ミラノのアンブロシウスc. 339–397

Patristica — 教父文献 日本語対訳 › Patrologia Latina › Vol. 14 › De fuga saeculi

Caput I 第I章

Ambrose of Milan · De fuga saeculi · PL 14, 569A · 18 sectiones

De fuga saeculi 1.1

1

Hominem non posse terrenas illecebras et cupiditates fugere, nisi divinum adsit praesidium. Quot ille impedimenta a sensibus patiatur; quamque eum necesse sit tristia laetis anteponere, cum in his nihil nisi vanitas reperiatur.

PL 14, 569A

人は、神の守りが加わらなければ、地上の誘惑と欲望から逃れることができないこと。感覚によってどれほどの妨げを被るか、また、これらのうちには空しさのほか何も見いだされないのだから、悲しいことを喜ばしいことより選ぶことがいかに必要か。

De fuga saeculi 1.2

2

Tandem qui salvus esse velit, supra mundum ascendat, oportere. 1. Frequens nobis de effugiendo saeculo isto est sermo (Vid. S. August. lib. II contr. Jul.

PL 14, 569A

結びに、救われようと望む者は、世界の上に上らなければならないこと。1. この世を逃れることについての話は、我々のもとでしばしばなされる(聖アウグスティヌス『ペラギウス派のユリアヌス駁論』〔丸括弧は次の節に続く〕

De fuga saeculi 1.3

3

Pelag., cap. 8, et lib. contr. duas epist. Pel., cap. 11) ; atque utinam quam facilis sermo, tam cautus et sollicitus esset affectus.

PL 14, 569A

第2巻第8章、および『ペラギウス派の二書簡駁論』第11章を見よ)。その話が容易であるのと同じほど、情愛も慎重で注意深くあればよいのだが。

De fuga saeculi 1.4

4

Sed quod pejus est, frequenter irrepit terrenarum illecebra cupiditatum, et vanitatum offusio mentem occupat; ut quod studeas vitare, hoc cogites, animoque volvas: quod cavere difficile est homini, exuere autem impossibile.

PL 14, 569A

だが、さらに悪いことに、地上の欲望の誘惑がしばしば忍び込み、空しさの氾濫が精神を占める。そのため、避けようと努めていることを、かえって思い、心の中で転がすことになる。それは、人が用心することは難しく、脱ぎ捨てることはなお不可能なものである。

De fuga saeculi 1.5

5

Denique voti eam magis esse rem quam effectus testatur Propheta dicendo: Declina cor meum in testimonia tua, et non in avaritiam (Ps. CXVIII, 36) .

PL 14, 569B

実際、それが成就というより願いの事柄であることを、預言者はこう言って証している。「私の心を汝の証しに傾けよ、貪欲にではなく」(詩篇118:36)。

De fuga saeculi 1.6

6

Non enim in potestate nostra est cor nostrum, et nostrae cogitationes, quae improviso effusae mentem animumque confundunt, atque alio trahunt quam tu proposueris, ad saecularia revocant, mundana inserunt, voluptuaria ingerunt, illecebrosa intexunt; ipsoque in tempore quo elevare mentem paramus, insertis inanibus cogitationibus, ad terrena plerumque dejicimur.

PL 14, 569B

実際、我々の心も、我々の思いも、我々の支配の内にはない。思いは不意に溢れ出て、精神と心を乱し、あなたが定めたところとは別の方へ引き、世俗のことへ呼び戻し、世のことを差し挟み、快楽を押し込み、誘惑を織り込む。そして精神を高めようと備えているまさにその時に、差し挟まれた空しい思いによって、我々はしばしば地上のことへ引き落とされる。

De fuga saeculi 1.7

7

2. Quis autem tam beatus qui in corde suo semper ascendat? Sed hoc sine auxilio divino qui fieri potest? Nullo profecto modo. Denique supra eadem Scriptura dicit: Beatus vir cujus est auxilium abs te, Domine, ascensus in corde ejus (Psal. LXXXIII, 6) .

PL 14, 570A

2. だが、心の中でつねに上るほど幸いな者は誰か。しかも、神の助けなしに、これがどうして成り得よう。決して成り得ない。実際、同じ聖書が先にこう言っている。「幸いな人、その助けが汝から来る者、主よ。上りが彼の心の中にある」(詩篇83:6)。

De fuga saeculi 1.8

8

Beatus plane quem delectatio non revocat, quem non inclinat voluptas, qui ad inferiora non respicit; quod nec ipsius Lot uxor potuit evadere.

PL 14, 570A

幸いなのは、確かに、楽しみが呼び戻さず、快楽が傾けず、下方のものを顧みない者である。ロトの妻でさえ、これを免れることができなかった。

De fuga saeculi 1.9

9

Quo admonitus exemplo Apostolus, posteriora obliviscens, et ea quae sunt priora appetens festinabat ad bravium, et pervenire meruit; quia ante se Christum videbat, a quo ad justitiae vocabatur coronam.

PL 14, 570A

この例に諭されて、使徒は「後ろのものを忘れ、前のものを求めて」賞を目指して急ぎ、到達するに値した。キリストを前に見ていたからであり、彼によって正義の冠へと召されていたからである。

De fuga saeculi 1.10

10

Sed pervenit ille qui se ipsum sibi abnegavit, ut Christum lucraretur. Denique non ipse vivebat, sed vivebat in eo Christus. 3. Nam quis inter tot passiones hujus corporis, inter tot illecebras hujus saeculi tutum atque intemeratum servare potest vestigium?

PL 14, 570A

だが到達したのは、キリストを得るために自分自身を自分に対して否んだ者である。実に、彼はもはや自分で生きるのではなく、キリストが彼のうちに生きていた。3. 実際、この体のこれほど多くの情念のただ中、この世のこれほど多くの誘惑のただ中で、安全で汚れのない歩みを保てる者が誰かいようか。

De fuga saeculi 1.11

11

Respexit oculus, et sensum mentis avertit: audivit auris, et intentionem inflexit: inhalavit odor, et cogitationem impedivit: os libavit, et crimen retulit: tactus contigit, et ignem adolevit. Intravit mors per fenestram, dixit Propheta (Jer. IX, 21) .

PL 14, 570B

目が見て、精神の感覚を背けさせた。耳が聞いて、注意を曲げた。匂いが漂って、思いを妨げた。口が味わって、罪を招いた。触れて、火をかき立てた。「死は窓から入った」と預言者は言った(エレミヤ9:21)。

De fuga saeculi 1.12

12

Fenestra tua est oculus tuus. Si videas mulierem ad concupiscendum, intravit mors: si audias sermones meretricios, intravit mors: si luxuria sensus tuos capiat, penetravit mors.

PL 14, 570B

あなたの窓はあなたの目である。欲望をもって女を見るなら、死が入った。遊女のような言葉を聞くなら、死が入った。放縦があなたの感覚を捉えるなら、死が貫き入った。

De fuga saeculi 1.13

13

Et ideo qui vult ascendere, non laeta saeculi, non amoena, non delectabilia, sed plena doloris et fletus sequatur; melius est enim ire in domum luctus, quam in domum gaudii. Denique nec Adam de paradiso descendisset, nisi delectatione deceptus esset.

PL 14, 571A

だから、上ろうと望む者は、世の喜ばしいもの、心地よいもの、楽しいものではなく、苦痛と涙に満ちたものに従え。「喪の家に行くほうが、宴の家に行くよりよい」からである。実際、アダムも、楽しみに欺かれなければ、楽園から下らなかったであろう。

De fuga saeculi 1.14

14

4. Pulchre igitur David, qui periculosos hominis etiam ipsos aspectus fuerat expertus, beatum illum dicit, cui spes omnis in Dei nomine est (Psal. XXXIX, 5) .

PL 14, 571A

4. だからダビデは見事にも、人の目に映るものさえ危険であることを身をもって知っていたので、すべての望みが神の名にある者を幸いだと言う(詩篇39:5)。

De fuga saeculi 1.15

15

Sic enim non respicit in vanitates, et insanias falsas, si semper in Christum intendat, semper Christum interioribus oculis aspiciat. Unde iterum ad ipsum conversus ait: Averte oculos meos, ne videant vanitatem (Ps. CXVIII, 37) .

PL 14, 571A

こうすれば、つねにキリストに向かい、つねにキリストを内なる目で見つめるなら、空しいものや偽りの狂気を顧みない。それゆえ、再び彼に向き直って言う。「私の目を逸らせ、空しさを見ることのないように」(詩篇118:37)。

De fuga saeculi 1.16

16

Vanitas circus est, quia nihil prodest: vanitas est equorum velocitas, quia mendax ad salutem est: vanitas theatrum est: vanitas ludus omnis: Omnia vanitas, inquit Ecclesiastes, quae in hoc saeculo sunt (Eccles. I, 2) .

PL 14, 571B

空しさとは競技場である。何の役にも立たないからだ。空しさとは馬の速さである。救いのためには偽りだからだ。空しさとは劇場である。空しさとは遊戯のすべてである。「すべては空しい」とコヘレトは、この世にあるものについて言う(コヘレトの言葉1:2)。

De fuga saeculi 1.17

17

Denique qui salvus esse vult, supra mundum ascendat, quaerat Verbum apud Deum, fugiat hunc mundum, terras relinquat. Non enim potest percipere illud quod est, et est semper, nisi prius hinc fugerit.

PL 14, 571B

だから、救われようと望む者は、世界の上に上り、神のもとにある言葉を求め、この世界から逃れ、地を後にせよ。実際、「ある」もの、そして永遠に「ある」ものを、まずここから逃れなければ、捉えることはできない。

De fuga saeculi 1.18

18

Unde et Dominus volens Patri Deo appropinquare, ad apostolos ait: Surgite eamus hinc (Joan. XIV, 31) .

PL 14, 571B

だから主も、父なる神に近づこうとして、使徒たちに言った。「立て、ここから行こう」(ヨハネ14:31)。