マリウス・ウィクトリヌスc. 290–c. 365

Patristica — 教父文献 日本語対訳 › Patrologia Latina › Vol. 8 › De verbis Scripturae: Factum est vespere et mane dies unus

Caput III 第III章

Marius Victorinus · De verbis Scripturae: Factum est vespere et mane dies unus · PL 8, 1010D · 8 sectiones

De verbis Scripturae: Factum est vespere et mane dies unus 3.1

1

At vero, si totum orbem luce sua possideret, nequaquam horam in die aliquam demonstraret: quandoque totum mundum illuminaret, non erat quod perambularet.

PL 8, 1010D

しかし実に、もし光がその輝きによって全世界を領していたなら、昼のいかなる時刻をも示すことは決してなかったであろう。全世界を照らしている限り、巡り行くべきものは何もなかったはずだからである。

De verbis Scripturae: Factum est vespere et mane dies unus 3.2

2

Secundum hanc rationem, quam disputavimus, recte intelligere poterimus prophetam Moysem dicentem: Et separavit Deus inter lucem et tenebras (Gen. I, 4) . Quid autem est separare, si non distantiam inter haec facere?

PL 8, 1010D

我々が論じてきたこの理によって、預言者モーセが「神は光と闇との間を分けた」(創世記1:4)と言うのを、正しく理解することができるであろう。分けるとは、これらの間に隔たりを作ること以外の何であろうか。

De verbis Scripturae: Factum est vespere et mane dies unus 3.3

3

Qui si distantia instituit et contra alterum, et ea ipsa in divisione esse decrevit, ita ut lucem vocaret diem, tenebras vero noctem, aliud nunc audimus ex alio appellatum.

PL 8, 1010D

神が隔たりを定め、一方を他方に対立させ、それら自体を分離の内にあるものと決めたのであれば、すなわち光を昼と呼び、闇を夜と呼んだのであれば、我々は今、あるものが別のものの名で呼ばれるのを聞いていることになる〔aliud ex alio appellatum は、光が昼、闇が夜という別の名で呼ばれることを言うと取った〕。

De verbis Scripturae: Factum est vespere et mane dies unus 3.4

4

Cur vero aliud non erat gratum, si quod primum denuntiatum est sufficeret? postea vocaret diem tamquam in mentem illi venerit.

PL 8, 1010D

しかし、もし最初に告げられたことで十分であったなら、なぜ別の呼び名が快く受け入れられなかったのか〔Cur vero aliud non erat gratum は文意が取りにくく、本文が崩れている可能性がある。直訳にとどめた〕。後になって、あたかもふと思いついたかのように「昼」と呼んだというのか。

De verbis Scripturae: Factum est vespere et mane dies unus 3.5

5

Sed absit a nobis nolle requirere manente praedicto nomine diem appellari: quod subsecutus est utique duodecim horarum spatium conclusit significare. Nec enim dies hodie si dominica appellatur, sine horis competentibus definitur.

PL 8, 1011A

しかし、先に述べられた名がそのまま保たれつつ「昼」と呼ばれることを、我々が問おうとしないなどということは断じてあってはならない。彼が続けてそう呼んだことは、当然、十二時間の広がりを示すことに帰着する。今日でも、「主の日」と呼ばれる日が、それにふさわしい時刻をもたずに定まることはないのと同じである。

De verbis Scripturae: Factum est vespere et mane dies unus 3.6

6

Cum ergo diem dicis, horam quamcumque definitam usque ad vesperam statuis. Ita dominus meus Moyses lucem vocatam dicit esse diem, ut nos non sine officio duodecim horarum usum quotidianum dictum fuisse dignosceremus.

PL 8, 1011A

それゆえ、お前が「昼」と言うとき、夕べに至るまでの定められたいかなる時刻をも設定しているのである。かくして、我が主モーセは、光と呼ばれたものが昼であると言い、それによって我々が、十二時間の務めを欠かさぬ日々の慣用として語られたのだと知るようにしたのである。

De verbis Scripturae: Factum est vespere et mane dies unus 3.7

7

Denique subsecutus ait: Et factum est vespere, et factum est mane dies unus (Gen., I, 5) . Quod si vesperam et postea diem factam appellat, consummatas horas facturae illius designat.

PL 8, 1011A

そこで続けてこう言う。「夕べがあり、朝があった。第一の日である」(創世記1:5)。もし夕べと、その後の昼とを「なった」と呼ぶのであれば、それはその成り立ちの時刻が完了したことを示しているのである。

De verbis Scripturae: Factum est vespere et mane dies unus 3.8

8

Namque Salomon in libro Ecclesiastes interrogat: Quid est quod factum est? ipsum quod fiet: quod autem fuit, ipsum est quod futurum est (Eccle. I, 9) .

PL 8, 1011A

なぜなら、ソロモンは『コヘレトの言葉』の書でこう問うているからである。「なされたこととは何か。それはこれからなされることそのものである。かつてあったこと、それはこれから先にあることそのものである」(コヘレト1:9)。