ミラノのアンブロシウスc. 339–397

Patristica — 教父文献 日本語対訳 › Patrologia Latina › Vol. 14 › De bono mortis

Caput X 第X章

Ambrose of Milan · De bono mortis · PL 14, 559C · 23 sectiones

De bono mortis 10.1

1

Scriptura quoque animarum immortalitas probatur; nec non eisdem superiora habitacula assignantur: ubi et exploditur philosophorum metempsychosis; ac deinde querela de justorum dilata mercede diluitur.

PL 14, 559C

聖書によっても魂の不死は証明され、また魂には上方の住まいが割り当てられる。そこで哲学者たちの輪廻は退けられ、ついで、義人たちへの報いが遅れていることへの訴えが解かれる。

De bono mortis 10.2

2

43. Habemus ergo rationem, sed haec humana: illud divinum, quod ait Dominus: Potestatem habeo ponendi animam meam; et potestatem habeo iterum sumendi eam (Joan. X, 18) .

PL 14, 559C

43. したがって我々には理性による論証があるが、それは人間のものである。次の言葉は神のものである。主は言った、「私は私の魂を置く力を持ち、再びそれを取る力を持つ」(ヨハネ10:18)。

De bono mortis 10.3

3

Vides igitur quia non moritur cum corpore, quae et ponitur et resumitur, et in manus Dei Patris commendatur.

PL 14, 559C

それゆえ見よ、魂は体とともに死なない。それは置かれ、再び取られ、父なる神の手にゆだねられるのである。

De bono mortis 10.4

4

Sed forte dicas speciale esse quod Christi est, et quamvis ille quae sunt hominis susceperit, tamen quia alterius est causae et istud astruere, ne tempus teramus, audi dicentem: Quid scis an nocte hac a te tua anima reposcatur (Luc. XII, 20) ?

PL 14, 559C

だがあなたは、これはキリストに固有のことだと言うかもしれない。そして、キリストは人間のものを引き受けたとはいえ、これを論じ立てるのは別の主題であるから、時を費やさないよう、次のように言う者に聞け、「今夜、汝の魂が汝から求め返されるかもしれないことを、汝は知っているか」(ルカ12:20)。

De bono mortis 10.5

5

Numquid dixit: Moriatur in te anima tua? Non; sed, reposcatur a te. Quae data est, reposcitur, vel repetunt a te. Repetitur enim anima, non interimitur. Quae repetitur, manet: quae interimitur, non manet.

PL 14, 559D

彼は「汝の中で汝の魂が死ぬように」と言ったであろうか。そうではない。「汝から求め返される」と言ったのである。与えられたものが求め返される。あるいは「彼らが汝から取り戻す」とも言う。魂は取り戻されるのであって、滅ぼされるのではないからである。取り戻されるものは存続し、滅ぼされるものは存続しない。

De bono mortis 10.6

6

Quomodo enim interimitur, de qua dixit Sapientia Dei, non timendum quemquam qui potest corpus occidere, animam autem non potest (Matth. X, 28) ? De qua dicit propheta: Anima mea in manibus tuis semper (Psal. CXVIII, 109) . Semper, inquit, non in tempore.

PL 14, 559D

神の知恵が、体を殺せても魂を殺せない者を、誰であれ恐れてはならないと言ったその魂(マタイ10:28)が、どうして滅ぼされようか。その魂について預言者は言う、「私の魂は、つねに汝の手の中にある」(詩篇118:109)。「つねに」と彼は言う。ある時に限ってではない。

De bono mortis 10.7

7

44. Et tu commenda animam tuam in manus Domini: non solum cum recedit e corpore, sed etiam cum est in corpore, est in manibus Domini; quia non vides eam unde veniat, aut quo vadat. Est enim in te, et est cum Deo.

PL 14, 560A

44. あなたもまた、自分の魂を主の手にゆだねよ。魂が体から去るときだけでなく、体の中にあるときも、主の手の中にある。あなたはそれがどこから来てどこへ行くのかを見ないからである。魂はあなたの中にあり、かつ神とともにある。

De bono mortis 10.8

8

Denique cor regis in manu Domini, et ab eo regitur et gubernatur. Cor repletur mente, quia mens animae principale est, et virtus animae. Non eam virtutem dico quae in lacertis, sed quae in consiliis, temperantia, pietate, atque justitia est.

PL 14, 560A

実際、王の心は主の手の中にあり、主によって治められ導かれる。心は精神で満たされる。精神は魂の主要な部分であり、魂の力〔原語 virtus は「徳」の意も持つ。ここでは腕の力と、熟慮・節制・敬虔・正義にある力とを対比するため「力」と訳した〕だからである。私が言うのは、腕にある力ではなく、熟慮、節制、敬虔、正義にある力である。

De bono mortis 10.9

9

Si cor hominis in manu Domini, multo magis anima. Si anima in manu Dei est, non utique anima nostra sepulcro simul cum corpore includitur, nec busto tenetur: sed quiete pia fungitur.

PL 14, 560A

もし人間の心が主の手の中にあるなら、魂はなおさらそうである。もし魂が神の手の中にあるなら、我々の魂が体とともに墓に閉じ込められることも、火葬壇に留め置かれることも決してなく、敬虔な安息を享受するのである。

De bono mortis 10.10

10

Et ideo homines frustra pretiosa struunt sepulcra, quasi eae animae, et non solius corporis receptacula sint. 45. Animarum autem superiora esse habitacula Scripturae testimoniis valde probatur.

PL 14, 560B

それゆえ人々は、あたかもそれが魂たちの収め所でもあり、体だけの収め所ではないかのように、貴い墓を空しく築く。45. 魂たちの住まいが上方にあることは、聖書の証言によって十分に証明される。

De bono mortis 10.11

11

Siquidem et in Esdrae libris legimus: Quia cum venerit judicii dies, reddet terra defunctorum corpora, et pulvis reddet eas quae in tumulis requiescunt, reliquias mortuorum.

PL 14, 560B

実際、エズラの書の中にも我々は読む、「裁きの日が来るとき、地は死んだ者たちの体を返し、塵は、塚に安らぐ者たち、すなわち死者たちの残骸を返す」。

De bono mortis 10.12

12

Et habitacula, inquit, reddent animas quae his commendatae sunt, et revelabitur Altissimus super sedem judicii (IV Esdrae, VII, 32).

PL 14, 560B

「そして住まいは、これらにゆだねられていた魂たちを返し、いと高き者が裁きの座の上に現れる」と彼は言う(第四エズラ7:32)。

De bono mortis 10.13

13

Hae sunt habitationes de quibus dicit Dominus, multas mansiones esse apud Patrem suum, quas suis, pergens ad Patrem, discipulis praepararet (Joan. XIV, 2) .

PL 14, 560B

これらが、主が、父のもとには多くの住まいがあり、父のもとへ行くにあたって自分の弟子たちのためにそれを備える、と言った住まいである(ヨハネ14:2)。

De bono mortis 10.14

14

Sed Esdrae usus sum scriptis, ut cognoscant gentiles, ea quae in Philosophiae libris mirantur, translata de nostris.

PL 14, 560C

だが私がエズラの書を用いたのは、異邦人たちが、哲学の書物の中で驚いていることが、我々のものから移されたものであると知るためである。

De bono mortis 10.15

15

Atque utinam non superflua his et inutilia miscuissent; ut dicerent animas hominum pariter ac bestiarum esse communes, earumque summum praemium, si magnorum philosophorum animae in apes aut luscinias demigrarent; ut qui ante hominum genus sermone pavissent, postea mellis dulcedine, aut cantus suavitate mulcerent.

PL 14, 560C

しかも彼らが、これに余計で無益なものを混ぜなければよかったのだが。人間の魂も獣の魂も同じように共通であると言い、またその最高の報いは、偉大な哲学者たちの魂がミツバチやナイチンゲールに移り住むことだと言った。かつて言葉によって人類を養った者たちが、のちには蜜の甘さや歌の快さによって人類を魅するようにというのである。

De bono mortis 10.16

16

Satis fuerat dixisse illis quod liberatae animae de corporibus αἴδην peterent, id est, locum qui non videretur, quem locum latine infernum dicimus.

PL 14, 560C

魂は体から解き放たれると、ハーデース、すなわち見えない所を目指す、と彼らが言えば十分であった。その所をラテン語では我々は冥界と呼ぶ。

De bono mortis 10.17

17

46. Denique et Scriptura habitacula illa animarum promptuaria nuncupavit (IV Esdr. VII, 32) : quae occurrens querelae humanae, eo quod justi qui praecesserunt, videantur usque ad judicii diem, per plurimum scilicet temporis, debita sibi remuneratione fraudari, mirabiliter ait coronae esse similem illum judicii diem (IV Esdr. V, 42) , in quo sicut non novissimorum tarditas, sic non priorum velocitas.

PL 14, 560C

46. 実際、聖書もまた、魂たちのあの住まいを貯蔵庫と呼んだ(第四エズラ7:32)。そして、先立った義人たちが、裁きの日まで、すなわちきわめて長い時のあいだ、自分たちに当然の報いを奪われているように見えるという人間の嘆きに応えて、聖書は驚くべきことに、あの裁きの日は冠に似ていると言う(第四エズラ5:42)。その日には、最後の者たちの遅さがなく、同じく先の者たちの速さもない。

De bono mortis 10.18

18

Coronae enim dies exspectatur ab omnibus; ut intra eum diem et victi erubescant, et victores palmam adipiscantur victoriae. Illud quoque non reliquit occultum eo quod superiores videantur qui ante generati sunt, infirmiores qui postea.

PL 14, 560D

冠の日はすべての者に待たれるからである。その日のうちに、敗れた者は恥じ入り、勝者は勝利のシュロを得る。また、先に生まれた者のほうが優れて見え、のちに生まれた者のほうが弱く見えるという点についても、聖書は隠されたままにしなかった。

De bono mortis 10.19

19

Comparavit enim utero mulieris partus hujus saeculi (IV Esdr. V, 53) ; quoniam fortiores sunt qui in juventute virtutis nati sunt, infirmiores qui tempore senectutis.

PL 14, 561A

この世の産出を、女の胎に比べたのである(第四エズラ5:53)。力の若い時に生まれた者のほうが強く、老いの時に生まれた者のほうが弱いからである。

De bono mortis 10.20

20

Defecit enim multitudine generationis hoc saeculum tamquam vulva generantis, et tamquam senescens creatura robur juventutis suae, velut marcenti jam virium suarum vigore, deponit.

PL 14, 561A

この世は、産む女の胎のように、産みの多さによって衰え、老いゆく被造物のように、若さの強さを、あたかも自らの力の活力がすでにしおれつつあるかのように、脱ぎ捨てるからである。

De bono mortis 10.21

21

47. Ergo dum exspectatur plenitudo temporis, exspectant animae remunerationem debitam. Alias manet poena, alias gloria; et tamen nec illae interim sine injuria, nec istae sine fructu sunt.

PL 14, 561A

47. それゆえ、時の満ちるのが待たれているあいだ、魂たちは当然の報いを待つ。ある魂たちには刑罰が、ある魂たちには栄光が待っている。それでも、前者はその間に損害なしにいるのではなく、後者は実りなしにいるのでもない。

De bono mortis 10.22

22

Nam et illae videntes servantibus legem Dei repositam esse mercedem gloriae, conservari earum ab Angelis habitacula, sibi autem dissimulationis et contumaciae supplicia futura, et pudorem et confusionem; ut intuentes gloriam Altissimi, erubescant in ejus conspectum venire, cujus mandata temeraverint.

PL 14, 561A

前者の魂たちは、神の律法を守る者たちのために栄光の報いが蓄えられており、彼らの住まいは天使たちによって守られている一方、自分たちには、無視と頑なさへの責め苦、そして恥と混乱が待っているのを見る。こうしていと高き者の栄光を見つめ、その命令を踏みにじった相手の前に出ることを恥じるのである。

De bono mortis 10.23

23

Sicut enim praevaricatio Adae, ita et confusio; quoniam sicut ille per incuriam mandatorum coelestium lapsus est, et pudore se prolapsionis abscondit, fulgorem divinae praesentiae verecundia peccatricis conscientiae subire non ausus: ita et animae peccatorum vibrantis luminis ejus splendorem non sustinebunt, quo teste se reminiscentur errasse.

PL 14, 561B

アダムの背反があったように、混乱もあるからである。アダムは天の命令への不注意によって堕ち、堕落の恥のゆえに身を隠し、罪ある良心の羞恥のゆえに、神の臨在の輝きに近づく勇気がなかった。それと同じく、罪人たちの魂も、その震えるような光の輝きに耐えられない。その光を証人として、自分が誤ったことを思い出すのである。