Carmen paschale 5.0.1
Has inter virtutis opes jam proxima paschaeCoeperat esse dies, Domini cum gloria velletPonere mortalem, vivamque resumere carnem,Non aliam, sed rursus eam, quam munere plenamLucis, ab infernis relevans, ad sidera duxit.Exclamansque palam; Pater, ista memet ab horaSalvifica: sed in hanc ideo veni tamen horam;Clarifica, dixit, nomen tuum; magnaque coeloVox resonans venit per nubila: Clarificavi,Clarificabo iterum. Quid apertius est Patre teste,
PL 19, 703Aこれら力ある業の数々のただ中で、過越がすでに間近な日となり始めていた、主の栄光が死すべき肉を置き、生ける肉を再び取ろうとする時に、別の肉ではなく、再びその同じ肉を。賜物に満ちた光の肉として、冥界から引き上げ、星々へ導いた肉を。そして公然と叫んだ。「父よ、この時から私を救え。だが私はこの時のためにこそ来たのだ。汝の名に栄光を現せ」と言うと、天から大いなる声が雲を越えて響いて来た。「私は栄光を現した、再び栄光を現そう」。父が証し人であることに、これ以上明白なことがあろうか。
Carmen paschale 5.0.2
Coelo assertore? At nec sic agnoscere ChristumGens voluit Judaea Deum; pars esse ferebat,Hoc tonitrum: pars angelicam crepuisse loquelam.O gens caeca oculis, o gens durissima corde!Non tonitrus potuit Christum, sive angelus ullusAuctorem generasse suum, qui, nomine PatrisAudito, responsa daret, sed ab ore Tonantis,Natum agnoscentis, populus quo crederet astans,Vox emissa suo respondit consona verbo.Annua tunc sacrae celebrans per munera coenae
PL 19, 704A天が保証するのに。だがそれでもキリストをユダヤの民は神と認めようとしなかった。ある者はこれを雷だと言い、ある者は天使の言葉が鳴ったのだと言った。ああ、目の見えぬ民よ、ああ、心のいと頑なな民よ。雷も、またどの天使も、自らの創り主であるキリストを生み出すことはできなかった。父の名を聞いて応答を返すようなことは〔qui … responsa daret の係りは取りにくい。雷も天使もキリストの父ではなく、父の名に応えうる者ではない、の意と取った〕。だが雷を轟かす者の口から、子を認める者の口から、居合わせた民が信じるように、発せられた声が、自らの言葉に和して応えたのである。さて、年ごとに聖なる食事の務めを守りつつ、
Carmen paschale 5.0.3
Paschales ex more dapes, humilemque ministrumSe faciens, et grata suis exempla relinquens,Assurgit, famulisque libens famulatur, et omnemLinteolo accinctus tantum inclinavit honorem,Discipulis ut sponte lavans vestigia cunctis,Nec Judam exciperet, quem proditionis iniquaeNoverat auctorem. Sed nil tibi gloria, saeveTraditor, illa dabat pedibus consistere mundis,Qui sensu pollutus eras, velut omne sepulcrumExteriora gerens albae velamina formae,
PL 19, 706A過越の御馳走を習わしのとおりに祝い、へりくだった給仕に自らをなし、弟子たちに好ましい模範を残しつつ、立ち上がり、僕たちに進んで仕え、すべての尊厳を、亜麻布を腰に巻いてこれほどまでに低くし、自ら進んで弟子たち皆の足を洗って、ユダをも除かなかった。不義の裏切りの張本人と知っていた者さえも。だが、残忍な裏切り者よ、あの栄光は汝に、清い足で立つことを許さなかった、思いにおいて汚れていた汝には。あたかもすべての墓のように、外には白い姿の覆いをまとい、
Carmen paschale 5.0.4
Sordibus interius, foedoque cadavere plenum.Nec Dominum latuere doli, scelerisque futuriProdidit auctorem, panem cui tradidit ipse,Qui panis tradendus erat: nam corporis, atqueSanguinis ille sui postquam duo munera sanxit,Atque cibum, potumque dedit, quo perpete numquamEsuriant, sitiantque animae sine labe fideles:Protinus in Judam, sedes ubi livor habebat,Spiritus intravit teterrimus, armaque sumensIn Dominum, servile dedit consurgere bellum,
PL 19, 707A内には汚れと忌まわしい屍が満ちている墓のように。主には策略が隠れることもなく、来たるべき罪の張本人を、自らパンを渡すことによって明かした、自らが引き渡されるべきパンである者が。すなわち、体と血との二つの賜物を定めたのち、食物として、また飲み物として与えた後には、これによって永久に決して傷なき忠実な魂が飢えも渇きもしない。ただちにユダのうちへ、妬みが座を占めていたところへ、いとも忌まわしい霊が入り、武器を取って主に対し、奴隷のような戦を起こさせた、
Carmen paschale 5.0.5
Pactus grande nefas quavis mercede: nec illiCulpa datur pretio, sed inhaerent crimina facto.Tantumdem sceleris, terdena numismata sumensArgenti, parvo caecatus munere gessit,Quantum, cuncta simul terrarum regna, marisqueDivitias, omnemque vagis cum nubibus aethramSi caperet, gesturus erat: neque enim bona mundiSufficerent magni fuso pro sanguine Christi,Qui pater est mundi, qui fecerat, hunc quoque nasci.Atque utinam sterili damnatus matre nequisset
PL 19, 708Aどんな報酬でも請け合い、大いなる悪行を約した。だが彼には咎が代価のせいにされることはなく、罪過は行為そのものに付いて離れない。三十枚の貨幣を受け取って、彼は同じほどの罪を行った、銀貨の、わずかな賜物に目をくらまされて、地上のあらゆる王国と、海の富と、さまよう雲とともに全天空を手にしたなら行うであろうのと同じだけの罪を。世の財は大いなるキリストの流された血の代償として足りはしない、世の父であり、世を造り、この者をさえ生まれさせた者の。さらにああ、不妊の母に定められた彼が、
Carmen paschale 5.0.6
Natalem sentire diem, nec luminis hujusHausisset placidas flabris vitalibus aurasAeterno torpore latens, miseroque fuissetSors melior nescire datam, quam perdere vitam,Aut male fusus humo, confestim munera lucisPerderet, ut pulvis, quem ventus projicit ingensA facie terrae, rapidisque volatibus actusSpargitur in vacuas nebulis obscurior umbras.Tune cruente, ferox, audax, insane, rebellis,Perfide, crudelis, fallax, venalis, inique,
PL 19, 708A生まれの日を知ることができず、この光の穏やかな風を、命の息吹とともに飲み込むこともなく、永遠の無感覚のうちに潜んでいたなら、そして哀れな者には与えられた命を知らぬ方が、それを失うよりも良い定めであったろうに、あるいは地に無残に投げ出され、たちまち光の賜物を失ったなら、大風が吹き飛ばす塵のように、地の面から、すばやい飛翔に駆られて、霧よりもなお暗く、むなしい影の中へ散らされる塵のように。汝が、血にまみれ、荒々しく、大胆で、狂い、反逆する者、不誠実で、残酷で、偽り多く、金で買われ、不正な者が、
Carmen paschale 5.0.7
Traditor immitis, fere proditor, impie latro,Praevius horribiles comitaris signifer enses?Sacrilegamque aciem, gladiis, sudibusque minacemCum moveas, ore ora premis, mellique venenumInseris, et blanda Dominum sub imagine prodis?Quid socium simulas, et amica fraude salutas?Numquid terribiles aut pax conjurat in enses,Aut truculenta pio lupus oscula porrigit agno?Traditus ergo viris operator sanctus iniquis,Consuetam non liquit opem, pueroque revulsam
PL 19, 709A無慈悲な裏切り者、野蛮な〔fere は ferus の呼格と取った〕謀反人、不敬虔な盗賊よ、先導して、旗手として恐ろしい剣に付き従うのか。瀆聖の軍勢を、剣と棒で脅かす者を動かしながら、口で口を押し当て、蜜に毒を混ぜ入れ、甘やかな姿の下に主を売り渡すのか。なぜ仲間を装い、親しげな偽りをもって挨拶するのか。平和が恐ろしい剣のために誓い合うことがあろうか、あるいは狼が慈しみ深い子羊に荒々しい口づけを差し出すことがあろうか。こうして不正な者たちに引き渡された聖なる働き手は、常の助けを手放さず、僕から切り離された〔耳を〕、
Carmen paschale 5.0.8
Ense Petri, nequa pius a pietate vacaret,Reddidit auriculam; nec enim vindicta TonantiConveniens humana fuit, qui millia PatremAngelicas sibimet legiones poscere possetPlus duodena dari, si mallet sumere poenasDe meritis, quam sponte suas ignoscere plagas.Tunc parci mucrone jubet, quia venerat ipsePonere pro cunctis animam, non tollere cuiquam.Namque Petro, clara jamdudum voce fatenti,Cum Domino se velle mori, Prius aliger, inquit,
PL 19, 711Aペトロの剣によって〔切り離された耳を〕。慈しみ深い者が慈しみを欠くことのないように、耳を返した。人の復讐は、雷を轟かす者にふさわしくなかった。彼は父に何千もの天使の軍団を自らのために求めることができ、十二以上を与えさせることもできた、刑罰を科す方を望むなら、当然の報いとして、自らの傷を自ら進んで赦すよりも。そのとき剣先を控えよと命じる。彼自身が来たのはすべての者のために命を置くためで、誰からも奪うためではなかった。というのも、ペトロが、かねてよりはっきりした声で主とともに死にたいと告白したとき、彼は言った。「翼ある〔aliger。prius … quam のあいだに置かれ、次の行の gallus に係ると取った〕」
Carmen paschale 5.0.9
Quam gallus cantet, hac me ter nocte negabis,Non reprobando fidem, sed praedicendo timorem.Continuo ad tristes Caiphae deducitur aedes.Ille sacerdotum fuerat tunc denique princeps,Et princeps scelerum, namque hoc residente cathedraPestifera, falsis agitatum testibus ardetConcilium, jam jamque volant mendacia milleIn Dominum, vanis hominum conflata favillis,Et pereunt levitate sui, velut ignis oberransArentes stipulas, vires cui summa cremandi
PL 19, 712A「鶏が鳴く前に、この夜、汝は三たび私を否むだろう」と。信仰を退けるためでなく、恐れを予告するために。ただちにカイアファの陰鬱な館へ連れて行かれる。彼はそのとき実に大祭司であり、罪の首領でもあった。実際、この者が座する疫病の座に、偽りの証人たちに駆り立てられて議会は燃え上がり、いまにも千の偽りが飛び交い、主に向かって飛ぶ、人々のむなしい燃えかすから煽り立てられて、自らの軽さゆえに滅びる。あたかも火が、さまよいつつ乾いた藁を〔焼く〕ように。その火の焼き尽くす力の絶頂を
Carmen paschale 5.0.10
Materies infirma rapit, victoque furoreLabitur invalidae deformis gloria flammae.Postquam nulla dolis patuit via, brachia tolliArmat in insontem saevus furor: heu mihi! quantisImpedior lacrymis rabidum memorare tumultumSacrilegas movisse manus? non denique passimVel colaphis pulsare caput, vel caedere palmis,Aut spuere in faciem plebs exsecranda quievit.Ille tamen patiens subjecto corpore totumSustinuit, nostraeque dedit sua membra saluti.
PL 19, 713A弱い燃料が奪い取り、猛威が尽きれば弱った炎のみすぼらしい栄華は消え落ちる。策略に道が開けなかったのち、腕を上げることを荒れ狂う憤怒は罪なき者に向けて武装させる。ああ、私は、どれほどの涙に妨げられることか、荒れ狂う騒乱を語るのを、瀆聖の手が動いたことを。実に、あちこちで拳で頭を打つことも、手のひらで打つことも顔に唾することも、呪われた群衆はやめなかった。だが彼は耐え、体を差し出してすべてを担い、我々の救いに自らの肢体を与えた。
Carmen paschale 5.0.11
Namque per hos colaphos caput est sanabile nostrum,Haec sputa per Dominum nostram lavere figuram,His alapis nobis libertas maxima plausit,At senior, cui cuncta potens praedixerat auctor,Quae ventura forent, quoniam transire nequibatInfectum, quod Christus ait, se prorsus adesseIpsius ex sociis, semel, ac bis, terque negavit,Et gallus cecinit; completa est sanctio Christi,Et sensus rediere Petri: memor ille malorumImmemoris damnavit opus, gemituque sequente,
PL 19, 714Aこの拳によって我々の頭は癒やされうるものとなり、これらの唾は、主を通じて我々の姿を洗い清め、これらの平手打ちに、最大の自由が我々に喝采した。だが年長の者〔ペトロ〕には、力ある創り主がすべてを予告していた、来たるべき事を。キリストの語ったことが取り消されえないので、彼は自分が決して彼の仲間の一人ではないと、一度、二度、三度と否んだ。鶏が鳴いた。キリストの定めは成就した。ペトロの思いが戻った。彼は悪を思い起こし、忘れっぽい自らの所業を断罪し、嘆きが続くと、
Carmen paschale 5.0.12
Culpa fugit, cedunt lacrymis delicta profusis,Et dulcem veniam, fletus, generastis, amari.Jamque dies aderat, nocturna moestior umbra,Flagitium visura novum, tenebrisque remotis,Pandebat populis Judaeae crimina gentis.Mox igitur Dominum Pilati ad moenia duci.Nexibus astrictum, Judas ut vidit iniquus,Diriguit, scelerisque sui commercia reddensIncassum, facti pretium, non facta reliquit.Quidnam etenim prodest, illic trepidare timore,
PL 19, 715A咎は逃げ去り、流された涙に罪は退く。苦い涙よ、その涙が甘い赦しを生んだ。すでに日が来ていた、夜の影よりも陰鬱な日が、新たな恥ずべき行いを見ようとし、闇が取り払われて、ユダヤの民の罪過を諸々の民の前に明らかにした。こうして間もなく、主がピラトの城壁へ連れて行かれ、縄目に縛られるのを、不義のユダが見ると、彼は身をこわばらせ、自らの罪の取引を返した、むなしく。行為の代価は返しても、行為は残した。実に、そこで恐れにおののいて何の益があろうか、
Carmen paschale 5.0.13
Nullus ubi timor est? aut quae confessio tetroLucet in inferno, cum jam demersa securisArboris infandae radicibus, exitialemQuae peperit fructum, feralia germina vertatFunditus, et dignis pereant mala robora flammis?Continuoque trucis correptus mente furoris,Se quoque morte petit; quamquam tunc sanior esset,Cum scelus ulcisci praecurreret, ipsaque diraeGuttura vocis iter, cuncti quae vendere mundiAusa redemptorem, nodatis faucibus angens
PL 19, 717A恐れのないところで。あるいは、どんな告白が忌まわしい冥界で輝くというのか、すでに斧が忌まわしい木の根に打ち込まれ、滅びをもたらす実を生んだその木の、死をもたらす芽を根こそぎに倒し、悪しき幹がふさわしい炎で滅びるときに。ただちに残忍な狂乱を心に捕えられて、自らをも死に追った。もっとも、その時は一層正気であったのだ〔sanior の取り方は定かでない。罪を自ら罰した点ではまだしも正気であった、の意と取った〕、罪を罰しようと先んじたときには。そして忌まわしい声の通り道である喉、全世界の贖い主を売ることを敢えてしたその喉を、結び目で締め上げて〔ipsa guttura は angens(締め上げて)の目的語と取った〕
Carmen paschale 5.0.14
Infelicem animam laqueo suspendit ab alto.Lenior ira quidem tantae pro crimine culpae,Cunctorum cui nulla foret par poena malorum.Exitus hic mortis tamen, et sublime cadaverOstendit populis, quanto de culmine lapsusPridem discipulus, qui nunc reus, alta relinquensSidera, tartareum descendit ad usque profundum;Tunc vir apostolicus, nunc vilis apostata factus.At Dominus patiens cum praesidis ante tribunalStaret, ut ad jugulum ductus mitissimus agnus,
PL 19, 718A不幸な魂を高みから縄で吊るした。実に、これほどの咎の罪過に対して、この怒りはなお軽い、すべての悪をもってしても、彼に釣り合う刑罰はなかったであろうほどに。しかしこの死の結末と、高く掲げられた屍は諸々の民に示す、どれほどの高みからかつて弟子であった者が、いまは罪人として、高い星々を後にして、タルタルスの深みにまで下ったかを。かつては使徒の人であり、いまは卑しい背教者となった者が。だが主は耐え忍び、総督の法廷の前に立った、屠られるために引かれる、いとも柔和な子羊のように、
Carmen paschale 5.0.15
Nil inimica cohors insontis sanguine dignumRepperiens, regem quod se rex dixerat esse,Objicit, et verum mendax pro crimine ducit.Nec mirum, si jura Dei gens perfida vitet,Imperiumque neget, lucos quae semper amavit,Idola dilexit; simili nam more furentes,Tunc coluere Baal, nunc elegere Barabbam,Damnatoque pio, conservatoque protervo,Mutavit per utrumque viam sententia justam.Auctor mortis erat, jussus qui sumere lucem;
PL 19, 719A敵意ある一団は、罪なき者の血にふさわしいものを何も見いださず、王が自らを王と言ったことを咎として突きつけ、偽る者が真実を罪過とみなす。背信の民が神の法を避けるのは不思議でない、その支配を否む、いつも森を愛し、偶像を愛した民であれば。同じ狂気のならいで彼らはかつてバアルを崇め、いまはバラバを選んだ。慈しみ深い者は断罪し、横柄な者は救い、その両方によって、判決は正しい道を取り違えた。死の張本人が、光を受けるよう命じられ、
Carmen paschale 5.0.16
Auctor lucis erat, jussus qui sumere mortem.Credite jam Christum, pro cunctis credite passum.Quid dubitatis adhuc? en sectus terga flagellis,Subditus opprobriis, poenas amplectitur omnes,Ne dignus sentire necem vel latro periret.Heu! falx torva patrum, segetem caesura nepotum,Heu! facinus, Pilate, tuum! quot gesseris unoCrimina judicio, vigili si mente notares,Non solas lavisse manus, sed corpore totoDebueras sacrum veniae sperare lavacrum.
PL 19, 720A光の創り主が、死を受けるよう命じられた。いまやキリストを信ぜよ、すべての者のために苦しんだと信ぜよ。なお何をためらうのか。見よ、鞭に背を裂かれ、侮辱に服し、あらゆる刑罰を抱き受ける、死に値する盗賊でさえ、滅びることのないように。ああ、父祖たちの荒々しい鎌よ、子孫の穀物を刈り取ろうとする、ああ、ピラトよ、汝の所業よ。いかに多くの罪過を、ひとつの判決で行ったか、目覚めた心で気づくなら。手だけを洗ったのでなく、体全体で赦しの聖なる洗いを望むべきであった。
Carmen paschale 5.0.17
Corripis insontem, sistis sub praeside regem,Praeponis humana Deo; qua morte teneris,Qui Dominum numerosa cruci per vulnera figis?Cumque datus saevis ad poenam Sanctus abiretMilitibus, vilem rubri sub tegmine cocciVestitur chlamydem, species ut cuncta cruentaeMortis imago foret; spinis circumdedit amplumNexa corona caput, quoniam spineta benignusOmnia nostrorum susceperat ille malorum;Implet arundo manum, sceptrum quod mobile semper,
PL 19, 721A汝は罪なき者を捕らえ、王を総督の下に立たせ、人のことを神の上に置く。汝はいかなる死に縛られているのか、主を数多の傷とともに十字架に釘づける汝が。聖なる者が刑罰のために残忍な兵士たちに引き渡されて去ったとき、緋色の覆いのもとの卑しい外套を着せられた、あらゆる姿が血なまぐさい死の像となるように。茨で織られた冠が、広い頭を取り巻いた。それは、情け深い彼が我々の悪のすべての茨の茂みを引き受けていたからである。葦が手を満たす、つねに揺れ動く笏、
Carmen paschale 5.0.18
Invalidum, fragile est, vacuum, leve: moxque alienosDeponens habitus, proprium suscepit amictum,Scilicet humanae positurus tegmina carnis,Et sumpturus item, nil jam ut mutabile ferret,Post mortem propria cum majestate resurgens,Humano ponens mortalem tegmine carnem.Nec sine divino constat moderamine gestum,Quod vinum cum felle datum, tristemque saporemSuscipiens tetigit labiis, et ab ore removit.Quippe necem parvo degustaturus amaram
PL 19, 722A弱く、脆く、空虚で、軽いものが。やがて他人の衣を脱ぎ、自らの着物を取った、すなわち人の肉の覆いを脱ごうとし、また再び取ろうとして、もはや何も変わりうるものを帯びないように、死ののち自らの威光をもって復活しつつ、人の覆いのうちに死すべき肉を置きながら。神の采配なしに行われたことでもない、ぶどう酒が胆汁とともに与えられ、苦い味を受けて唇に触れ、口から遠ざけたことは。実に、苦い死をわずかな間だけ味わおうとしていたのであり、
Carmen paschale 5.0.19
Tempore, quam reduci contemnere carne pararet.Protinus in patuli suspensus culmine ligni,Relligione pia mutans discriminis iram,Pax crucis ipse fuit, violentaque robora membrisIllustrans propriis, poenam vestivit honore,Suppliciumque dedit signum magis esse salutis,Ipsaque sanctificans in se tormenta beavit.Neve quis ignoret, speciem crucis esse colendam,Quae Dominum portavit ovans, ratione potentiQuattuor inde plagas quadrati colligit orbis.
PL 19, 723A戻った肉をもってそれを蔑もうとしていたのである。ただちに、広く伸びた木の頂に吊るされ、敬虔な務めによって危難の怒りを転じ、彼自身が十字架の平和となり、暴虐の材を自らの肢体で輝かせて、刑罰に栄誉をまとわせた。責め苦を、むしろ救いのしるしとならせ、拷問そのものを自らにおいて聖別し、福なるものとした。十字架の姿が崇められるべきものであることを、誰も知らずにいないように、主を喜び勇んで担ったその姿が、強い理によってそこから四角い世界の四方を集めることを。
Carmen paschale 5.0.20
Splendidus auctoris de vertice fulget Eous,Occiduo sacrae lambuntur sidere plantae,Arcton dextra tenet, medium laeva erigit axem,Cunctaque de membris vivit natura creantis,Et cruce complexum Christus regit undique mundum.Scribitur et titulus, Hic est rex Judaeorum,Quo nihil a deitate vacet: nam coelitus actumHoc Hebraea refert, hoc Graeca, Latinaque lingua.Hoc docet una fides, unum ter dicere regem.Hujus in exuviis sors mittitur, ut sacra vestis.
PL 19, 724A創り主の頭頂からは東〔Eous〕が輝いて光り、聖なる足は、沈む星に洗われる。右手は北〔Arcton〕を保ち、左手は中天の軸〔medium axem が何を言うかは定かでない。字面に沿って訳した〕を起こす。すべての自然は、創造する者の肢体から生きている。キリストは十字架で抱き囲んだ世界を、四方から治める。罪状書きも記された。「これはユダヤ人の王である」と、それは何ものも神性を欠くことのないため。実に、天から成されたこのことをヘブライ語も、ギリシア語も、ラテン語も伝える。一つの信仰はこれを教える、一人の王を三たび告げることを。彼の衣をめぐってくじが投げられる、聖なる衣が
Carmen paschale 5.0.21
Intemerata manens, a Christo schisma vetaret.Quin etiam insontis latere ex utroque cruentosConstituere viros, meritum licet omnibus unumNon faciat similis quamvis sententia; namqueInter carnifices sancto pendente latrones,Par est poena trium, sed dispar causa duorum.Hi mundo sunt quippe rei pro crimine multo;Huic reus est mundus, salvatus sanguine justo.Suppliciisque tamen rerum dominator in ipsisJura potestatis non perdidit: aequus utrumque
PL 19, 727A損なわれずに残り、キリストから分派を遠ざけるように。さらに罪なき者の両脇に、血に染まった男たちを立たせた。たとえ全員に同一の功績を同じ判決が与えるわけではないとしても。実に人殺しの盗賊たちのあいだに、聖なる者が吊るされて、三人の刑罰は等しいが、二者の事由〔duorum。盗賊たちとキリストの二つの側と取った〕は異なる。この二人は、実に、多くの罪過のゆえに世に対して罪ある者であり、この者に対しては世が罪ある者であり、正しい血によって救われた。それでも、責め苦のさなかにあっても万物の主宰者は権能の権利を失わなかった。公正に両者を
Carmen paschale 5.0.22
Judex namque tuens, hunc eligit, hunc reprobavit,Amborum merita praecelso examine pensans.Unus enim, quem vita ferox nec morte reliquit,In Dominum scelerata movens convicia, dictisMordebat propriis, et tamquam setiger hircusOre venenoso vitem lacerabat amoenam:Alter, adorato per verba precantia Christo,Saucia dejectus flectebat lumina, tantumLumina, nam geminas arcebant vincula palmas.Quem Dominus, ceu pastor ovem deserta per arva,
PL 19, 728A裁き手として見つめ、一方を選び、一方を退けた、二人の功績を高き審査で量りながら。実に一人は、荒々しい生が死にあってさえ捨てなかった者で、主に向けて瀆れた罵りを起こし、自らの言葉で自らに噛みつき、毛の生えた雄山羊のように毒ある口で美しいブドウの木を引き裂いていた。もう一人は、祈りの言葉でキリストを礼拝し、傷ついた目を伏せて向けた、ただ目だけを。両の手のひらは縄に妨げられていたからである。彼を主は、牧者が荒れ野で羊を〔集めるように〕
Carmen paschale 5.0.23
Colligit errantem, secumque adducere gaudetIn campos, paradise, tuos, ubi flore perenniGramineus blanditur ager, nemorumque voluptas,Irriguis nutritur aquis, interque benigneConspicuos pomis non deficientibus hortosIngemit antiquum serpens habitare colonum.Ambo igitur varium diverso calle latronesAgressi facinus violentum grande patrarunt.Infernas adit ille fores, adit iste supernas;Ille profunda sequens penetravit claustra gehennae,
PL 19, 729Aさまよう者を集め、ともに連れて行くことを喜ぶ、楽園よ、汝の野へ。そこでは絶えぬ花をもって草の野が微笑み、森の快楽が潤す水に養われている。そして恵み深く尽きぬ果実で目に映える園のなかで、蛇は古い住人が住まうことを嘆く。こうして二人の盗賊は、別々の道を通って多様な暴力の大業に取りかかり、これを成し遂げた。一人は冥界の門へ、一人は天上の門へ向かう。一人は深みを追ってゲヘナの閉ざされた牢に入り、
Carmen paschale 5.0.24
Abstulit iste suis coelorum regna rapinis.Interea horrendae subito venere tenebrae,Et totum tenuere polum, moestisque nigrantemExsequiis texere diem; sol nube coruscosAbscondens radios, tetro velatus amictu,Delituit, tristemque infecit luctibus orbem.Hunc elementa sibi meruerunt cernere vultum,Auxiliis orbata patris, laetata per ortum,Moesta per occasum. Nam lux ut tempore fulsitNascentis Domini, sic, hoc moriente, recessit,
PL 19, 730A一人は、自らの略奪によって天の国々を奪い取った。その間に、恐るべき闇が突然来て、天の全体を占め、悲しい葬いで暗くなった日を覆った。太陽は雲に輝く光線を隠し、暗い衣に覆われて身を潜め、悲嘆で世界を陰鬱に染めた。諸元素は、このような顔を見るにふさわしかった、父の助けを奪われ、〔主の〕誕生には喜び、没するときには悲しんだ。実に光が、そのとき輝いたように、主が生まれるとき、そのように、この者が死ぬとき退いた。
Carmen paschale 5.0.25
Non absens mansura diu, sed mystica signansPer spatium secreta suum; quippe ut tribus horisCaeca tenebrosi latuerunt sidera coeli,Sic Dominus clausi triduo tulit antra sepulcri.Nec tellus sine clade fuit, quae talia cernensFunditus intremuit, dubioque in fine supremumExpavit natura modum, ne cogeret omnemSummus apex inferna petens succumbere molem,Auctoremque sequens per tartara mundus abiret.Sed pietas immensa vagas properabat ad umbras,
PL 19, 731A長くは去ったままでなく、奥義の隠れた意味を、自らの間隔で示した。実に三時間のあいだ暗い天の盲いた星々が隠れたように、主も三日のあいだ閉ざされた墓の洞窟に耐えた。大地もまた災いを免れず、このようなことを見て根底から震え、定かならぬ終末のなかで自然は究極の限りを恐れた。すべての質量を下界を目指す最高の頂が屈服させはしないかと、世界が創り主に従ってタルタルスを通り過ぎてゆきはしないかと。だが無限の慈しみは、さまよう影のもとへ急いでいた、
Carmen paschale 5.0.26
Perdita restituens, non consistentia perdens.Nulla tamen tanti metuerunt signa pericli,Qui Dominum fixere cruci, quin insuper haustumCum peteret sitiens, unus de plebe nefandaPeniculo infusum calamo porrexit acetum.Mamzeribus populis in deteriora volutisConveniens liquor ille fuit: nam dulcia vinaSicut in horrendum dum convertuntur acetum,A mensis projecta jacent: ita tempore priscoGens accepta Deo, nunc est odiosa propago.
PL 19, 732A失われたものを回復し、存続しえぬものを滅ぼしながら。それでも、これほどの危機のしるしを何も恐れなかった、主を十字架に釘づけた者たちは。それどころか、さらに渇いて飲み物を求めたとき、忌まわしい民の一人が海綿に含ませた酢を葦に付けて差し出した。私生児〔mamzer〕のような民、いっそう悪い方へ転がり落ちた者たちには、あの液体はふさわしかった。実に甘いぶどう酒が恐ろしい酢に変わると、食卓から投げ出されて横たわるように、昔神に受け入れられた民は、いまは忌み嫌われる子孫となった。
Carmen paschale 5.0.27
Ergo ubi cuncta boni completa est passio Christi,Ipse animam proprio dimisit corpore sanctam,Ipse iterum sumpturus eam, quia mortuus idem,Idem vivus erat, membris obeuntibus in se,Non obeunte Deo, cujus virtute retrorsumInfernae patuere viae, ruptaeque fatiscuntDivisa compage petrae, rediviva jacentumCorpora sanctorum fractis abiere sepulcris,In cineres animata suos; subitoque fragoreIllud ovans templum, majoris culmina templi
PL 19, 733Aこうして善なるキリストの受難がすべて成就されたとき、彼自ら、聖なる魂を自らの体から手放した、自ら再びそれを取ろうとして。同じ者が死に、同じ者が生きていたからである。肢体は自らのうちで死に、神は死ななかった。その力によって、後ろへと冥界の道が開き、裂けた岩々が継ぎ目を割って砕け、横たわる者たちの聖なる者たちのよみがえった体が、墓を破って出て行った、自らの灰のなかで命を与えられ、突然の轟きとともにあの神殿は、喜び勇んで、より大きな神殿の頂が
Carmen paschale 5.0.28
Procubuisse videns, ritu plangentis alumni,Saucia discisso nudavit pectora velo,Interiora sui populis arcana futurisJam reseranda docens, quia lex velamine MoysiTecta diu, Christo nobis veniente, patescit.Dic, ubi nunc, tristis, victoria, dic, ubi nunc sit,Mors, stimulus, horrenda, tuus? quae semper opimisInsaturata malis, cunctas invadere gentesPoenali ditione soles; en pessima, non tuPervenis ad Christum, sed Christus pervenit ad te,
PL 19, 734A倒れ伏したのを見て、嘆く養い子のように、幕を裂いて、傷ついた胸をあらわにした。自らの内奥の秘密を、来たるべき諸々の民にやがて開かれるべきものと教えて。それは、モーセの覆いに久しく覆われていた律法が、キリストが我々に来ることで開かれるからである。言え、陰鬱な者よ、〔汝の〕勝利はいまどこにあるのか、言え、いまどこにあるのか、死よ、恐るべき者よ、汝の刺は。汝はつねに豊かな悪にも飽くことなく、すべての諸国民を襲うのを刑罰の支配によってつねとする。見よ、最悪の者よ、汝がキリストのもとに至るのではなく、キリストが汝のもとに至ったのだ、
Carmen paschale 5.0.29
Cui licuit sine morte mori, quique omnia gignens,Omnia constituens, te non formavit; ut esses,Semine vipereo, culpa genitrice crearis,Et, venia regnante, peris. Jam spiritus artusLiquerat ad tempus, patulo jam frigida lignoViscera pendebant, et adhuc furor, arma ministrans,Cuspide perfossum violat latus: eque patentiVulnere purpureus cruor, et simul unda cucurrit.Haec sunt quippe sacrae pro relligionis honore,Corpus, sanguis, aqua, tria vitae munera nostrae.
PL 19, 735A死なずして死ぬことを許された者、万物を生み出し、万物を整えながら、汝を形づくらなかった。汝が存在するのは、蝮の種により、咎を産みの親として造られたからで、赦しが支配するとき、滅びる。すでに霊は肢体を一時のあいだ離れ、広がる木の上に冷たくなった内臓が吊るされていた。なお狂乱は武器を差し出し、槍の穂先で貫かれた脇腹を傷つける。開いた傷から、紫の血と、同時に水が流れ出た。これらこそ、聖なる宗教の栄誉のための体と血と水、我々の命の三つの賜物である。
Carmen paschale 5.0.30
Fonte renascentes, membris, et sanguine ChristiVescimur, atque ideo templum deitatis habemur:Quod servare Deus nos annuat immaculatum,Et faciat tenues tanto mansore capaces.Ergo ubi depositi thesaurum corporis amplumNobilis accepit Domino locus ille jacente,Nobilior surgente tamen, generatio fallaxAugebat sub corde nefas, quod nocte silentiDiscipuli Christum raperent, et abisse referrent,Ter redeunte die, sicut praedixerat ipse.
PL 19, 736A泉から生まれ変わる者として、キリストの肢体と血で養われ、それゆえに神性の神殿とみなされる。神が、これを汚れなく守ることを我々に許すように、そして取るに足らぬ我々を、これほどの住人を宿しうる者とするように。さて、置かれた体の大いなる宝を、あの高貴な場所が、主が横たわるあいだ受け入れた、だが〔主が〕起き上がるときにはいっそう高貴な。偽りの世代は心の底に悪を募らせた。弟子たちが、静かな夜にキリストを奪い、去ったと言い触らすのではないかと、日が三度巡るとき、彼自らが予告したとおりに。
Carmen paschale 5.0.31
Quo stimulante metu, vigilum munimina poscuntPlura dari, saevaque locum obsidione teneri.Si nondum post vincla crucis, post vulnera ferri,Post obitum mortis, numerosa caede cruentum,Carnifices, implestis opus, nec creditis illum,Qui toties imis animas produxit ab umbris,Posse suam revocare magis, pejoribus aptosConsiliis armate dolos, signate sepulcrum,Ponite custodes, monumento advolvite saxum.Quis poterit servare Deum, cui cardine rerum
PL 19, 737Aこの恐れに駆られて、彼らは番人の守りをさらに多く与えられることと、場所が苛烈な包囲で保たれることを求める。もし、十字架の縄目のあと、鉄の傷のあと、死に至ったあと、数多の殺戮で血に染まったその者に、刑吏どもよ、なお務めを果たし終えておらず〔Si nondum … implestis opus の係りは定かでない。nondum を活かして条件節と取った〕、また信じないのなら、底の影からしばしば魂を連れ出したその者が、自らのそれをいっそう呼び戻せることを。ならば、いっそう悪いたくらみに適した策略を備えよ、墓に封をせよ、番人を置け、墓に石を転がせ。誰が神を守りうるのか、彼には万物の要において
Carmen paschale 5.0.32
Cuncta patent? undis habitat, per tartara regnat,Et coeli de nube tonat. Quid, saeve tumultus,Excubiis deperdis opus? quid niteris illamExplorare fidem, cui non vis credulus esse?Coeperat interea post tristia sabbata felixIrradiare dies, culmen qui nominis altiA Domino dominante trahit, primusque viderePromeruit nasci mundum, atque resurgere Christum.Septima nam Genesis cum dicit sabbata, claret,Hunc orbis caput esse diem, quem gloria regis,
PL 19, 738Aすべてが開かれているのに。彼は波に住み、タルタルスを治め、天の雲から雷鳴を轟かす。なぜ、残忍な騒乱よ、見張りで務めを無駄にするのか。なぜあの信仰を吟味しようと努めるのか、汝が信じようとしないその信仰を。その間に、悲しい安息日のあと、幸いな日が輝き始めた。その日は高き名の頂を君臨する主から受け、最初に世界の生まれることと、キリストの復活を見るにふさわしくされた。実に創世記が第七の安息日について語るとき、明らかである、この日が世界の頭であると。王の栄光は、
Carmen paschale 5.0.33
Nunc etiam proprii donans fulgore tropaei,Primatum retinere dedit; hoc luminis ortuVirgo parens, aliaeque simul cum munere matresMessis aromaticae, notum venere gementesAd tumulum, vacuumque vident jam corpore factum,Sed plenum virtute locum. Nam missus ab astrisAngelus amoti residebat vertice saxi,Flammeus aspectu, niveo praeclarus amictu.Qui gemina specie terrorem, et gaudia portans,Cunctaque dispensans, custodibus igne minacem
PL 19, 739Aいまもまた自らの戦勝記念の輝きを与えて、首位を保たせた。この日、光の昇るとき、母であるおとめと、他の母たちが、ともに香りの収穫の賜物を携えて、嘆きつつ、見知った墓へ来て、体を失って空になったのを見たが、しかし力に満ちた場所であった。星々から遣わされた天使が、除かれた石の頂に座していた、姿は炎のよう、雪のような衣に輝いて。二重の姿で恐れと喜びをもたらし、すべてを采配し、番人たちには火のように威嚇する
Carmen paschale 5.0.34
Venerat in formam, Christum quaerentibus albam.Illae igitur Dominum calcata vivere morteAngelica didicere fide; perterritus autemMiles in ancipiti retinet discrimine vitam,Deserta statione fugax, testisque timorisVera refert gratis; postquam data munera, fallitDiscipulumque globum placidi sub tempore sumniClam sibi nocturna Christum abstraxisse rapinaCompositus simulator ait. Fare, improbe custos,Responde, scelerata cohors, si Christus, ut audes
PL 19, 740A姿で来たのであり、キリストを探す女たちには白い姿で来た。こうして彼女たちは、死を踏みつけた主が生きていることを天使の言葉の確かさによって知った。だが恐れおののいた兵士は、危うい瀬戸際で命をつなぎ、持ち場を捨てて逃げ、恐れの証人として真実をただで語る。だが報酬を受けると偽り、穏やかな眠り〔底本は sumni。somni と読む〕の時に弟子の一団が夜の盗みによってひそかにキリストを持ち去ったと、うわべを取り繕った偽り者は言う。語れ、邪な番人よ、答えよ、罪深い一団よ、もしキリストが、諸君が敢えて
Carmen paschale 5.0.35
Dicere, concluso furtim productus ab antro,Sopitos latuit, cujus jacet intus amictus,Cujus ad exuvias sedet Angelus? anne beatiCorporis ablator velocius esse putavitSolvere contectum, quam devectare ligatum?Cum mora sit furtis contraria, cautius ergoCum Domino potuere magis sua lintea tolli.Mentita est vox vana sibi; tamen ista figuramRes habet egregiam: Judaeis constat ademptum,Quem nos devoto portamus pectore Christum.
PL 19, 741A言うように、閉じた洞窟から密かに連れ出され、眠り込んだ者たちから身を隠したなら、なぜ内に彼の衣が残り、その脱ぎ捨てた物のそばに天使が座しているのか。それとも、福なる体を奪った者は、覆われたものを解くほうが、縛られたまま運び去るより速いと考えたのか。遅れは盗みに反するのだから、それならばいっそう安全に主とともに亜麻布も運び去られえたはずである。むなしい言葉は自らを偽った。だがこの出来事にはすぐれた象りがある。ユダヤ人からは奪われたことが明らかである、我々が敬虔な胸に担うキリストが。
Carmen paschale 5.0.36
Plange sacerdotes perituros, plange ministros,Et populum, Judaea, tuum pro talibus ausis.Non tuba, non Unctus, non jam tua victima grata est.Quaenam bella tibi clanget tuba, rege perempto?Quis tuus Unctus erit, quae verum amiseris Unctum?Victima quae dabitur, cum victima pastor habetur?Discedat synagoga, suo fuscata colore,Ecclesiam Christus pulchro sibi junxit amore,Haec est conspicuo radians in honore Mariae:Quae cum clarifico semper sit nomine mater,
PL 19, 742A嘆け、滅びゆく祭司たちを、嘆け、仕える者たちを、そして、ユダヤよ、汝の民を、かかる企てのゆえに。ラッパも、油注がれた者も、もはや汝のいけにえも喜ばれない。王が殺された今、どんな戦をラッパは汝に告げようか。まことの油注がれた者を失った汝に、誰が汝の油注がれた者となろうか。牧者がいけにえとされているのに、どんないけにえが捧げられよう。会堂は去れ、自らの色に黒ずんで。キリストは教会を、麗しい愛によって自らに結んだ。これ〔教会〕は、マリアの際立つ栄誉のうちに輝く。彼女〔マリア〕は輝かしい名によって常に母であるが、
Carmen paschale 5.0.37
Semper virgo manet; hujus se visibus astansLuce palam Dominus prius obtulit, ut bona mater,Grandia divulgans miracula, quae fuit olimAdvenientis iter, haec sit redeuntis et index.Mox aliis conviva potens in fragmine panisAgnitus enituit, qui verus panis apertisSemper adest oculis, fidei quos gratia clarosEfficit, ut Dominum viventem cernere possint.Saepe dehinc proprios diversi temporis horisDiscipulos manifestus adit, vescentibus illis,
PL 19, 743A常におとめにとどまる。その目の前に立って主は光のうちに、まず公然と現れた。善き母として、大いなる奇跡を世に告げ知らせるために、かつて来る者の道であった彼女が、帰る者のしるべともなるように。やがて他の者たちに、食卓の力ある客として、パンを裂くときに知られて輝いた。まことのパンである彼は、開かれた目にいつも現前する、その目を信仰の恩寵が明るくし、生きる主を見ることができるようにするのである。その後しばしば、さまざまな時に、自らの弟子たちのもとに明らかに現れ、彼らが食事をしているときに、
Carmen paschale 5.0.38
Extemplo nunc ora ferens, nunc piscis obusti,Atque favi mandens epulas, quo rite doceret,Corporeas res esse dapes, seseque videriIn membris, quibus ante fuit. Formidine rursusPlebis apostaticae, Dominum quae caeca negasset,Cum foribus clausis resideret turba fidelis,Pace salutantis sese intulit, atque foratasExpediens palmas, nudat latus: ast ibi Thomas,Cui Didymus cognomen erat, cum fratribus unaNon fuerat, dubiamque fidem sub corde gerebat.
PL 19, 744Aすぐさま、あるときは顔を見せ、あるときは焼いた魚と、また蜜房の御馳走をかみつつ、それをもって正しく教えた、食事は体に関わる事柄であり、自らが見えるのはかつてあった肢体においてであると。再び恐れによって、主を盲目のうちに否んだ背教の民への恐れによって、忠実な群れが戸を閉じて座していたとき、彼は平和をもって挨拶しつつ入り、穴のあいた手のひらを示し、脇腹をあらわにした。だがそこでは、トマスが、添え名をディディモというその者が、兄弟たちとともにはいなかった。そして心に疑う信仰を抱いていた。
Carmen paschale 5.0.39
Donec rursus, eo pariter residente, veniret,Qui numquam subtractus erat. Tunc limine clausoConstitit in medio, non dedignatus apertumDiscipulo monstrare latus, tactuque probariVulneris, et mentem patienter ferre labantis.Agnitus hinc potius, quod sit dubitantis amicus.Quisquis enim artifices caeca sub imagine fraudesInstruit, et vanas cupit exercere figuras,Non vult agnosci, non vult, sua facta requiri,Ut lateant sub nube doli, nebulaque recludens
PL 19, 745Aついに彼が一緒に座しているとき、再び来た、決して取り去られていなかった者が。そのとき、戸口が閉じたまま彼は真ん中に立ち、開かれた脇腹を弟子に示すことをいとわず、傷が触れて確かめられることを、そして揺らぐ心を忍耐強く担うことを。ここからいっそう知られた、彼が疑う者の友であると。実に、誰であれ盲目の姿のもとに巧妙な欺きを仕組み、空しい象りを行おうとする者は、知られることを望まず、自らの行いが問われることを望まない、策略が雲の下に隠れるように、そして霧で〔recludens「開く」だが、文脈から「閉ざす」と取った〕閉ざして
Carmen paschale 5.0.40
Omnia, sollicitos odit simulator amicos.Gnarus item Dominus, Petro piscante per aequorCum sociis, captum esse nihil, dimittere linaIn dextras hortatur aquas, mox gurgite clausoPendula fluctivagam traxerunt retia praedam,Per typicam noscenda viam: nam retia dignisLucida sunt praecepta Dei, quibus omnis in illaDextra parte manens concluditur, ac simul ulnisFertur apostolicis Domini ad vestigia Christi.Nec piscis, prunaeque vacant, et panis, in uno
PL 19, 746Aすべてを、偽り者は気づかう友を憎む。同じく知っていた主は、ペトロが仲間とともに海で漁をして何も獲れなかったのを知り、網を右の水に降ろすよう勧めた。やがて閉じた渦のなかから垂れ下がる網が、波をさまよう獲物を引き上げた。予型の道によって知られるべきこと。実に網とは、ふさわしい者たちにとって神の輝く戒めであり、それによって、あの右の側にとどまる者はみな囲い込まれ、同時に使徒の腕に運ばれて、主キリストの足跡のもとに至る。魚も炭火も、パンも欠けてはいなかった、一つの
Carmen paschale 5.0.41
Discipulis inventa loco; quisnam ambigat, unamHic rebus constare fidem, quippe est aqua piscis,Christus adest panis, sanctusque Spiritus ignis.Hinc etenim abluimur, hoc pascimur, inde sacramur.Tunc epulis praeceptor eos invitat edendis,Alloquiis de more piis, mensamque petentesUnanimes nota Domini bonitate fruuntur,Et Christum sensere suum, modicoque paratuPostquam victa fames, et surrexere relictisRite toris, an corde Petrus se diligat alto,
PL 19, 747A場所で弟子たちに見いだされた。誰が疑えようか、一つの信仰がここでこれらの事柄に成り立つことを。魚は水であり、キリストはパンとしてそこにあり、聖なる霊は火である。ここから我々は洗われ、これによって養われ、あれによって聖別される。そのとき師は、彼らを食べるための食卓に招いた、常のごとく敬虔な語らいのうちに。食卓に向かう者たちは心を一つにして、主の知られた善を享受し、自らのキリストを感じ取った。ささやかな備えで飢えが静められ、食卓を離れて席を正しく立ったのち、ペトロが深い心で自分を愛しているかを、
Carmen paschale 5.0.42
Explorat Dominus: Petrus annuit: ergo nitentesPastor amans augere greges, operario in omniParte bono commendat oves, commendat et agnos.Hoc terno sermone monens, ut terna negantisCulpa recens parili numero purgata maneret.Inde sequenda docens, Pacem omnes, inquit, habete,Pacem ferte meam, pacem portate quietam,Pacem per populos monitis dispergite sanctis,Et mundum vacuate malis: gentesque vocariFinibus e cunctis, latus qua tenditur orbis,
PL 19, 749A主は探った。ペトロはうなずいた。そこで、輝く群れを増やすことを愛する牧者は、あらゆる点で善き働き手に羊を委ね、子羊をも委ねる。この三重の言葉で諭すのは、三たび否んだ者の新しい咎が、同じ数によって清められたままであるようにするためである。それから、従うべきことを教えて、彼は言った。「みな平和を持て、私の平和を携えよ、静かな平和を運べ、聖なる戒めによって平和を諸々の民に撒け、世界から悪を除け。また諸国民が世界の広がるかぎりのすべての果てから呼ばれること、」
Carmen paschale 5.0.43
Jussis mando meis, omnesque in fonte lavari.Haec ubi dicta pio Dominus sermone peregit,Bethaniae mox arva petit: coramque beatisQui tantum meruere viris spectare triumphum,Aethereas evectus abit sublimis in auras.Ad dextram sedet ipse Patris totumque gubernatJure suo, qui cuncta tenens excelsa, vel ima,Tartara post coelum penetrat, post tartara coelum.Illi autem laetis cernentes vultibus, altasIre super nubes Dominum, tractusque coruscos
PL 19, 750A「私は私の命令により命じる、また皆が泉で洗われることを」。主が慈しみ深い言葉でこれらを語り終えると、すぐにベタニアの野へ向かった。そして福なるこれほどの凱旋を見るにふさわしくされた人々の目の前で、天空の風へ引き上げられ、高く去った。彼自ら、父の右に座して、万物を自らの権利で治める、高きものも低きものもすべて保ち、天のあとにタルタルスに、タルタルスのあとに天に入る者が。彼らは喜びの顔で見つめ、高い雲の上を行く主を、そして輝く
Carmen paschale 5.0.44
Vestigiis calcare suis, veneranter adorant,Sidereasque vias alacri sub corde reportant,Quas cunctos doceant: testes nam jure fidelesDivinae virtutis erant, qui plura videntes,Innumerabilium scripserunt pauca bonorum.Nam si cuncta sacris voluissent tradere chartisFacta redemptoris, nec totus cingere mundusSufficeret densos per tanta volumina libros.
PL 19, 751A自らの足跡で踏むのを見て、敬いつつ礼拝する、星々の道を、勇む心で持ち帰る。すべての人に教えるべきその道を。実に正当にも、忠実な証人たちであった、神的な力の。多くを見ながら、数え切れぬ善きことのうち、わずかだけを書いた者たちである。実に、もし聖なる紙に贖い主のすべての業を伝えようとしたなら、全世界でもこれほどの巻にわたる厚い書物を収めるには足りなかったであろう。