In Epistolam Pauli ad Ephesios Libri Duo 1.3.1
VERS. 1, 2. Hujus rei gratia ego Paulus vinctus Christi, pro vobis gentibus: si tamen audistis dispositionem Dei gratiae.
PL 8, 1262A〔第1–2節〕「このことのゆえに、私パウロは、汝ら異邦人のためにキリストに囚われた者となっている。汝らが神の恩寵の配剤を聞いたのであれば。」
In Epistolam Pauli ad Ephesios Libri Duo 1.3.2
Supererat ut cum de rebus locutus esset, quod spes omnis in Christo, sic et spiritu coaedificentur omnes, ut sint habitaculum Dei; supererat, inquam, ut id doceret quis ipse esset; an ipse impleret coaedificationem per evangelium, daretque rationem auctoritatis suae ut ei crederetur.
PL 8, 1262A先に、あらゆる希望はキリストにあり、そのようにして皆が霊において共に建て上げられ、神の住まいとなるということを論じていたのだから、なお残っていたのは、彼自身が何者であるかを教えることであった。すなわち、彼自身が福音によってこの共同の建造を成し遂げる者であるかどうか、また、彼が信じられるために自らの権威の根拠を示すことであった。
In Epistolam Pauli ad Ephesios Libri Duo 1.3.3
Hoc igitur adjungit hujus, inquit, gratia, id est ut habitaculum Dei in spiritu aedificemini. Non enim tantum Ephesiis istud, sed omnibus dictum audiatis.
PL 8, 1262Aそこで彼は、「このことのゆえに」と言って続ける。すなわち、諸君が霊において神の住まいに建て上げられるためである、と。これはエフェソの人々にだけ語られたのではなく、すべての者に語られたのだと聞くべきである。
In Epistolam Pauli ad Ephesios Libri Duo 1.3.4
Denique pro vobis, inquit, gentibus vinctus Christi Paulus; vinctus, aut associatus ad evangelium Christi, aut qui multos labores et poenas toleravi, et pro vobis tolerarem, annuntians Christum: et sim vinctus Christi; qui annuntiando Christum, vinciar; sed propter vos.
PL 8, 1262A実に、「汝ら異邦人のために、パウロはキリストに囚われた者となっている」と彼は言う。囚われた者とは、キリストの福音に結び合わされた者という意味か、あるいは、多くの労苦と刑罰とに耐えてきた者、そしてキリストを告げ知らせつつ諸君のために耐え忍ぼうとする者という意味である。こうして私はキリストに囚われた者となる。すなわち、キリストを告げ知らせることによって、私は囚われるのであるが、それは諸君のためである。
In Epistolam Pauli ad Ephesios Libri Duo 1.3.5
Id ut probare videretur, se pro gentibus vinctum esse Christi, adjecit mysterii erga se habiti fidem. Si tamen, inquit, audistis dispensationem Dei gratiae.
PL 8, 1262B自分が異邦人のためにキリストに囚われた者であることを証明して見せるために、彼は、自分に授けられた奥義という保証を付け加えた。「汝らが神の恩寵の配剤を聞いたのであれば」と彼は言う。
In Epistolam Pauli ad Ephesios Libri Duo 1.3.6
Id est, si est cognitum vobis quae gratia disposita sit, id est quomodo per me evangelium ordinatum sit, ut annuntietur Deus per Christum, et Christi virtus, quae virtus Dei est. Quae data est mihi in vos secundum revelationem.
PL 8, 1262Bすなわち、いかなる恩寵が配剤されたか、諸君に知られているならば、ということである。すなわち、私を通していかに福音が定められ、神がキリストを通して告げ知らされ、キリストの力——それは神の力である——が告げ知らされるようになったかということである。「それは、啓示に従って、汝らのために私に与えられた。」
In Epistolam Pauli ad Ephesios Libri Duo 1.3.7
Etenim, sicut ipse Paulus multis locis memorat, non ab hominibus, neque per homines mysterium accepit aut didicit, sed revelata illi cuncta sunt. Hoc enim dixit, gratiam sibi datam, sed per revelationem.
PL 8, 1262B実に、パウロ自身が多くの箇所で述べているように、彼は奥義を人間から受けたのでも、人間を通して学んだのでもなく、すべてが彼に啓示されたのである。彼はこのことを、恩寵が自分に与えられたのは啓示によってである、と述べたのである。
In Epistolam Pauli ad Ephesios Libri Duo 1.3.8
Quo in loco intelligi licet christianum ex revelatione fieri posse, et maxime fieri. Electus quidem est, et vas electionis dictus est Paulus; verumtamen quia Dei potentia omnibus modis gratiam suam ministrat, intelligamus esse istam legitimam mandatorum Salvatoris disciplinam, uti renascatur homo per spiritum et aquam, et sic Christi spiritum recipiat.
PL 8, 1262Bこの箇所から、人はキリスト教徒に啓示によってなることができ、しかも大いにそうなるのだと理解してよい。パウロは実に選ばれた者であり、選びの器と呼ばれた。しかし、神の力はあらゆる仕方でその恩寵を施すのであるから、人が霊と水とによって新たに生まれ、こうしてキリストの霊を受け取るということ、これが救い主の戒めの正当な教えであると理解すべきである。
In Epistolam Pauli ad Ephesios Libri Duo 1.3.9
Sed id et ab hominibus et per homines. Istud vero quod Paulo provenit (quamquam hoc, ut aestimatio nostra est, meruit solus) tamen, ut dixi, revelatio Dei ejusmodi aut alio simili modo per Dei gratiam fieri potest.
PL 8, 1262Cしかしこれは人間からも人間を通しても起こることである。だがパウロに生じたあのこと(彼だけがそれに値したというのが我々の見立てではあるが)については、すでに述べたように、この種の、あるいはこれに類する仕方での神の啓示は、神の恩寵によって起こりうるのである。
In Epistolam Pauli ad Ephesios Libri Duo 1.3.10
Unde non est abnegandus a Christi gratia, cui revelatio per Christi gratiam data sit, ut spiritu compleretur; et Christi cognitione per revelationem habita, deserviret. VERS. 3, 4.
PL 8, 1262Cそれゆえ、キリストの恩寵によって啓示が与えられ、霊によって満たされ、啓示によってキリストの知識を得てこれに仕えるようになった者を、キリストの恩寵から締め出してはならない。〔第3–4節〕
In Epistolam Pauli ad Ephesios Libri Duo 1.3.11
Notum mihi factum est mysterium, sicut antescripsi in modico; prout potuistis legentes intelligere prudentiam meam in mysterio Christi.
PL 8, 1262C「奥義は私に知らされた。すでに手短に書き記したとおりである。汝らは読んで、キリストの奥義における私の思慮を知ることができたであろう。」
In Epistolam Pauli ad Ephesios Libri Duo 1.3.12
Et hic quoque admoneo revelationibus posse cognitum esse mysterium Christi: et licet circa Paulum ex electione Domini videatur impletum, tamen quoniam electio Domini libera est, etiam circa alios potest ut non ab hominibus neque per homines fiat cognitio verae plenaeque deitatis.
PL 8, 1262Dここでもまた私は、キリストの奥義は諸々の啓示によって知られうるということを言い添えておく。パウロについては主の選びによってこれが成就したと見えるとしても、主の選びは自由なものであるから、他の者たちについても、人間からでも人間を通してでもなく、真にして満全なる神性の認識が生じることがありうるのである。
In Epistolam Pauli ad Ephesios Libri Duo 1.3.13
Magna quidem et unica dignatio, et fortassis ex parte quod fiat hodie, concedatur. Etenim cum ipse dixerit, si propheta aliquis et de eodem alius sibi revelatum dixerit, sedeat et cognoscat qui prophetat, ut audiatur is qui sibi revelatum dicit; ergo et revelari potest; et quod parte, eodem modo etiam in toto.
PL 8, 1262Dそれは大いなる、比類なき栄誉ではあるが、今日でも部分的にはそれが起こりうると認めてよいであろう。実に彼自身がこう述べているように——ある預言者〔が語っているとき〕、同じ事柄について別の者が自分に啓示があったと言うならば、預言している者は座して認め、自分に啓示があったと言うその者の言葉が聞かれるようにすべきである、と。ゆえに啓示はなお起こりうるのであり、部分的に起こりうるのと同じ仕方で、全面的にも起こりうるのである。
In Epistolam Pauli ad Ephesios Libri Duo 1.3.14
Etenim mysterium Domini et Dei voluntas in omni potentiam suam extendit: et illum posse omnia, et velle quae potest, accipere debemus; et haec alterius quaestionis sint.
PL 8, 1263A実に、主の奥義と神の御旨とは、あらゆることにその力を及ぼしている。我々は、神があらゆることをなしうること、そしてなしうることを望みたもうことを認めねばならない。しかしこれらは別の問題である。
In Epistolam Pauli ad Ephesios Libri Duo 1.3.15
Nunc revelatum sibi mysterium ostendit; cum dixit Paulus id se scripsisse Ephesiis, id est ipsum mysterium; non revelationem, sed quod revelatum est, hoc est mysterium.
PL 8, 1263Aここで彼は、自分に奥義が啓示されたことを示している。パウロは、自分がそれをエフェソの人々に書き送ったと述べたが、それはまさに奥義そのものである。啓示そのものではなく、啓示されたもの、すなわち奥義である。
In Epistolam Pauli ad Ephesios Libri Duo 1.3.16
Scripsi, inquit, sed immo dico; et ut potuistis, inquit, legentes intelliegere, in quantum potuistis prudentiam meam; in mysterio Christi prudentiam.
PL 8, 1263A「私は書いた」と彼は言うが、むしろ「私は語る」というべきであろう。そして「汝らは読んで、できる限り私の思慮を知ることができたであろう」と彼は言う——それはキリストの奥義における思慮である。
In Epistolam Pauli ad Ephesios Libri Duo 1.3.17
Scientiam posuit non illam quae praevidet sua potentia quae sunt, quae futura sunt ratiocinando invenit et comprehendit: at hic scientiam, prudentiam nominavit. Non enim per prudentiam consecutus; sed postea quam consecutus est, habere coepit prudentiam.
PL 8, 1263B彼は、自らの力によって現にあるものを予見し、推論によって未来のことを見出し把握する、そのような知識を意味したのではない。むしろここで彼は、その知識を「思慮」と呼んだのである。というのも、彼は思慮によってこれを得たのではなく、これを得たのちに、思慮を持ち始めたからである。
In Epistolam Pauli ad Ephesios Libri Duo 1.3.18
Denique prudentiam, inquit, in mysterio Christi; id est in eo quod percepi, quod mihi revelatum est, quod mihi notum factum est; id est in eo, quod doctus sit prudentia, in eo quod sibi revelatum est vel memoria, vel scientia, vel intelligentia.
PL 8, 1263Bそこで、「キリストの奥義における思慮」と彼は言う。すなわち、私が受け取ったもの、私に啓示されたもの、私に知らされたものにおける思慮である。すなわち、自分に啓示されたものにおいて、思慮を教えられたということである——記憶であれ、知識であれ、知解であれ。
In Epistolam Pauli ad Ephesios Libri Duo 1.3.19
Hae enim sunt partes prudentiae: ita et locus prudentiae est, et tamen non per prudentiam mysterium consequi possumus, sed per revelationem. VERS. 5. Quod aliis generationibus non fuit notum filiis hominum.
PL 8, 1263Bこれらは実に思慮の諸部分である。かくして思慮の働く場所はあるのだが、それでも我々は思慮によって奥義に達することはできず、啓示によって達するのである。〔第5節〕「この奥義は、他の世代には人の子らに知らされていなかった。」
In Epistolam Pauli ad Ephesios Libri Duo 1.3.20
Potest hoc ad prudentiam argumentum esse, uti Deo revelatum illi sit, quia prudens erat et percipere poterat revelationem, mysterium; et solus meruit propter prudentiam mysterium nosse, quod aliis generationibus notum non fuit filiis hominum.
PL 8, 1263Bこれは思慮についての論拠となりうる。すなわち、彼が思慮ある者であって啓示と奥義とを受け取ることができたからこそ、神は彼にそれを啓示されたのであり、他の世代の人の子らには知られていなかったこの奥義を知るに値したのは、その思慮のゆえに彼一人であった、ということである。
In Epistolam Pauli ad Ephesios Libri Duo 1.3.21
Quid est aliis generationibus? id est ante mea tempora. Generationes enim, sicuti in evangelio lectum est, quasi per homines tempora. Nulli, inquit, eorum qui ante me in generatione fuerunt filii hominum; nulli, inquit, notum fuit de mysterio.
PL 8, 1263C「他の世代」とは何か。すなわち、私の時代より前ということである。世代とは、福音書に読まれる通り、人間を通して数えられる時代のようなものである。「私より前の世代にあった人の子らのうち、誰にも」と彼は言う。「誰にも、この奥義については知られていなかった」と彼は言う。
In Epistolam Pauli ad Ephesios Libri Duo 1.3.22
Quod sit mysterium, quod revelatum sibi et notum factum Paulus dicit, saepe locuti sumus. Adjiciendo autem filiis hominum ostendit fortasse mysterium illud antequam Paulo revelatum est, fieri potuisse ut revelatum sit angelis; id est non filiis hominum, sicut nunc revelatum est sanctis ejus apostolis.
PL 8, 1263Cパウロが自分に啓示され知らされたと言うこの奥義が何であるかについては、我々はすでにたびたび語ってきた。ところで「人の子らに」と付け加えることによって、彼は、パウロに啓示される以前に、この奥義が天使たちに啓示されていた可能性を、おそらく示している。すなわち〔天使たちには啓示されていたが〕、人の子らには、「今や彼の聖なる使徒たちに啓示されているように」は〔啓示されて〕いなかった、ということである。
In Epistolam Pauli ad Ephesios Libri Duo 1.3.23
Plene mysterii concordiam quod unum sit atque idem, quod sibi revelatum est et apostolis, docet.
PL 8, 1263C彼は、自分に啓示されたものと使徒たちに啓示されたものとが一つの同じものであるという、奥義の全き一致を教えている。
In Epistolam Pauli ad Ephesios Libri Duo 1.3.24
Ne discordet et non idem videatur esse per praesentiam Christi traditum apostolis, quod ipse sibi per revelationem traditum dixit; conjungit id sibi revalatum quod sanctis apostolis. Parum est: adjicit et prophetis in spiritu.
PL 8, 1263Dキリストの現臨を通して使徒たちに伝えられたものと、彼自身が啓示によって自分に伝えられたと言うものとが、食い違い、同一でないと見えることのないように、彼は、自分に啓示されたものを聖なる使徒たちに啓示されたものと結び合わせる。それだけでは足りない。彼はさらに「霊において預言者たちにも」と付け加える。
In Epistolam Pauli ad Ephesios Libri Duo 1.3.25
Acute et vehementer: etenim propheta qui mysterium locutus est, in Spiritu illi revelatum est; mysterium ipse non scivit.
PL 8, 1263D鋭く、力強い言い方である。実に、奥義を語った預言者は、霊においてそれを啓示されたのであって、奥義そのものを彼自身が知っていたわけではない。
In Epistolam Pauli ad Ephesios Libri Duo 1.3.26
Quia dixit filiis hominum revelatum non fuisse neque notum mysterium; fuit autem notum et prophetis, qui filii hominum sunt; adjunxit notum, sed in Spiritu; id est cum afflati Spiritu mysterium loquerentur. VERS. 6.
PL 8, 1263D彼は、奥義は人の子らに啓示も知らされることもなかったと言ったが、預言者たちも人の子らであって、彼らにはそれが知られていた。そこで彼は、知られていたとはいえ霊においてであった、と付け加えた。すなわち、霊に吹き込まれて奥義を語っていたときに、ということである。〔第6節〕
In Epistolam Pauli ad Ephesios Libri Duo 1.3.27
Ipsis tamen non notum fuit, Esse gentes cohaeredes et concorporales et participes promissionis ejus in Christo per Evangelium.
PL 8, 1264Aしかし彼ら自身には、それは知られていなかった。「異邦人が福音によってキリストにあって、共同の相続人となり、同じ体に属する者となり、その約束にあずかる者となるということ。」
In Epistolam Pauli ad Ephesios Libri Duo 1.3.28
Hoc est quod sibi mysterium notum factum esse dixit, simulque etiam sanctis apostolis et prophetis in Spiritu, quod et gentes cohaeredes sunt in Christo et concorporales, id est ejusdem quasi corporis: quod saepe ita memorat ut omnes animae sanctae et liberatae, et Christi spiritu junctae, unum corpus esse dicantur.
PL 8, 1264Aこれこそが、彼が自分に、また同時に霊における聖なる使徒たちと預言者たちにも知らされたと言った奥義である。すなわち、異邦人もまたキリストにあって共同の相続人であり、同じ体に属する者である、いわば同一の体に属する者であるということである。彼はしばしば、聖なる、解放されたすべての魂は、キリストの霊によって結び合わされて、一つの体であると言われる、と述べている。
In Epistolam Pauli ad Ephesios Libri Duo 1.3.29
Exinde ergo participes promissionis ejus in Christo sunt etiam gentes. Non enim solus Israel, sed et gentes, quae in Christo per evangelium concorporatae fuerunt, participes promissionis; quod aeternam gloriam merebuntur, quod vitam, quod remissionem peccatorum, et caetera, quae et Deus et Salvator promisit se sequentibus.
PL 8, 1264Aしたがって、異邦人もまた、キリストにおけるその約束にあずかる者である。なぜなら、約束にあずかる者はイスラエルだけではなく、福音によってキリストにあって同じ体に属する者とされた異邦人もまたそうだからである。すなわち、永遠の栄光を、生命を、罪の赦しを、その他、神と救い主とがご自分に従う者たちに約束されたすべてのものを、彼らも得るに値するのである。
In Epistolam Pauli ad Ephesios Libri Duo 1.3.30
Ergo omnes per evangelium promissionis participes in Christo sunt. VERS. 7, 8. Cujus factus sum ego minister secundum donum operationis Dei, quae data mihi est secundum operationes virtutis ejus.
PL 8, 1264Bこうしてすべての者は、福音によって、キリストにあるその約束にあずかる者である。〔第7–8節〕「この福音の奉仕者に、私は神の働きの賜物に従って〔底本は operationis。ミーニュの脚注はウルガタの donum gratiae Dei を引き、ウィクトリヌス自身も続く言い換えで dono gratiae Dei と書く。gratiae の誤りとも見られるが、印刷どおり訳した〕なった。それは、神の力の働きに従って私に与えられたのである。」
In Epistolam Pauli ad Ephesios Libri Duo 1.3.31
Minister, inquit, sum evangelii factus ipsius, per quod in Christo participes promissionis et gentes et Israel sumus: cujus evangelii ego minister, factus autem dono gratiae Dei.
PL 8, 1264B「私はまさにこの福音の奉仕者となった」と彼は言う。この福音によって、異邦人もイスラエルも、我々はキリストにあってその約束にあずかる者なのである。この福音の奉仕者に私はなったが、それは神の恩寵の賜物によってである。
In Epistolam Pauli ad Ephesios Libri Duo 1.3.32
Ubique enim non nos meritis nostris hoc accipere, sed gratia Dei, memorat Paulus; ut dantis sit, non accipientis, quidquid gratiae datur. Quod autem adjunxit secundum operationem virtutis ejus, et hoc quoque Deo tribuit; ut si quid ego operer, virtus Dei sit.
PL 8, 1264Bパウロはいたるところで、我々が自分の功によってこれを受け取るのではなく、神の恩寵によって受け取るのだということを述べている。恩寵として与えられるものは何であれ、それは受け取る者にではなく、与える者に帰せられるべきだからである。ところで彼が「神の力の働きに従って」と付け加えたのも、これを神に帰しているのである。すなわち、たとえ私が何かを働くとしても、それは神の力なのである。
In Epistolam Pauli ad Ephesios Libri Duo 1.3.33
Non enim in me mea virtus operatur, sed Dei. Quomodo autem utrumque jungat et quid sequatur, perspiciendum diligenter est. Adjungit enim: Mihi minimo omnium sanctorum data est haec gratia . . .
PL 8, 1264Cというのも、私において働くのは私自身の力ではなく、神の力だからである。しかし、彼がこの両者をどのように結びつけ、そこから何が続くのかは、注意深く見極めなければならない。彼は続けて次のように言う。——「すべての聖徒のうち最も小さい私に、この恩寵が与えられた……」
In Epistolam Pauli ad Ephesios Libri Duo 1.3.34
Si operatio jam agentis est, et secundum operationem data est gratia, meritum est prius operantis, et sic gratia.
PL 8, 1264Cもし働きがすでに働く者のものであり、その働きに従って恩寵が与えられるのだとすれば、働く者の功がまず先にあって、しかるのちに恩寵があることになる。
In Epistolam Pauli ad Ephesios Libri Duo 1.3.35
Sed supra dixit, secundum donum gratiae Dei datam esse hanc gratiam, ut minister esset evangelii: soli vero posterius data est, qua nunc operatur, et operatur virtute Dei, et dicitur propter operationem virtutis Dei data est gratia.
PL 8, 1264Cしかし彼は先に、福音の奉仕者となるためのこの恩寵は、神の恩寵の賜物に従って与えられたのだと述べていた。ところが、彼が今それによって働いているところの恩寵は、後になって彼一人に与えられたものであり、彼はそれを神の力によって働かせているのであって、神の力の働きのゆえに恩寵が与えられた、と言われているのである。
In Epistolam Pauli ad Ephesios Libri Duo 1.3.36
Quid igitur? operatio ante gratiam data est? an postea gratia data? Sed cum dicitur operationem virtutis Dei esse, jam data est gratia.
PL 8, 1264Cそれではどうなのか。働きが恩寵より先に与えられたのか、それとも恩寵がその後に与えられたのか。しかし、それが神の力の働きであると言われるとき、恩寵はすでに与えられているのである。
In Epistolam Pauli ad Ephesios Libri Duo 1.3.37
Rursusque cum dicitur, secundum Dei gratiam factum ministrum esse Paulum, ante operationem intelligimus datum donum, ut minister esset; et donum Dei esse gratiam quod minister est.
PL 8, 1264Cまた逆に、パウロが神の恩寵に従って奉仕者となったと言われるとき、我々は、働きに先立って、奉仕者となるための賜物が与えられたのだと理解する。そして、彼が奉仕者であるということ自体が、神の賜物としての恩寵なのである。
In Epistolam Pauli ad Ephesios Libri Duo 1.3.38
Jam ex accepta gratia ministri cum operetur; et illa gratia est, ut operatio ejus ex virtute Dei sit. Ita ut minister esset, donum Dei fuit; ut esset operatio Dei virtus in eo, gratia Dei fuit. Mihi igitur omnium sanctorum minimo haec data est, inquit, gratia.
PL 8, 1264Dすでに受けた恩寵から、奉仕者として働くのであり、その恩寵とは、彼の働きが神の力によるものであるということである。かくして、彼が奉仕者であったということは神の賜物であり、彼のうちで神の力が働きとなったということは神の恩寵であった。それゆえ、「すべての聖徒のうち最も小さい私に、この恩寵が与えられた」と彼は言う。
In Epistolam Pauli ad Ephesios Libri Duo 1.3.39
Quae illa gratia? secundum operationem virtutis ejus inter gentes evangelizare. Quid autem evangelizare, subjicit: non apostolorum minimo, sed sanctorum, inquit. Sancti enim, et fide et spiritu sancti, sunt apostoli, quibus mandatum est evangelium.
PL 8, 1264Dその恩寵とは何か。神の力の働きに従って、異邦人のあいだで福音を告げ知らせることである。では何を告げ知らせるのかを、彼は続けて述べる。——なお彼は「使徒たちのうち最も小さい者」とは言わず、「聖徒たちのうち」〔最も小さい者〕と言う。使徒たちこそ、信仰においても霊においても聖なる者たちであり、福音がゆだねられたのは彼らだからである。
In Epistolam Pauli ad Ephesios Libri Duo 1.3.40
Incomprehensibiles divitias Christi. Quae enim aut divitiae tales esse possunt, aut quemadmodum comprehendi divitiae, quae sunt Christi, quae nos faciant Dei filios, aeternam vitam tribuant, corruptionem omnem auferant, mortem ipsam interficiant, in coelis esse faciant, peccata donent omnia?
PL 8, 1265A「キリストの、把握しえない富」。いったいどのような富がこれほどのものでありうるだろうか。あるいは、我々を神の子とし、永遠の生命を与え、あらゆる腐敗を取り除き去り、死そのものを打ち滅ぼし、天にあらしめ、あらゆる罪を赦す、そのようなキリストの富が、どのように把握されえようか。
In Epistolam Pauli ad Ephesios Libri Duo 1.3.41
Ergo magnae divitiae, et in tollendis malis indulgentia peccatorum, et in dandis bonis, et tantis bonis, quae supra dixi, et alia talia. VERS. 9. Et illuminare omnes quae sit dispositio mysterii.
PL 8, 1265Aゆえに、これは大いなる富である。悪を取り除くことにおいては罪の赦しがあり、善きものを与えることにおいては、先に述べたこれほど大いなる善きもの、その他これに類するものがある。〔第9節〕「そして、奥義の配剤がいかなるものであるかについて、すべての人を照らすこと。」
In Epistolam Pauli ad Ephesios Libri Duo 1.3.42
Ordo: data est mihi gratia inter gentes evangelizare et illuminare omnes. In qua re illuminare? quid sit dispositio mysterii; ut non solum mysterium evangelizent sed et illuminent, id est aperiant quae sit dispositio mysterii.
PL 8, 1265A順序はこうである。異邦人のあいだで福音を告げ知らせ、かつすべての人を照らすために、この恩寵は私に与えられた。何において照らすのか。奥義の配剤がいかなるものであるかにおいてである。すなわち、奥義を告げ知らせるだけでなく、これを照らし出す、つまり奥義の配剤がいかなるものであるかを開示するためである。
In Epistolam Pauli ad Ephesios Libri Duo 1.3.43
Quod autem dixit illuminare omnes tenuit et Israel et gentes. Accepit enim sine dubio in gentes evangelium; sed et Judaei illuminari possunt, si sequantur, si obediant. Quid autem sit dispositio mysterii, exponendum est; quoniam illuminare se dixit Paulus.
PL 8, 1265B彼が「すべての人を照らす」と言ったのは、イスラエルと異邦人の両方を含んでいる。彼は疑いなく異邦人に向けて福音を受けたのであるが、ユダヤ人もまた、従い、服するならば、照らされうるのである。ところで、奥義の配剤がいかなるものであるかは、説き明かされなければならない。パウロは自分がそれを照らすのだと言ったのだから。
In Epistolam Pauli ad Ephesios Libri Duo 1.3.44
Sed id in sequentibus declaravit absconditi a saeculis in Deo. Data mihi, inquit, inter gentes est gratia, omnes illuminare quae sit dispositio mysterii. Cujus mysterii? quod absconditum est, inquit, a saeculis in Deo.
PL 8, 1265Bしかしそれは、続く箇所で明らかにされている。「世々から神のうちに隠されていた」ということである。「異邦人のあいだで、奥義の配剤がいかなるものであるかについてすべての人を照らすための恩寵が、私に与えられた」と彼は言う。いかなる奥義か。「世々から神のうちに隠されていた」奥義である、と彼は言う。
In Epistolam Pauli ad Ephesios Libri Duo 1.3.45
Quid est a saeculis, et quid in Deo; quid est absconditum; et quomodo absconditum; breviter explicemus. A Deo, qui pater est primus, genitus est Christus qui est lumen ex lumine, et Deus ex Deo, qui Jesus est, qui Deus ex Deo est.
PL 8, 1265B「世々から」とは何か、「神のうちに」とは何か、「隠されていた」とは何か、いかにして隠されているのか。手短に説き明かそう。第一の父である神から、光からの光、神からの神であるキリストが生まれた。このキリストがイエスであり、神からの神である。
In Epistolam Pauli ad Ephesios Libri Duo 1.3.46
Nemo me velut alterum Deum dicere existimet; sed ita ordo loquendi flagitat. In hoc, inquam, Christo, qui Deus ex Deo est, omnia perfecta sunt, et per ipsum, omnia; sed quod nunc necessarium est, in ipso omnia. Sic enim dictum, et per ipsum, et in ipso.
PL 8, 1265C誰も、私が第二の神を語っていると考えないでほしい。しかし語りの順序がそのように求めるのである。神からの神であるこのキリストにおいて、私が言うように、万物は完成されており、また万物は彼を通してある。しかし今必要なのは、万物が彼のうちにあるということである。実に「彼を通して」とも「彼のうちに」とも言われているからである。
In Epistolam Pauli ad Ephesios Libri Duo 1.3.47
Si igitur in ipso omnia, quamquam per ipsum omnia, sed Deus in ipso omnia; etiam hoc mysterium est, et in ipso absconditum. Absconditum autem quibus? a saeculis.
PL 8, 1265Cしたがって、万物が彼のうちにあるとすれば——万物は彼を通してもあるのだが、神は万物を彼のうちに〔置いた〕のであれば——これもまた奥義であり、彼のうちに隠されているのである。しかし誰から隠されているのか。世々からである。
In Epistolam Pauli ad Ephesios Libri Duo 1.3.48
Christus enim unigenitus Dei filius, et ab ipso reliqua creata sunt: id est per ipsum Dei opera in ipso operante per ipsum. Omnia saecula igitur posteriora Christo; quippe a Christo facta. Nihil igitur ante Christum, nec superiora ante Christum.
PL 8, 1265Cキリストは神の独り子であり、彼によってその他のものは造られた。すなわち、彼のうちで働きたもう神の働きが、彼を通してなされたということである。それゆえ、すべての世々はキリストより後のものである。というのも、それらはキリストによって造られたからである。ゆえに、キリストより先には何もなく、キリストより先にはより高次のものもない。
In Epistolam Pauli ad Ephesios Libri Duo 1.3.49
Nullo temporis exordio Christus natus ex Deo. His igitur saeculis, item ab his in Deo mysterium absconditum est, ut suis temporibus reveletur, Dei filium Christum venire, carnem induere, succurrere, liberare hominem, donare peccata, in aeterna et coelestia tollere, justificare, et glorificare, et caetera quae subjungit.
PL 8, 1265Dキリストは、いかなる時の初めもなく、神から生まれたのである。それゆえ、これらの世々に対して、すなわちまたこれらの世々から、神のうちに奥義は隠されており、然るべき時に啓示されるはずであった。すなわち、神の子キリストが来たり、肉をまとい、助け、人を解放し、罪を赦し、永遠なるもの、天にあるものへと引き上げ、義とし、栄光を与え、その他彼が続けて述べることを行う、という奥義である。
In Epistolam Pauli ad Ephesios Libri Duo 1.3.50
In quo igitur mysterium hoc absconditum est? in Deo. In quo Deo? qui universa creavit. Si enim per ipsum revelatum est mysterium in ipso absconditum; fuit autem absconditum antequam veniret, revelatum est posteaquam venit.
PL 8, 1266Aそれでは、この奥義は誰のうちに隠されていたのか。神のうちにである。いかなる神のうちにか。万物を創造した神のうちにである。実に、彼のうちに隠されていた奥義は、彼を通して啓示されたのであり、彼が来る前には隠されていたが、来た後には啓示されたのである。
In Epistolam Pauli ad Ephesios Libri Duo 1.3.51
Quis iste est? qui universa, inquit, creavit. Ergo creator licet Deus accipiatur, sed per Christum tamen creator Deus. Creator enim non convenit Deo, sed convenit Christo, et sic per Christum Deo.
PL 8, 1266Aこの方とは誰か。「万物を創造した方」と彼は言う。したがって、神が創造主と解されるとしても、神はキリストを通して創造主なのである。というのも、「創造主」という語は〔父なる〕神にではなく、キリストにこそふさわしく、そしてキリストを通して神にふさわしいのである。
In Epistolam Pauli ad Ephesios Libri Duo 1.3.52
Ille enim genuit Christum: Christus creavit omnia ipso Deo operante et per se creante. Ita unum est quod creata sunt omnia, et ab uno creata sunt. Si quidem Dei patris opera per Christum creata sunt omnia. VERS. 10.
PL 8, 1266Aその方こそキリストを生んだのであり、キリストは、神御自身が働きたまい、キリストを通して創造したもうことによって、万物を創造した。かくして、万物が創造されたということは一つのことであり、万物は一なる方から造られたのである。すなわち、父なる神の働きによって、万物はキリストを通して創造されたのだからである。〔第10節〕
In Epistolam Pauli ad Ephesios Libri Duo 1.3.53
Ut innotesceret principibus et potestatibus in caelestibus per Ecclesiam multiformis sapientia Dei.
PL 8, 1266A「それは、天にある首長たちと諸権力に、教会を通して、神の多様なる知恵が知らされるためである。」
In Epistolam Pauli ad Ephesios Libri Duo 1.3.54
Hoc est mysterium quod absconditum in Deo, id est in Christo, quod postea revelatum est non animis sed hominibus, neque tantum hominibus sed omnibus principibus et potestatibus in coelestibus, et revelatum est per Ecclesiam, quod scilicet per mysterium sapientia Dei est.
PL 8, 1266Aこれこそ、神のうち、すなわちキリストのうちに隠されていた奥義であり、後に、魂にではなく人間に〔魂は肉体を得る前の魂、人間は肉体のうちにある魂を指すと取った〕啓示され、しかも人間だけでなく、天にあるすべての首長たちと諸権力にも啓示されたのであり、教会を通して啓示されたのである。すなわち、この奥義を通して神の知恵があるということである。
In Epistolam Pauli ad Ephesios Libri Duo 1.3.55
Cum autem dixit principibus et potestatibus in caelestibus intelligi licet illis revelatum non esse, quae adversae sunt: in coelestibus enim, inquit.
PL 8, 1266Bところで、彼が「天にある首長たちと諸権力」と言ったとき、それが敵対する者たちには啓示されなかったと理解してよい。「天にある」と彼は言っているからである。
In Epistolam Pauli ad Ephesios Libri Duo 1.3.56
Et quod dixit per Ecclesiam, id est per membra Dei omnia, per membra Christi, et per omnem animam mysteriis ejus indutam, et in ipsum spem habentem. Ita quantum homini datum sit, intelligi licet.
PL 8, 1266Bまた彼が「教会を通して」と言ったのは、すなわち神のすべての肢体を通して、キリストの肢体を通して、そして彼の奥義をまとい、彼に希望を置くすべての魂を通して、ということである。かくして、人間にどれほどのことが与えられているかが理解されうる。
In Epistolam Pauli ad Ephesios Libri Duo 1.3.57
Si quidem non principes et potestates in coelestibus, ipsi sapientiam Dei hominibus declarant; sed per Ecclesiam, id est per eos qui membra, sunt Christi, sanctificatione in fide, potestates et principes in coelestibus sapientiam Dei cognoscunt editam esse per hominem.
PL 8, 1266Bというのも、天にある首長たちと諸権力が、自ら人間に神の知恵を明らかにするのではなく、教会を通して、すなわち信仰における聖化によってキリストの肢体である者たちを通して、天にある諸権力と首長たちは、神の知恵が人間を通して開示されたことを知るのだからである。
In Epistolam Pauli ad Ephesios Libri Duo 1.3.58
Discere et noscere etiam principibus mundi et potestatibus sapientiam Dei, facilis erit agnitio, si ubi homo sit, et ubi habeat principium didicerint, cognoverint, per prophetam Ezechielem cum loquitur de cherubin; in quo visio est, quemadmodum locus ipse certam expositionem desiderat.
PL 8, 1266C世界の首長たちと諸権力にとっても、神の知恵を学び知ることは、もし人間がどこにあり、どこにその始まりを持つかを彼らが学び知るならば、容易な認識となるであろう。それは預言者エゼキエルがケルビムについて語っている箇所を通してであるが、そこには一つの幻視があり、その箇所自体が確かな解説を要するとおりである。
In Epistolam Pauli ad Ephesios Libri Duo 1.3.59
Breviter ergo mysterii omnes partes, quas nos supra diximus, tetigit dicendo multiformis sapientia Dei: vel quod filium misit, vel quod tanta majestas servi formam suscepit, vel quod tanta signa facta sunt, vel quod promissa tanta sunt, indulgentia peccatis, et promissio coelorum.
PL 8, 1266Cそこで彼は、「神の多様なる知恵」と言うことによって、我々が先に述べた奥義のすべての部分に、手短に触れたのである。すなわち、神が御子を遣わされたこと、あれほどの威厳が僕の形を取られたこと、あれほど多くのしるしがなされたこと、あれほど多くの約束——罪の赦しと天の約束——がなされたこと、である。
In Epistolam Pauli ad Ephesios Libri Duo 1.3.60
Item aeterna vita et glorificatio et haereditas simul cum eodem Christo, et ejusdem post mortem resurrectio, et ipsa mors, et caetera hujusmodi, multiformis est sapientia Dei. VERS. 11. Secundum praefinitionem saeculorum, quam fecit in Christo Jesu Domino nostro.
PL 8, 1266C同様に、永遠の生命、栄光化、かのキリストとともにする相続、そして死後の彼の復活、その死そのもの、その他これに類することもまた、神の多様なる知恵である。〔第11節〕「我々の主キリスト・イエスにあってなしたもうた、世々の予定に従って。」
In Epistolam Pauli ad Ephesios Libri Duo 1.3.61
Ex hoc apparet quid sit in Deo absconditum esse mysterium si quidem adjunxit secundum praefinitionem saeculorum. Certis etenim saeculis determinatis atque conclusis apparere mysterium per praesentiam Domini, in quo absconditum mysterium fuit.
PL 8, 1266Dこのことから、奥義が神のうちに隠されているとはどういうことかが明らかになる。彼が「世々の予定に従って」と付け加えているからである。実に、一定の世々が定められ、閉じられたときに、その奥義が隠されていた主の現臨を通して、奥義が現れるのである。
In Epistolam Pauli ad Ephesios Libri Duo 1.3.62
Per ipsum enim revelari debuerit in quo absconditum fuit. Hoc enim adjunxit quam definitionem saeculorum fecit in Christo Jesu Domino nostro. Quo tempore appareret, quo tempore revelaretur mysterium, quo salus et liberatio ostenderetur. VERS. 12.
PL 8, 1267A実に、それが隠されていたその方自身を通して、啓示されるべきであったのである。彼はこのことを、「我々の主キリスト・イエスにあってなしたもうた世々の限定」として付け加えたのである。すなわち、いつの時に現れ、いつの時に奥義が啓示され、いつ救いと解放とが示されるか、ということである。〔第12節〕
In Epistolam Pauli ad Ephesios Libri Duo 1.3.63
In quo habemus libertatem et aditum in confidentia per fidem ipsius. Licet in mysterio praesentiae Domini nostri Jesu Christi et redemptio facta sit et salus data, summa tamen, et vere (si attendamus) haec summa sola est, certe maxima, quod libertas nobis data est.
PL 8, 1267A「この方にあって、我々は自由と、彼への信仰による確信のうちでの近づきとを持つ。」我々の主イエス・キリストの現臨という奥義において、贖いがなされ、救いが与えられたとはいえ、しかし、よく注意するならば、その要点はただ一つ、確かに最も大いなることとして、我々に自由が与えられたということである。
In Epistolam Pauli ad Ephesios Libri Duo 1.3.64
Etenim pressi captivitate non valebamus per legem resistere, sicut ipse dicit quod nostra infirmitas corpore resistere non valeret. Venit igitur ut vinceret carnem, et mortem per mortem: qua victa, fecit possibile nobis esse, quod impossibile credebamus.
PL 8, 1267A実に、我々は捕囚に押しつぶされ、律法によっては抵抗する力を持たなかった。彼自身が、我々の弱さは肉体によって抵抗する力を持たなかったと言う通りである。それゆえ彼は、肉に打ち勝ち、死を死によって打ち勝つために来られた。それに打ち勝つことによって、我々が不可能だと信じていたことを、可能なこととされたのである。
In Epistolam Pauli ad Ephesios Libri Duo 1.3.65
Data ergo libertas est, et datus ad confidentiam aditus per fidem ipsius, hoc est cum fidem in ipsum habemus. Monui, et saepe monui, eam esse januam liberationis nostrae, si in Christum credamus: mysterium enim ejus liberavit nos, si eum sequamur.
PL 8, 1267Bこうして自由が与えられ、彼への信仰による確信への近づきが与えられた。すなわち、我々が彼への信仰を持つときにである。私は、そしてたびたび、これこそが我々の解放への門であると訓戒してきた——もし我々がキリストを信じるならば、ということである。彼の奥義は、もし我々が彼に従うならば、我々を解放したのである。
In Epistolam Pauli ad Ephesios Libri Duo 1.3.66
Tunc enim proderit nobis ejus mors et ejus resurrectio, si fidem in eum habeamus; quod omnia propter nos et fecit et passus est. Confidamus ergo, sicuti subjungit. VERS. 13. Propter quod peto ne deficiatis in tribulationibus meis pro vobis; quae est gloria vestra.
PL 8, 1267Bというのも、我々が彼への信仰を持つならば、そのときにこそ、彼の死と彼の復活とが我々の益となるからである。彼はすべてを我々のために行い、また苦しまれたのである。それゆえ、彼が続けて述べる通り、我々は確信しよう。〔第13節〕「それゆえ、私は汝らのために私が受ける患難のうちで、汝らが力を落とさないことを願う。これは汝らの栄光なのである。」
In Epistolam Pauli ad Ephesios Libri Duo 1.3.67
Exhortationem quam debet omnibus, ut eos confirmatos redderet, in se revocavit. Propter hanc, inquit, causam scilicet quia mihi minimo omnium sanctorum data est haec gratia inter gentes evangelizare, et caetera; propter quod, id est propter istam causam, peto ne deficiatis in tribulationibus meis.
PL 8, 1267B彼は、すべての者を力づけ、堅固にするために向けるべき勧告を、自分自身へと向け直した。「この理由のゆえに」と彼は言う。すなわち、すべての聖徒のうち最も小さい私に、異邦人のあいだで福音を告げ知らせるこの恩寵が与えられた、云々ということのゆえにである。「それゆえに」、すなわちこの理由のゆえに、「私が受ける患難のうちで、汝らが力を落とさないことを願う」と彼は言う。
In Epistolam Pauli ad Ephesios Libri Duo 1.3.68
Multum enim qui Paulum sequuntur fatigari possent in fide, cum audirent eumdem Paulum tribulationes sustinere.
PL 8, 1267Cというのも、パウロに従う者たちは、まさにそのパウロが患難に耐えていると聞くとき、信仰において大いに疲れ果ててしまうことがありえたからである。
In Epistolam Pauli ad Ephesios Libri Duo 1.3.69
Si enim ille qui praedicat, qui evangelizat, qui a Deo electus est, multa tolerat, fatigatur periculis, laboribus multisque aliis tribulationibus; multum, inquam, deterrentur illi qui eum sequuntur, et fidem pene non integram incipiunt habere, quod quasi et ipsi periclitari possint et graviter laborare; si quidem ille qui evangelizat et praedicat, est tantae gratiae in tribulationibus.
PL 8, 1267Cというのも、もし宣べ伝え、福音を告げ知らせ、神に選ばれた者が、多くのことに耐え、危険と労苦とその他多くの患難によって疲れ果てるとすれば、彼に従う者たちは、言っておくが、大いに気力をくじかれ、ほとんど完全でない信仰を抱き始めるからである。あたかも自分たち自身も危険にさらされ、ひどく苦しむことがありうるかのように、である。福音を告げ知らせ宣べ伝える者が、これほどの恩寵にあずかりながら、なお患難のうちにあるのだからである。
In Epistolam Pauli ad Ephesios Libri Duo 1.3.70
Sit ergo peto, inquit, propter id quod mihi revelatum est, ut non vos deficiatis in tribulationibus meis: quas tamen tribulationes non meo merito patior, neque mea causa; sed quoniam vos vel infirmi in fide estis, vel adhuc trepidatis, et nescio quomodo alia adjungitis.
PL 8, 1267C「それゆえ、私に啓示されたことのゆえに、汝らが私の患難のうちで力を落とさないことを、私は願う」と彼は言う。もっとも、私がこれらの患難を受けるのは、自分の功のゆえでも自分自身のためでもなく、諸君が信仰においてなお弱く、あるいはなお怯えており、どうしたわけか他のものを付け加えてしまうからである。
In Epistolam Pauli ad Ephesios Libri Duo 1.3.71
Idcirco ego tribulationes sustineo, volens vos ad disciplinam veram observationemque revocare, ut a Christo ne recedatis; nihil ad Christum adjungatis, solam spem de Christo habeatis. Haec non est gloria vestra; mea, inquit.
PL 8, 1267Dそれゆえ私は患難に耐えるのである。諸君を真の教えと遵守とへ引き戻そうと望んでのことである。諸君がキリストから離れ去らず、キリストに何も付け加えることなく、キリストについての希望のみを持つようにと。これは諸君の栄光ではなく、私の栄光である、と彼は言う。
In Epistolam Pauli ad Ephesios Libri Duo 1.3.72
Ergo tribulationes quoniam pro vobis sunt; gloria, inquit, vestra est, ut ad gloriam me laborante, operante, per tribulationes exercitato, ad gloriam vestram venire possitis. VERS. 14. Hujus rei gratia flecto genua ad patrem domini Jesu Christi.
PL 8, 1267Dそれゆえ、これらの患難は諸君のためのものであるから、「汝らの栄光である」と彼は言う。私が労苦し、働き、患難によって鍛えられて栄光へと至ることによって、諸君も諸君の栄光へと至ることができるように、ということである。〔第14節〕「このことのゆえに、私は主イエス・キリストの父に向けて膝をかがめる。」
In Epistolam Pauli ad Ephesios Libri Duo 1.3.73
Cujus rei gratia scilicet tribulationes pro vobis sustineo. Hujus rei gratia flecto genua; id est plene rogo, et rogo patrem Domini, patrem Domini nostri Jesu Christi.
PL 8, 1268A「このことのゆえに」とは、すなわち私が諸君のために患難に耐えているということのゆえに、ということである。「このことのゆえに私は膝をかがめる」とは、すなわち、私は心を尽くして願い求め、主の父、我々の主イエス・キリストの父に願い求めるということである。
In Epistolam Pauli ad Ephesios Libri Duo 1.3.74
Omnis quidem operatio per Christum et omnis actio; sed quoniam, ut saepe monuimus, ministeriorum spiritus Christi est; quippe ipse ministerium Dei est, et omnia Deus per ipsum; idcirco ad patrem, inquit, flecto genua.
PL 8, 1268Aあらゆる働きとあらゆる行為は、実にキリストを通してのものである。しかし、我々がたびたび訓戒してきたように、もろもろの奉仕の霊はキリストのものであり、まさに彼自身が神の奉仕そのものであって、神は彼を通して万事をなしたもうのであるから、それゆえ彼は「父に向けて私は膝をかがめる」と言うのである。
In Epistolam Pauli ad Ephesios Libri Duo 1.3.75
Ipse enim rogandus, uti misereatur, et subveniat, fidem nostram dirigat, operetur in Christo nobis, ut ipsum Christum sequamur, atque in eum fidem habentes ad promissa pervenire possimus. Precum autem et rogationis plenus habitus, genua flectere.
PL 8, 1268Aというのも、憐れみ、助け、我々の信仰を導き、我々のうちにキリストにあって働きたまうよう、願い求めるべきなのはその方だからである。我々がキリストご自身に従い、彼への信仰を持って約束されたものに到達できるように、ということである。ところで、祈りと願いに満ちた姿勢とは、膝をかがめることである。
In Epistolam Pauli ad Ephesios Libri Duo 1.3.76
Non solum enim animo flectere nos debemus in preces, sed etiam corpore nulla parte altiore simus, vel imagine altitudinis, vel quod superbiam habere videamur. Denique alio loco: servabit sibi Deus tot millia hominum qui non flexere genua ante Baal. VERS. 15.
PL 8, 1268Aというのも、我々は祈りに向かうとき、心においてかがむだけでなく、肉体においても、どの部分も高くあってはならないからである。高さの姿においてであれ、高慢を持つと見られることによってであれ、である。実に、他の箇所にはこうある。「神は、バアルの前に膝をかがめなかった幾千もの者たちをご自身のために残しておかれるであろう」と。〔第15節〕
In Epistolam Pauli ad Ephesios Libri Duo 1.3.77
Ex quo omnis paternitas in coelis et in terra nominatur. Scilicet ex patre Deo, et patre Domini nostri Jesu Christi: ipse enim pater, ipse primus pater, et ab ipso quicumque pater est, pater est nominatus.
PL 8, 1268B「この方から、天と地にあるすべての父性が名づけられている。」すなわち、父なる神から、また我々の主イエス・キリストの父から、である。まさにこの方こそ父であり、この方こそ第一の父であって、この方から、父であるすべての者は、父と呼ばれるのである。
In Epistolam Pauli ad Ephesios Libri Duo 1.3.78
Et tamen hoc vocabulum vel potestas a primo Deo patre, velut a fonte, defluxit. Nam et Christus pater omnium quae creata sunt: per Christum enim creata sunt omnia. Item et in mysteriis pater.
PL 8, 1268Bしかも、この呼び名、あるいはその権力は、あたかも泉から流れ出るように、第一の父なる神から流れ出たのである。というのも、キリストもまた、造られたすべてのものの父だからである。すなわち、万物はキリストを通して造られたからである。同様に、もろもろの奥義においても〔キリストは〕父である。
In Epistolam Pauli ad Ephesios Libri Duo 1.3.79
Et Paulus quodam modo pater: siquidem dixit filii mei estis: ego, inquit, in Christo Jesu per evangelium vos genui. Denique paternitas in coelis Christus est: in terra paternitas, vel apostoli, vel quicumque evangelizat, vel qui tradit mysterium.
PL 8, 1268Bまた、パウロもある意味で父である。というのも、彼は「汝らは私の子らである」と言い、「私は福音によってキリスト・イエスにあって汝らを生んだ」と言ったからである。そこで、天における父性はキリストであり、地における父性は、使徒たちであれ、福音を告げ知らせる誰であれ、奥義を伝える者である。
In Epistolam Pauli ad Ephesios Libri Duo 1.3.80
His enim modis atque aliis multis filii dicuntur qui fidem accipiunt, et illi patres qui tradunt. Paternitas igitur omnis a Deo patre proficiscitur. VERS. 16, 17.
PL 8, 1268Cこれらの、また他の多くの仕方によって、信仰を受け取る者たちは子と呼ばれ、それを伝える者たちは父と呼ばれる。したがって、あらゆる父性は父なる神から発するのである。〔第16–17節〕
In Epistolam Pauli ad Ephesios Libri Duo 1.3.81
Ut det vobis secundum divitias gloriae suae virtute confortari per spiritum suum, in interiore homine: habitare Christum per fidem in cordibus vestris.
PL 8, 1268C「神が、その栄光の富に従って、その霊によって内なる人において力をもって力づけられることを、またキリストが信仰によって汝らの心のうちに住まわれることを、汝らに与えたもうように。」
In Epistolam Pauli ad Ephesios Libri Duo 1.3.82
Quas preces habeat pro Ephesiis, expressit; ut det vobis, inquit, divitias gloriae: easque divitias ostendit gloriam Dei, virtute confortari per Spiritum suum, uti fortes adversum carnem et carnis desideria sint, et adversum potestates hujus mundi iniquissimas; quod fit et quod provenit per Spiritum Dei.
PL 8, 1268C彼はエフェソの人々のために抱いている祈りを表している。「神が汝らに栄光の富を与えたもうように」と彼は言う。そしてその富とは、神の栄光であり、その霊によって力をもって力づけられることであると示している。それは、肉と肉の欲望に対して、またこの世界のこのうえなく不義な権力ある者たちに対して、強くあるためであり、これは神の霊を通してなされ、生じることである。
In Epistolam Pauli ad Ephesios Libri Duo 1.3.83
Quemadmodum autem per Spiritum Dei confortantur, id est fortes redduntur? in interiore homine, inquit, habitare Christum.
PL 8, 1268Cでは、神の霊によっていかにして力づけられる、すなわち強くされるのか。「内なる人において、キリストが住まわれる」ことによってである、と彼は言う。
In Epistolam Pauli ad Ephesios Libri Duo 1.3.84
Christus enim in homine interiore, id est in anima, cum habitare coeperit, fortes virtute per Spiritum redduntur homines: expelluntur enim omnia quae adversa sunt. Quomodo autem habitet Christus in interiore homine, subjecit per fidem, inquit, in cordibus vestris.
PL 8, 1268Dというのも、キリストが内なる人において、すなわち魂において住まい始められると、人々は霊によって力において強くされるからである。というのも、あらゆる敵対するものが追い出されるからである。では、キリストはいかにして内なる人において住まわれるのか。彼は続けて、「信仰によって、汝らの心のうちに」と付け加えた。
In Epistolam Pauli ad Ephesios Libri Duo 1.3.85
Ergo facilis et magnifica res est: facilis in eo quod fides sola implet tantum munus et tantum beneficium, ut in cordibus nostris Christus habitet.
PL 8, 1269Aしたがって、これは容易でありながら壮大なことである。容易であるのは、信仰のみが、キリストが我々の心のうちに住まわれるというこれほどの賜物とこれほどの恩恵とを成就するからである。
In Epistolam Pauli ad Ephesios Libri Duo 1.3.86
Quo habitante quid consequimur? ut fortiores simus per Spiritum, et sic habeamus divitias gloriae Dei, et fortes redditi nihil periculi sustineamus, contemnamus mundum, vincamus omnes iniquissimas potestates. Hae sunt divitiae Dei.
PL 8, 1269A彼が住まわれることによって、我々は何を得るのか。霊によってより強くなり、こうして神の栄光の富を持ち、強くされて、いかなる危険も被らず、世界を蔑み、あらゆる不義なる権力ある者たちに打ち勝つことである。これらこそ神の富である。
In Epistolam Pauli ad Ephesios Libri Duo 1.3.87
Speremus etiam gloriam et repromissionem in veritate radicati et fundati. Maximum praeceptum hoc, et ubique a Paulo positum, et a me in admonitione saepius constitutum: quia firmitas et firmamentum, et totus animae ad aeternitatem status, in veritate est, de qua saepe dixi: quae et in Deum et in Christum est charitas, et circa homines.
PL 8, 1269Aまた我々は、「真理に根ざし、基礎を置いて」、栄光と約束を望もう。これは最大の戒めであり、パウロによっていたるところに置かれ、また私自身もたびたび訓戒のうちに定めてきたことである。すなわち、堅固さと基盤、そして永遠に向かう魂の全体のあり方は、真理のうちにあるのであって、この真理について私はたびたび語ってきた。それは、神とキリストに対する愛であり、また人々に対する愛でもある。
In Epistolam Pauli ad Ephesios Libri Duo 1.3.88
Haec radicatam efficit fidem nostram et fundatam. VERS. 18, 19. Ut possitis comprehendere cum omnibus sanctis, quae sit latitudo et longitudo et altitudo et profundum. Scire etiam supereminentem scientiae charitatem Jesu Christi.
PL 8, 1269Aこれこそが、我々の信仰を根ざし、基礎づけられたものとするのである。〔第18–19節〕「すべての聖徒とともに、幅と長さと高さと深さがいかなるものであるかを把握できるように。また、知識にまさるイエス・キリストの愛を知ることができるように。」
In Epistolam Pauli ad Ephesios Libri Duo 1.3.89
Precum suarum, ut dixi, summam exposuit; quod roget Deum ut Ephesii consequantur. In quo non Ephesiis tantum hoc accipiendum est precari Paulum, quam omnibus qui in Christum credunt.
PL 8, 1269Bすでに述べたように、彼は自分の祈りの要点を明らかにした。すなわち、エフェソの人々がこれらのことを得るように神に願い求めるということである。しかしここで、パウロが祈っているのはエフェソの人々のためだけだと受け取るべきではなく、キリストを信じるすべての者のためだと受け取るべきである。
In Epistolam Pauli ad Ephesios Libri Duo 1.3.90
Praeter igitur ista, quae supra diximus; precatur et rogat, ut Ephesiis tribuat Deus, illud quoque quod est maximum uti scientiam consequantur, altitudinem, profunditatem.
PL 8, 1269Bしたがって、我々が先に述べたこれらのことに加えて、彼は、神がエフェソの人々にこの最も大いなることをも与えたもうようにと祈り願う。すなわち、彼らが知識を、高さを、深さを得るように、ということである。
In Epistolam Pauli ad Ephesios Libri Duo 1.3.91
Precatur etiam ut consequantur Ephesii charitatem Christi; quae charitas supra scientiam praevalet et supereminet, plusque ad salutem proficit, et ad aeternitatem animis, si aliqui charitatem in Christum suscipiat.
PL 8, 1269B彼はまた、エフェソの人々がキリストの愛を得るようにと祈る。この愛は知識にまさって力があり、まさっており、もし誰かがキリストへの愛を受け入れるならば、救いに対しても、また魂の永遠に対しても、より大きな益をもたらす。
In Epistolam Pauli ad Ephesios Libri Duo 1.3.92
Ita cum docuerit tria perfectionem christianitatis implere, fidem, scientiam, charitatem; omnia breviter hic complexus est; atque in precibus se habere declaravit, ut Ephesiis haec Deus praestet.
PL 8, 1269Cこうして、信仰、知識、愛という三つのものがキリスト教の完成を満たすと教えたのち、彼はここでこれらすべてを手短に包括し、神がエフェソの人々にこれらを与えたもうようにと祈りのうちにあることを明らかにした。
In Epistolam Pauli ad Ephesios Libri Duo 1.3.93
Nam de fide sic locutus est: ut habeatis, inquit, in interiore homine Christum habitantem per fidem in cordibus vestris. Item de scientia sic locutus est: ut possitis comprehendere cum omnibus sanctis latitudinem, longitudinem, altitudinem, profunditatem.
PL 8, 1269Cというのも、信仰については彼はこう語った。「内なる人において、汝らが、信仰によって汝らの心のうちに住まうキリストを持つように」と。同様に、知識については彼はこう語った。「すべての聖徒とともに、幅、長さ、高さ、深さを把握できるように」と。
In Epistolam Pauli ad Ephesios Libri Duo 1.3.94
Item de charitate sic adjungit: scire etiam supereminentem scientiae charitatem. Et tria posuit: et ordinem, et quid magis valeret ostendit. Tria sunt, fides, scientia, charitas. Ordo est, ut prior fides sit: qui enim credit, is ad scientiam venit.
PL 8, 1269C同様に、愛についてはこう付け加える。「知識にまさる愛を知ることができるように」と。かくして彼は三つのものを置き、その順序と、どれがより優るかを示した。三つとは、信仰、知識、愛である。順序としては、信仰が第一である。なぜなら、信じる者こそが知識に至るからである。
In Epistolam Pauli ad Ephesios Libri Duo 1.3.95
Sic enim dictum est: si credideritis, tunc intelligetis. Post scientiam praeponitur omnibus charitas Christi: sola enim charitas in Christum et desiderium, et amor, et affectus et cupiditas, elevat et liberat animas. Ergo supereminet charitas scientiam.
PL 8, 1269C実にこう言われている。「もし汝らが信じるならば、そのとき知解するであろう」と。知識の後には、すべてに先立ってキリストの愛が置かれる。というのも、キリストへの愛、そして憧れ、愛情、情愛、渇望のみが、魂を高め、解放するからである。ゆえに、愛は知識にまさるのである。
In Epistolam Pauli ad Ephesios Libri Duo 1.3.96
Quod autem quatuor posuit, quae scientia debeat comprehendere; naturaliter quidem tria sunt: nam mensura corporis habet tria, longum, latum, altum. Altum autem tam in superius quam in inferius est. Longum est quod producitur quasi contra nos.
PL 8, 1269Dところで、知識が把握すべきものとして彼が四つを挙げたことについては、それらは本来的には三つである。というのも、物体の測りは三つ、すなわち長さ、幅、高さを持つからである。ただし高さは、上方にも下方にも及ぶ。長さとは、あたかも我々に向かって延びるものである。
In Epistolam Pauli ad Ephesios Libri Duo 1.3.97
Latum quod juxta nos per utraque latera tenditur. Altum, ut dixi, quod ad superiora pertinet et ad inferiora. Hic igitur composuit altitudinem et profunditatem.
PL 8, 1270A幅とは、我々のそばで両側面に沿って広がるものである。高さとは、すでに述べたように、上方と下方の両方に及ぶものである。そこで彼は、ここに「高さ」と「深さ」とを組み合わせて置いたのである。
In Epistolam Pauli ad Ephesios Libri Duo 1.3.98
Ipsum quod nos altum diximus, in duo divisit; ut altum diceret quod in superioribus, et profundum quod in inferioribus. Ita altum dividens, duo collocavit, et facta sunt quatuor, quae tria sunt per naturam.
PL 8, 1270A我々が「高さ」と呼んだそのものを、彼は二つに分けたのである。すなわち、上方にあるものを「高さ」と呼び、下方にあるものを「深さ」と呼んだ。このように「高さ」を分けることによって、二つを置き、こうして、本来は三つであるものが四つとなったのである。
In Epistolam Pauli ad Ephesios Libri Duo 1.3.99
Ergo haec veluti mensura corporeae intelligentiae homini interiori insinuanda et perspicienda est, ut circa Deum haec animadvertantur.
PL 8, 1270Aしたがって、この、いわば物体的な知解の測りは、内なる人に教え込まれ、見て取られるべきものであり、それは神をめぐってこれらのことが認められるためである。
In Epistolam Pauli ad Ephesios Libri Duo 1.3.100
Cum enim Deus per omnia et in omnibus sit, et sit omnia, et ex quo sunt omnia, et per quem sunt omnia, et super omnia, illic est scientiae labor animadvertere et scire quae sit longitudo, quae latitudo, quae profunditas.
PL 8, 1270Aというのも、神はすべてを通して、すべてのうちにあり、また神はすべてであり、すべてはこの方から出て、この方を通してあり、そしてすべてに超越しているのであるから、そこにこそ、いかなる長さ、いかなる幅、いかなる深さであるかを認め知るという、知識の労苦があるのである。
In Epistolam Pauli ad Ephesios Libri Duo 1.3.101
Quae omnia quemadmodum sint vel intelligi possint, secundum partitionem istam: et intelligi in Deo, altior aliusque tractatus est.
PL 8, 1270Aこれらすべてがいかにあり、あるいはいかにこの区分に従って知解されうるか、また神のうちにいかに知解されうるかは、より高次の、また別の考察である。
In Epistolam Pauli ad Ephesios Libri Duo 1.3.102
Denique precatur, ut Ephesii haec intelligant: et ne desperatio sit quod ista intelligi minime possint, adjunxit: ut comprehendere possitis, inquit, cum sanctis. Ergo sancti comprehendunt, et exponi haec possunt.
PL 8, 1270Bそこで彼は、エフェソの人々がこれらを知解するようにと祈る。そして、これらがおよそ知解されえないという絶望に陥ることのないように、「聖徒たちとともに把握できるように」と彼は付け加えた。したがって、聖徒たちはこれを把握するのであり、これは説き明かされうるのである。
In Epistolam Pauli ad Ephesios Libri Duo 1.3.103
Sed hoc ut dixi alterius est operis, et magnae atque arduae expositionis, scire supereminentem scientiae charitatem Christi.
PL 8, 1270Bしかし、これは、すでに述べたように、別の仕事であり、知識にまさるキリストの愛を知ることは、大いなる、困難な説き明かしを要することである。
In Epistolam Pauli ad Ephesios Libri Duo 1.3.104
Attendendum vehementer et acute, quod in precibus hoc oret Paulus, ut Ephesii hoc quoque sciant, quod charitas Christi superemineat omni scientiae.
PL 8, 1270Bパウロが祈りのうちで、エフェソの人々が、キリストの愛があらゆる知識にまさるということをも知るようにと祈っている、ということに、鋭く強く注意を払わねばならない。
In Epistolam Pauli ad Ephesios Libri Duo 1.3.105
Hoc orat, inquam, sciant, qui enim scit, quod superemineat omni scientiae charitas, plene implet charitatem in Christum. Non igitur orat ut faciant, quia consequitur; sed orat, ut sciant. Ut impleamini omni plenitudine Dei.
PL 8, 1270B彼はこのことを祈るのである。すなわち、彼らが知るように、と私は言う。なぜなら、愛があらゆる知識にまさるということを知る者は、キリストへの愛を全く満たすからである。したがって彼は、彼らが〔愛を〕行うようにとは祈らない。それは〔知ることに〕伴って生じるからである。そうではなく、彼らが知るようにと祈るのである。「汝らが神のあらゆる充満で満たされるように。」
In Epistolam Pauli ad Ephesios Libri Duo 1.3.106
Omnia haec, quae pro Ephesiis orat Paulus, confortari in spiritu, confortari in interiori homine, et habitare Christum per fidem, et charitate radicari, comprehendere cum sanctis latitudinem, longitudinem, altitudinem, profundum; scire etiam quod superemineat scientiae Christi charitas; haec est plenitudo Dei, quod Graeci πλήρωμα dicunt, id est perfectionem, cui nihil desit: quam plenitudinem Christus mysterio suo operatur, implet, et implevit; ut faciat illud Deus in omnia et per omnia.
PL 8, 1270Cパウロがエフェソの人々のために祈るこれらすべてのこと——霊において力づけられること、内なる人において力づけられること、そして信仰によってキリストが住まわれること、愛によって根ざすこと、聖徒たちとともに幅、長さ、高さ、深さを把握すること、そしてキリストの愛が知識にまさるということを知ること——これこそ神の充満であり、ギリシア人がプレーローマと呼ぶもの、すなわち何も欠けることのない完成である。この充満を、キリストはその奥義によって働かせ、満たし、満たしたのであって、それは神が万物のうちに、また万物を通してそれをなしたもうためである。
In Epistolam Pauli ad Ephesios Libri Duo 1.3.107
Haec enim est plenitudo. VERS. 20, 21. Ei autem qui potest super omnia facere abundantius quam petimus ut intelligimus, secundum virtutem quae operatur in me ipsi gloria in Christo Jesu, et in Ecclesia, et in omnes generationes saeculi saeculorum.
PL 8, 1270Cこれこそが充満なのである。〔第20–21節〕「我々が求め、あるいは知解する〔底本は ut intelligimus。aut intelligimus と読む〕ところにまさって、あらゆることをなしうる方、私のうちに働く力に従ってなしうるその方に、キリスト・イエスにあって、また教会にあって、世々の代々に至るすべての世代にわたって、栄光あれ。」
In Epistolam Pauli ad Ephesios Libri Duo 1.3.108
Ordo sensus istius: ei autem gloria in Christo Jesu, et gloria in Ecclesia, et in omnes generationes in saecula saeculorum. Cui autem gloria? ei, inquit, qui potest super omnia facere abundantius quam petimus aut intelligimus.
PL 8, 1270Dこの文の意味の順序はこうである。「その方に、キリスト・イエスにあって栄光あれ、そして教会にあって栄光あれ、そして世々の代々に至るすべての世代にわたって〔栄光あれ〕」と。では誰に栄光が帰されるのか。「我々が求め、あるいは知解するところにまさって、あらゆることをなしうる方」に、と彼は言う。
In Epistolam Pauli ad Ephesios Libri Duo 1.3.109
Nos enim pro vobis haec oramus, ut ista faciatis, et ista intelligatis. Si quis autem plus poterit et abundantius poterit et supra haec omnia poterit, supra scilicet quam petimus aut intelligimus, illi gloria.
PL 8, 1270D我々は諸君のために、諸君がこれらのことを行い、これらのことを知解するようにと、これらを祈るのである。しかし、もし誰かがそれ以上のことをなし、より豊かになし、これらすべてにまさってなすことができるなら、すなわち我々が求め、あるいは知解するところにまさってなすことができるなら、その方にこそ栄光がある。
In Epistolam Pauli ad Ephesios Libri Duo 1.3.110
Is autem qui supra et abundantius supra poterit, utique poterit secundum virtutem quae operatur in nobis, secundum virtutem scilicet Dei et Christi Domini nostri, secundum eam enim operor. Et ille igitur secundum eam virtutem operatur, quae est in nobis.
PL 8, 1270Dさて、それ以上に、より豊かにそれ以上になしうる方は、確かに、我々のうちに働く力に従ってなしうるのであり、すなわち神と我々の主キリストの力に従ってである。私はまさにその力に従って働くのである。したがって、あの方もまた、我々のうちにあるその力に従って働きたもうのである。
In Epistolam Pauli ad Ephesios Libri Duo 1.3.111
Igitur ei, qui supra omnia haec potest facere abundantius quam petimus aut intelligimus, gloria sit in Christo Jesu et in omnia saecula, et in omni Ecclesia. Potest tamen hoc totum ad Deum referri. Ipse enim potest superabundantius ista facere. Et ipsi gloria.
PL 8, 1271Aしたがって、我々が求め、あるいは知解するところにまさって、これらすべてをなしうる方に、キリスト・イエスにあって、また世々にわたって、また全教会にあって、栄光あれ。とはいえ、これは全体として神に帰することもできる。まさに神御自身が、これらのことをこのうえなく豊かになしうるからである。その方にこそ栄光あれ。