マリウス・ウィクトリヌスc. 290–c. 365

Patristica — 教父文献 日本語対訳 › Patrologia Latina › Vol. 8 › De Homoousio Recipiendo

Caput III 第III章

Marius Victorinus · De Homoousio Recipiendo · PL 8, 1139B · 7 sectiones

De Homoousio Recipiendo 3.1

1

Haec si vera sunt, accipite ὁμοούσιον; nam si non vultis, novelli Arii non latetis. Sed ut ex vestris actibus clarum est, dicitis quidem Christum Deum de Deo, lumen de lumine; verum factum, atque hoc modo natum non de substantia Dei, se de nihilo, idque ab aliis cogitis per argumenta vestra, ut audire possitis magis quam dicatis ipsi, et quare argumenta?

PL 8, 1139B

もしこれらのことが真であるならば、諸君はホモウシオスを受け入れるがよい。というのも、もし受け入れないなら、諸君が新手のアリウス派であることは隠しようがないからである。しかし、諸君の行いから明らかなように、諸君は、キリストを神からの神、光からの光と言いながら、しかも、これを造られたものとし、このようにして神の実体からではなく無から生まれたとする。そして諸君は、諸君自身がそう言うよりも、むしろ聞かされる方を望むかのように、自分たちの論拠によって他の者どもにそれを言わせようとしているのだ。それなら、なぜ論拠など要るのか。

  • ホモウシオス(ὁμοούσιος、ラテン語 homousion/unius substantiae)=「同一実体の」。ニカイア信条(325年)が、子は父と「同一実体」であると告白した語。子が父と同じ一つの実体をもつことを言う。聖書に無い語であり、父と子の区別を消す(サベリオス的な)理解を招くとして、東方の多くの司教に警戒された。

De Homoousio Recipiendo 3.2

2

O Deus, o Christe, succurre: si de Deo natus est Christus, aut divisus aut minutus est Deus. Haec atque hujusmodi indigna saepe profertis quasi corpus sit Deus, aut corporeus, aut hyle: heic enim divisio vel diminutio potest esse.

PL 8, 1139B

おお神よ、おおキリストよ、助けたまえ。諸君は「もしキリストが神から生まれたのであれば、神は分割されたか、あるいは減少したことになる」と言う。諸君はこのような、またこれに類する不当なことをしばしば口にするが、それはあたかも神が物体であるか、物体的なものであるか、あるいは質料であるかのようである。というのも、そのようなものにおいてこそ、分割や減少が起こり得るからである。

De Homoousio Recipiendo 3.3

3

Sed de isto multa jam diximus, quemadmodum in divinis, in incorporeis maximeque in anima, in spiritu, in mente, et magis in Deo aut motus sit, aut partus omnimodis.

PL 8, 1139C

しかし、これについては我々はすでに多くを語った——いかにして神的なるものにおいて、非物体的なるものにおいて、なかんずく魂において、霊において、精神において、そしてなおのこと神において、あらゆる仕方における運動や分娩というものがあるのか、と。

De Homoousio Recipiendo 3.4

4

Etenim perfecta neque augeri, neque minui possunt, maxime circa substantiam, αὐτόγονα enim cum sunt et αὐτοδύναμα, de Deo dico de spiritu, qualia ipsa sunt, talia emittunt: nec ibi generatio immutatione generatio, neque ulla passio ibi, vel phantasia aliqua passionis.

PL 8, 1139C

実に、完全なものは増すことも減ずることもあり得ない。なかんずく実体においてはそうである。というのも、それらは——私は神について、霊について言っているのだが——自ら生まれ、自ら力あるものであるから、それら自身がそうであるとおりのものを生み出すのであり、そこには変化による生成もなければ、いかなる受動も、受動のいかなる見せかけもないからである。

De Homoousio Recipiendo 3.5

5

Interea his rationibus vestris quid cogitis nos fateri de nihilo Christum esse natum? Num minor vestra blasphemia est, cum vos eadem sentiatis? Aut cur non est aperta vestra professio, si ita sentitis?

PL 8, 1139C

それにしても、諸君はこれらの理屈によって、我々にキリストが無から生まれたと告白させようとするが、それは一体何のためか。諸君が同じことを考えているとすれば、諸君の冒瀆はいっそう軽いとでも言うのか。あるいは、もし諸君がそう考えているのなら、なぜ諸君の告白は公然としないのか。

De Homoousio Recipiendo 3.6

6

Verum contraria vos loqui non videtis: dicitis enim Deum de Deo, lumen de lumine. Hoc de nihilo est, cum dicatis unde. Ergo de Deo Christus, non ergo de nihilo, de lumine non de nihilo; de Deo enim, de ipsius substantia intelligitur.

PL 8, 1139C

しかし諸君は、自分たちが矛盾したことを語っているのに気づいていない。というのも、諸君は「神からの神、光からの光」と言うからである。諸君はその「由来」を言っているのに、これが無からであろうか。したがって、キリストは神から出たのであって、無からではない。光から出たのであって、無からではない。というのも、「神から」とは、神自身の実体から、と理解されるからである。

De Homoousio Recipiendo 3.7

7

Nam aliud est quod a Deo est: nam omnia a Deo, Christus autem de Deo est: ipse vero Christus Λόγος est, vel Λόγος Christus est.

PL 8, 1140A

というのも、「神によって」あるものは別だからである。すなわち、万物は神によってあるが、キリストは神から出てあるのである。しかるにキリスト自身はロゴスであり、あるいはロゴスがキリストである。