ノウァティアヌスfl. c. 250

Patristica — 教父文献 日本語対訳 › Patrologia Latina › Vol. 3 › De Cibis Judaicis

Caput II 第II章

Novatian · De Cibis Judaicis · PL 3, 954B · 17 sectiones

De Cibis Judaicis 2.1

1

Itaque in primis illud collocandum est, Legem spiritalem esse (Rom. VII, 14) ; quam si spiritalem negant, utique blasphemant: si devitantes blasphemiam, spiritalem confitentur; spiritaliter legant. Divina enim divine sunt recipienda, et sancta utique asserenda.

PL 3, 954B

そこでまず第一に立てるべきは、律法が霊的なものであるということである(ローマ7:14)。もし彼らがこれを霊的なものと認めないなら、当然彼らは冒瀆していることになる。もし冒瀆を避けてこれを霊的なものと告白するなら、霊的に読むべきである。神的なことがらは神的な仕方で受け取られるべきであり、聖なることがらは当然、聖なるものとして主張されるべきだからである。

De Cibis Judaicis 2.2

2

Caeterum culpa gravis inuritur, si terrestris et humana sacris et spiritalibus Litteris doctrina praestatur; quod ut ne fiat cavendum est.

PL 3, 954B

しかし、地上的で人間的な教えが、聖なる霊的な文書に押しつけられるなら、重い咎が刻み込まれる。そうならないように、それは避けられなければならない。

De Cibis Judaicis 2.3

3

Caveri autem potest, si quae a Deo praecepta sunt sic tractentur, ne auctoritatem ejus imminuant assumpta; ne dum quaedam impura et non munda dicuntur, institutio illorum infamem reddiderit institutorem.

PL 3, 954C

それを避けることができるのは、神によって命じられたことがらが、その権威を損なうことのないように扱われる場合である。すなわち、あるものが不純であり清くないと言われることによって、それらの制定が制定者を不名誉な者としてしまうことのないようにするのである。

De Cibis Judaicis 2.4

4

Videbitur enim, reprobando quae fecit, opera propria damnasse, quae quasi bona probaverat: et in utroque inconstans, quod haeretici quidem volunt, videri denotabitur; dum aut quae non erant munda benedixit, aut quae benedixerat, quia et munda et bona, postea reprobavit quasi non bona, quippe quia non munda; cujus consequenter enormitas perpetua manebit et controversia, si perseverat ista Judaica doctrina, quae omnibus viribus amputanda est: ut, dum quid enormiter ab ipsis traditur, a nobis tollatur: et operum suorum competens dispositio, et divinae Legis congruens et spiritalis illatio remittatur.

PL 3, 954C

なぜなら、自らが造ったものを退けることによって、あたかも善いものとして是認していた自らの業を断罪したことになると見えてしまうからである。そして異端者たちがまさに望むように、両様において一貫性を欠く者と見なされてしまうであろう。すなわち、清くなかったものを祝福したか、あるいは、清くもあり善くもあったがゆえに祝福していたものを、清くないがゆえに善くないものとして後に退けたか、そのいずれかであることになる。このユダヤ人の教えが存続する限り、その結果としての不条理と論争は絶えることなく残るであろう。それゆえこの教えは、あらゆる力を尽くして断ち切られねばならない。彼らによって不条理な仕方で伝えられているものが、我々によって取り除かれるためであり、また神の業にふさわしい配剤と、神の法に適った霊的な適用とが、本来あるべきところへ戻されるためである。

De Cibis Judaicis 2.5

5

Sed ut ab exordio rerum, et unde oportet incipiam; cibus primis hominibus solus arborum fuit foetus et fructus (Gen. I, 29) . Nam a pomis usum postea ad fruges contulit culpa, conditionem conscientiae ipso situ corporis approbante.

PL 3, 955A

しかし、事の初めから、始めるべきところから始めるならば、最初の人間たちにとって食物は、木々の産物と果実のみであった(創世記1:29)。その後、咎が、木の実からの用いを穀物への用いへと移した。良心の境遇を、まさに体の姿勢そのものが是認していたのである。

De Cibis Judaicis 2.6

6

Nam et innocentia decerpturos alimenta ex arboribus, adhuc sibi bene conscios homines ad superna subrexit, et commissum delictum ad conquirenda frumenta homines terrae soloque dejecit.

PL 3, 955A

すなわち、無垢は、木々から糧を摘み取ろうとする人間たち、まだ自らを善しと意識していた人間たちを、上方へと立ち上がらせていた。しかし犯された罪は、穀物を求めるために、人間たちを地と土へと屈ませたのである。

De Cibis Judaicis 2.7

7

Postea etiam (Ibid. IX, 3) usus carnis accessit, divina gratia humanis necessitatibus competentia ciborum genera prorsus opportunis temporibus porrigente.

PL 3, 955B

その後さらに、肉の食用が加わった(創世記9:3)。神の恩寵が、人間の必要にふさわしい食物の種類を、まさに時宜にかなって差し出したのである。

De Cibis Judaicis 2.8

8

Nam et teneros et rudes homimines alere debebat mollior, cibus, et non sine labore confectus, ad emendationem scilicet; ne iterum liberet delinquere, si innocentiam impositus labor non admoneret.

PL 3, 955B

というのも、柔らかく未熟な人間たちを養うべきは、より柔らかい食物であり、労苦なしには得られないものであった。それはすなわち矯正のためである。もし課せられた労苦が無垢を思い起こさせなかったなら、再び罪を犯すことが許されてしまったであろうから。

De Cibis Judaicis 2.9

9

Et quia jam non paradisus custodiendus, sed mundus totus fuerat excolendus, robustior cibus carnis offertur, ut ad emolumenta culturae plus aliquid humanorum corporum viribus adderetur.

PL 3, 955B

そして、もはや守るべきは楽園ではなく、耕されるべき世界全体であったので、より力強い肉の食物が与えられた。それは、耕作の実りのために、人間の体の力に何かをより多く加えるためであった。

De Cibis Judaicis 2.10

10

Haec omnia gratia (ut dixi) et dispositione divina, ne aut minus redderetur robustior cibus quo referti ad opera marcescerent, aut amplius tenerior, quo pro modo virium oppressi ferre non possent.

PL 3, 955B

これらすべては、既に述べたとおり、神の恩寵と配剤によるものである。より力強い食物が過度に少なく与えられて、〔腹は〕満たされていても仕事に向かって萎えてしまう〔本文が凝縮しており、referti(満たされて)と minus(少なく)が噛み合わない。minus と amplius を量の副詞と取った〕ことのないように、あるいはより柔らかい食物が過度に多く与えられて、力の程度に見合わず圧倒されて耐えられなくなることのないように、するためである。

De Cibis Judaicis 2.11

11

Lex autem postmodum subsecuta cibos carnis cum discretione disposuit: quaedam enim ad usum, quasi munda contribuit et concessit animalia; quaedam interdixit, quasi non munda, et ipsos edentes inquinatura.

PL 3, 955C

しかし律法は、その後に続いて、肉の食物を識別をもって定めた。すなわち、ある動物は清いものとして食用に供し、許した。またある動物は、清くないもの、食する者自身を汚すものとして禁じたのである。

De Cibis Judaicis 2.12

12

Et mundorum quidem hanc formam dedit, ut quae ruminatione ruminent et ungulas findant, munda; immunda, quae neutrum horum vel alterum faciant (Levit. XI, 3, 4) .

PL 3, 955C

そして律法は、清い動物についてはこのような形を与えた。反芻をもって反芻し、かつ蹄を分けるものは清く、そのいずれをも行わない、あるいはいずれか一方のみを行うものは汚れているとした(レビ記11:3,4)。

De Cibis Judaicis 2.13

13

Sic in piscibus quoque ea demum munda essent quae cooperta squamis et armata remigiis (Levit. IX, 10) ; at quae contra, haec esse non munda. Alitum quoque discrimen induxit (Ib. v. 13) , quidque aut reprobum judicaretur, aut mundum.

PL 3, 955C

同様に魚についても、鱗に覆われ、ひれで武装しているものこそが清いとされ(レビ記9:10)〔ミーニュ版の箇所表示のまま。実際の規定はレビ記11章にある〕、これに反するものは清くないとされた。鳥についても律法は区別を持ち込み(レビ記9:13)、何が忌むべきものと判じられ、何が清いものとされるかを定めた。

  • ミーニュは9章と刷るが、鱗と鰭による魚の別、および鳥の別を説くのは、いずれもレビ記11章(9–10節と13節)である。

De Cibis Judaicis 2.14

14

Ita Lex solertiam maximam faciendae animalium separationis instituit, quae in unam benedictionis formam constitutio antiqua contraxit. Quid igitur dicemus? immunda ne ergo animalia? Quid est enim aliud, non munda, quam quae Lex a ciborum usibus separavit?

PL 3, 956A

このように律法は、動物を選り分けるにあたって最大限の周到さを制定した。だがそれらの動物を、古い定めは一つの祝福の形のうちにまとめていたのである。それでは我々は何と言うべきか。動物そのものが汚れているのか。清くないとは、律法が食用から遠ざけたもの以外の何であろうか。

De Cibis Judaicis 2.15

15

Quid enim et illud quod jam diximus? Ergo institutor non mundorum Deus, et culpa factorum in artificem redundabit, qui non munda produxit: quod utique dicere extremae summaeque dementiae est, Deum accusare quasi instituerit immunda, et divinae majestati crimen inferre, quasi fecerit reproba: praesertim cum et pronuntiata sint valde bona (Gen. I, 31), et quae bona ut crescerent et multiplicarentur, benedictionem ab ipso Deo sint consecuta.

PL 3, 956A

では、我々がすでに述べたあのことについてはどうか。もしそうなら、神は清くないものの制定者であり、造られたものの咎は、清くないものを産み出した造り主にまで及ぶことになる。しかし、あたかも神が汚れたものを制定したかのように神を告発し、あたかも神が忌むべきものを造ったかのように神の威厳に罪状を負わせることは、この上ない、最大の狂気を語ることである。とりわけ、それらは「非常に良い」と宣せられ(創世記1:31)、善いものとして増え、殖えるようにと、神御自身から祝福を受けているのだからなおさらである。

De Cibis Judaicis 2.16

16

Insuper etiam (Ibid. VII, 2) in arca Noe praecepto Creatoris ipsorum ad sobolem reservata: ut et necessaria probarentur, dum custodiuntur; et bona, dum necessaria, probarentur: licet ibi quoque sit discrimen adjectum.

PL 3, 956B

さらに、ノアの箱舟においても(創世記7:2)、創造主の命によって、それらの動物は子孫を残すために保存された。それらが守られることによって必要なものであることが証明され、必要なものであることによって善いものであることが証明されるためである。もっとも、そこにおいても区別は付け加えられていたが。

De Cibis Judaicis 2.17

17

Sed tamen vel tunc institutio istorum non mundorum funditus potuisset auferri, si propter inquinamentum suum debuisset aboleri.

PL 3, 956B

しかしそれでもなお、もしそれらの清くない動物が、その汚れのゆえに廃されるべきであったなら、その時にこそ、それらの制定は根底から取り除かれ得たはずである。