Expositum de die Paschae et mensis 1.14.1
Enarravimus qui sit dies mundi, quem Deus omnipotens creando lucem constituit, et lunam in inchoatione noctis qualis sit facta, vel ubi primum annum suum explicuerit, et quare abs III nonar.
PL 13, 1113C我々は、全能の神が光を造ることによって定めた世の日とは何か、また月が夜の始まりにどのようなものとして造られたか、またその最初の年をどこで終えたか、そしてなぜ、マルティウス(三月)のノナエの3日前の〔「マルティウス」の語は次節の頭にある。文は次節に続く〕
Expositum de die Paschae et mensis 1.14.2
Martiar. die prima luna a nobis quaeritur, et ex quibus diebus quartadecima comprehendatur, etiam embolysmorum et communium annorum rationem ad plenam instructionem, ut etiam istum cursum lunae cum diebus Paschae posteri nostri per infinitos annos currentes, et futura tempora facilius ac veridice investigare percurrant, ut quoto kal. idusve foret; ut qui dies vel quota luna primo mense occurrere possit, ut hoc Opusculum nostrum omnibus sine labore sit constitutum, cum et ratio vera superius praemissa sit, et sine labore vel sine offendiculo falsitatis a dubitantibus atque ignorantibus multis dies ipsi Paschae suo quoque tempore cognoscantur.
PL 13, 1113C日から、月齢第一日が我々によって求められるのか、また月齢第十四日がどの日々から数えられるのかを説き明かした。さらに、十分な教えのために、閏月の年と平年の算定をも説いた。それは、我々の後に来る人々が、果てしない年月を走り抜けつつ、この月の運行を復活祭の日々とともに、また来るべき時をも、いっそう容易にかつ誤りなく探り当てることができるためである。すなわち、それがカレンダエやイドゥスの何日前に当たるか、第一の月にどの日が、また月齢第何日が来うるかを〔探り当てるためであり〕、またこの小著がすべての人にとって労なく整えられたものとなるためである。真の算定は先に示されており、疑う者や知らない多くの者によっても、復活祭の日そのものが、それぞれの時に、労せず、偽りの躓きもなく知られるからである。
Expositum de die Paschae et mensis 1.14.3
Aliud est enim Pascha nostrum, aliud Judaeorum. Longe etiam aliud est ab ipsis nostrum denique sacramentum, nec sicut illi Pascha Domino celebramus, quod in lectione sequenti clara ratione monstratur.
PL 13, 1113D実に、我々の復活祭とユダヤ人の過越とは別のものである〔ラテン語ではいずれも Pascha〕。さらに、我々の秘跡は彼らのものとは大いに異なり、我々は彼らのようにして主のために復活祭を祝うのではない。そのことは次の読み物で明らかな論拠によって示される。