Liber primus ad Constantium Augustum 7.1
Judicialis forma in causa Athanasii non servata. --Haec si de veteribus chartulis prolata aetatis nostrae tempus instruerent; ambigendum, ut opinor, tantis de rebus fuisset.
PL 10, 561Cアタナシオスの事件で、裁判の形式が守られなかった。――もしこれらのことが古い文書から持ち出されたもので、我々の時代がそれに教えられているのなら、これほどの大事については、私の思うに、疑ってしかるべきであった。
Liber primus ad Constantium Augustum 7.2
Et cum ab aliis quibusque pronuntiari posceretur reus; quaereretur in fidem litterarum, in judicum vitam, in accusatorum fidem, in ipsius quoque hominis mores atque actus.
PL 10, 561Cまた、誰か他の者たちによって彼が有罪と宣告されるよう求められたのなら、書簡の信憑性、裁判官たちの生き方、告発者たちの誠実、そして当人の人柄と行いについても、調べが行われたはずである。
Liber primus ad Constantium Augustum 7.3
Moveret enim absolutionem ejus Arianorum juncta damnatio: magnique periculi esset, judicium simul cum reatus et innocentiae non suscepta rursum inquisitione dissolvere: totaque in patrocinium suum, cum fidei doctrina, auctoritas sibi antiquitatis assisteret.
PL 10, 562Aなぜならその場合、あわせて下されたアレイオス派への断罪が、彼の無罪放免に重みを添えたであろうし、罪と無罪について改めて審問を行うこともなく判決をいっぺんに覆すことは、大きな危険を伴ったであろう。そして、信仰の教えとともに、古来の権威がこぞって彼の弁護に立ったであろう。
Liber primus ad Constantium Augustum 7.4
At cum ipsi, qui tunc Ariani haeretici damnati sunt, rem exagitent, turbent omnia, omnesque ex potestate et ambitione corrumpant, et Athanasius si fuit, esse adhuc reus potest; testes loquantur, videant judices, fidei doctrina praeceptis evangelicis atque apostolicis eluceat: quae obtusio intelligentiae est? quae cordis hebetudo? quae oblivio spei? qu amor scelerum? quod odium veritatis? in damnatorum favorem, Dei amorem transducunt.
PL 10, 562Aところが、当時アレイオス派の異端者として断罪された者たち自身が、事を蒸し返し、すべてをかき乱し、権力と野心によってすべての人を堕落させているのであり、しかもアタナシオスは、もし罪ある者であったのなら、今なお罪ある者とされうるのだから、証人たちに語らせ、裁判官たちに見させ、信仰の教えを福音と使徒の教えによって輝き出させればよい。何という理解の鈍さか。何という心の鈍さか。何という望みの忘却か。何という悪事への愛か〔底本は qu amor。qui amor と読む〕。何という真理への憎しみか。彼らは神への愛を、断罪された者たちへの好意へと転じさせているのである。