Exhortatio ad monachos 0.1
Et si quid gloriari in Christo licet, hujusmodi principiis initiati, ut sit inchoatio vestra perfectio, et ad veram vivendi frugem gradus interpositos praevolantes, apice ipsius culminis occupato, disciplinae summam teneatis, ut in votis habere debeat, et imitari quisque vos potius quam posse credat institui: mihi tamen hujus licentiam praerogativae paternus ascripsit affectus, et amplectenda mihi vestrae expostulationis exactio.
PL 18, 71Aキリストにあって何かを誇ることが許されるなら、それは、諸君が、このような初歩によって入門し、諸君の始まりが完成となるように、真の生き方の実りへと、間に置かれた段をあらかじめ飛び越え、頂そのものの頂点を占めて、規律の極みを保っていることである〔構文が入り組んでおり、teneatis を「保っている」と取り、「それは…ためである」の ut 節を目的に取った〕。それは、誰もがそれを願いのうちに持つべきであり、教えられうると信じるよりも、むしろ諸君に見倣うべきだと信じるためである。それでも、この特権をあえて行う許しを、父としての情愛が私に割り当て、諸君の求めの要請は、私が受け入れるべきものである。
Exhortatio ad monachos 0.2
Qui dum me auditis, non solum libenter, sed etiam avide impudentem me vestro amore fecistis. Praecedentes duco, et ultra mensuram meae possibilitatis extensus quos sequi cupio, ducere compellor.
PL 18, 71A諸君は私に、喜んでだけでなく貪欲に耳を傾けることで、私を諸君の愛によって厚かましい者にした。私は先を行く者たちを導く。私の力の及ぶ限度を超えて張り詰め、自分が従いたいと望む者たちを、導かざるをえない。
Exhortatio ad monachos 0.3
Pergam igitur per tramitem vitae vestrae, ut quasi qui primis litterarum imbuatur elementis depictis, adumbratas praefigurationibus notas stylo imitatore calcabo, accedentibus ad sperata beati instituti praemia, quae sequenda sunt.
PL 18, 71Aそれゆえ私は、諸君の生の小道を進もう。文字の初歩を教え込まれる者のように、あらかじめ形づくられて影のように描かれた字形を、見倣う尖筆でなぞろう。幸いな定めの、望まれた報いに近づく者たちが従うべきことを〔示すためである〕。
Exhortatio ad monachos 0.4
Primum abstinentiae cura, jejunii, patientiae, orandi assiduitas et legendi, vel si quis adhuc litterarum expers sit, audiendi sit desiderium cum cupiditate discendi.
PL 18, 71Bまず、禁欲の配慮、断食、忍耐、祈りと読書〔聖書を読むこと〕の絶え間なさがあれ。あるいは、誰かがまだ文字を知らないなら、聞くことへの願いが、学ぶ欲とともにあれ。
Exhortatio ad monachos 0.5
Haec enim sunt prima quasi lactentium cunabulorum in Dei agnitione crepundia, quibus homo admonitus, ortus sui divini tramitis ingredi viam velle incipiat, dum posse consuescat.
PL 18, 71Bこれらは、神を知ることにおける、乳飲み子の揺りかごのいわば最初のガラガラである。これによって人は促され、自らの起源の神の小道の道に入ろうと望み始め、ついにはそれができるよう慣れていく〔ortus sui の係りは定かでない。名詞 ortus の属格「自らの起源の」と取り、tramitis に係ると解した〕。
Exhortatio ad monachos 0.6
Et quidem ista tradens, non de vulgi promiscua fide loquor, quod omnipotentis Dei tantum insinuata confessio, et innocentiae singularis instillata doctrina, venia sola efficit esse contentum.
PL 18, 71B私がこれを伝えるのは、民衆の入り混じった信仰について語っているのではない。民衆は、全能の神へのただ一つの告白がもたらされ、唯一の無垢の教えが注ぎ込まれるだけで、赦しだけで満足させられるからである〔quod を理由の接続詞に、主語を民衆と取った〕。
Exhortatio ad monachos 0.7
Quamquam Dominus noster, sicut legimus (Rom. VII, 6) , omnes velit salvos fieri et ad agnitionem veritatis venire, tamen quia praeeminentis gratiae cuncti capaces asse non possunt: Non enim (Genes. XXI; Galat. IV) omnes, qui ex Israel sunt, Israelitae sunt (nam et Ismael a consortio fraternae haereditatis excluditur, et compugnantes Jacob et Esau, unius uteri claustra ruperunt), vel contenti puteo aquae vivae, nos in holocaustum nostri, hostiam voluntariae oblationis aptemus, desiderantes escas et parantes, ac primatibus illis ad mensuram veniae hanc sententiam largientes: Omnis creatura Dei bona, et nihil abjiciendum, quod cum gratiarum actione percipitur (I Tim. IV, 4) .
PL 18, 71B我々の主は、我々が読むとおり(ローマ7:6)〔引かれた句は一テモテ2:4〕、すべての人が救われ、真理の知識に至ることを望むが、すべての者が卓越した恩寵を受け入れうるわけではない〔底本は asse。esse と読んだ〕。「イスラエルから出た者がみなイスラエル人なのではない」(創世記21;ガラテヤ4)〔この句そのものはローマ9:6にあたる〕からである(イシュマエルも兄弟としての相続の分かち合いから除かれ、争い合ったヤコブとエサウは、一つの胎の閉ざされた所を破ったのである)。他の者たちは生ける水の井戸で満足するにせよ〔vel の係りは定かでない。そう取った〕、我々は、自分自身を焼き尽くす献げ物として、自発的な献げ物のいけにえとして整えよう。食べ物を望み、備えつつ、あの上位の者たち〔primatibus の指す者は定かでない〕には、赦しの度合いに応じて、次の言葉を与えながら。「神の被造物はすべて善く、感謝をもって受けるものは何も捨てるべきでない」(一テモテ4:4)。
Exhortatio ad monachos 0.8
Nos ad praemium gloriae illo labore nitentes, bonum est non manducare carnem, neque bibere vinum. Et rursus: Omnis qui in agone contendit, ab omnibus se abstinet (I Cor. IX, 25) . Et illi quidem, ut corruptibilem coronam accipiant, nos autem incorruptam.
PL 18, 72A我々は栄光の報いを目指して、あの労苦に励んでいる。「肉を食べず、ぶどう酒を飲まないのは善いことである」。さらに言う。「競技で争う者は皆、あらゆることについて禁欲する」(一コリント9:25)。「彼らは朽ちる冠を受けるために〔そうするが〕、我々は朽ちない冠を〔受けるためにそうする〕」。
Exhortatio ad monachos 0.9
Abstinentia enim continentiae nutrix est, qua innupta sive nupta, facilius passibilitatis frenos patitur, si non deliciarum calcaribus incitetur, quam sic eos, qui ad summa nituntur, vel cupio, vel mando colere, ne putent in aliis crimen esse nupsisse, scientes scriptum esse: Bonum est nubere, melius est non nubere (I Cor. VII, 37) .
PL 18, 72A禁欲は自制の乳母だからである。それによって、未婚の女も既婚の女も、快楽の拍車で駆り立てられないなら、情念の手綱により容易に耐える。それと同じく、最高のものを目指す者たちを、私は〔そのように〕養うことを望み、あるいは命じるが、それは、彼らが、他の者においては結婚したことが罪過だと思わないためである。書かれていると知っているからである。「結婚するのは善く、結婚しないのはさらに善い」(一コリント7:37)〔引かれた句に近いのは一コリント7:38〕。〔quam 以下の構文が崩れており、このように取った〕
Exhortatio ad monachos 0.10
Qui hoc enim illicitum credunt, ipsi praemium sui laboris imminuunt. Illicitis enim cavere, jugum necessitatis est: permissa vincere, munus arbitrii. Malis abstinere, disciplinae merces est, bona supergredi, libertas meriti est, non finis imperii. Illud legis indultum est terminis, hoc gratiae reservatum est incrementis.
PL 18, 72Bこれを不可と信じる者たちは、自らの労苦の報いを自ら減じる。不可なことを避けるのは必然の軛であり、許されたことに打ち勝つのは意志の賜物である。悪を断つのは規律の報酬であり、善いものを越えて進むのは功績の自由であり、命令の終わりではない。前者は律法が許した限界にあり、後者は恩寵の増し加わりのために取っておかれている。