ミラノのアンブロシウスc. 339–397

Patristica — 教父文献 日本語対訳 › Patrologia Latina › Vol. 14 › De fuga saeculi

Caput II 第II章

Ambrose of Milan · De fuga saeculi · PL 14, 571B · 49 sectiones

De fuga saeculi 2.1

1

Saeculum fugiendum docet lex de civitatibus refugii, de quibus quatuor discutiuntur; primum, cur illae in sorte levitarum delectae: secundum, cur numero sex: tertium, cur earum tres ultra Jordanem, ac totidem in terra Chananaea: quartum, cur homicida mortem pontificis ibi jubeatur exspectare.

PL 14, 571B

世を逃れるべきことを、律法は逃れの町について教える。それについて四つの点が論じられる。第一に、なぜそれらがレビ人の分け前の中から選ばれたのか。第二に、なぜ数が六つなのか。第三に、なぜそのうち三つがヨルダンの向こうに、同じ数がカナンの地にあるのか。第四に、なぜ殺人者はそこで大祭司の死を待つよう命じられるのか。

De fuga saeculi 2.2

2

Quae omnia diversis virtutibus accomodantur. 5. Docet te etiam lex fugiendum saeculum, Deum sequendum.

PL 14, 571B

これらはすべて、さまざまな徳にあてはめられる。5. 律法はあなたにも、世を逃れ、神に従うべきことを教える。

De fuga saeculi 2.3

3

Quid enim aliud docet, cum dicit: Disponetis vobis civitates ad refugium, et erunt vobis refugia, quo refugiat homicida omnis, qui percusserit animam invitus (Num. XXXV, 11) ?

PL 14, 571C

実際、こう言うとき、ほかに何を教えているのか。「汝らは自分たちのために、避け所となる町を定めよ。そこには汝らのための避け所があり、意に反して魂を打ったすべての殺人者は、そこへ逃れるであろう」(民数記35:11)。

De fuga saeculi 2.4

4

Et infra: Sex civitates ad refugia erunt vobis, tres civitates dabitis trans Jordanem, et tres civitates dabitis in terra Chanaan (Ibid., 13 et 14) ? Aperte quidem confugientibus hoc crimen homicidii refugia proposita sunt. Sed consideremus altius.

PL 14, 571C

そして後にこう言う。「六つの町が汝らのための避け所となる。汝らはヨルダンの向こうに三つの町を与え、カナンの地に三つの町を与えよ」(民数記35:13, 14)。この殺人の罪を犯して逃げ込む者たちのために、避け所が明らかに示されている。だが、さらに深く考えよう。

De fuga saeculi 2.5

5

Quatuor sunt quae admonent profundius esse spectanda arcana lectionis istius. Unum, qua ratione ex his civitatibus quae levitis in portionem sorte obvenerunt, sex civitates ad refugium datae sint homicidii crimine laborantibus, cur non etiam aliarum tribuum civitates ad hoc munus deputatae.

PL 14, 571C

この箇所の秘められた意味をいっそう深く見るべきことを促す点が四つある。一つは、レビ人にくじで分け前として当たった町々のうちから、殺人の罪に苦しむ者たちの避け所として六つの町が与えられたのはなぜか、ほかの部族の町々がこの役目に充てられなかったのはなぜか、ということ。

De fuga saeculi 2.6

6

Secundum, qua ratione sex numero; non enim otiose numerus hic praescriptus videtur neque plurium neque pauciorum civitatum. Tertium, cur tres ultra Jordanem civitates, et tres in regione Chananaea dispositae sint, quae refugio peccantibus forent.

PL 14, 571D

第二に、六という数なのはなぜか。実際、この数は、多くも少なくもない町の数として、意味もなく定められたとは見えない。第三に、三つの町がヨルダンの向こうに、三つがカナンの地方に置かれ、罪を犯す者たちの避け所となるのはなぜか。

De fuga saeculi 2.7

7

Quartum, cur dinumeratio et definitio temporis comprehensa sit, intra quod habitet homicida in civitate refugii, quoad moriatur sacerdos magnus, et post mortem sacerdotis magni revertatur homicida in civitatem habitationis suae (Ibid., 25) .

PL 14, 572A

第四に、殺人者が逃れの町に住む期間が、大祭司が死ぬまでと数えられ定められ、大祭司の死ののちに殺人者が自分の住む町に帰る(民数記35:25)のはなぜか。

De fuga saeculi 2.8

8

De singulis ergo oportet dicere, atque eo ordine quo proposuimus, quaesita absolvere. 6. Competenter itaque levitarum civitates datas ad refugium primo explicandum est.

PL 14, 572A

ゆえに一つ一つについて語り、我々が提示した順に問いを解かねばならない。6. そこでまず、レビ人の町々が避け所として与えられたことを説明するのが適切である。

De fuga saeculi 2.9

9

Congrue autem provisum liquet; quia levitae fugitantes sunt mundi hujus, ut placeant Deo, relinquant patriam, parentes, filios, omnem cognationem, ut adhaereant uni Deo.

PL 14, 572A

それが適切に定められたことは明らかである。レビ人はこの世界を逃れる者であり、神に喜ばれるために、故郷、親、子、すべての親族を捨て、ただ一人の神に結びつくからである。

De fuga saeculi 2.10

10

Denique et Abrahae dictum est: Exi de terra tua, et de cognatione tua, et de domo patris tui (Gen. XII, 1) . Sed forte dicas: Levita non erat. Sed habebat in lumbis suis Levi, ut legimus ad Hebraeos scriptum (Hebr. VII, 10) .

PL 14, 572A

実際アブラハムにも言われた。「汝の地から、汝の親族から、汝の父の家から出よ」(創世記12:1)。だがあなたは、彼はレビ人ではなかったと言うかもしれない。しかし彼はその腰にレビを宿していた、ヘブライ人への手紙に書かれているのを我々が読むとおりである(ヘブライ7:10)。

De fuga saeculi 2.11

11

Et Dominus levitis dicit, cum discipulis suis, hoc est, apostolis dicit: Si quis vult post me venire, abneget semetipsum, et tollat crucem suam, et sequatur me (Luc. IX, 23) .

PL 14, 572B

主もレビ人たちに、すなわち自分の弟子たち、つまり使徒たちに言う。「誰でも私に従って来ようと望むなら、自分を捨て、その十字架を負い、私に従え」(ルカ9:23)。

De fuga saeculi 2.12

12

Quamquam ad omnes jam dictum sit: Vos autem genus electum, regale sacerdotium, gens sancta, populus in adoptionem (I Petr. II, 9) . Venit plenitudo, reliquiae cessarunt.

PL 14, 572B

もっとも、すべての人に向けて、すでにこう言われている。「汝らは選ばれた種族、王の祭司、聖なる民、子とされる民である」(一ペトロ2:9)。充満が来て、残りのものは止んだ。

De fuga saeculi 2.13

13

Christus enim omnes vocavit, omnibus profecto patet, ut omnes sequantur, omnibus regnum propositum, et vita aeterna. 7. Ergo cui Deus portio est (12, quaest. 1, c. Cui portio) , nihil debet curare nisi Deum, ne alterius impediatur necessitatis munere.

PL 14, 572B

キリストはすべての人を召したのであって、確かにすべての人に開かれており、すべての人が従うように、すべての人に国と永遠の命が示されている。7. ゆえに、神を分け前とする者は(『教令集』第2部第12事例第1問題「Cui portio」法文)〔グラティアヌス『教令集』の箇所を示す引照で、ミーニュが本文に刷ったまま写す〕、神のほか何ものにも心を配るべきでない。他の必要の務めに妨げられないためである。

De fuga saeculi 2.14

14

Quod enim ad alia officia confertur, hoc religionis cultui, atque huic nostro officio decerpitur. Haec enim vera est sacerdotis fuga, abdicatio domesticorum, et quaedam alienatio charissimorum; ut suis etiam se abneget, qui servire Deo gestit.

PL 14, 572C

ほかの務めに充てられるものは、宗教の礼拝、我々のこの務めから削り取られるからである。実際、司教の真の逃れとは、家の者との絶縁、最愛の者たちとの一種の疎遠である。神に仕えようと切に望む者は、自分の身内をも否むのである。

De fuga saeculi 2.15

15

Recte ergo fugaces fugacibus commendavit aeternae legis sanctio; ut qui hunc mundum obliti sunt, eos recipiant qui peccata sua condemnantes atque opera, oblivionem vitae superioris expetant, et saecularia quae gesserint, abolere desiderent.

PL 14, 572C

ゆえに、永遠の律法の定めが、逃れる者たちを逃れる者たちに託したのは正しい。この世界を忘れた者たちが、自らの罪と行いを断罪して、以前の生の忘却を求め、行った世俗のことを消し去りたいと望む者たちを迎え入れるためである。

De fuga saeculi 2.16

16

Fugitans igitur est suorum sacri altaris ejus minister. Unde Dominus quasi princeps sacerdotum, formam levitis in Evangelio dans suo dixit: Quae est mater mea, aut qui sunt fratres mei (Matth. XII, 48) ?

PL 14, 572C

ゆえに、その聖なる祭壇の奉仕者は、身内から逃れる者である。それゆえ主は、大祭司として福音書の中で自分のレビ人たちに範を与えて言った。「私の母とは誰か、私の兄弟とは誰か」(マタイ12:48)。

De fuga saeculi 2.17

17

Hoc est, non agnosco matrem, non recognosco fratres, ignoro proximos. Mater mea et fratres mei ii sunt, qui audiunt verbum Dei, et faciunt (Ibid., 50) . Solum ergo verbum Dei novit minister, cum eos novit in quibus operatur Verbum Dei.

PL 14, 572C

すなわち、母を認めず、兄弟を知らず、近親を顧みない、ということである。「私の母、私の兄弟とは、神の言葉を聞いて行う者たちである」(マタイ12:50)。ゆえに奉仕者はただ神の言葉だけを知る。神の言葉が働いている者たちを知るときにである。

De fuga saeculi 2.18

18

Et ideo exsul est mundi, fugitans corporis, fugitans passionum, abdicat se omnibus, ut solus remaneat, sicut Elias dixit: Et ego relictus sum solus (III Reg. XIX, 14) . Sed non erat solus cum quo erat Christus.

PL 14, 572D

それゆえ彼は世の追放者であり、体から逃れる者、情念から逃れる者であって、すべての者を捨て、ただ一人残ろうとする。エリヤが言ったとおりである。「私は一人残された」(列王記三19:14)。だが、キリストがともにいる者は一人ではなかった。

De fuga saeculi 2.19

19

Et ipse Dominus relictus est solus: Sed non sum, inquit, solus, quoniam Pater mecum est (Joan. XVI, 32) . 8. Est etiam illa causa quia levitae ministri sunt Dei.

PL 14, 572D

主自身も一人残された。「だが私は一人ではない、父が私とともにいるからだ」と言う(ヨハネ16:32)。8. さらに、レビ人が神の奉仕者であるという理由もある。

De fuga saeculi 2.20

20

Et ideo ipsorum civitates fugientibus homicidis per legem deputantur, quia ipsis jus est divina mandata exsequi circa eos qui crimen mortale admiserint. Nescit Ecclesia publicare leges suas. Novit ut Dominico sacerdos obediat imperatui.

PL 14, 573A

だからこそ、彼らの町々が、逃れてくる殺人者たちに律法によって充てられる。死に値する罪を犯した者たちに対して、神の命令を執行する権利が彼らにあるからである。教会は自らの法を公にすることを知らない。司教が主の命令に従うことを知っているのである。

De fuga saeculi 2.21

21

Audi Levitam dicentem: Tradidi hujusmodi hominem satanae in interitum carnis; ut spiritus salvus sit in die Domini nostri Jesu Christi (I Cor. V, 5) . Percussus igitur levitico gladio moriatur sensus carnis in nobis, ut vivat anima nostra.

PL 14, 573A

レビ人の語るのを聞け。「私はこのような者を、肉の滅びのためにサタンに引き渡した。主イエス・キリストの日に、霊が救われるためである」(一コリント5:5)。ゆえにレビの剣で打たれ、我々の内なる肉の感覚が死んで、我々の魂が生きるように。

De fuga saeculi 2.22

22

Nisi enim sensus carnis occiderit, nullus potest esse fructus vitae aeternae. 9. Sex autem civitatum refugia sunt, ita ut prima civitas sit cognitio Verbi, et ad imaginem ejus forma vivendi.

PL 14, 573A

肉の感覚が死ななければ、永遠の命の実はありえないからである。9. 六つの町の避け所は、第一の町が言葉の認識であり、その像に倣う生き方の形であるようなものである。

De fuga saeculi 2.23

23

Quicumque enim eam cognitionem fuerit ingressus, tutus a poena est, secundum quod et Dominus ait: Jam vos mundi estis propter sermonem quem locutus sum vobis (Joan. XV, 3) .

PL 14, 573B

実際、この認識に入った者は誰でも、刑罰から安全である。主も言うとおりである。「汝らはすでに、私が汝らに語った言葉のゆえに清い」(ヨハネ15:3)。

De fuga saeculi 2.24

24

Et alibi: Haec est autem vita aeterna, ut cognoscant te solum Deum verum, et quem misisti Jesum Christum (Joan. XVII, 3) . Haec est igitur civitas velut metropolis, cui adjacent aliae quinque civitates levitarum.

PL 14, 573B

また別の所では。「永遠の命とは、唯一の真の神である汝を、また汝の遣わしたイエス・キリストを知ることである」(ヨハネ17:3)。ゆえにこの町は、いわば母都市であり、これにレビ人の他の五つの町が隣接する。

De fuga saeculi 2.25

25

Secunda civitas, consideratio divinae operationis, qua creatus est mundus. Tertia civitas, contemplatio potestatis regiae et majestatis aeternae. Quarta civitas, propitiationis divinae contuitus.

PL 14, 573B

第二の町は、世界が創造された神の働きの考察。第三の町は、王の権能と永遠の威光の観想。第四の町は、神の宥めを見つめること。

De fuga saeculi 2.26

26

Quinta civitas, legis divinae contemplatio, quae praecipit quid faciendum sit. Sexta quoque civitas, portio legis quae praescribit quid non faciendum sit.

PL 14, 573B

第五の町は、何をなすべきかを命じる神の法の観想。第六の町もまた、何をなすべきでないかを定める律法の部分である。

De fuga saeculi 2.27

27

Quanta abundantia divinae misericordiae, quantae divitiae pietatis ejus, ut singulorum studia, fragilitatesque humanae conditionis considerans, quibus et inviti ac reluctantes ad culpam ducimur, et non voluntaria delicta victi illecebris frequenter committimus, diversa nobis refugia proponat, sex videlicet urbium; ut quo numero mundus formatus est, eodem numero adversus mundana vitia et saeculi hujus naufragia remedium provideretur.

PL 14, 573C

神の慈しみの豊かさ、その慈愛の富は、いかに大きいことか。個々の人の努力と、人間の条件のもろさを顧みて――その条件のゆえに我々は、嫌々ながら逆らいつつも過ちへと導かれ、誘惑に負けて、意図しない罪をしばしば犯す――さまざまな避け所を、すなわち六つの町を我々に示すのである。世界が形づくられた数と同じ数によって、世の悪徳とこの世の難破に対する救いの手立てが備えられるためである。

De fuga saeculi 2.28

28

10. Primum igitur remedium est, ut si cui boni propositi viro culpa irrepserit, is sine ulla comperendinatione, si perfectam velit habere securitatem, ad ipsam rerum omnium arcem properet, ubi Verbum est Dei in illo sinu patrio, id est, arcano ac recessu Dei, ubi est fons sapientiae, unde pro morte vitae aeternae hauriat potum immortalem.

PL 14, 573C

10. 第一の手立ては、こうである。善い志の人に過ちが忍び込んだなら、その人は、完全な安全を得ようと望むなら、いささかの遅れもなく、万物の砦そのもの、神の言葉が父の懐すなわち神の秘められた奥まった所にある所へ急ぎ、そこには知恵の泉があって、死に代えて永遠の命の不死の飲み物を汲むことである。

De fuga saeculi 2.29

29

Secundum est remedium, ut qui non potest cognitionem boni illius praelibare, et tardior vel ingenio est, vel fidei comprehensione; quoniam veloci mentis vigore atque ingenii acumine ad cognitionis summa contenditur, saltem opera Domini consideret, atque ex his quae facta sunt, tanti contempletur operis auctorem; quoniam ex his bonis quae sunt in constitutione istius creaturae (bona enim valde sunt (Gen. I, 31) , sicut Dominus dixit) bonum illud summum atque aeternum comprehenditur.

PL 14, 574A

第二の手立ては、あの善の認識を前もって味わえない者、才能か信仰の把握のいずれかが鈍い者が、せめて主の業を考察し、造られたものから、これほどの業の作者を観想することである。認識の頂へは、精神の速やかな力と才知の鋭さによって向かうものだからである。この被造物の構成にある善から(実際それらは、主が言ったとおり「極めて善い」(創世記1:31))、あの最高で永遠の善が捉えられる。

De fuga saeculi 2.30

30

Qui ordo rerum? Quae disciplina? Quae gratia? Nonne his quamvis tardum, ingenium diligere auctorem suum provocatur? Etenim si parentes, quia nos genuerunt, amamus: quanto magis diligere debemus creatorem parentum, auctoremque nostrum?

PL 14, 574A

何という事物の秩序であろうか。何という規律、何という恩寵であろうか。これらによって、いかに鈍い才能でも、自らの作者を愛するよう促されないだろうか。実際、我々を生んだという理由で両親を愛するなら、両親の創造者であり我々の作者である者を、どれほどいっそう愛すべきであろうか。

De fuga saeculi 2.31

31

Ergo operatoria virtus Dei etsi non videtur, tamen ex suis operibus aestimatur, operatoremque opera sua produnt, ut intelligatur qui non comprehenditur. Unde et Dominus ait: Si mihi non creditis: vel operibus credite (Joan., X, 38) .

PL 14, 574B

ゆえに、神の働きの力は、見られなくとも、その業から推し量られ、その業が働き手を明らかにして、捉えられない者が理解される。それゆえ主も言う。「もし私を信じないなら、せめて業を信ぜよ」(ヨハネ10:38)。

De fuga saeculi 2.32

32

Bona igitur etiam haec civitas ad refugium, quae aedificatoris sui testificatur gratiam, et affectum nostrum excitat, ut ejus simus cupidiores, qui tantam nobis fabricae hujus videatur contulisse pulchritudinem.

PL 14, 574B

ゆえにこの町もまた避け所として善い。それは建築者の恩寵を証し、我々の情愛を奮い立たせて、この造りのこれほどの美を我々にもたらしたと見える者を、いっそう慕うようにさせるからである。

De fuga saeculi 2.33

33

Tertius ordo est regalis potestatis contemplatio, ut subjiciamur regi, si non deferimus honorem tamquam parenti.

PL 14, 574B

第三の段階は王の権能の観想であり、親に対するような敬意を払わないのであれば、せめて王に服するためである。

De fuga saeculi 2.34

34

Metu enim praesidentis plerumque fit obediens potestati, qui est salutis ingratus; ut necessitatem sobrietatis agnoscat, qui noluit ac nequivit gratiam pietatis agnoscere. Corrigit ergo necessitas, quem pietas provocare debuerat.

PL 14, 574B

実際、救いに対して恩知らずな者でも、支配者への恐れによって、権能に従順になることがしばしばある。慈愛の恩寵を認めようとせず、認めることもできなかった者が、節度の必要を認めるためである。こうして、慈愛が促すべきだった者を、必要が正す。

De fuga saeculi 2.35

35

11. Hae sunt tres civitates trans Jordanem, perfectiori prudentiae ad refugium datae; ut primo culpam fugiamus inductione animi, conformes ad imaginem Dei. Ita enim creati sumus, dicente Deo: Faciamus hominem ad imaginem et similitudinem nostram (Gen. I, 26) .

PL 14, 574C

11. これらがヨルダンの向こうの三つの町であり、より完全な思慮のある者のために避け所として与えられている。まず、心の導きによって罪を逃れるためである。神の像に等しい者となることによってである。我々はそのように造られたからである。神が言った。「我々の像に、我々の似姿に、人を造ろう」(創世記1:26)。

De fuga saeculi 2.36

36

Haec ergo primae illius civitatis lex est. Deinde si per fragilitatem carnis et mundi illecebras ita mentem nostram formare non possumus, reverentia paternae generationis et sedulitate prolis peccatum levemus. Charitas enim multitudinem peccatorum operit.

PL 14, 574C

ゆえにこれが、あの第一の町の律法である。次に、肉のもろさと世の誘惑のゆえに、このように我々の精神を形づくることができないなら、父による出生への畏敬と子としての熱心〔reverentia paternae generationis et sedulitate prolis の係りは定かでない。父なる神によって生まれたことへの畏敬と、子としての熱心と取った〕によって、罪を軽くしよう。「愛は多くの罪を覆う」からである。

De fuga saeculi 2.37

37

Qui ergo ad imaginem Dei esse non potuerit, sit ad plenitudinem charitatis. Illa civitas culpam excludit, haec solvit. Haec denique lex secundae civitatis: Diliges Dominum Deum tuum ex toto corde tuo, et ex tota anima tua, et ex tota virtute tua (Deut., VI, 5) .

PL 14, 574C

ゆえに、神の像に似ることができなかった者は、愛の充満のうちにあれ。あの町は罪を除き、この町は罪を解く。これが第二の町の律法である。「汝の主なる神を、汝の心をつくし、汝の魂をつくし、汝の力をつくして愛せよ」(申命記6:5)。

De fuga saeculi 2.38

38

Sed si rursus angusti animi et minuti sunt, qui abundantiam charitatis et gratiam recipere non possunt, habes tertiam civitatem; ut divinae potestatis formido te sobrium faciat, et inflectat metus.

PL 14, 575A

だが、愛の豊かさと恩寵を受け入れられない者が、再び度量が狭く小さな者であるなら、あなたには第三の町がある。神の権能への畏れがあなたを節度ある者とし、恐れが〔あなたを〕曲げるためである。

De fuga saeculi 2.39

39

Et haec lex tertia: Dominum Deum tuum adorabis, et ipsi soli servies (Ibid., 13) . Hae igitur praecipuae virtutes, et ideo paucorum non plurium, supra Jordanem positae; ut exprimas quasi imago archetypum, diligas quasi filius patrem, adores quasi subditus regem.

PL 14, 575A

そしてこれが第三の律法である。「汝の主なる神を拝め、ただ彼にのみ仕えよ」(申命記6:13)。これらはすぐれた徳であり、ゆえに少数のものであって多数のものではなく、ヨルダンの上に置かれた。あなたが、像が原型を写し出すように写し、子が父を愛するように愛し、臣下が王を拝するように拝するためである。

De fuga saeculi 2.40

40

12. Qui autem Jordanem transierint, Jordanis autem descensio eorum dicitur: qui descenderint ergo ex illis superioribus virtutibus ad haec inferiora, id est, in quibus integritas, charitas, humilitas vacillaverit, habent propiora homini refugia quae petant; ut qui obnoxii delictis, et inflexi vitiis sunt non voluntariis, sperent Dominum sibi reconciliari posse, si veniam petant; sperent posse se corrigi, si praecepta sequantur coelestium Testamentorum, quibus aut informamur ad innocentiam, aut revocamur a culpa.

PL 14, 575A

12. だがヨルダンを渡る者たち――ヨルダンは彼らの下りと言われる――すなわち、上のこれらの徳から、これら下のものへ下った者たち、つまり清廉、愛、謙遜がぐらついた者たちには、人にいっそう近い避け所があり、それを求めるべきである。罪責のもとにあり、意図せざる悪徳に傾いた者が、赦しを求めるなら主が自分と和解しうると望み、天の諸契約の掟に従うなら自分が正されうると望むためである。それらによって我々は、無垢へと形づくられ、あるいは罪から呼び戻される。

De fuga saeculi 2.41

41

Hae igitur intra Jordanem civitates sequentes sunt, ut propitiemus nobis Deum, sequamur quae jubet, vitemus quae prohibet.

PL 14, 575B

ゆえにヨルダンのこちら側のこれらの町は、我々が神を自分に宥め、神が命じることに従い、禁じることを避けるために、従うべきものである。

De fuga saeculi 2.42

42

Sit ergo propitiandae divinitatis ambitio, sequendae praeceptionis obeditio, interdictae praevaricationis cautio, quibus propitiatoriam Dei misericordiam, et nomotheticen ejus providentiam vel institutorum obsequio, vel interdictorum declinatione veneremur.

PL 14, 575B

ゆえに、神性を宥めようとする熱意、命じられたことに従う服従、禁じられた背反への警戒があるように。これらによって、神の宥めの慈しみと、その立法的な摂理〔ギリシア語の「ノモテティケー」(立法の術)の音写〕を、定めへの服従により、あるいは禁止からの離脱により、敬おう。

De fuga saeculi 2.43

43

13. Quartum superest, quod de morte summi sacerdotis ait: Quia usque ad illud tempus erit in civitate refugii homicida ille, donec moriatur sacerdos magnus (Josue, XX, 6). In quo secundum litteram haeret interpretatio.

PL 14, 575C

13. 第四の点が残っている。大祭司の死について言うことである。「その殺人者は、大祭司が死ぬまで、その時まで逃れの町にいる」(ヨシュア記20:6)。これについて、字義どおりでは解釈が行き詰まる。

De fuga saeculi 2.44

44

Primum ipsa fuga sorte magis quam aequitate alicujus examinis definita: deinde in causis paribus impar eventus; poterat enim fieri ut post homicidae illius refugium sequenti die obiret magnus sacerdos. Quae autem sub incerto sententia?

PL 14, 575C

第一に、逃れそのものが、何らかの審理の公正さによってよりも、くじによって定められている。次に、同じ事情であるのに結果が同じでない。殺人者がその避け所に入った翌日に大祭司が死ぬこともありえたのである。不確かさのもとにある判決とは、いったい何であろうか。

De fuga saeculi 2.45

45

Ergo quia haeret littera, quaeramus spiritalia. Quis est iste magnus sacerdos, nisi Dei Filius, Verbum Dei, cujus advocationem pro nobis habemus apud Patrem, qui exsors est omnium voluntariorum et accidentium delictorum, in quo consistunt omnia quae in terra sunt, et quae in coelo?

PL 14, 575C

ゆえに字義が行き詰まるのだから、霊的な意味を求めよう。この大祭司とは、神の子、神の言葉でなくて誰か。我々のために父のもとで弁護者となるその者は、故意の罪と偶発の罪のすべてと無縁であり、地にあるものも天にあるものも、すべてが彼のうちにとどまる。

De fuga saeculi 2.46

46

Vinculo enim Verbi constricta sunt omnia, et ejus continentur potentia, et in ipso constant; quoniam in ipso creata sunt omnia, et in ipso habitat omnis plenitudo.

PL 14, 575D

実際、すべては言葉の絆で結ばれ、その力によって保たれ、彼のうちに成り立つ。すべては彼のうちに造られ、彼のうちに満ちあふれるすべてが宿るからである。

De fuga saeculi 2.47

47

Et ideo omnia manent, quia dissolvi illa non sinit, quae ipse constrinxit, quoniam in ejus voluntate consistunt. Omnia enim quoad vult, suo imperio coercet et regit, et naturali concordia ligat.

PL 14, 575D

それゆえすべては存続する。彼が結んだものを、彼が解けるにまかせないからである。すべては彼の意志のうちに成り立つ。実際、彼は望む限りにおいて、すべてを自らの命令で抑え治め、本性の調和で結ぶ。

De fuga saeculi 2.48

48

Vivit igitur Verbum Dei, et maxime in animis vivit piorum, nec umquam moritur plenitudo divinitatis. Numquam enim moritur sempiterna divinitas, et aeterna Dei virtus.

PL 14, 576A

ゆえに神の言葉は生き、とりわけ敬虔な者たちの心に生き、神性の充満は決して死なない。永遠の神性、神の永遠の力は、決して死なないからである。

De fuga saeculi 2.49

49

Sane moritur nobis, si a nostra anima separatur, non quo morte corrumpatur, sed quo dissolvatur atque exuatur mens nostra ab ejus conjunctione. Mors enim vera est Verbi et animae separatio. Denique statim incipit anima peccatis patere voluntariis.

PL 14, 576A

ただし、彼が我々の魂から離れるなら、我々にとっては死ぬ。それは彼が死によって滅びるからではなく、我々の精神が彼との結びつきから解かれ、裸にされるからである。実際、真の死とは、言葉と魂との分離である。実際、ただちに魂は、意志による罪にさらされ始める。