De mysteriis 4.1
Aquam non mundare sine Spiritu, Joannis testimonio et ipsis quibus idem sacramentum administratur, verbis declaratur.
PL 16, 394B水は霊なしには清めないことが、ヨハネの証言と、この同じ秘跡が授けられるときの言葉そのものによって明らかにされる。
De mysteriis 4.2
Quod etiam asseritur significatum per Evangelicam piscinam, et paralyticum a Domino ibi sanatum: quo loco Spiritus sanctus in ejusdem Christi baptismo vere descendisse ostenditur, et quid in hoc mysterio intelligendum?
PL 16, 394Bまた、このことは福音書の池と、そこで主に癒やされた中風の者によって示されていると主張される。その箇所で、聖なる霊が同じキリストの洗礼において実際に降ったことが示され、この奥義において何が理解されるべきかが述べられる。
De mysteriis 4.3
19. Ideo tibi ante praedictum est, ut non hoc solum crederes quod videbas; ne forte et tu diceres: Hoc est illud magnum mysterium; quod oculus non vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit (I Cor. II, 9) ?
PL 16, 394B19. あなたが目にしたものだけを信じることがないように、あらかじめ告げられたのである。あなたもまた、こう言うことのないように。「これが、あの偉大な奥義なのか。目が見ず、耳が聞かず、人の心に上ることもなかったという」(一コリント2:9)。
De mysteriis 4.4
Aquas video, quas videbam quotidie: istae me habent mundare, in quas saepe descendi, et numquam mundatus sum? Hinc cognosce quod aqua non mundat sine Spiritu.
PL 16, 394B「私が見る水は、毎日見ていた水だ。これらが私を清めるというのか。私は何度もこれらに下ったが、一度も清められたことはない」と。ここから知れ、水は霊なしには清めないことを。
De mysteriis 4.5
20. Ideoque legisti quod tres testes in baptismate unum sunt, aqua, sanguis, et Spiritus (I Joan. V, 7) ; quia si in unum horum detrahas, non stat baptismatis sacramentum. Quid est enim aqua sine cruce Christi? Elementum commune, sine ullo sacramenti effectu.
PL 16, 394C20. それゆえあなたは読んだ。洗礼においては三つの証人が一つである、水と血と霊である、と(一ヨハネ5:7)。これらの一つでも欠くなら、洗礼の秘跡は成り立たないからである。キリストの十字架なしの水とは何か。秘跡の効果を何も持たない、ありふれた要素にすぎない。
De mysteriis 4.6
Nec iterum sine aqua, regenerationis mysterium est: Nisi enim quis renatus fuerit ex aqua et Spiritu, non potest introire in regnum Dei (Joan. III, 5) .
PL 16, 394Cまた逆に、水なしには再生の奥義もない。「誰でも水と霊によって新たに生まれなければ、神の国に入ることはできない」(ヨハネ3:5)。
De mysteriis 4.7
Credit autem etiam catechumenus in crucem Domini Jesu, qua et ipse signatur: sed nisi baptizatus fuerit in nomine Patris et Filii et Spiritus sancti, remissionem non potest accipere peccatorum, nec spiritualis gratiae munus haurire.
PL 16, 394C洗礼志願者もまた主イエスの十字架を信じており、それによって自らも印される。だが父と子と聖なる霊の名によって洗礼を受けなければ、罪の赦しを受けることも、霊の恩寵の賜物を汲むこともできない。
De mysteriis 4.8
21. Ergo ille Syrus septies mersit in Lege: (IV Reg. V, 14) tu autem baptizatus es in nomine Trinitatis, confessus es Patrem, recordare quid feceris; confessus es Filium, confessus es Spiritum sanctum.
PL 16, 394D21. あのシリア人は律法のもとで七度沈んだ(列王記四5:14)。しかしあなたは三位一体の名によって洗礼を受け、父を告白した。自分が何をしたかを思い起こせ。子を告白し、聖なる霊を告白した。
De mysteriis 4.9
Tene ordinem rerum in hac fide; mundo mortuus es, et Deo resurrexisti. Et quasi in illo mundi consepultus elemento, peccato mortuus, ad vitam es resuscitatus aeternam. Crede ergo quia non sunt vacuae aquae.
PL 16, 395Aこの信仰における物事の順序を保て。あなたは世界に対して死に、神に対して復活した。そして、あの世界の元素〔水〕のうちに共に葬られたかのように、罪に対して死んで、永遠の生命へと甦らされた。だから信ぜよ、これらの水は空しくない。
De mysteriis 4.10
22. Ideo tibi dictum est: Quia angelus Domini descendebat secundum tempus in natatoriam, et movebatur aqua; et qui prior descendisset in natatoriam post commotionem aquae, sanus fiebat a languore quocumque tenebatur (Joan. V, 4) .
PL 16, 395A22. それゆえあなたに言われた。「主の天使が時に応じて池に下り、水が動かされた。水が動かされたあと、最初に池に下った者は、どんな病に捕らえられていても癒やされた」(ヨハネ5:4)。
De mysteriis 4.11
Haec piscina in Hierosolymis erat, in qua unus annuus sanabatur: sed nemo ante sanabatur, quam descendisset angelus. Ut esset indicium quia descenderat angelus, movebatur aqua propter incredulos.
PL 16, 395Aこの池はエルサレムにあり、そこでは一年に一人が癒やされた。しかし天使が下るまでは、誰も癒やされなかった。天使が下ったしるしとなるよう、不信の者たちのために水が動かされたのである。
De mysteriis 4.12
Illis signum, tibi fides: illis angelus descendebat, tibi Spiritus sanctus: illis creatura movebatur, tibi Christus operatur ipse Dominus creaturae.
PL 16, 395A彼らにはしるし、あなたには信仰。彼らには天使が下り、あなたには聖なる霊が下る。彼らには被造物が動かされ、あなたには被造物の主であるキリスト自身が働く。
De mysteriis 4.13
23. Tunc curabatur unus, nunc omnes sanantur: aut certe unus solus populus christianus; est enim in aliquibus et aqua mendax (Jerem. XV, 18) . Non sanat baptismus perfidorum (I, q. 1, c. Non sanat) , non mundat, sed polluit.
PL 16, 395B23. そのとき癒やされたのは一人だったが、いまはすべての人が癒やされる。いや、癒やされるのはキリスト教徒の民ただ一つである。ある人々のもとでは、水さえ偽りだからである(エレミヤ15:18)。信仰なき者たちの洗礼は癒やさず(『教令集』第2部第1事例第1問題「Non sanat」法文〔グラティアヌス『教令集』の箇所を示す引照で、ミーニュが本文に刷ったまま写す〕)、清めず、かえって汚す。
De mysteriis 4.14
Judaeus urceos baptizat et calices (Marc. VII, 4) , quasi insensibilia vel culpam possint recipere, vel gratiam. Tu baptiza hunc calicem tuum sensibilem, in quo bona opera tua luceant, in quo gratiae tuae splendor fulgeat.
PL 16, 395Bユダヤ人は水差しと杯に洗礼を授ける〔baptizare は「洗う」の意でもあり、マルコ7:4 の器の洗いを言う。続く「洗礼を授けよ」と同じ語なので訳し分けない〕(マルコ7:4)。感覚を持たないものが咎を、あるいは恩寵を受けうるかのようにである。あなたは、あなたのこの感覚を持つ杯に洗礼を授けよ。その杯の中であなたの善い業が輝き、あなたの恩寵の輝きが光を放つように。
De mysteriis 4.15
Ergo et illa piscina in figura; ut credas quia in hunc fontem vis divina descendit. 24. Denique paralyticus ille exspectabat hominem (Joan. V, 7) . Quem illum, nisi Dominum Jesum natum ex Virgine: cujus adventu non jam umbra sanaret singulos, sed veritas universos?
PL 16, 395Bだから、あの池もまた象りである。この泉に神の力が下ることを、あなたが信じるためである。24. 実に、あの中風の者は人を待っていた(ヨハネ5:7)。その人とは、おとめから生まれた主イエスでなくて誰であろうか。その到来によって、もはや影が一人一人を癒やすのではなく、真理がすべての者を癒やすのである。
De mysteriis 4.16
Iste est ergo qui exspectabatur ut descenderet, de quo dixit Deus Pater ad Joannem Baptistam: Super quem videris Spiritum descendentem de coelo, et manentem super eum, hic est qui baptizat in Spiritu sancto (Joan. I, 33) .
PL 16, 396Aだから、この者こそ、下ることを待たれていた者である。父なる神は彼について、洗礼者ヨハネに言った。「霊が天から降り、その上にとどまるのを汝が見るであろう、その者こそ、聖なる霊で洗礼を授ける者である」(ヨハネ1:33)。
De mysteriis 4.17
De quo testificatus est Joannes dicens: Quia vidi Spiritum descendentem de coelo quasi columbam et manentem super eum (Ibid., 32) .
PL 16, 396Aヨハネは彼について証言して言った。「私は、霊が天からハトのように降り、その上にとどまるのを見た」(ヨハネ1:32)。
De mysteriis 4.18
Et hic quare Spiritus sicut columba descendit, nisi ut tu videres, nisi ut tu agnosceres columbam etiam illam quam Noe justus emisit ex arca, istius columbae speciem fuisse, ut typum agnosceres sacramenti (Gen., VIII, 8) ?
PL 16, 396Aここでもまた、霊がなぜハトのように降ったのか。あなたが見るためでなくて何であろう。義人ノアが箱舟から放ったあのハトもまた、このハトの姿であったと、あなたが認めるため、秘跡の予型を認めるためでなくて何であろう(創世記8:8)。
De mysteriis 4.19
25. Et fortasse dicas: Cum illa vera columba fuerit quae emissa est, hic quasi columba descenderit: quomodo illic speciem fuisse dicimus, hic veritatem; cum secundum Graecos in specie columbae Spiritum descendisse sit scriptum (Luc. III, 12) ?
PL 16, 396A25. おそらくあなたはこう言うだろう。「あの放たれたハトは本物のハトであったのに、ここではハトのように降ったのだ。どうして我々は、あそこでは姿であり、ここでは実在だと言うのか。ギリシア人たちによれば〔secundum Graecos は、ギリシア語の聖書の本文によれば、の意と取った〕、霊はハトの姿で降ったと書かれているのに」(ルカ3:12〔刷られたまま。内容はルカ3:22に当たる〕)。
De mysteriis 4.20
Sed quid tam verum quam divinitas quae manet semper? Creatura autem non potest veritas esse, sed species, quae facile solvitur atque mutatur. Simul quia eorum qui baptizantur, non in specie esse debeat, sed vera simplicitas.
PL 16, 396Bしかし、永遠にとどまる神性ほど、真実なものがあろうか。被造物は真実ではありえず、姿であり、それは容易に解け、変わる。また、洗礼を受ける者たちにおいて、あるべきものは外見ではなく、真の純真さだからである〔この文は構文が整わず、debeat の主語を simplicitas と取った〕。
De mysteriis 4.21
Unde et Dominus ait: Estote astuti sicut serpentes, et simplices sicut columbae (Matth. X, 16) . Merito ergo sicut columba descendit, ut admoneret nos simplicitatem columbae habere debere.
PL 16, 396Bそれゆえ主も言う。「蛇のように抜け目なく、ハトのように純真であれ」(マタイ10:16)。だから霊がハトのように降ったのは当然である。我々がハトの純真さを持たねばならないことを、思い起こさせるためである。
De mysteriis 4.22
Speciem autem et pro veritate accipiendam legimus et de Christo: Et specie inventus ut homo (Phil. II, 7) ; et de Patre Deo: Neque speciem ejus vidistis (Joan. V, 37) .
PL 16, 396Bまた、姿が実在の意味にも取られるべきことを、我々はキリストについても読む。「姿は人として見いだされ」(フィリピ2:7)。また父なる神についてもこう読む。「汝らは彼の姿を見たこともない」(ヨハネ5:37)。