マリウス・ウィクトリヌスc. 290–c. 365

Patristica — 教父文献 日本語対訳 › Patrologia Latina › Vol. 8 › De Homoousio Recipiendo

Caput I 第I章

Marius Victorinus · De Homoousio Recipiendo · PL 8, 1137C · 6 sectiones

De Homoousio Recipiendo 1.1

1

Miror adhuc rationem intelligendi unam inter nos non certa mente teneri: omnes recte intelligimus, nec tamen jungimur. Dicam ergo omne mysterium, omnium verba, sententias, intellectus, oratione brevi, Arium ut possimus excludere.

PL 8, 1137C

我々の間で、理解の仕方がいまだ一つとして確かな心をもって保たれていないことに、私はなお驚いている。我々は皆正しく理解していながら、それでもなお一つに結ばれていないのだ。それゆえ、我々がアリウスを退け得るように、この神秘の全体を、皆の言葉、見解、知解するところを、手短な講話で語ろう。

De Homoousio Recipiendo 1.2

2

Graeci quos Ελληνας, vel Paganos vocant, multos deos dicunt. Judaei vel Hebraei unum: nos, quia posterior veritas et gratia est, adversum Paganos unum Deum dicimus: adversum Judaeos patrem et filium: ita dicentes duos, patrem et filium, sed unum tamen Deum complexi religiones ambas, adversum utramque alterius contrario repugnamus.

PL 8, 1137C

ギリシア人、すなわちヘレネスあるいは異教徒と呼ばれる者どもは、多くの神々を語る。ユダヤ人すなわちヘブライ人は、一なる神を語る。我々は、真理と恩恵とがより後にあるがゆえに、異教徒に対しては一なる神を語り、ユダヤ人に対しては父と子とを語る。かくして父と子という二者を語りながら、しかも一なる神であるとして、両方の宗教を包み込みつつ、一方に対しては他方の反対をもって、両方に対抗するのである。

De Homoousio Recipiendo 1.3

3

Et Pagani quidem lapsi multum, et elementa et cibos suos deos esse dixerunt. Judaei errore carnali Christum negant, quem aliter confitentur. Nostrum igitur dogma est ad probandum, quod docuit veritatem, et correxit errorem.

PL 8, 1137C

異教徒たちは大いに誤り、諸元素や自分たちの食物さえも神々であると言った。ユダヤ人たちは、肉的な誤りによってキリストを否定するが、別の仕方では彼を告白している。したがって我々の教義こそ是とされるべきである。それは真理を教え、誤りを正したのだから。

De Homoousio Recipiendo 1.4

4

Id autem facile cognitu erit, si cognoscatur vis verbi a majoribus positi, quod ὁμοούσιον nominatum est, nec errare quemquam volo, cum tantum de patre et filio ὁμοούσιον dixero: quia Spiritus sanctus et a patre est, et in filio.

PL 8, 1137D

しかるに、これは、先人たちによって置かれた語——ホモウシオス(同一実体)と名づけられた語——の力が認識されるならば、容易に知られるであろう。私は誰にも誤解させたくないので言うが、私が父と子についてのみホモウシオスと言うとしても、聖なる霊もまた父から出て、子のうちにある。

  • ホモウシオス(ὁμοούσιος、ラテン語 homousion/unius substantiae)=「同一実体の」。ニカイア信条(325年)が、子は父と「同一実体」であると告白した語。子が父と同じ一つの実体をもつことを言う。聖書に無い語であり、父と子の区別を消す(サベリオス的な)理解を招くとして、東方の多くの司教に警戒された。

De Homoousio Recipiendo 1.5

5

Haec autem ratio contra Arianos, et contra haereticos maxime praevalebit. Esse Deum fatemur; ita est esse: Christum fateamur sic esse: isto modo dico, est Deus, est Christus. Quid est autem istud esse? lumen esse, Spiritum esse, Deum esse, Λόγον esse fatemur.

PL 8, 1137D

しかるに、この理は、アリウス派に対して、また異端者どもに対して、何よりも力を発揮するであろう。我々は神が存在することを認める。存在するとはそのようなことである。キリストもまたそのように存在すると認めよう。このような仕方で私は言う——神は存在する、キリストは存在する、と。しかるに、この「存在する」とは何であるか。我々は、それが光であること、霊であること、神であること、ロゴスであることだと認める。

De Homoousio Recipiendo 1.6

6

Ergo haec nemo negat: hoc esse Graeci οὐσίαν, vel ὑπόστασιν dicunt: nos uno nomine latine substantiam dicimus. Et οὐσία Graeci pauci et rari, ὑπόστασιν omnes.

PL 8, 1137D

したがって、これを否定する者は誰もいない。ギリシア人は、この「存在すること」をウーシアあるいはヒュポスタシスと言う。我々はラテン語で、これを一つの名、すなわち実体と言う。そして、ウーシアと言うギリシア人は少数で稀であるが、ヒュポスタシスと言う者はすべてである。