ミラノのアンブロシウスc. 339–397

Patristica — 教父文献 日本語対訳 › Patrologia Latina › Vol. 14 › De fuga saeculi

Caput IX 第IX章

Ambrose of Milan · De fuga saeculi · PL 14, 593B · 24 sectiones

De fuga saeculi 9.1

1

Urget ut hinc fugiamus, sicut fugit Jacob de patria, et sicut cervi ad fontes; quos qui desiderat, super se animam suam exemplo Susannae effundat oportet.

PL 14, 593B

我々はヤコブが祖国から逃れたように、またシカが泉に向かうように、ここから逃れるよう迫られている。その泉を慕う者は、スザンナの例にならって、自分の上に魂を注ぎ出さねばならない。

De fuga saeculi 9.2

2

Quomodo Paulus et Lot fugerint; ac nobis similiter fugiendum sit in supernam civitatem, quoad summus sacerdos moriatur: cum quo et vetus homo noster debet mori. 52. Fugiamus ergo hinc sicut fugit de patria sanctus Jacob. Sciebat enim veram patriam esse superiorem.

PL 14, 593B

パウロとロトはどのように逃れたか。また、我々も同様に、大祭司が死ぬまで天上の町へ逃れなければならない。その大祭司とともに、我々の古い人も死ななければならない。52. それゆえ、聖なるヤコブが祖国から逃れたように、ここから逃れよう。彼は真の祖国が上にあることを知っていたのである。

De fuga saeculi 9.3

3

Fugiamus sicut cervi ad fontes aquarum: quos sitiebat David, sitiat et anima nostra. Quis est ille fons? Audi dicentem: Quoniam apud te est fons vitae (Ps. XXXV, 10) . Huic fonti dicat anima: Quando veniam et parebo ante faciem tuam (Ps. XLI, 3) ?

PL 14, 593C

シカが水の泉に向かうように逃れよう。ダビデがその泉を渇き求めたように、我々の魂も渇き求めるがよい。その泉とは何か。こう語る言葉を聞け。「実に汝のもとに命の泉がある」(詩篇35:10)。この泉に向かって魂は言うがよい。「いつ私は来て、汝の顔の前に現れるだろうか」(詩篇41:3)。

De fuga saeculi 9.4

4

Fons enim Deus est: sed qui hunc fontem desiderat, effundat super se animam suam; ut nihil passioni carnis relinquat, sed ubique anima superfluat.

PL 14, 593C

実に神は泉である。だが、この泉を慕う者は、自分の上に魂を注ぎ出すがよい。肉の情念にいかなるものも残さず、どこにおいても魂があふれているようにするためである。

De fuga saeculi 9.5

5

53. Pulchre eam effudit Susanna, ut evaporare in eam non possent incendia corporis, mortis formidines, vitae cupiditates. Effusa super ipsam anima omne restinxit carnale desiderium, saeculare studium.

PL 14, 593D

53. スザンナは見事に魂を注ぎ出した。体の炎も、死への恐れも、命への欲求も、その魂の中へ立ちのぼることができないようにするためである。魂が自分の上に注ぎ出されたとき、肉の欲望も、世の熱中も、すべて消し止められた。

De fuga saeculi 9.6

6

Quae etiam prodigiosorum senum, et impudentium presbyterorum potuit flammas restinguere, nisi in his libidinis profluvium redundasset. A quibus cum intenderetur calumnia, si assensus negaretur adulterio, ingemuit Susanna, et dixit: Angustiae mihi adsunt undique.

PL 14, 593D

その魂は、異様な老人たちや恥知らずの長老たちの炎さえ消し止めることができたであろう。もしその者たちの内に、情欲の奔流があふれていなかったならば。彼らから、姦淫への同意が拒まれるなら中傷を加えるぞと迫られたとき、スザンナは呻いて言った。「私は四方から窮地に陥っている。」

De fuga saeculi 9.7

7

Si enim hoc fecero, morte aeterna peribo: sin autem, non effugiam manus vestras (Dan. XIII, 22) . Melius tamen judicavit crimen fugere potius, quam periculum.

PL 14, 594A

「もしこれを行えば、私は永遠の死によって滅びる。行わなければ、汝らの手を逃れられない」(ダニエル13:22)。それでも彼女は、危険よりも罪を逃れる方がまさると判断した。

De fuga saeculi 9.8

8

Ploravit itaque cum crimen ei objiceretur: ploravit cum sibi de pudica et casta adulteri judicium vindicarent; non mortem deplorans, sed castitatis calumniam. Religionis injuriam ploravit, et effudit super se non corpus, sed animam.

PL 14, 594A

こうして彼女は、罪を負わされたとき泣いた。姦夫たちが貞淑で貞潔な女について自分たちに裁きを取り込んだとき泣いた。死を嘆いたのではなく、貞潔への中傷を嘆いたのである。宗教への侮辱を泣き、自分の上に体ではなく魂を注ぎ出した。

De fuga saeculi 9.9

9

Effudisset enim corpus, si carnalibus acquievisset. Denique cum morte damnaretur, exclamavit, quasi judex reorum, arbitra columniantium; et innocentis conscientiae auctoritate divinam sibi in judicium accersivit cognitionem, non timore mortis percita, sed arguentis censurae potestate praecelsa.

PL 14, 594A

もし肉の事柄に従っていたなら、注ぎ出したのは体であったろう。さらに、死刑を宣告されたとき、彼女は叫んだ。被告たちを裁く裁判官のように、中傷者たち〔底本は columniantium。calumniantium と読む〕を裁定する者のように。そして無実の良心の権威によって、神の審理を自分の裁きへと招き寄せた。死の恐れに駆られたのではなく、咎める裁きの至高の権能に立ってである。

De fuga saeculi 9.10

10

Susanna ergo fugit saeculum, et se Deo credidit, ad illam arcem civitatis aeternae fugiens, quae totum mundum complectitur, quoniam intra Deum sunt omnia.

PL 14, 594B

こうしてスザンナは世を逃れて神に身を委ね、あの永遠の町の砦へ逃れた。その町は全世界を包む。万物は神の内にあるからである。

De fuga saeculi 9.11

11

54. Fugit et Paulus ut evaderet per fenestram in sporta demissus, spartum enim triplex rumpi non posse noverat: sed fugit, ut Evangelium Domini toto orbe praedicaret; et ideo in paradisum raptus est.

PL 14, 594B

54. パウロもまた、窓から籠に入れて吊り降ろされ、脱出するために逃れた。三重の縄は切れないことを知っていたからである。しかし、彼が逃れたのは、主の福音を全世界に宣べ伝えるためであり、だからこそ楽園に引き上げられたのである。

De fuga saeculi 9.12

12

Et nos fugiamus per fenestram audientes praecepta Domini, et visu sobrio, atque oculorum castitate servantes. 55. Fugiamus sicut Lot, Sodomitana crimina amplius, quam supplicia formidans.

PL 14, 594B

我々もまた窓から逃れよう。主の戒めを聞き、節度ある視覚と目の貞潔によってそれを守りながら。55. ロトのように逃れよう。ソドムの罪を、刑罰よりもいっそう恐れながら。

De fuga saeculi 9.13

13

Magis enim pius certe scelerum fugit contagia, qui Sodomitis domum clausit: nec cohabitans noverat eos, quorum flagitia nesciebat, et opprobria aversabatur: nec fugiens respexit eos quorum conversationes non desiderabat.

PL 14, 594C

敬虔なあの人は、ソドムの人々に家を閉ざしたのであり、だからこそ確かに、罪の汚れをいっそうよく逃れた。彼は彼らと同居しながらも彼らを知らなかった。彼らの恥ずべき行いを知らなかったからである。そして、その恥辱を忌み嫌い、逃れるときにも、その生き方を望まなかった者たちを振り返らなかった。

De fuga saeculi 9.14

14

Fugit ergo sicut Lot, qui renuntiat vitiis, abdicat se incolarum moribus, qui post se non respicit, qui superiorem illam civitatem ingreditur introitu cogitationum suarum, nec recedit ex ea donec moriatur Princeps sacerdotum, qui tulit peccatum mundi.

PL 14, 594C

ゆえに、ロトのように逃れるとは、悪徳を捨て、住民の習わしから身を引き、後ろを振り返らず、思いの入り口によってあの上なる町に入り、世の罪を取り去った大祭司が死ぬまでそこから離れない者のことである。

De fuga saeculi 9.15

15

Mortuus quidem semel est: sed moritur unicuique qui baptizatur in morte Christi; ut consepeliamur cum eo, et resurgamus cum eo, et in novitate vitae illius ambulemus. 56. Bene fugis, si cor tuum non imitetur peccatorum consilia, et cogitationes eorum.

PL 14, 594C

彼は確かに一度だけ死んだ。だが、キリストの死において洗礼を受ける者それぞれのために、彼は死ぬ。我々が彼とともに葬られ、彼とともに復活し、彼の命の新しさの中を歩むためである。56. あなたは、心が罪人たちの謀りとその思いに倣わないなら、よく逃れている。

De fuga saeculi 9.16

16

Bene fugis, si oculus tuus fugit calices et phialas; ne fiat libidinosus, dum moratur in vino. Bene tugis, si oculus tuus alienam declinet, ut lingua tua veritatem custodiat. Bene fugis, si non respondeas imprudenti ad imprudentiam illius.

PL 14, 594D

あなたは、目が杯や鉢を避けるなら、よく逃れている。ぶどう酒にとどまって好色にならないためである。あなたは、目が他人のもの〔ミーニュの脚注は、版はみな aliena(他人のもの)、ガリアの写本はほぼ一致して alienam と読み、どちらの読みにも意味があって、他人の富からも他人の妻からも目を背けよと諭すものと取れる、とする。ここでは alienam を他人の妻と解した〕を避け、舌が真理を守るようにするなら、よく逃れている〔底本は tugis。刷りの f の文字が欠けているが、fugis と読む〕。あなたは、愚か者に対して、その愚かさに応じて答えないなら、よく逃れている。

De fuga saeculi 9.17

17

Bene fugis, si auferas gressum pedum tuorum ex ore insipientium. Cito enim malis ducibus erratur: sed si vis bene fugere, longe fac vias tuas ab eorum sermonibus. 57. Mortuus est tibi Princeps sacerdotum, tibi crucifixus est, ut clavis ejus adhaereas.

PL 14, 595A

あなたは、足の歩みを愚か者たちの口から遠ざけるなら、よく逃れている。悪い導き手にはすぐ道を誤らされるからである。だが、よく逃れたいなら、あなたの道を彼らの言葉から遠く離せ。57. あなたのために大祭司は死んだ。あなたのために十字架につけられたのである。あなたがその釘にすがりつくためである。

De fuga saeculi 9.18

18

Te enim in illa carne, et tua peccata suscepit: affixa sunt illi patibulo tuorum delictorum chirographa; ut jam mundo nihil debeas, cui semel renuntiasti.

PL 14, 595A

彼はあの肉において、あなたを、またあなたの罪を引き受けた。あなたの罪過の証文は、その十字架の木に打ちつけられた。あなたが、かつて一度捨てたこの世に、もはや何の負い目も持たないためである。

De fuga saeculi 9.19

19

Et recte nihil debes, cui suppetit dicere: Mihi enim mundus crucifixus est, et ego mundo (Galat. VI, 14) ; ut jam mortem non timeas, si geras Christum, in quo potes dicere: Ubi est, mors, victoria tua? Ubi est, mors, aculeus tuus (I Cor. XV, 55) ?

PL 14, 595A

そして、あなたが何の負い目も持たないのは正しい。あなたはこう言うことができるのだから。「私にとっては世が十字架につけられ、私も世に対してそうである」(ガラテヤ6:14)。キリストを身にまとうなら、もはや死を恐れない。そのキリストの内に、あなたは言うことができる。「死よ、汝の勝利はどこにあるか。死よ、汝の針はどこにあるか」(一コリント15:55)。

De fuga saeculi 9.20

20

Etenim cum vetus ille homo noster affixus est cruci, destructum est peccatum, obtusus aculeus, vacuata culpa; ut ulterius servire flagitiis desinamus. Abiit enim vetus homo.

PL 14, 595A

実に、あの我々の古い人が十字架に打ちつけられたとき、罪は滅ぼされ、針は鈍り、責めは空しくされた。我々がこれ以上、恥ずべき行いに仕えることをやめるためである。古い人は去ったのである。

De fuga saeculi 9.21

21

Nunc autem jam non vetus homo in nobis: sed nova est creatura, habens in se similitudinem Christi, cujus mortis similitudini consepulti imaginem vitae ejus assumpsimus, alas gratiae spiritalis accepimus.

PL 14, 595B

いまや我々の内にはもはや古い人はない。新しい被造物がある。それはその内にキリストの似姿を持つ。我々はその死の似姿に共に葬られて、その命の像を身に帯び、霊的な恩寵の翼を受けたのである。

De fuga saeculi 9.22

22

58. Sic igitur volate, ut dicatur de vobis: Qui sunt isti qui ut nubes volant, et sicut columbae cum pullis suis (Esai. LX, 8) ? Ut nebulae vestrae rorent justitiam, et columbae pariant simplicitatem.

PL 14, 596A

58. それゆえ、諸君について「雲のように、また雛を連れたハトのように飛ぶあの者たちは誰か」(イザヤ60:8)と言われるように飛べ。諸君の雲が正義を露と降らせ、ハトが純朴さを産むようにである。

De fuga saeculi 9.23

23

Sic navigate quasi transfretantes mundum, non pererrantes, quasi naves Tharsis; ut ad intelligibiles portus cursum dirigatis, et convehatis divitias maris. Sic festinate, ut dicatur de vobis: Leves facti sunt super aquilas (Thren. IV, 19) .

PL 14, 596A

世を渡りきる者のように、さまよう者のようにではなく、タルシスの船のように航海せよ〔quasi naves Tharsis の係りは定かでない。続く「海の富を運び集める」に合わせ、「航海せよ」に係ると取った〕。知性によって捉えられる港へ針路を向け、海の富を運び集めるためである。諸君について「彼らはワシよりも軽くなった」(哀歌4:19)と言われるように急げ。

De fuga saeculi 9.24

24

Ab ira enim ventura fugiendum videtis, quam declinare poterunt, qui per poenitentiam sibi spem locaverint evadendi, et reconciliationis futurae fidem hauserint, per Dominum nostrum Jesum Christum, cui regnum est a saeculis, et nunc, et semper, et in omnia saecula saeculorum. Amen.

PL 14, 596A

実に諸君は、来たるべき怒りから逃れねばならないと見ている。その怒りを避けることができるのは、悔悛によって逃れる望みを自分のために確保し、将来の和解への信頼を汲み取った者たちである。それは、我々の主イエス・キリストによる。彼に支配は世々の始めからあり、今も、常に、世々の世にわたってある。アーメン。