作者不詳不詳

Patristica — 教父文献 日本語対訳 › Patrologia Latina › Vol. 20 › De fide orthodoxa contra Arianos (Tractatus de fide orthodoxa)

Caput V 第V章

Anonymous · De fide orthodoxa contra Arianos (Tractatus de fide orthodoxa) · PL 20, 41A · 11 sectiones

De fide orthodoxa contra Arianos (Tractatus de fide orthodoxa) 5.1

1

Cum unitas substantiae in Patre et Filio, non solum prophetica, sed et evangelica auctoritate comprobetur, dici non potest in sacris litteris ὁμοούσιον non inveniri. Quae sit ratio nominis.

PL 20, 41A

父と子における実体の一体性は、預言者の権威だけでなく福音の権威によっても確かめられるのだから、聖なる文書にホモウシオス〔ギリシア語〕が見いだされないとは言えない。この名の理とは何か。

De fide orthodoxa contra Arianos (Tractatus de fide orthodoxa) 5.2

2

Praeterea, si ad aliquam similitudinem velit Arianus in Deo comparationem instituere, non potest expressius comparatum definire, nisi cum dicat, lumen ex lumine.

PL 20, 41A

そのうえ、アレイオス派の者が、神において何らかの似たものへと比較を立てようとしても、「光からの光」と言う以外には、比較されるものをいっそう明確に定義することはできない。

De fide orthodoxa contra Arianos (Tractatus de fide orthodoxa) 5.3

3

Cum ergo hanc unitatem substantiae in Patre et Filio non solum prophetica, sed et evangelica auctoritate cognoscas; quomodo dicis in Scripturis divinis ὁμοούσιον non inveniri, quasi aliud sit ὁμοούσιον quam quod dicit: Ego de Deo Patre exivi (Joan. XVI, 28) , et: Ego et Pater unum sumus (Joan. X, 30) ; vel quod prophetae ex aperto substantiam Dei intimabant?

PL 20, 41A

それゆえ、汝は父と子における実体のこの一体性を、預言者の権威だけでなく福音の権威からも知るのに、どうして神の聖書にホモウシオスは見いだされないと言うのか。まるで、「私は神なる父から出た」(ヨハネ16:28)や「私と父とは一つである」(ヨハネ10:30)という言葉、あるいは預言者たちが神の実体を明らかに告げていたことと、ホモウシオスとが別のものであるかのように。

De fide orthodoxa contra Arianos (Tractatus de fide orthodoxa) 5.4

4

Haec est autem nominis ratio, ut in Patre et Filio unitatem substantiae credas, licet rem ipsam quae est inenarrabilis, definire non possis: ut sive lumen de lumine dicas, sive verbum de verbo, sive spiritum de spiritu, sive Dominum de Domino, quodcumque de eo dixeris, unius tamen essentiae Patrem et Filium credas, et de eo ipso quod Pater est, Filium intelligas.

PL 20, 41B

この名の理は、汝が父と子における実体の一体性を信じるためにある。言い表しえないその事柄自体を定義することはできなくとも、光からの光と言おうと、言葉からの言葉、霊からの霊、主からの主と言おうと、それについて何を言うにせよ、汝は父と子を一つの本質のものと信じ、父であるそのもの自体から子を解するのである。

De fide orthodoxa contra Arianos (Tractatus de fide orthodoxa) 5.5

5

Nam si aliquam comparationem de rebus his quae videntur, in eo facias; ipsa dissimilitudine rerum non rationem ostendes, sed altercationem disputationum induces, ut cujus voce descriptum est: Cui me comparabitis (Isai. XLVI, 53) ?

PL 20, 41B

もし汝が、目に見えるこれらの物事から何らかの比較をそこに持ち込むなら、物事そのものの似なさによって、理を示すのではなく、論争の口論を引き込むことになる。その声によって、「汝らは私を誰になぞらえるのか」(イザヤ46:53)〔引かれた句はイザヤ46:5にある〕と記された者に対してである〔ut cujus 以下の係りは定かでない。そう取った〕。

De fide orthodoxa contra Arianos (Tractatus de fide orthodoxa) 5.6

6

Ac proinde Deus cui assimilari nihil potest, sufficiat credi, quod ipse sentitur, quem ipse credi se voluit, non indicari.

PL 20, 41C

それゆえ、何ものもなぞらえることのできない神については、信じられるだけで足りる。神が感じ取られること、すなわち、指し示されることではなく信じられることを神自身が望んだ、ということで足りるのである〔quod ipse sentitur の係りは定かでない。そう取った〕。

De fide orthodoxa contra Arianos (Tractatus de fide orthodoxa) 5.7

7

Denique si de hoc ipso quod mecum profiteris, ad aliquam similitudinem velis in Deo conferre, nescio an quod comparaveris, possis expressius definire: ut puta, cum dicis lumen ex lumine, si ad explanandum illum scrupulosa narratione cogaris, quaero quomodo lumen ex lumine credas?

PL 20, 41C

実に、汝が私とともに告白しているそのことそのものを、神における何らかの似たものにたとえようとするなら、汝がたとえたものを、いっそう明確に定義できるかどうか、私は知らない。たとえば汝が「光からの光」と言うとき、その者〔illum は男性形。子を指すと取った〕を説明するために細かな叙述を強いられたなら、汝は光からの光をどのように信じているのか、私は問う。

De fide orthodoxa contra Arianos (Tractatus de fide orthodoxa) 5.8

8

Utrum quasi lucernam ex lucerna, vel quasi solem ex sole; ut aut duas lucernas, aut duos soles, quasi duos deos sub hoc exemplo inducas?

PL 20, 41C

灯からの灯のようにか、太陽からの太陽のようにか。それでは、この例のもとで、二つの灯、あるいは二つの太陽、いわば二つの神を持ち込むことにならないか。

De fide orthodoxa contra Arianos (Tractatus de fide orthodoxa) 5.9

9

Aut splendorem luminis ejusdem lucernae, vel claritatem solis de eodem sole fulgentem, lumen de lumine consignes, ut in matricem luminis Patris figuram assimiles, Filium vero in splendorem claritatis ostendas; quod de eo propheta dixerit: Apud te est fons vitae, et in lumine tuo videbimus lumen (Psal. XXXV, 10) ; vel Salomon, cum dicit: Candor est lucis aeternae, et speculum sine macula Dei majestatis, et imago bonitatis illius (Sap. VII, 26) ; vel Apostolus hic (Coloss. I, 15) praedicaverit Salvatorem nostrum imaginem esse invisibilis Dei, eo quod imago solis lux sua sit, quae de eodem sole procedit.

PL 20, 41C

あるいは、同じ灯の光の輝き、あるいは同じ太陽から輝き出る太陽の明るさを、光からの光と見なし、父の象りを光の母胎になぞらえ、子を明るさの輝きとして示すのか。預言者が子について、「汝のもとに命の泉があり、汝の光の中で我々は光を見る」(詩篇35:10)と言ったように、またソロモンが、「永遠の光の輝きであり、神の威光の曇りなき鏡であり、その善性の像である」(知恵の書7:26)と言うように、また使徒がここで(コロサイ1:15)、我々の救い主を見えない神の像と宣べたように。太陽の像とは、同じ太陽から出る太陽自身の光だからである。

De fide orthodoxa contra Arianos (Tractatus de fide orthodoxa) 5.10

10

Sed quanta ad haec responderi possunt quae lites generant, quod Apostolus prohibet (II Tim. II, 24) , longum est dicere: quippe cum constet lumen illud quod Deus est, aestimari, comprehendi et definiri non posse: nec vere aliquid ex his quae in hoc mundo sunt, majestati divinae comparari; quia nihil de omnibus istis quae videntur aut dicuntur, secundum id quod Deus est, condigna similitudine aestimari potest, quippe cum ipsis intellectibus et sensibus major sit.

PL 20, 41D

しかし、使徒が禁じている(二テモテ2:24)争いを生むこれらの点に対して、答えうることがどれほど多いかは、言えば長くなる。神であるその光が、見積もられ、捕らえられ、定義されえないことは明らかだからである。この世にあるもののうち、どれ一つも神の威光に真に比べられえない。見えるもの、言われるもののすべてのうち、神であるということに即して、ふさわしい似姿によって見積もりうるものは何一つない。神は理解や感覚そのものよりも大きいからである。

De fide orthodoxa contra Arianos (Tractatus de fide orthodoxa) 5.11

11

Ideo praemonuit ut divinitatem substantiae crederes, et verum Filium de vero Patre cognosceres: de qualitate autem rei requirere non deberes; quia quale aut quantum sit, scire non possis. Hoc enim prophetae, hoc apostoli praedicarunt.

PL 20, 42A

それゆえ〔聖書は〕前もって戒めたのである〔praemonuit の主語は書かれていない。聖書と取った。5.10 の使徒とも取れる〕。汝が実体の神性を信じ、真の子を真の父から出た者と知るために。ただし事柄の質を問うべきではない。それがどのようなもの、どれほどのものであるかを、汝は知りえないからである。これを預言者たちが、これを使徒たちが宣べ伝えたのである。