De bono mortis 6.1
Hic omnia laqueis principatuum aeriorum et potestatum mundi plena esse. Quomodo ii declinandi; quodve iter ad illud insistendum?
PL 14, 551Aここには、空中の支配者たちと世の権力者たちの罠があらゆるところに満ちている。それらをいかに避けるべきか、またそこへ向かってどの道を進むべきか。
De bono mortis 6.2
22. Sed sunt principatus aerii, et potestates mundi, qui nos velut de muro dejicere animae, vel impedire recte gradientes, vel ad altiora tendentes quaerunt deponere, et ad terrena revocare. Sed nos multo magis ad sublimia mentem erigamus, Verbum sequentes Dei.
PL 14, 551A22. だが、空中の支配者たちと世の権力者たちがいて、我々をいわば魂の城壁から突き落とそうとし、あるいは正しく歩む者たちを妨げ、あるいはより高い所へ向かう者たちを引きずり下ろして地上のものへ呼び戻そうとする。しかし我々は、はるかに強く精神を高みへと引き上げ、神の言葉に従おう。
De bono mortis 6.3
Illi principatus saecularia offundunt, quibus tuam mentem incurvent: tunc magis ad Christum, anima, dirige gressus tuos.
PL 14, 551Aそれらの支配者たちは世俗のものを浴びせかけ、あなたの精神を屈ませようとする。そのときこそ、魂よ、あなたはいっそうキリストへと歩みを向けよ。
De bono mortis 6.4
Injiciunt cupiditatem auri, argenti, vicinae possessionis; ut acquirendae ejus gratia excuses te a coena illius qui ad nuptias Verbi te invitavit; tu cave ne excuses, sed vestem te indue nuptialem, et utere convivio divitis; ne dives qui te invitaverat, cum excusaveris te, dum es saecularibus occupatus, alios invitet, et tu excludaris.
PL 14, 551B彼らは金や銀や隣の所有地への貪欲を投げ込み、それを手に入れるためにという口実で、言葉の婚礼にあなたを招いた者の宴を、あなたが辞退するようにさせる。あなたは辞退しないよう気をつけ、むしろ婚礼の衣をまとい、富む者の饗宴にあずかれ。あなたを招いた富む者が、あなたが世俗のことに気を取られて辞退したので別の者たちを招き、あなたが締め出されることのないようにせよ。
De bono mortis 6.5
Injiciunt etiam honoris appetentiam potestates mundi; ut te extollas sicut Adam, et dum vis adaequare Deum similitudine potestatis, divina praecepta despicias, et quae habebas, incipias amittere. Qui enim non habet, et quod habet auferetur ab eo.
PL 14, 551B世の権力者たちはまた、名誉への欲をも投げ込む。あなたがアダムのように思い上がり、力の似姿において神に並ぼうとして、神の命令を軽んじ、持っていたものを失い始めるようにである。「持たない者からは、持っているものまでも取り上げられる」からである。
De bono mortis 6.6
23. Quoties in oratione nobis, qua maxime Deo appropinquamus, offunduntur ea quae plena sunt opprobrii alicujus aut sceleris, quo nos a studio precationis avertant! Quoties inimicus cordi nostro conatur inserere, quo nos reflectat a sanctitatis proposito et piis votis!
PL 14, 551B23. 祈りの中で、我々が神に最も近づくそのときに、何かの恥辱や悪事に満ちたことが我々に浴びせかけられ、祈りの熱心から我々を引き離そうとすることが、どれほど多いことか。敵が我々の心に何かを植えつけ、聖なる志と敬虔な誓いから我々を引き戻そうとすることが、どれほど多いことか。
De bono mortis 6.7
Quoties corporeos inflammat ardores! Quoties occursare facit oculos meretricios, quibus castum justi tentet affectum, ut improviso amoris spiculo feriat imparatum! Quoties inserit animo tuo verbum iniquum, et cogitationes cordis absconditas!
PL 14, 551C体の火照りをかき立てることが、どれほど多いことか。娼婦の目を行く手に立たせ、義人の貞潔な心を試み、備えのない者を愛の矢で不意に射抜こうとすることが、どれほど多いことか。あなたの心に不正な言葉と心の隠れた思いを吹き込むことが、どれほど多いことか。
De bono mortis 6.8
De quo tibi dicit lex: Attende tibi, ne fiat verbum absconditum in corde tuo iniquum (Deut. XV, 9) , et dicat tibi Dominus: Quid cogitas mala in corde tuo?
PL 14, 551Cこれについて律法はあなたに言う、「汝の心に不正な隠れた言葉が生じないよう、自分に注意せよ」(申命記15:9)。また主があなたに言う、「なぜ心の中で悪いことを思っているのか」〔et dicat は前の ne fiat に続けて「主があなたに…と言うことのないように」とも読める〕。
De bono mortis 6.9
Neve cum abundaveris auro et argento, et opimis agrorum fructibus, vel honoribus dicas: Virtus mea dedit mihi haec; et obliviscaris Dominum Deum tuum (Deut. VIII, 12 et seq.) . 24. His ergo anima quae cupit evolare, deponitur.
PL 14, 551Cまた、金や銀や畑の豊かな実りや栄誉に恵まれたとき、「私の力がこれらを私に与えた」と言い、あなたの神である主を忘れることのないようにせよ(申命記8:12以下)。24. こうしたものによって、飛び去ろうと願う魂は引きずり下ろされる。
De bono mortis 6.10
Sed tu obluctare quasi bonus miles Christi Jesu, et inferiora despiciens, terrena obliviscens, ad coelestia et aeterna contende. Attolle animam tuam, ne eam illiciat esca laqueorum.
PL 14, 551Dだがあなたは、キリスト・イエスの良き兵士のように抗い、下にあるものを見下し、地上のものを忘れて、天上の永遠のものへと励め。あなたの魂を高く上げよ、罠の餌に誘われることのないように。
De bono mortis 6.11
Voluptates saeculi, escae quaedam sunt; et quod pejus est, escae malorum, escae tentationum. Dum voluptatem quaeris, laqueos incurris. Oculus enim meretricis, laqueus amatoris est. Oculus ergo meretricis est laqueus.
PL 14, 551D世の快楽は一種の餌であり、さらに悪いことに、悪の餌、誘惑の餌である。快楽を求めるとき、あなたは罠に陥る。娼婦の目は、恋する者にとって罠だからである。したがって、娼婦の目は罠である。
De bono mortis 6.12
Laqueus est etiam sermo meretricis, qui obdulcat ad tempus fauces tuas, et postea exasperat eas amaritudine conscientiae peccatricis. Laqueus est aliena possessio plena amoenitatis. Omne iter istius vitae plenum laqueorum est.
PL 14, 552A娼婦の言葉もまた罠であり、それはしばらくのあいだあなたの喉を甘くし、のちには罪ある良心の苦味でそれを荒らす。他人の所有地は、快さに満ちていても罠である。この生の道のりはすべて、罠に満ちている。
De bono mortis 6.13
Unde justus dicit: In via hac qua ambulabam, absconderunt laqueos mihi (Psal. CXLI, 4) . In via, inquit, hac absconderunt; ideo tu illam viam ambula quae dicit: Ego sum via, et veritas, et vita (Joan. XIV, 6) ; ut dicas: Animam meam convertit, deduxit me super semitas justitiae propter nomen suum (Psal. XXII, 3) .
PL 14, 552Aそれゆえ義人は言う、「私が歩んでいたこの道で、彼らは私に罠を隠した」(詩篇141:4)。「この道で」と彼は言う、「彼らは隠した」。だからあなたは、「私は道であり、真理であり、命である」(ヨハネ14:6)と語る道を歩め。そして言え、「私の魂を立ち返らせ、その名のゆえに正義の小道の上に私を導いた」(詩篇22:3)。
De bono mortis 6.14
25. Moriatur igitur nobis hoc saeculum, moriatur nobis carnis istius sapientia, quae inimica est Deo. Subjiciamus animam nostram soli Christo, ut dicat unusquisque: Nonne Deo subjecta est anima mea (Psal. LXI, 2) ? Non saeculo subdita, non mundo, inquit, subdita.
PL 14, 552A25. それゆえ、この世は我々にとって死んだものとなれ、神に敵する肉のこの知恵は我々にとって死んだものとなれ。我々の魂をただキリストにのみ服させ、各人が言えるようにしよう、「私の魂は神に服しているではないか」(詩篇61:2)。世に服しているのでも、世界に服しているのでもない、と彼は言う。
De bono mortis 6.15
Non potest hoc pecuniosus, non potest avarus dicere: sed dicit justus et continens. Avarus autem dicit: Anima, habes multa bona in annos multos posita, requiesce, manduca, bibe, epulare (Luc. XII, 19) ; quia avari anima subdita est luxuriae corporali: justi autem anima utitur corpore ut instrumento aut organo, quae velut praeclara artifex quo vult obsequium corporis ducit, et effingit de eo speciem quam elegerit, et eas quas voluerit, facit in eo resonare virtutes, pangens nunc modulos castitatis, nunc modulos temperantiae, sobrietatis carmen, integritatis dulcedinem, virginitatis suavitatem, gravitatem viduitatis.
PL 14, 552Bこれは金持ちには言えず、貪欲な者には言えない。義人と節制ある者がこれを言う。貪欲な者はこう言う、「魂よ、汝は多くの年のために蓄えた多くの良いものを持っている。憩い、食べ、飲み、楽しめ」(ルカ12:19)。貪欲な者の魂は体の放縦に服しているからである。これに対し義人の魂は、体を道具か楽器のように用いる。魂は優れた名匠のように、体の奉仕を望む所へ導き、体から自分が選んだ形を作り出し、望む徳をその中に響かせ、あるときは貞潔の調べ、あるときは節制の調べ、節度の歌、純潔の甘美、童貞の快さ、寡婦の重みを奏でる。
De bono mortis 6.16
Interdum tamen modulator compatitur organo suo. Et ideo honesta modulare, ut sit honesta compassio. Nam et ille qui videt, videndo plerumque, et audiens audiendo afficitur. Et ideo dicit Scriptura: Oculi tui recta videant (Prov. IV, 25) .
PL 14, 552Cしかし奏者は、ときに自分の楽器と苦楽をともにする。それゆえ、立派な曲を奏でよ、立派な共感となるように。見る者は見ることによって、聞く者は聞くことによって、たいてい心を動かされるからである。それゆえ聖書は言う、「汝の目は正しいものを見よ」(箴言4:25)。
De bono mortis 6.17
Et intra: Ne multus fueris ad alienam. Noli intendere in oculos juvenculae. Noli intendere in verba meretricis (Prov. V, 20 et al.) .
PL 14, 552Cまた少しあとに、「他人の女に深入りするな。若い女の目に見入るな。娼婦の言葉に耳を傾けるな」(箴言5:20他)。