum admittit. Hos significat, quos obtrectatores habebat causa Legis, sicut supra memoravi. Nam utique meritorum gloriam bonum est non tacere; ut invitentur credentes.

PL 17, 330C

したがって彼は、なぜ公然とは誇らないかを示す。「誰かが、私の功績の境が認める以上に、私の誇りを広げていると私を考えることのないように」と彼は言う。ここで彼が指すのは、先に述べたように、律法のゆえに彼を中傷していた者たちである。もちろん、功績の誇りについて黙らないのは善いことである。信じる者たちが誘われるためである。

Commentaria in Epistolam ad Corinthios secundam 12.23

23

(Vers. 7.) Et ne sublimitate revelationum extollar, datus est mihi stimulus carnis, angelus Satanae, ut me colaphiset, ne extollar.

PL 17, 330D

(第7節)「そして啓示の高さによって私が思い上がらないよう、私に肉の刺が与えられた、サタンの使いが。私を打つためである、私が思い上がらないように」。

Commentaria in Epistolam ad Corinthios secundam 12.24

24

Deum bonis meritis providere testatur; dum permittit tentationibus bonos deprimi, non solum ne laborum suorum fructibus abdicentur, verum etiam ut augeantur his ad cumulum possessionis aeternae.

PL 17, 330D

彼は、神が善い功績に配慮していると証言する。善い者たちが試練によって抑えられるのを許すのは、彼らの労苦の実りを失わないためだけでなく、それによって永遠の所有の積み増しとなるためでもある。

Commentaria in Epistolam ad Corinthios secundam 12.25

25

Hoc ergo remedium datum est Apostolo, ut injuriis pressus, animo non possit extolli pro magnitudine revelationum; quia otiosum pectus necesse habebat in iis, quae viderat, extolli.

PL 17, 331A

したがって、この薬が使徒に与えられた。侮辱に押しつぶされて、啓示の大きさのゆえに心が高ぶることができないようにするためである。暇な胸は、見たもののゆえに必ず高ぶるはずだったからである。

Commentaria in Epistolam ad Corinthios secundam 12.26

26

(Vers. 8, 9.) Propter hoc ter Dominum rogavi, ut discederet a me; et ait mihi: Sufficit tibi gratia mea; nam virtus in infirmitate perficitur.

PL 17, 331A

(第8・9節)「このゆえに私は三度主に願った、それが私から離れるようにと。すると彼は私に言った。『私の恩寵が汝に十分である。力は弱さのうちに完成されるからである』」。

Commentaria in Epistolam ad Corinthios secundam 12.27

27

Stimuli diaboli, quos perfide mentibus inferens ad nocendum Dei servis instigat, ut cessarent ab eo, ter Dominum deprecatum se fuisse, et non impetrasse testatur: non quia despectum se dicit, sed quia inscius contra se petebat, ut cessarent ab eo tentationes, per quas perfectior se fiebat.

PL 17, 331A

悪魔の刺は、彼が不実にも精神に差し込み、神の僕たちを害するようけしかけるものであるが、それが自分から離れるよう三度主に願い、聞き入れられなかったと彼は証言する。自分が軽んじられたと言うのではない。知らずに自分に不利なことを、すなわちそれによって自分がいっそう完全な者となっていた試練が自分から離れるようにと願っていたからである。

Commentaria in Epistolam ad Corinthios secundam 12.28

28

Ideo ad Romanos dicit: Nam quid oremus, sicut oportet, nescimus (Rom. VIII, 27) . Unde hoc dicit sibi responsum, ut sufficeret sibi gratia Dei, qua aut vires tolerandi addebantur, aut tempus pressurae abbreviabatur; ut devotio dum infirmitate pressurae accidentis non frangitur, probata videatur.

PL 17, 331A

だからローマの人々に宛てて言う。「実に、我々は、何を祈るべきか、当然そうすべきようには知らない」(ローマ8:27)〔引かれた句はローマ8:26にある〕。そこで彼は、神の恩寵が自分に十分であるようにと答えられたと言う。その恩寵によって、耐える力が加えられるか、苦難の時が短縮されたのである。降りかかる苦難の弱さに信心が砕かれないことによって、その信心が確かなものと認められるためである。

Commentaria in Epistolam ad Corinthios secundam 12.29

29

Libentissime itaque magis gloriabor in infirmitatibus meis, ut inhabitet in me virtus Christi. Apertum est quia tunc gloriandum docet, quando injuriis humiliatur.

PL 17, 331B

「それゆえ、いとも喜んで、私はいっそう私の弱さを誇ろう、キリストの力が私のうちに宿るために」。侮辱によってへりくだらされるとき、そのときに誇るべきだと彼が教えていることは明らかである。

Commentaria in Epistolam ad Corinthios secundam 12.30

30

A Christo autem virtus tolerandi praebetur; ut quia prius asperae, ac per hoc fastidiendae injuriae videbantur, postea libenter suscipiendae; ut Christi auxilio lenirentur.

PL 17, 331B

耐える力はキリストから与えられる。初めは苛烈で、したがって避けたいと見えた侮辱が、のちには喜んで受け入れるべきものとなり、キリストの助けによって和らげられるためである。

Commentaria in Epistolam ad Corinthios secundam 12.31

31

Libenter ergo caedi se dicit, dummodo a Christo curetur, sciendo plus addere medicinam Christi ad salutem, quam infirmitas detrahit sanitati.

PL 17, 331B

したがって、キリストによって癒やされるかぎり、喜んで打たれると彼は言う。キリストの薬は、弱さが健康から奪うよりも多くを救いのために加えると知っているからである。

Commentaria in Epistolam ad Corinthios secundam 12.32

32

(Vers. 10.) Quapropter placeo mihi in infirmitatibus, in contumeliis; cum enim infirmor, tunc potens sum. Verum est, quia tunc vincit Christianus, cum perdere putatur: et tunc perdit perfidia, cum se vicisse gratulatur. Plaudit ergo, cum illi insultatur; et surgit, cum premitur.

PL 17, 331B

(第10節)「それゆえ私は、弱さにおいて、辱めにおいて、満足している。弱いとき、そのとき私は力ある者だからである」。そのとおりである。キリスト教徒は、負けたと思われるそのときに勝つ。背信は、勝ったと喜ぶそのときに滅びる。したがってキリスト教徒は、侮られるときに喝采し、押さえつけられるときに立ち上がる。

Commentaria in Epistolam ad Corinthios secundam 12.33

33

(Vers. 11.) Factus sum insipiens, vos me coegistis. Compulsum se dicit, ut quid esset, ostenderet. Et non utique stultus est, qui de se vera locutus est: sed inclinat se, ut manifestet quia non voluntate merita sua ostendit. Ego enim debui a vobis commendari.

PL 17, 331C

(第11節)「私は愚か者になった、汝らが私を強いたのだ」。彼は、自分が何者であるかを示すために強いられたと言う。真実を自分について語った者は、決して愚かではない。身をかがめるのは、自分の功績を自らの意志で示すのではないことを明らかにするためである。「私は汝らから推薦されるべきだった」。

Commentaria in Epistolam ad Corinthios secundam 12.34

34

Manifestum est, quia hi debuerant testimonium ei perhibere adversus obtrectatores ejus, apud quos Ecclesiam constituit, et signorum prodigia apostolatus ostendit; ut hoc tacente, illi eum defenderent, quem patrem habebant in Evangelio Christi.

PL 17, 331C

明らかに、彼らは、彼を中傷する者たちに対して、彼のために証言すべきだった。その彼らのもとで彼は教会を打ち立て、使徒職のしるしと不思議を示したのである。彼が黙っていても、キリストの福音において父としていた彼を、彼らが弁護するべきだった。

Commentaria in Epistolam ad Corinthios secundam 12.35

35

Nihil enim minus feci, quam illi valde apostoli. Valde, hoc est nimis, sicut quibusdam videbatur; nam hoc erant, quod et apostolus Paulus.

PL 17, 331D

「私は、あの並はずれた使徒たちに何一つ劣ることをしなかった」。「並はずれた」とは、すなわち「過度に」ということで、ある者たちにはそう見えていた。彼らも使徒パウロと同じ〔使徒〕だったからである。

Commentaria in Epistolam ad Corinthios secundam 12.36

36

Hoc ergo dicit, quia minor non est neque in praedicatione, neque in signis faciendis, apostolis praecessoribus suis, non in dignitate, sed tempore.

PL 17, 331D

これは、彼が宣教においても、しるしを行うことにおいても、自分に先立つ使徒たちに劣らないということである。彼らが先立つのは、品位においてではなく時間においてである。

Commentaria in Epistolam ad Corinthios secundam 12.37

37

Nam si de tempore praescribendum putatur, ante coepit Joannes praedicare, quam Christus; et non Christus Joannem, sed Joannes Christum baptizavit. Num ergo sic judicat Deus?

PL 17, 332A

もし時間の先後で優劣を定めるべきだと考えるなら、ヨハネはキリストより先に宣べ伝え始めており、キリストがヨハネに洗礼を授けたのではなく、ヨハネがキリストに洗礼を授けた。では神はそのように裁くだろうか。

Commentaria in Epistolam ad Corinthios secundam 12.38

38

Denique prior secutus est Andreas Salvatorem, quam Petrus: et tamen primatum non accepit Andreas, sed Petrus. Quare ergo apostolus quibusdam non videbatur; cum eadem posset per Dei gratiam, quae et apostoli?

PL 17, 332A

実に、アンデレは救い主にペトロより先に従ったが、首位を受けたのはアンデレではなくペトロである。ではなぜ、使徒たちと同じことを神の恩寵によってできた彼が、ある者たちには使徒と見えなかったのか。

Commentaria in Epistolam ad Corinthios secundam 12.39

39

Ideo dolet, et compulsus ostendit, quid a dignatione Domini mereatur. Hinc est unde non solum minorem se non esse coactus est profiteri, sed et plus omnibus laborasse.

PL 17, 332A

だから彼は痛み、強いられて、主の顧みによって自分が何を受けるにふさわしいかを示す。ここから、自分が劣らないと宣言せざるを得なかっただけでなく、すべての者より多く労苦したとさえ言うに至った。

Commentaria in Epistolam ad Corinthios secundam 12.40

40

Illis ergo displicebat, et non videbatur esse apostolus, qui aemulatione paternae legis praedicationem ejus respuebant, quasi inimici traditionis Moysis; quia eam jam cessare dicebat, apostolis magis faventes, et istum his humiliantes; quia illi non tam constanter contra Legem aliquid asserebant.

PL 17, 332A

あの者たちには、彼は気に入らず、使徒とは見えなかった。彼らは父祖の律法への熱心から彼の宣教を退けていた。モーセの伝統の敵のように見なしたのである。彼が、その律法はもはや終わったと言っていたからである。彼らは使徒たちのほうをいっそう贔屓にし、彼を彼らより低く扱った。使徒たちは、律法に反して何かを主張することをこれほど断固としてはしなかったからである。

Commentaria in Epistolam ad Corinthios secundam 12.41

41

(Vers. 12.) Et si nihil sum, signa tamen apostoli facta sunt in vobis in omni patientia, signis, et prodigiis, et virtutibus.

PL 17, 332B

(第12節)「たとえ私が無であっても、使徒のしるしは、あらゆる忍耐をもって、汝らのうちで行われた、しるしと不思議と力ある業によって」。

Commentaria in Epistolam ad Corinthios secundam 12.42

42

Sic se humiliat, ut erigat; patientiam tamen primam memorat, quia diu illos portavit quasi impatientes aegros; ut adhibita medicina signorum atque virtutum, curaret vulnera erroris illorum.

PL 17, 332B

こうして彼は、自分を低くして持ち上げる。ただし最初に忍耐を挙げるのは、彼が長く彼らを、我慢のない病人のように耐え忍んだからである。しるしと力ある業という薬を用いて、彼らの誤りの傷を癒やすためである。

Commentaria in Epistolam ad Corinthios secundam 12.43

43

(Vers. 13.) Quid est enim quod minus habuistis caeteris Ecclesiis, nisi quod ego ipse non gravavi vos? Donate mihi hanc injuriam.

PL 17, 332B

(第13節)「実際、汝らが他の諸教会より劣っていたことは何か、私自身が汝らに重荷を負わせなかったことのほかに。この不当を私に赦してくれ」。

Commentaria in Epistolam ad Corinthios secundam 12.44

44

Adhuc per humilitatem se commendat; ostendit enim non minus illos aliquid habuisse caeteris Ecclesiis, sed et amplius; Evangelium enim Dei gratis his praedicavit, quod nullis concessum est Ecclesiis, dicente Domino: Dignus est enim operarius mercede sua (Luc. X, 7) .

PL 17, 332B

なおも彼はへりくだって自分を推薦する。彼らが他の諸教会より少なく何かを持っていたのではなく、むしろ多く持っていたことを示している。神の福音を無償で彼らに宣べ伝えたが、これはどの教会にも認められなかったことだからである。主が「働き手は報酬を受けるにふさわしい」と言っているからである(ルカ10:7)。

Commentaria in Epistolam ad Corinthios secundam 12.45

45

Si ergo pro bono opere injuria, inquit, dignus sum, ignoscite mihi: omnis enim stultus boni accusator est. Ut hos ergo imperitos ostendat, veniam ab his postulat ejus facti, de quo laude dignus est.

PL 17, 332C

「したがって、善い業に対する不当な扱いをこそ私が受けるにふさわしいなら、私を赦してくれ」と彼は言う。「すべて愚かな者は、善の告発者だからである」。彼らが未熟であることを示すために、彼は、むしろ称賛に値する行いについて、彼らに赦しを求めているのである。

Commentaria in Epistolam ad Corinthios secundam 12.46

46

(Vers. 14.) Ecce tertio hoc paratus sum venire ad vos, et non vos gravabo. Ne forte hoc inter initia fecisse putaretur ad commendationem suam, post autem mercedem evangelicae praedicationis velle accipere, ostendit in ea se voluntate durare; ne factum suum postea emendare videretur, et esset quod ab obtrectatoribus reprehenderetur.

PL 17, 332C

(第14節)「見よ、この三度目に、私は汝らのもとへ行く用意ができている。そして汝らに重荷を負わせない」。最初のころは、自分を推薦するためにそうしたのだ、のちには福音宣教の報酬を受け取るつもりなのだと思われるかもしれない。そこで彼は、その意志に変わりないことを示す。のちに自分の行いを改めるかのように見え、中傷者たちに非難される口実とならないためである。

Commentaria in Epistolam ad Corinthios secundam 12.47

47

Non enim quaero quae vestra sunt, sed vos. Ostendit ideo se nolle accipere ab eis, ut illos ipsos lucraretur; ut intelligentes quia pecuniae praeponit eos, tandem cognoscerent affectum illius erga se.

PL 17, 332C

「私は汝らのものではなく、汝らを求めているからである」。彼が彼らから受け取ろうとしないのは、まさに彼ら自身を獲得するためであることを示している。彼らが、彼が金銭よりも自分たちを優先していることを悟って、ついに自分に対する彼の愛情を知るようにである。

Commentaria in Epistolam ad Corinthios secundam 12.48

48

Nec enim debent filii parentibus thesaurizare, sed parentes filiis. Patrem se eorum significat, sicut in prima epistola dicit: Per evangelium ego vos genui (I Cor. IV, 15) .

PL 17, 332D

「実際、子らが親のために蓄えるべきではなく、親が子らのために蓄えるべきだからである」。彼は自分が彼らの父であることを示す。最初の手紙で「私は福音によって汝らを生んだ」(一コリント4:15)と言ったとおりである。

Commentaria in Epistolam ad Corinthios secundam 12.49

49

Carnales tamen parentes sunt, qui filiis thesaurizant; nam spiritales a filiis dignum est ut accipiant sumptus ad sustentandam vitam praesentem. Non enim magnum est ut spiritalia tradentes, consequantur carnalia.

PL 17, 332D

ただし、子らのために蓄えるのは肉の親である。霊の親は、現在の生を支えるために、子らから費用を受け取るのがふさわしい。霊的なものを伝える者が肉的なものを得ることは、大したことではないからである。

Commentaria in Epistolam ad Corinthios secundam 12.50

50

Hic autem in tantum probat se nolle accipere, ut transferat causam carnalis patris ad spiritalem; ut non solum non ab his accipiat, sed et si potest fieri, ipse illis tribuat, sicut jam supra dixi.

PL 17, 333A

だがこの者は、受け取ることを望まないと証明するあまりに、肉の父の事例を霊の父に移す。彼らから受け取らないだけでなく、可能ならば自分が彼らに与える、と。すでに先に述べたとおりである。

Commentaria in Epistolam ad Corinthios secundam 12.51

51

Alias ecclesias exspoliavi, accepto stipendio ad ministerium vestrum (II Cor. XI, 8) . Hoc dicto tangit eos, ut intelligant quantus sit et quid ii mereantur, qui tanti apostoli providentiam neglexerunt.

PL 17, 333A

「私は他の諸教会を、給与を受け取って、汝らへの奉仕のために奪い取った」(二コリント11:8)。この言葉で彼は彼らに触れる。彼がどれほどの者か、またこれほどの使徒の配慮を無視した者たちが何に値するかを、彼らが悟るためである。

Commentaria in Epistolam ad Corinthios secundam 12.52

52

(Vers. 15.) Ego vero libentissime impendam et super impendam, et ipse impendar pro animabus vestris.

PL 17, 333A

(第15節)「私はいと喜んで費やし、なおも余分に費やし、私自身も汝らの魂のために費やされよう」。

Commentaria in Epistolam ad Corinthios secundam 12.53

53

Nunc aperte affectum et charitatem, quam circa eos habebat, ostendit; quando non solum sua pro eis impendere, et propensius impendere paratum se dicit, sed et seipsum pro salute animarum eorum etiam mori, sicut et apostolus Joannes dicit: Quia exemplo Salvatoris pro fratribus etiam animas nostras debemus ponere (I Joan. III, 16.) Plurimum vos diligens, minus diligor.

PL 17, 333A

ここで彼は、彼らに対して抱く愛情と愛をあらわにする。自分のものを彼らのために費やし、いっそう惜しみなく費やす用意があると言うだけでなく、彼らの魂の救いのために自分自身が死ぬことさえ厭わないと言うからである。使徒ヨハネが「救い主の模範にならい、我々は兄弟たちのために魂さえも捨てなければならない」(一ヨハネ3:16)と言うとおりである。「汝らをこの上なく愛しているのに、私はそれだけ愛されていない」。

Commentaria in Epistolam ad Corinthios secundam 12.54

54

Provocat eos ad amorem; quia ipsi plus illum deberent diligere, maxime per quem didicerunt viam salutis, per quem et acquisiti sunt Deo, ex perfidis facti fideles, et ex contaminatis purificati.

PL 17, 333B

彼は彼らを愛へと促す。彼らこそ彼をいっそう愛すべきだからである。とくに、彼によって救いの道を学び、彼によって神のものとして獲得され、背信の者から信じる者となり、汚れた者から清められた者となったのだから。

Commentaria in Epistolam ad Corinthios secundam 12.55

55

(Vers. 16.) Sed esto, ego vos non gravavi; sed ut astutus dolo vos cepi. Omnia quae possent ex adverso proponi, non tacet, ut se purget per omnia; quia nihil per circumventionem egit apud eos, sed in simplicitate, sibi semel prospiciens, his duplici genere; ut et apud Deum provideret eis, et hic censum illorum non quaereret: sibi autem hoc sufficere quod a Deo promissum est in futurum.

PL 17, 333B

(第16節)「さあ、それでよい、私は汝らに重荷を負わせなかった。しかし、狡猾な者として、私は策略で汝らを捕らえた」。彼は、反対にもち出されうることをすべて黙っていない。すべてにわたって自分を潔白にするためである。彼は彼らに対して、何一つ策略によっては行わず、素直な心で行い、自分については一重に、彼らについては二重の仕方で配慮したのである。すなわち、神のもとで彼らのために配慮し、またここで彼らの財産を求めなかった。自分にとっては、神によって将来約束されたもので足りるということである。

Commentaria in Epistolam ad Corinthios secundam 12.56

56

Forte enim suspicarentur ideo illum contempsisse, quia parva erant, quae offerebantur, ut majora consequeretur; ut circumspiciens merita sua, non pecuniam refutaret, sed numerum indignum sibi aestimans contemneret.

PL 17, 333C

実際、彼らは、差し出されたものが少なかったので、より多くを得るために彼が軽んじたのだ、と疑うかもしれなかった。自分の功績を見回して、金銭を拒んだのではなく、その額を自分にふさわしくないと見なして退けたのだと。

Commentaria in Epistolam ad Corinthios secundam 12.57

57

(Vers. 17.) Num per aliquem eorum, quos misi ad vos, circumveni vos? Hoc est, quod dicit, quia quos misit, non illis hoc intimarunt, ut si vellent, pacatum habere Apostolum, dignam quantitatem personae illius offerrent; quia ideo noluisset accipere, quia minus quam dignum erat, offerebatur.

PL 17, 333C

(第17節)「私が汝らのもとへ遣わした者たちの誰かによって、私は汝らを欺いただろうか」。これが言おうとしているのは、彼が遣わした者たちは、「使徒をなだめておきたいなら、その人物にふさわしい額を差し出すがよい。ふさわしい額より少なかったために、彼は受け取りたくなかったのだ」と、彼らに告げたりはしなかった、ということである。

Commentaria in Epistolam ad Corinthios secundam 12.58

58

Quod compositum Apostoli astutia intelligerent; ut quod egit, non per contemptum, sed per avaritiam egisse probaretur.

PL 17, 333C

それを彼らは使徒の仕組んだ策略と解するであろう。そうなれば、彼の行いは軽蔑からではなく貪欲からであったと証明されることになる。

Commentaria in Epistolam ad Corinthios secundam 12.59

59

(Vers. 18.) Rogavi Titum, et misi cum illo fratrem. Numquid avarus in vos fuit Titus? Nonne eodem spiritu ambulavimus? nonne iisdem vestigiis?

PL 17, 333D

(第18節)「私はテトスに頼み、彼とともに兄弟を遣わした。テトスは汝らに対して貪欲だっただろうか。我々は同じ霊で歩まなかっただろうか。同じ足跡で歩まなかっただろうか」。

Commentaria in Epistolam ad Corinthios secundam 12.60

60

Apertum est quia quando ab iis quos misit, nihil tale dictum aut factum est; una eorum sententia probatur in bono, exclusa suspicione avaritiae.

PL 17, 333D

彼が遣わした者たちによって、そのようなことが言われも行われもしなかったのなら、貪欲の疑いは退けられ、彼らの一致した見解は善いものとして証明される、ということは明らかである。

Commentaria in Epistolam ad Corinthios secundam 12.61

61

(Vers. 19.) Iterum putatis quod excusemus nos apud vos? Hoc est, quod dicit: Olim de nobis dubitatis, arbitrantes quia non simpliciter agamus vobiscum.

PL 17, 333D

(第19節)「再び汝らは、我々が汝らの前で弁明していると思うのか」。これが言おうとしているのは、「汝らは以前から我々を疑い、我々が汝らに対して素直に振る舞っていないと思っている」ということである。

Commentaria in Epistolam ad Corinthios secundam 12.62

62

A pseudoapostolis enim exagitabantur, quia volentes depraedari eos, tergiversatione hoc agere Apostolum asserebant, quasi ut plus possit accipere. Coram Deo in Christo loquimur: omnia autem, charissimi, pro vestra aedificatione.

PL 17, 334A

彼らは偽使徒たちに揺さぶられていたからである。偽使徒たちは彼らから略奪しようとして、使徒が言い逃れをしてこうしている、いっそう多く受け取れるようにしているのだと言い張っていた。「我々は神の前で、キリストにあって語る。愛する者たちよ、すべては汝らを造り上げるためである」。

Commentaria in Epistolam ad Corinthios secundam 12.63

63

Sic cupit illos verum et bene sentire de se, ut et ratione et testificatione satis illis faciat; quia non ut sibi prosit, talem se probet: sed ut ad aedificationem eorum proficiat; ut vel sic amorem illorum circa se provocet, dum non gravat censum illorum et auctoritatem potestatis in arguendis vitiis non inclinat.

PL 17, 334A

彼は、彼らが自分について真実で善いことを考えるよう、強く望んでいる。理と証言によって彼らを十分に納得させるためである。自分に益となるよう自分をそのような者として示すのではなく、彼らの造り上げに資するためである。せめてそのようにして、彼らの財産に負担をかけず、悪徳を咎めるにあたって権能の権威を緩めないことによって、自分に対する彼らの愛を呼び起こそうとするのである。

Commentaria in Epistolam ad Corinthios secundam 12.64

64

Sine dubio enim prodest ei, qui corripitur, ut emendet: si praepositus ideo oblata refutet, ut libere arguat.

PL 17, 334A

疑いなく、咎められる者が改めるために益になる。上に立つ者が、自由に咎めることができるように、差し出されたものを拒むなら、である。

Commentaria in Epistolam ad Corinthios secundam 12.65

65

(Vers. 20.) Timeo enim, ne cum venero, non quales volo, inveniam vos. Quoniam non omnes adhuc quos in prima epistola corripuit emendaverant se, in quibus fuerant vitiis reprehensi; ideo cum auctoritate vult videri iturus ad illos, ut territi corrigantur; ut tales illos inveniat, quales vult.

PL 17, 334A

(第20節)「私は恐れている、私が行ったとき、私が望むような汝らを見いだせないのではないかと」。最初の手紙で彼が叱った者のすべてが、咎められた悪徳をまだ改めていなかったので、彼は権威をもって彼らのもとへ行くところを見せたいと思う。恐れて改めるようにである。そうして自分の望むような彼らを見いだせるように。

Commentaria in Epistolam ad Corinthios secundam 12.66

66

Et ego inveniar a vobis, non qualem vultis. Hoc dicit, ut tales se praebeant, ut conveniat eis cum Apostolo, ut invicem congaudeant sibi. Ille enim invenit aliquem, qualem non vult, qui se talem facit, ut discordet ab illo.

PL 17, 334B

「そして私も、汝らの望むような者としては見いだされないだろう」。これは、彼らが使徒と調和し、互いに喜び合えるような者として自分を示すように、ということである。実際、使徒が望まぬ者を見いだすのは、自分を使徒と不和になるような者にしてしまった者においてである。

Commentaria in Epistolam ad Corinthios secundam 12.67

67

Ne forte sint inter vos contentiones, aemulationes, animositates, dissensiones, detractiones, susurrationes, tumores, seditiones.

PL 17, 334B

「汝らのうちに、争い、妬み、憤激、不和、中傷、陰口、思い上がり、騒乱がありはしないかと」。

Commentaria in Epistolam ad Corinthios secundam 12.68

68

Nunc errores memorat, quos in superiore epistola reprehendit; quando personis deferentes, et alterum alteri praeponentes dissidebant ab invicem.

PL 17, 334B

ここで彼は、前の手紙で咎めた誤りを思い起こさせる。人物たちに追従し、互いに一方を他方の上に置いて、互いに分裂していたときの誤りである。

Commentaria in Epistolam ad Corinthios secundam 12.69

69

(Vers. 21.) Ne iterum cum venero, humiliet me Deus apud vos, et lugeam multos ex iis, qui ante peccaverunt, et non egerunt poenitentiam super immunditia et fornicatione, et impudicitia, quam gesserunt.

PL 17, 334C

(第21節)「再び私が行ったとき、神が汝らのもとで私を低くし、以前に罪を犯した多くの者について、彼らが行った汚れと不品行と淫行について悔い改めなかったことを私が嘆くことになりはしないかと」。

Commentaria in Epistolam ad Corinthios secundam 12.70

70

Hoc praemonet, ut non illos tales inveniat, quales dudum invenerat cum vitiis diversis operum immundorum, vel magis nominum; quia omne opus sine crimine est, sed inordinationis nomen facit crimen. Tunc enim est illicitum, cum aliter fit, quam concessum est.

PL 17, 334C

これは、彼らを以前見いだしたような者、すなわちさまざまな悪徳に、つまり不潔な業の——いやむしろ〔それに付けられた〕名の〔「名」nomina の意は定かでない。業そのものではなく、業が受ける不品行・淫行などの名を言うと取った〕——悪徳に陥った者として見いだすことのないよう、前もって警告するものである。あらゆる業は罪過がないが、無秩序という名が罪過をなす。許されたのと違うやり方でなされるとき、それは禁じられたものとなるからである。

Commentaria in Epistolam ad Corinthios secundam 12.71

71

Illis ergo peccantibus, se humiliari dicit; quia incipit, ut pius pater peccata filiorum deflere. Quis enim pater non gaudeat, bene agentibus filiis? Sic iterum necesse est lugeat, si prave versentur.

PL 17, 334C

彼らが罪を犯しているとき、自分がへりくだらされると彼は言う。情愛深い父のように、子らの罪を嘆き始めるからである。子らが善く行っているのを喜ばない父がいるだろうか。同じように、彼らが邪な歩みをするなら、再び嘆かざるをえない。

Commentaria in Epistolam ad Corinthios secundam 12.72

72

Ideo admonet, ut si qui praeteritarum fornicationum, aut alterius immunditiae, vel impudicitiae non egerunt poenitentiam, sicut quidam quos significat non egisse, nunc agerent; ut veniens sine tristitia esset cum eis.

PL 17, 334C

だから彼は警告する。過去の不品行、あるいは他の汚れ、淫行について悔い改めなかった者がいるなら、悔い改めなかったと彼が示している幾人かのような者が、今こそ悔い改めるように、と。彼が来たときに、彼らとともにあって悲しみがないようにである。

Commentaria in Epistolam ad Corinthios secundam 12.73

73

Cum enim dicit: Et lugeam multos ex iis, qui ante peccaverunt, et non egerunt poenitentiam, probat quosdam ex his egisse poenitentiam, quosdam non egisse.

PL 17, 334D

実に、「以前に罪を犯し、悔い改めなかった多くの者を私が嘆くことになりはしないか」と言うとき、彼は、彼らのうちのある者たちは悔い改め、ある者たちは悔い改めなかったことを証明している。

Commentaria in Epistolam ad Corinthios secundam 12.74

74

Quod Novatiano adversum est, qui dicit fornicatores non posse peragere peragere poenitentiam, et recipi in communionem. Hic probat peregisse, ac per hoc receptos esse in pace Ecclesiae.

PL 17, 334D

これはノウァティアヌスに反することである。彼は、不品行の者たちは悔い改めを遂げる〔底本は peragere peragere と同じ語を重ねて刷る〕ことができず、交わりに受け入れられないと言う。ここで使徒は、悔い改めを遂げた者がいること、したがって教会の平和のうちに受け入れられたことを証明している。

Commentaria in Epistolam ad Corinthios secundam 12.75

75

Tres ergo formas peccatorum probat, cum fornicationem, et impudicitiam, et immunditiam nominat.

PL 17, 335A

したがって彼は、不品行と淫行と汚れを挙げることで、罪の三つの種類を証しする。