ユリウス・ヒラリアヌスfl. 397

Patristica — 教父文献 日本語対訳 › Patrologia Latina › Vol. 13 › Expositum de die Paschae et mensis

Pars I, Caput X 第I部 第X章

Quintus Julius Hilarianus · Expositum de die Paschae et mensis · PL 13, 1111B · 5 sectiones

Expositum de die Paschae et mensis 1.10.1

1

Sed quoniam divina pietas ita sanxit, ut Paschae solemnitas non aliter quam in primo mense procul dubio celebretur, ea ratione non a IV nonarum Martiarum die propter rationem Paschae prima luna a nobis quaeritur; quoniam in isto die anno ipso primo vertente non assis plenus, sed semis apparuit luna, alia vero die, id est, III nonarum Martiarum in asse pleno prima fuisse cognoscitur.

PL 13, 1111B

しかし、神の慈愛は、過越の祭りがまぎれもなく第一の月以外では祝われないように定めたので、その理にしたがって、復活祭の理のために、マルティウスのノナエの4日前の日から月齢第一日が我々によって求められることはない。その日には、第一年がめぐるとき、月は満ちた1日ではなく半日として現れ、別の日、すなわちノナエの3日前に、満ちた1日として第一であったと知られるからである。

Expositum de die Paschae et mensis 1.10.2

2

Unde intelligimus, eam nonnisi a IV nonarum Martiarum die, ut rectius nobis III nonas Martias prima possit occurrere, incrementa assis ejusdem lunae ortum ad nativitatem debere tenere.

PL 13, 1111B

ここから我々が理解するのは、次のことである。ノナエの3日前に、月齢第一日が我々にとっていっそう正しく当たりうるためには、同じ月の1日の増しは、ノナエの4日前の日からでなければ、出現から誕生へと至るものを保たねばならない〔ミーニュの本文もこのとおりで、構文が崩れているらしく、このように解した〕。

Expositum de die Paschae et mensis 1.10.3

3

Nunc igitur IV nonas Martias cum occurrerit luna prima, idcirco declinamus, quia in XXIV horas noctis et diei assis ipse conficitur, et de die ultimi mensis anni transacti ejus, qui est V nonas Martias ad assem suum incipit incrementum, et ne ultimo mense initium accrementa luna prima mensis primi habere videatur.

PL 13, 1111C

したがって、いま、ノナエの4日前に月齢第一日が当たったとき、我々はこれを避ける。1日そのものは夜と昼の24時間で成り、過ぎた年の最後の月のその日、すなわちノナエの5日前の日から、自らの1日に向かって増しが始まるからである。また、第一の月の月齢第一日が、最後の月に始まりと増しを持つように見えないようにするためでもある。

Expositum de die Paschae et mensis 1.10.4

4

Iste dies IV nonarum Martiarum medius a nobis retinetur, ut sit inter die ultimi mensis transacti, et inter III non. Mar. ut luna prima, quae fuerit III non. Mar. ex die IV non. earumdem initium habeat accrementum. In eo enim die, id est, in III non.

PL 13, 1111C

このノナエの4日前の日を、我々は中間の日として保つ。過ぎた最後の月の日と、マルティウスのノナエの3日前との間にあるようにするためである。それは、マルティウスのノナエの3日前に当たる月齢第一日が、そのノナエの4日前の日から始まりと増しを持つようにするためである。というのは、その日、すなわちノナエの3日前〔月名は次の節の初めに続く〕

Expositum de die Paschae et mensis 1.10.5

5

Mar. si fuerit luna prima sine scrupulo anni, et in die primi mensis prima esse invenitur, et de die primi mensis ad nativitatem suam accipit incrementum.

PL 13, 1111C

マルティウス〔前の節末の「ノナエの3日前」に続く〕に、月齢第一日が年の疑いなくあるならば、第一の月の日に第一であると見いだされ、第一の月の日から、自らの誕生に向かって増しを受ける〔sine scrupulo anni の意は定かでない。scrupulus は時の細かな端数をも言うので、「年の端数なしに」とも読める〕。