キプリアヌスc. 200–258

Patristica — 教父文献 日本語対訳 › Patrologia Latina › Vol. 4 › De spectaculis

Caput V 第V章

Cyprian of Carthage · De spectaculis · PL 4, 783B · 6 sectiones

De spectaculis 5.1

1

Plura prosequi quid est necesse, vel sacrificiorum in ludis genera monstruosa describere, inter quae nonnumquam et homo fit hostia latrocinio sacerdotis, dum cruor etiam de jugulo calidus exceptus spumanti patera, dum adhuc fervet, et quasi sitienti idolo in faciem jactatus crudeliter propinatur, et inter voluptates spectantium quorumdam mors erogatur, ut per cruentum spectaculum saevire discatur, quasi parum sit homini privata sua rabies, nisi illam et publice discat.

PL 4, 783B

これ以上多くを述べる必要が何かあろうか。あるいは競技における生贄の怪物じみた種類を描写する必要が。その中には、時に人間が祭司の強盗行為によって犠牲とされることさえある——喉から流れる血がまだ熱いうちに、泡立つ杯に受けられ、渇いているかのような偶像の顔に向かって残酷にも振りかけられ、捧げられるのである。そして見物人のある者たちの快楽のただ中で、死が代価として支払われる。血にまみれた見世物を通して残虐さを学ばせるためであり、あたかも人間には私的な狂暴さだけでは足りず、それを公然と学ぶことまで必要であるかのようである。

De spectaculis 5.2

2

In poenam hominis fera rabida nutritur in deliciis, ut sub spectantium oculis crudelius insaniat. Erudit artifex belluam, quae clementior fortasse fuisset si non illam magister crudelior saevire docuisset.

PL 4, 783C

人間を罰するために、狂暴な獣が贅沢のうちに養われる。見物人たちの目の前で、いっそう残酷に荒れ狂うようにするためである。調教師は獣を仕込む——もしいっそう残酷な調教師が荒れ狂うことを教え込まなかったなら、その獣はおそらくもっと穏やかであったろうに。

De spectaculis 5.3

3

Ergo, ut taceam quicquid latius idololatria probat, quam vana sunt ipsa certamina, lites in coloribus, contentiones in cursibus, favores in honoribus, gaudere quod equus velocior fuerit, moerere quod pigrior, annos pecoris computare, consules nosse, aetates discere, prosapiam designare, avos ipsos atavosque commemorare!

PL 4, 783C

それゆえ、偶像礼拝がより広く是認するところのことを語らずに措くとしても、その競い合いそのものがいかに空しいことか——色による争い、競走における角逐、栄誉をめぐる贔屓、馬がより速かったことを喜び、より鈍かったことを嘆き、家畜の年齢を数え、執政官たちを知り、その齢を学び、血統を指し示し、祖父や曾祖父にまで思いを致すとは。

De spectaculis 5.4

4

Quam hoc totum otiosum negotium, immo quam turpe et ignominiosum, hunc, inquam, memoriter totam equini generis sobolem computantem et sine offensa spectaculi cum magna velocitate referentem! Parentes Christi, si praeroges, nescit, ut infelicius sit et scire.

PL 4, 784A

この全てがいかに空しい営みであることか、いや、いかに恥ずべく不名誉なことであることか——この者は、私は言うが、馬という種族の子孫のすべてを記憶によって数え上げ、見世物のことなら一つのつまずきもなく、たいそうな速さで語ってみせるのだ。もし彼にキリストの両親について尋ねるならば、彼はそれを知らない——知っているとすれば、なおのこと不幸であるほどに〔ut infelicius sit et scire の趣旨は定かでない。知っていればなお不幸だという逆説と取った〕。

De spectaculis 5.5

5

Quod si rursum praerogem quo ad aliquod spectaculum nescit, aut infelicior, si scit. Quod si rursum praerogem quo ad aliquod spectaculum itinere pervenerit, confitebitur per luparum, per prostitutarum nuda corpora, per publicam libidinem, per dedecus publicum, per vulgarem lasciviam, per communem omnium contumeliam.

PL 4, 784A

しかし、もし私が重ねて、どこかの見世物へどこを通って行くのかと尋ねるとすれば、彼はそれを知らない、あるいは知っているならばいっそう不幸である〔底本では Quod si rursum praerogem quo ad aliquod spectaculum の句が二度現れ、重複の誤りらしい。両方とも訳した〕。しかし、もし私が重ねて、彼がどこかの見世物へどのような道のりで到着したのかを尋ねるとすれば、彼はこう告白することになろう——遊女たちの、娼婦たちの裸の体を通って、公然の情欲を通って、公然の恥辱を通って、下賤な淫蕩を通って、万人に共通する侮辱を通って来たのだ、と。

De spectaculis 5.6

6

Cui ut non objiciam quod fortasse commisit, vidit tamen quod committendum non fuit, et oculos ad idololatriae spectaculum per libidinem duxit, ausus secum sanctum in lupanar ducere, si potuisset; qui festinans ad spectaculum, dimissus e Dominico et adhuc gerens secum, ut assolet, Eucharistiam, inter corpora obscoena meretricum Christi sanctum corpus infidelis iste circumtulit, plus damnationis meritus de itinere quam de spectaculi voluptate.

PL 4, 784A

彼が、あるいは犯したかもしれないことを、私が咎めないとしても、彼は犯されるべきでなかったことを見たのであり、情欲によって偶像礼拝の見世物へと目を向けたのであって、もしできるならば、聖なるものを自らとともに娼館へ連れて行くことさえ敢えてしたのである。すなわち、見世物へと急ぐこの不信の者は、主の集いから退出し、なお習わしどおり聖体を身に帯びたまま、娼婦たちの淫らな体のただ中を、キリストの聖なる体を携えて通り抜けたのであり、見世物の快楽そのものよりも、その道のりのゆえに、いっそう大きな断罪に値するのである。