Carmen paschale 2.0.1
Expulerat primogenitum saevissimus anguisFlorigera de sede virum, blandique saporisIllecebris lethum misero potarat amarum.Nec solus meritam praesumptor senserat iramMortali sub lege jacens, sed prorsus ab ipsoHumanum simul omne genus. Heu! noxia conjux,Noxia tu conjux magis, an draco perfidus ille?Perfidus ille draco, sed tu quoque noxia conjux.Proh dolor! aeterni fuerant duo. Crescere postquamCoepit origo, perit, clademque a semine sumpsit.
PL 19, 593Aいとも凶暴な蛇が、最初に生まれた男を花咲く座から追い出し、甘美な味の誘惑によって、哀れな者に苦い死を飲ませていた。思い上がった者がふさわしい怒りを味わったのは、死すべき法のもとに横たわるその者だけでなく、まさしく彼から人類全体が同時にそうであった。ああ、咎ある妻よ、汝は咎ある妻なのか、それともあの背信の竜がいっそうなのか。あの竜は背信の者だが、汝もまた咎ある妻である。ああ痛ましい。二人は永遠のものであったのに。起源が増え始めて後、滅び、種から滅びを受けた。
Carmen paschale 2.0.2
Quid numerosa dies, quid tempore proderat illoCernere nongentos ultra feliciter annos,Progeniemque senum decimam spectare nepotum,Jamque suum nescire genus, cum victa supremisCursibus, extremae sors irreparabilis horae,Sera licet, ventura foret, longumque per aevumVita brevis nil esse diu cum fine doleret?Nec reducem spes ferret opem, primique sepulcrumTerrigenae caeca sorberet fauce nepotes:Ni pius ille sator, culpas ignoscere promptus,
PL 19, 594A数多い日々が、あの時代に九百年を超えて幸いに見ることが、老人たちの子孫、十代目の孫たちを眺めることが、何の益になったか。そして己が血統をもはや知らぬことが。最期の歩みに屈して、最後の時の取り返しのつかぬ運命が、遅くとも来るはずで、長い時代を経て短い命が、終わりとともに長くは何ものでもないと嘆くのであれば。立ち返る助けを望みが運ぶこともなく、最初の土の子の墓は、盲いた喉で孫たちを呑み込んだであろう。もし種を蒔く慈しみ深い父が、罪を赦すに素早く、
Carmen paschale 2.0.3
Reddere difficilis, sua ne factura periret,Quaeque Deo similis vivens astabat imago,Dissimilis de morte foret, veniale misertusInstauraret opus, pomisque vetaret acerbis,Quae mandere patres, natorum horrescere dentes,Donaretque suis semper placatus, ut undeCulpa dedit mortem, pietas daret inde salutem.Et velut e spinis mollis rosa surgit acutis,Nil, quod laedat, habens, matremque obscurat honore:Sic Evae de stirpe sacra veniente Maria,
PL 19, 595A報いを返すのは渋り、自らの被造物が滅びぬよう、神に似て生きて立っていた像が死によって似ぬものとならぬよう、赦しうるとして憐れみ、その業を立て直し、酸い果実を禁じ、父らが噛み、子らの歯がうずく果実を〔禁じ〕、常になだめられて自らの者に賜うのでなかったなら。罪が死を与えたその所から、慈しみが救いを与えるのだ。そして鋭い棘から柔らかなバラが生え、傷つけるものを何も持たず、母を栄誉で霞ませるように、このようにエバの聖なる血統から来たマリアが、
Carmen paschale 2.0.4
Virginis antiquae facinus nova virgo piaret:Ut quoniam natura prior vitiata jacebatSub ditione necis, Christo nascente, repasciPosset homo, et veteris maculam deponere carnis.Haec ventura senes postquam dixere prophetae,Angelus intactae cecinit properata Mariae,Et dictum comitata fides, uterumque puellaeSidereum mox implet onus, rerumque creatorNascendi sub lege fuit; stupet innuba tensosVirgo sinus, gaudetque suum paritura parentem.
PL 19, 596A古いおとめの所業を新しいおとめが贖うために。最初の本性が損なわれて、死の支配のもとに横たわっていたので、キリストが生まれることによって人が養い直され、古い肉の汚れを捨てうるように。これらの来たるべきことを老いた預言者たちが語った後、天使は、汚れなきマリアに、急ぎ到来することを告げ、その言葉に信が伴い、おとめの胎をまもなく天の重荷が満たし、万物の創造主は生まれる法のもとにあった。夫なきおとめは張った胸に驚き、自らの生みの親を産もうとして喜ぶ。
Carmen paschale 2.0.5
Jamque novem lapsis, decimi de limine mensisFulgebat sacrata dies, cum Virgine fetaPromissum complevit opus Verbum caro factum,In nobis habitare volens; tum maximus InfansIntemerata sui conservans viscera templi,Illaesum vacuavit iter, pro virgine testisPartus adest, clausa ingrediens, et clausa relinquens.Quae nova lux mundo, quae toto gratia coelo!Quis fuit ille nitor, Mariae cum Christus ab alvoProcessit splendore novo? Velut ipse decoro
PL 19, 597Aすでに九つの月が過ぎ、十番目の月の入口から聖別された日が輝いていた。おとめが身ごもる中で、言葉が肉となり、約束された業を成就し、我々のうちに住むことを望んだ。その時、いと大いなる幼子は、自らの神殿の胎を汚れなく守り、傷つけぬまま道を空けた。おとめのために、出産が証人として立つ。閉ざされたものに入り、閉ざされたものを後にして。世にとって何と新しい光、天全体にとって何という恩寵か。マリアの胎からキリストが新たな輝きとともに出たとき、その輝きはいかなるものだったか。ちょうど自ら
Carmen paschale 2.0.6
Sponsus ovans thalamo, forma speciosus amoenaPrae natis hominum, cujus radiante figuraBlandior in labiis diffusa est gratia pulchris.O facilis pietas! ne nos servile teneretPeccato dominante jugum, servilia summusMembra tulit Dominus, primique ab origine mundiOmnia qui propriis vestit nascentia donis,Obsitus exiguis habuit velamina pannis:Quemque procellosi non mobilis unda profundi,Terrarum non omne solum, spatiosaque lati
PL 19, 598A美しい寝室で喜び勇む花婿のように、愛らしい姿で人の子らにまさって麗しく、その輝く姿から美しい唇にいっそう優しい恩寵が注がれた。ああ、たやすい慈しみよ。罪が支配して、奴隷のくびきが我々を捕らえぬように、至高の主は僕の身を担い、世の最初の起源から生まれ出るすべてをそれぞれの賜物で装わせる者が、小さな布に包まれ、覆いとして身にまとった。そして嵐の深淵の動かされぬ波も、大地の全ての土も、広い
Carmen paschale 2.0.7
Non capit aula poli, puerili in corpore plenusMansit, et angusto Deus in praesepe quievit.Salve, sancta parens, enixa puerpera Regem,Qui coelum, terramque tenet per saecula, cujusNumen, et aeterno complectens omnia gyroImperium sine fine manet; quae ventre beatoGaudia matris habens cum virginitatis honore,Nec primam similem visa es, nec habere sequentem,Sola sine exemplo placuisti femina Christo.Tunc prius ignaris pastoribus ille creatus
PL 19, 598A天の広間も収めきれぬ者が、幼子の体に満ちて留まり、神は狭い飼い葉桶で憩った。めでたし、聖なる母よ、王を産んだ産婦よ、その王は天と地を代々保ち、その神威と、万物を永遠の環で抱く支配は終わりなく続く。あなたは祝福された胎で母の喜びを、おとめの栄誉とともに持ち、先に似た者も、後に続く者も持つとは見えず、ただ一人、先例なく、女としてキリストに喜ばれた。その時、まず何も知らぬ羊飼いたちに、生まれた者は
Carmen paschale 2.0.8
Enituit, quia pastor erat, gregibusque refulsitAgnus, et angelicus cecinit miracula coetus.Talia Bethlaeis dum signa geruntur in oris,Eoi venere Magi, saevumque tyrannumGrandia sollicitis perturbant nuntia dictis:Judaicis nuper populis Orientis ab axeProgenitum fulsisse ducem, hoc coelitus astra,Hoc stellam radiare novam. Ferus arbiter aulaeAestuat Hebraeae, ratus, hunc succedere posseMox sibimet, qui primus erat: tunc fronte serena
PL 19, 600A輝き出た。牧者であったからであり、群れには子羊として照り、天使の群れは奇跡を歌った。ベツレヘムの地でこうしたしるしが行われる間に、東の博士たちが来て、獰猛な暴君を大いなる知らせと、不安な言葉で動揺させる。近ごろユダヤの民に、東の軸から生まれた指導者が輝いたと。天の星々がこのことを、新たな星がこのことを照らすと。ヘブライの宮廷の荒々しい主は煮えたぎり、この者がまもなく自分の後を継ぎうると思った、初めからいた者が。そのとき穏やかな顔で
Carmen paschale 2.0.9
Nubila mentis habens, clam mandat ubique requiri,Sicut adorandum, quem tractat fraude necandum.Quid furis, Herodes? Christum sermone fateris,Et sensu jugulare cupis, legemque legendoNegligis, et Regi regum tua regna minaris.Ne tamen insano careant tua nomina facto,Patrandum sub honore crucis, sed crimine gentis,Herodes alius, quod tu molire, videbit.Ergo alacres summo servantes lumina coeloFixa Magi, sidusque micans regale secuti,
PL 19, 602A心に雲を抱えながら、どこでも密かに探すよう命じる、拝むべき者として、欺きで殺そうと企てる者を。なぜ荒れ狂うか、ヘロデよ。言葉ではキリストを告白し、思いでは喉を切ろうと望み、読みながら律法を無視し、王の王に汝の王国で脅しをかける。とはいえ汝の名が狂った所業を欠かぬよう、十字架の栄誉のもとに果たされるべきこと、だが民の罪過により、別のヘロデが、汝が企てることを見るだろう。さて、天の頂に定めた目を保ち、勇んだ博士たちは、輝く王の星に従い、
Carmen paschale 2.0.10
Optatam tenuere viam quae lege futuraDuxit adorantes sacra ad cunabula gentes:Thesaurisque simul pro relligione solutis,Ipsae etiam ut possent species ostendere Christum,Aurea nascenti fuderunt munera regi,Thura dedere Deo, myrrham tribuere sepulcro.Cur tria dona tamen? quoniam spes maxima vitae est:Hunc numerum confessa fides, et tempora summusCernens cuncta Deus, praesentia, prisca, futura,Semper adest, semperque fuit, semperque manebit
PL 19, 604A望んだ道を保った。その道は、来たるべきことの法に従い、拝む諸国民を聖なる揺りかごへ導いた。信心のために宝が同時に解き放たれ、その品々自体もキリストを示しうるように、生まれた王に黄金の贈り物を注ぎ、神に乳香を献じ、墓に没薬を捧げた。だが、なぜ三つの贈り物か。命の最大の望みは、この数を告白した信仰だからである。また至高の神はすべての時、現在・過去・未来を見通し、常におり、かつて常におり、常にとどまる
Carmen paschale 2.0.11
In triplici virtute sui. Tunc coelitus illiPer somnum moniti contemnere jussa tyranni,Per loca mutati gradientes devia callis,In patriam rediere suam. Sic nos quoque sanctamSi cupimus patriam tandem contingere, postquamVenimus ad Christum, jam non repetamus iniquum.Ergo ubi delusum se comperit, impius iramRex aperit, si jure queat rex ille vocari,Qui pietate caret, propriam qui non regit iram;Ereptumque gemens facinus sibi, ceu leo frendens,
PL 19, 606A三重の自らの力のうちに。そのとき、天から彼らは眠りを通して警告され、暴君の命令を軽んじるよう促され、道を変え、人気のない小道を通って自分の故郷へ帰った。こうして我々もまた、聖なる故郷についに至ることを願うなら、キリストのもとに来たのち、もはや不法な道へ戻らぬようにしよう。さて、欺かれたと知ると、不敬虔な王は怒りを現した。その者が正しく王と呼ばれうるなら。情愛を欠き、己の怒りを治めぬ者が。奪われた企てに呻き、歯ぎしりする獅子のように、
Carmen paschale 2.0.12
Cujus ab ore tener subito cum labitur agnus,In totum movet arma gregem, manditque trahitqueMolle pecus, trepidaeque vocant sua pignora fetaeNequidquam, et vacuas implent balatibus auras.Haud secus Herodes Christo stimulatus adempto,Sternere collisas parvorum strage catervasImmerita non cessat atrox. Quo crimine simplexTurba perit? cur qui vix dum potuere creari,Jam meruere mori? Furor est in rege cruento,Non ratio; primosque necans vagitus, et audens
PL 19, 607Aその口から柔らかな子羊が不意に滑り落ちると、全群に向けて武器を動かし、柔らかい家畜を噛み、引きずる。おののく母羊たちはわが子を呼ぶがむなしく、空の大気を鳴き声で満たす。まさにそのように、ヘロデはキリストが奪われて駆り立てられ、打ち砕かれた幼い群れを殺戮で倒すことをやめず、罪なき者らに対して残忍に。いかなる罪過で素朴な群衆は滅びるのか。ようやく生まれえたばかりの者らが、なぜもう死に値したのか。血に飢えた王にあるのは狂気であり、理性ではない。最初の産声を殺し、あえて
Carmen paschale 2.0.13
Innumerum patrare nefas, puerilia mactatMillia, plangoremque dedit tot matribus unum.Haec laceros crines nudato vertice rupit,Illa genas secuit, nudum ferit altera pugnisPectus, et infelix mater (nec jam modo mater)Orba super gelidum frustra premit ubera natum.Quis tibi tunc, lanio, cernenti talia sensus?Quosve dabas fremitus; cum vulnera fervere lateProspiceres arce ex summa, vastumque videresMisceri ante oculos tantis plangoribus aequor?
PL 19, 608A数え切れぬ悪事を行おうとして、幼い者たちの幾千を屠り、これほどの母らに一つの嘆きを与えた。ある母は裸にした頭の髪を乱して裂き、ある母は頬を切り、別の母はむき出しの胸を拳で打ち、不幸な母(もはや母とは言えぬ)は子を失い、冷たい子の上に空しく乳房を押しつける。その時、屠殺人よ、そうしたものを見て、汝の思いはいかなるものだったか。いかなる唸りを上げたか。傷口が広く煮えるのを高い城から見渡し、広大な地が目の前でこれほどの嘆きに混ぜられるのを見たとき。
Carmen paschale 2.0.14
Exstinctisque tamen quamvis infantibus absens,Praesens Christus erat, qui sancta pericula semperSuscipit, et poenas alieno in corpore sentit.Ast ubi bissenos aetatis contigit annos,Hoc spatium de carne trahens, aevique meatusHumana pro parte tulit, senioribus esseCorde videbatur senior, legisque magistrosInter ut emeritus residebat jure magister.Nec mora, (quas etenim volitans per tempora mundusNovit habere moras?) usus majore juventa,
PL 19, 610Aそれでも、幼子たちが滅ぼされたとはいえ、不在でありながらキリストは居合わせた。彼は聖なる危険をつねに引き受け、刑罰を他者の体で味わう。さて、十二歳に至ると、肉からこの年月を引き出し、人としての分として時の歩みを担い、年長者たちよりも心において年長に見え、律法の教師たちの中に、功成った教師のように正当に座っていた。間もなく(時の中を飛ぶ世が、いかなる遅れを知りえよう)、より成熟した青年期をもって、
Carmen paschale 2.0.15
Sex quasi lustra gerens, placidam Jordanis ad undamVenit ut acciperet hoc, quod dare venerat ipse.Hunc Baptista potens ut vidit ab amne Joannes,Quem matris dum ventre latet, nondumque creatusSenserat, obstruso jam tunc sermone prophetes,Ut muto genitore fluens, cui munera linguaePost noni taciturna diu spiramina mensisParto redduntur nato, mox praedicat: AgnusEcce Dei, veniens peccatum tollere mundi.Tollere cum dicit, quod non habet, hoc mihi tollit:
PL 19, 611Aほぼ六つの五年期を身に帯びて、静かなヨルダンの流れに来た。自らが与えに来たものを受けるために。力ある洗礼者ヨハネは、川辺から彼を見るや、母の胎に隠れ、まだ生まれぬうちに彼を感じ取っていた。言葉を封じられていたその時からすでに預言者であり、口のきけぬ父のもとで、語りがあふれる者として。その父に舌の賜物が九か月の長い沈黙の息ののち、子の誕生で返される。ヨハネはまもなく宣べる。「神の子羊を見よ、世の罪を取り去りに来る者を」。「取り去る」と言うとき、自ら持たぬものを、これを私のために取り去る。
Carmen paschale 2.0.16
Non mala ut ipse gerat, sed ut ipse nocentia perdat.Qualiter in medias cum lux praeclara tenebrasFunditur, et proprio non offuscata sereno,Decutit expulsas illaesis vultibus umbras,Sic delicta fugans Salvator nostra gerendoTersit, et attactu procul evanescere jussit.Tunc vada torrentum simplex ingressus aquarum,In se cuncta lavat nostrae contagia vitae,Ipse nihil, quod perdat, habens, sanctoque liquentesCorpore mundavit latices, limphasque beavit
PL 19, 612A自らが悪を担うためではなく、有害なものを自ら滅ぼすためである。輝く光が闇のただ中に注がれ、自らの晴朗さを曇らされることなく、追い払われた影を、損なわれぬ顔から振り落とすように、そのように救い主は、我々の罪〔delictum〕を担うことによって追い払い、拭い去り、触れることによって遠く消え失せよと命じた。その時、無垢の彼は急流の水の浅瀬に入り、我々の命のあらゆる汚染を自らの内で洗い、自らには滅ぼすべきものを何も持たず、聖なる体で流れる水を清め、水を祝福し、
Carmen paschale 2.0.17
Gurgitis, et propriis sacravit flumina membris.Senserunt elementa Deum, mare fugit, et ipseJordanis refluas cursum convertit in undas.Namque propheta canens: Quidnam est, mare, quod fugis, inquit,Et tu, Jordanis, retro quia subtrahis amnem?Ergo ubi flumineum post mystica dona lavacrumEgrediens, siccas Dominus calcavit arenas,Confestim patuere poli, sanctusque columbaeSpiritus in specie Christum vestivit honore,Mansuetumque docet, multumque incedere mitem,
PL 19, 614A深みの流れを、また川を、自らの肢体で聖別した。諸元素は神を感じ取った。海は逃げ、ヨルダン自身も流れを逆流する波へと転じた。実に預言する預言者は言う、「海よ、汝が逃げるとは何事か。ヨルダンよ、汝も川を後ろへ退かせるのはなぜか」。こうして奥義の賜物ののち、川の洗いから出て、主が乾いた砂を踏むと、たちまち天が開き、聖なる霊がハトの姿でキリストを栄誉で装わせ、柔和で、大いに穏やかに歩むことを教える、
Carmen paschale 2.0.18
Per volucrem, quae felle caret, natoque vocatoVoce Patris, triplici Deus ex ratione probatur,Quod Pater, et Natus, quod spiritus est ibi Sanctus,Quo manet indignus, qui non numeraverit unum.Inde quaterdenis jam noctibus, atque diebusJejunum dapibus, sacro spiramine plenumInsidiis tentator adit, doctusque per artemFallaces offerre dapes, Si filius, inquit,Cerneris esse Dei, dic, ut lapis iste repenteIn panis vertatur opem. Miracula tamquam
PL 19, 615A胆汁を持たぬ鳥を通し、また父の声で子が呼ばれることを通して、神は三重の根拠から証しされる。そこに父と子、また聖なる霊がいる。それゆえ、〔三者を〕一つと数えぬ者は、値せぬ者にとどまる。それから四十の夜と昼のあいだ食を断ち、聖なる息に満ちた彼に、誘惑者が策を弄して近づく。巧みに偽りの食物を差し出すすべを心得て、言う、「汝が神の子と見られるなら、この石が突然パンの助けに変わるよう言え」。まるで奇跡を
Carmen paschale 2.0.19
Haec eadem non semper agat, qui saxea terraeViscera frugiferis animans fecundat aristis,Et panem de caute creat. Hac ergo repulsusVoce prius, hominem non solo vivere pane,Sed cuncto sermone Dei, labefactus, et amens,Altera vipereis instaurans arma venenis,Cum Domino montana petit, cunctasque per orbemRegnorum monstravit opes: Haec omnia, dicens,Me tribuente, feres, si me prostratus adores.Quantum perversus, tantum perversa locutus.
PL 19, 617Aこれら同じものを常には行わぬかのようだが、大地の石の内を実りの穂で生かして豊かにするのは彼である。彼は岩からパンを造る。こうしてこの声に先に退けられ、人はパンだけで生きるのでなく、神のあらゆる言葉で生きるのだと。彼は揺らぎ、正気を失い、蛇の毒で別の武器を整え、主とともに山地へ向かい、世にあるあらゆる王国の富を示した。言う、「これらすべてを、私が与えるなら汝は得る、ひれ伏して私を拝むなら」。それほど歪んだ者が、それほど歪んだことを語った。
Carmen paschale 2.0.20
Scilicet ut fragilis regni affectaret honores,Qui populis aeterna parat, monstrumque nefandumPronus adoraret, cujus super aethera sedes,Terra pedum locus est, quem nullus cernit, et omnisLaudat in excelsis summissa voce potestas.Christus ad haec: Tantum Dominum scriptura, DeumqueJussit adorari, et soli famularier uni.His quoque deficiens congressibus, audet iniquus,Ter sese attollens, animo perstare superbo,Terque volutus humo, fragili confidere bello.
PL 19, 618Aつまり、もろい王国の栄誉を求めよというのか、諸々の民に永遠のものを備える者が、また忌まわしい怪物にひれ伏して拝めと。その者の座は天空の上にあり、地は足の置き所、誰もその者を見ず、あらゆる権能がいと高き所で声を低くして称える。キリストはこれに答える。「聖書はただ主にして神のみを拝めと命じ、ただ一者にのみ仕えよと命じた」。この戦いにも力尽きて、不法な者は、三度身を起こして誇る心でとどまろうと敢え、三度地に転がされても、もろい戦いに頼ろうとする。
Carmen paschale 2.0.21
Tunc assumpsit eum sanctam sceleratus in urbem,Et statuens alti supra fastigia templi,Si natum genitore Deo tete asseris, inquit,Impiger e summo demissus labere tecto.Nam Scriptura docet, de te mandasse Tonantem,Angelicis subvectus eas ut tutior ulnis,Ad lapidem ne forte pedem collidere possis.O quam caeca gerit nigro sub pectore cordaMens tenebris obscura suis! hunc ardua templiCulmina, et erectae quamvis fastigia pinnae
PL 19, 619Aそのとき、罪深い者は彼を聖なる都へ連れて行き、高い神殿の頂の上に立たせて、言う、「汝が神なる父から生まれた者と自ら主張するなら、ためらわず、頂から身を投げて滑り落ちよ。聖書は教える、雷を轟かす者が汝について命じたと、天使の腕に運ばれ、より安全に歩むように、石に足を打ちつけることがないように、と」。ああ、黒い胸の下に、いかに盲目の心を自らの闇に曇った精神は抱くことか。この者を、神殿の険しい頂や、立てた欄干の頂が、
Carmen paschale 2.0.22
Credidit in praeceps horrescere, maxima summiCurvavit qui membra poli, coelosque per omnesVectus in extremae descendit humillima terrae,Inferiora petens, sed non excelsa relinquens.Dixerat, et validi confossus cuspide verbi,Quod tentare suum Dominumque, Deumque nequiret,Victoris fugit ora gemens. Tunc hoste repulso,Coelicolae assistunt proceres, coetusque micantesAngelici Christo famulantur rite ministri.Protinus ergo viros ex piscatoribus aptos
PL 19, 620A断崖を恐れさせると思い込んだ。いと高き天の最大の肢体を曲げ、すべての天を通って運ばれ、地の果ての最も低い所へ降りた者を。下のものを求めつつ、高いものを離れぬ者を。そう言ったが、力強い言葉の槍先に貫かれ、自らの主にして神を試みることができなかったので、勝者の面前から呻いて逃げた。かくて敵が退けられ、天の住人たちの長が傍らに立ち、輝く天使の群れの奉仕者たちはふさわしくキリストに仕えた。ただちに、漁師の中から適した人々を、
Carmen paschale 2.0.23
Humanas piscari animas, quae lubrica mundiGaudia sectantes, tamquam vaga caerula ponti,Caecaque praecipites tranant incerta profundi,Discipulos jubet esse suos, talesque supernaeConciliat vitae, quos non ventosa loquendiGloria, nec vana de nobilitate superbusSanguis alat, sed fama tacens, humilique refulgensMente nitor coelo faciat de plebe propinquos.Namque stulta potens elegit, et infima mundi,Fortia confringens Deus, et sapientia perdens.
PL 19, 621A人の魂を漁るために、世の滑りやすい喜びを追い、さまよう海の青のごとく盲いた深みの不確かさを真っ逆さまに泳ぐ魂を、自らの弟子となるよう命じる。そして彼らを天の命に結びつける。風のような語りの栄光でも、空しい家柄に誇る血筋でもなく、黙した名声と、謙遜な心に輝く輝きが、民衆から天に近い者となすのだ。実に、愚かなものと世の最も低いものを力ある者が選び、神は強いものを砕き、知恵を滅ぼす。
Carmen paschale 2.0.24
Quin etiam celerem cupiens conferre salutem,Orandi praecepta dedit, judexque benignusIndulgenda peti breviter jubet, ut cito praestet,Sic dicens: Orate patrem, baptismate nostrum,Jure suum: propriumque homini concessit honorem,Et, quod solus habet, cunctos permisit habere.Qui Dominum coeli patrem memoramus, in ipsoJam fratres nos esse decet, nec origine carnisGermanum tractare odium, sed spiritus igneFlagrantes, abolere doli monumenta vetusti,
PL 19, 622Aさらに、速やかな救いを与えようと望んで、祈りの教えを与え、温情ある審判者は赦されるべきことを簡潔に求めよと命じ、速やかに与えるために、こう言う、「父に祈れ」。洗礼によって我々の、権利によってキリスト自らの父に。また人に固有の栄誉を与え、自分だけが持つものを、すべての者が持つことを許した。天の主を父と呼ぶ我々は、その者にあってすでに兄弟であるのがふさわしく、肉の生まれによる兄弟の憎しみを扱わず、霊の火に燃えて、古い欺きの記念を消し去り、
Carmen paschale 2.0.25
Atque novum gestare hominem, ne forsan ab altoDegenerent terrena Deo: cui nos, duce Christo,Fecit adoptivos coelestis gratia natos.Sanctificetur ubi Dominus, qui cuncta creandoSanctificat, nisi corde pio, nisi pectore casto?Ut mereamur eum nos sanctificare colendo,Annuat ipse prior, sicut benedicier idemSe jubet a nobis, a quo benedicimur omnes.Adveniat regnum jam, jamque scilicet illud,Morte vacans, et fine carens, cui nulla per aevum
PL 19, 624A新しい人を身に帯びるべきである。高みの神から地上のものが堕落することのないように。その神に、キリストを導き手として、天の恩寵が我々を養子の子らとした。万物を創造しつつ聖別する主が、どこで聖別されるのか、敬虔な心、貞潔な胸のうちを除いて。我々が崇めつつ神を聖別するに値するよう、神自らが先に頷け。同じ神が我々から祝福されよと命じるように、我々みなはその神から祝福されている。その王国がいま来たれ、まさにいま、あの死を免れ、終わりを欠く、永遠に何の
Carmen paschale 2.0.26
Tempora succedunt, quia nescit tempus habereContinuus sine nocte dies: ubi, principe Christo,Nobile perpetua caput amplectente corona,Victor opima ferens gaudebit praemia miles.Hoc jugibus votis, hoc nocte, dieque precemur,Illius ut fiat coelo, terraque voluntas,Qui nusquam vult esse nefas, hostemque nocentem,Utque polo, sic pellat humo, ne corpora nostra,Tamquam vile solum, saevus sibi vindicet hydrus;Sed, qui cuncta fovet, plena pietate redundans
PL 19, 625A時も続いて来ない王国が。夜のない連続する昼は時を持つことを知らない。そこでは、君主キリストのもと、永遠の冠が高貴な頭を抱くとき、勝利者の兵士は豊かな報いを担って喜ぶだろう。これを絶え間ない願いで、これを夜も昼も我々は祈ろう、天にも地にも、その者の意志が成るようにと。悪がどこにもあることを欲せぬその者が、有害な敵を天から追うように地からも追い払い、我々の体をつまらぬ土のように残忍な水蛇が自分のものと主張せぬように、むしろ万物を養い、満ち足りた慈しみに溢れる
Carmen paschale 2.0.27
Omnipotens animas pariter conservet, et artus:Altera pars etenim coeli sumus, altera terrae.Annonam fidei speramus pane diurno,Ne mens nostra famem doctrinae sentiat umquam.A Christo jejuna suo, qui corpore, et oreNos saturat, simul ipse manens verbumque, cibusque.Dulcia nam Domini nostris in faucibus haerentEloquia, exsuperantque favos, atque omnia mella.Debita laxari qui nobis cuncta rogamus,Nos quoque laxemus; proprii nam cautio verbi
PL 19, 627A全能者が、魂をも肢体をも等しく守るように。実に我々は、一方は天の、他方は地の部分である。我々は日ごとのパンによって信仰の糧を望む、我々の精神が教えの飢えを決して感じぬように。自らのキリストから離れて飢えることのないように。キリストは体と口で我々を満たし、自らは言葉でありかつ食物としてとどまる。主の甘美な言葉は我々の喉にとどまり、蜜房や、あらゆる蜜を超える。負い目のすべてが赦されるよう求める我々は、我々もまた赦そう。自らの言葉の保証は
Carmen paschale 2.0.28
Spondentes manifesta tenet, graviusque solutiNectimur, alterius si solvere vincla negamus:Incipietque pius decies millena talentaDimittens Dominus, si nos affligere propterDenarios centum conservum senserit ullum,Tradere confestim tortoribus, inque ferociCarcere constricti non permittemur abire,Donec cuncta brevem reddamus ad usque quadrantem.Non quia nos Dominus, lucis via, semita pacis,In laqueos tentantis agat, sed cum mala nostra
PL 19, 629A誓う者を明らかに縛り、解かれてなおいっそう重く我々は縛られる、他者の縄目を解くのを拒むなら。慈しみ深い主は始めるだろう、一万タラントを赦したのに、もし我々が、百デナリのために同じ僕の誰かを苦しめるのを見たなら、直ちに拷問人に引き渡すことを。そして獰猛な牢に縛られて、我々は去ることを許されない、最も小さなクァドランス〔小銭〕に至るまで皆返すまでは。主が、光の道、平和の小道として、我々を誘惑者の罠へ導くからではなく、我々の悪を
Carmen paschale 2.0.29
Deserit, ire sinit: nam quisquis retia mundiDeliciosa sequens, luxus, et gaudia blandaePerditionis amat, Deus hunc, virtutis amator,Linquit, et ingreditur, qua se tentatio ducit.Ab hac ergo pedem retro faciamus, et arctumCorde petamus iter, tenuis qua semita monstratIre per angustam regna ad coelestia portam.Si cupimus vitare malum, debemus adire,Sectarique bonum; hic quia liberat, ille trucidat:Hic alit, ille necat: nam quantum sidera terris,
PL 19, 631A見捨てるとき、行くに任せるのだ。実に、世の快い網を追い、奢侈と、甘い滅びの喜びを愛する者を、徳を愛する神は見捨て、その者は、誘惑の導く所へ入ってゆく。それゆえ、これから足を後ろへ退け、心で狭い道を求めよう、細い小道が狭い門を通って天の国へ行くことを示す所を。悪を避けたいなら、善に近づき、追わねばならない。善は解放し、悪は殺す。善は養い、悪は殺す。実に星々が地から離れる以上に、
Carmen paschale 2.0.30
Ignis aquis, lumen tenebris, concordia bellis,Vita sepulturis, tantum bona longius absuntDissociata malis. Dextrum quicumque, necesse est,Aut laevum gradiatur iter. Sed dextra bonorumSemita conspicuos vocat in sua gaudia justos,Inque tuos, Patriarcha, sinus: at laeva malorumExercet poenas, et ad impia tartara mittit.Ergo agnis, ovibusque Dei est haec sola voluntas,Et bona libertas, evadere torva cruentiOra lupi, vitaque frui per pascua Christi.
PL 19, 632A火が水から、光が闇から、和合が戦いから、命が墓から離れる以上に、善は悪から切り離されていっそう遠く隔たる。誰もが右の道か左の道かを歩まねばならない。だが善人の右の小道は、際立つ義人たちを自らの喜びへと、またあなたの懐へ、族長よ、呼ぶ。しかし悪人の左の道は刑罰を行い、不敬虔なタルタルスへ送る。こうして、神の子羊と羊の唯一の意志、そして善き自由は、血に飢えた狼の恐ろしい口を逃れ、キリストの牧場を通って命を享受することである。