マリウス・ウィクトリヌスc. 290–c. 365

Patristica — 教父文献 日本語対訳 › Patrologia Latina › Vol. 8 › Hymni de Trinitate

Hymnus III 第III賛歌

Marius Victorinus · Hymni de Trinitate · PL 8, 1143B · 10 sectiones

Hymni de Trinitate 3.0.1

1

Deus Dominus, sanctus Spiritus: o beata Trinitas.Pater, Filius, Paracletus: o beata Trinitas.Praestator, minister, divisor: o beata Trinitas.Spiritus operationum, Spiritus ministeriorum, Spiritus gratiarum: o beata Trinitas.Unum principium, et alterum cum altero et semper alterum cum altero: o beata Trinitas.De qua Pater substantia, et ipse substantia Filius, Spiritusque substantia, sed ter ipsa substantia: o beata Trinitas.

PL 8, 1143B

神、主、聖なる霊〔Deus Dominus は一項とも二項とも取れる。三位の列挙と解した〕。おお至福の三位一体よ。父、子、パラクレートス。おお至福の三位一体よ。与える者、仕える者、分け与える者。おお至福の三位一体よ。働きの霊、務めの霊、恩寵の霊。おお至福の三位一体よ。一つの原理、そして一方が他方とともにあり、つねに一方が他方とともにある。おお至福の三位一体よ。その内で父は実体であり、子自身も実体であり、霊もまた実体である。しかし三たびにして同じ実体である。おお至福の三位一体よ。

Hymni de Trinitate 3.0.2

2

Pater perfectus, perfectus Patre perfecto Filius; perfecto Filio sanctus perfectus Spiritus: o beata Trinitas.Fons, flumen, irrigatio: o beata Trinitas.In tribus ter gemina, sed una actio: o beata Trinitas.Existentia, vita, cognitio: o beata Trinitas.Caritas, gratia, communicatio: o beata Trinitas.Caritas Deus est, gratia, Christus, communicatio sanctus Spiritus: o beata Trinitas.

PL 8, 1143C

完全なる父、完全なる父より完全なる子、完全なる子より聖なる完全なる霊。おお至福の三位一体よ。泉、川、灌漑。おお至福の三位一体よ。三者にあって三重でありながら、しかし働きは一つである。おお至福の三位一体よ。実在、生命、知。おお至福の三位一体よ。愛、恩寵、交わり。おお至福の三位一体よ。愛は神であり、恩寵はキリストであり、交わりは聖なる霊である。おお至福の三位一体よ。

Hymni de Trinitate 3.0.3

3

Si charitas est, gratia est; si charitates et gratia, communicatio est: omnes ergo in singulis, et unum in tribus: o beata Trinitas.Hinc ex Deo Apostolus Paulus (II Cor. XIII, 13) : Gratia Domini nostri Jesu Christi, et charitas Dei, et communicatio sancti Spiritus vobiscum. O beata Trinitas.Ingenitus, unigenitus, id est procedens genitus: o beata Trinitas.Generator, genitus, regenerans: o beata Trinitas.Verum lumen, verum lumen ex lumine, vera illuminatio: o beata Trinitas.Status, progressio, regressus: o beata Trinitas.

PL 8, 1143D

もし愛があるなら、恩寵がある。もし愛と恩寵とがあるなら、交わりがある。それゆえ、すべては各々の内にあり、一なるものは三者の内にある。おお至福の三位一体よ。これゆえ、神より出て使徒パウロは言う(二コリント13:13)。「我々の主イエス・キリストの恩寵、神の愛、聖なる霊の交わりが、汝らとともにあれ」。おお至福の三位一体よ。生まれざる者、独り子、すなわち進み出て生まれた者。おお至福の三位一体よ。生む者、生まれた者、再び生ませる者。おお至福の三位一体よ。まことの光、光からのまことの光、まことの照らし。おお至福の三位一体よ。静止、進出、還帰。おお至福の三位一体よ。

Hymni de Trinitate 3.0.4

4

Invisibilis invisibiliter, visibilis invisibiliter, invisibilis visibiliter: o beata Trinitas.Omnis potentia, omnis actio, omnis agnitio: o beata Trinitas.Impassibilis impassibiliter, passibilis impassibiliter, impassabilis passibiliter: o beata Trinitas.Semen, arbor, fructus: o beata Trinitas.Ab uno omnia, per unum omnia, in uno omnia: o beata Trinitas.Unus simplex unus, unum et solum unum, et solum et semper unus. Alter unus, ex uno unus idem unus, et omnia unus unitor omnium, virtus unius, operans unum, ut fiant omnia: o beata Trinitas.

PL 8, 1144A

見えざる仕方で見えざる者、見えざる仕方で見える者、見える仕方で見えざる者。おお至福の三位一体よ。あらゆる可能態、あらゆる現実態、あらゆる知得。おお至福の三位一体よ。受苦せざる仕方で受苦せざる者、受苦せざる仕方で受苦しうる者、受苦する仕方で受苦せざる者。おお至福の三位一体よ。種、木、実。おお至福の三位一体よ。一なるものから万物があり、一なるものを通して万物があり、一なるものの内に万物がある。おお至福の三位一体よ。一なる単純な一者、一なるものにして唯一の一、そして唯一にしてつねに一なる者。もう一つの一なる者、一なるものから出た同じ一なる者、すべてである一なる者、万物の統一者、一なるものの力、一なるものを働いて、すべてが成るようにする者〔この行は語の畳みかけが激しく構文を一意に取りにくいので、逐語的に訳した〕。おお至福の三位一体よ。

Hymni de Trinitate 3.0.5

5

Ex aeterno ingenite, ex aeterno genite, ut omnia aeterna sint genite: o beata Trinitas.Tu creari imperas, tu creas, tu creata recreas: o beata Trinitas.Tu Pater cunctis substantia es, tu Filii vita, tu Spiritus salvatio: o beata Trinitas.Substantia ipsa vita est, vita ipsa qui est, aeterna salvatio est: Pater ergo, et Filius, et Spiritus sanctus est; o beata Trinitas.Tu esse cunctis praestas, tu Filii formam, tu Spiritus reformationem: o beata Trinitas.Tu Deus infiniti et definiti Pater es: o beata Trinitas.

PL 8, 1144B

永遠より生まれざる者よ、永遠より生まれし者よ、すべてが永遠であるようにと生まれし者よ。おお至福の三位一体よ。汝は造られるよう命じ、汝は造り、汝は造られたものを再び造る。おお至福の三位一体よ。父よ、汝はすべてのものにとって実体であり、子よ〔底本は Filii(第五行も同じ)。後の行の呼格 Fili に合わせて呼格と読んだ。属格と取って「汝は子の生命、霊の救いである」とも読める〕、汝は生命であり、霊よ、汝は救いである。おお至福の三位一体よ。実体そのものが生命であり、生命そのものである者が、永遠の救いである。それゆえ父であり、子であり、聖なる霊である。おお至福の三位一体よ。汝はすべてのものに存在することを与え、子よ、汝は形相を、霊よ、汝は形づくり直しを与える。おお至福の三位一体よ。神よ、汝は無限なるものと有限なるものとの父である。おお至福の三位一体よ。

Hymni de Trinitate 3.0.6

6

Tu o Fili, quia vita es, infinitus es; qui a mortuis vitam revocas, definitus es; tu quoque et infiniti et definiti Pater es: o beata Trinitas.Tu etiam Spiritus sancte, quia salvatio es, definitus es, et quia definitio quod infinitum est retines, et infiniti et definiti pater es: o beata Trinitas.Si ergo ter Pater unitas, omnis autem a te, o Deus, paternitas, unum et Deus, et omnis paternitas: o beata Trinitas.Tu λόγον, Deus, creasti, hinc Deus factus Pater, et quia a te creatus est λόγος, et ipse quia in illo es, factus est λόγος Deus. Haec duo unum sancto unxisti Spiritu: simplex ergo et unum es factum in tribus. Spiritus, λόγος, Deus: o beata Trinitas.Primum ὂν, secundum ὂν, tertium ὂν, et simplex tria: o beata Trinitas.Ον omne substantia est, ὂν formata substantia est: formata substantia aut sibi tantum, aut alteris, aut sibi aut alteris nota est: o beata Trinitas.

PL 8, 1144C

おお子よ、汝は生命であるがゆえに無限であり、死者たちより生命を呼び戻す者であるがゆえに有限である。汝もまた、無限なるものと有限なるものとの父である。おお至福の三位一体よ。聖なる霊よ、汝もまた、救いであるがゆえに有限であり、無限なるものを保つ限定であるがゆえに、無限なるものと有限なるものとの父である。おお至福の三位一体よ。それゆえ、もし一体性が三たびにして父であり、あらゆる父性が神よ汝から出るのであれば、神は一つであり、あらゆる父性もまた一つである。おお至福の三位一体よ。神よ、汝はロゴスを創造した。これによって神は父となった。そしてロゴスが汝から創造され、汝がその内にいるがゆえに、ロゴスは神となった。汝はこの二つを聖なる霊によって一つに塗り合わせた。それゆえ汝は三者にあって単純にして一なるものとなった。霊、ロゴス、神。おお至福の三位一体よ。第一のオン、第二のオン、第三のオン、そして単純なる三者。おお至福の三位一体よ。オンはすべて実体である。オンは形づくられた実体である。形づくられた実体は、おのれ自身にのみ、あるいは他者に、あるいはおのれ自身にも他者にも知られる。おお至福の三位一体よ。

Hymni de Trinitate 3.0.7

7

Substantia Deus est, forma Filius, notio Spiritus: o beata Trinitas.Ον primum, ὂν verum Deus es: ergo omnis et tota substantia, Deus es: o beata Trinitas.Ον secundum omnis forma Christus est: universalis autem substantia, cum universalis est, forma est substantia: igitur cum forma est, et Deus Christus est: o beata Trinitas.Ον tertium sanctus est Spiritus, sanctus Spiritus, totius exsistentiae demonstratio est. Demonstratio autem numquam nisi nota demonstrat: nosse autem in divinis hoc est quod habere est. Cognoscentia enim ipsa eademque substantia est. Habet ergo Deum, habet Christum quem demonstrat Spiritus sanctus: o beata Trinitas.Immensus, infinitus, invisibilis Deus es, sed aliis immensus, infinitus, aliis et invisibilis: tibi mensus, tibi finitus, tibi visibilis: Hinc ergo et forma tibi est, ergo et Λόγος· idem es, quia Λόγος forma est: et quia forma tibi notitia es, notitia autem Spiritus sanctus est: id ergo et Deus, et Λόγος, et Spiritus sanctus es: o beata Trinitas.Tu, Fili visibilis, es enim universalis et omnium forma: Cum enim vivificas cuncta, fit forma de vita: Forma autem semper in substantia, et forma omnis notitia est: ergo in substantia Deus es, in forma Λόγος, in notitia Spiritus sanctus: o beata Trinitas.

PL 8, 1144D

実体は神であり、形相は子であり、認識は霊である。おお至福の三位一体よ。第一のオンよ、汝はまことのオンなる神である。それゆえ、汝はあらゆる、そして全体の実体としての神である。おお至福の三位一体よ。第二のオンなるキリストは、あらゆる形相である。しかし普遍的な実体は、普遍的である限り、形相である実体である。それゆえ、形相であるがゆえに、キリストは神でもある。おお至福の三位一体よ。第三のオンは聖なる霊であり、聖なる霊は、実在の全体の明示である。しかし明示は、知られたものでなければ決して明示しない。そして神的な事柄において知るということは、有するということである。というのも、認識するはたらきそのものが、まさしく同じ実体だからである。それゆえ聖なる霊は、神を有し、自らが明示するキリストを有する。おお至福の三位一体よ。汝は量り知れず、無限にして見えざる神であるが、他者にとっては量り知れず無限にして見えざる者でありながら、汝自身にとっては量られ、限定され、見える者である。それゆえ、汝は汝自身にとって形相であり、それゆえロゴスでもある。汝は同一者である。ロゴスは形相だからである。そして、汝は汝自身にとって形相として知識であり、知識は聖なる霊である。それゆえ汝は、神であり、ロゴスであり、聖なる霊である。おお至福の三位一体よ。見える子よ、汝は普遍にしてすべてのものの形相である。というのも、汝がすべてのものを生かすとき、生命から形相が生じるからである。しかし形相はつねに実体の内にあり、あらゆる形相は知識である。それゆえ、実体において汝は神であり、形相において汝はロゴスであり、知識において汝は聖なる霊である。おお至福の三位一体よ。

Hymni de Trinitate 3.0.8

8

Tu quoque Spiritus sanctus notio es: omnis autem notio formae et substantiae notio est: Cognoscis igitur Deum, et habes Dei formam. Hinc et Deus, et Filius, et Spiritus sanctus es: o beata Trinitas.Esse Deus es, Spiritum esse Christus, apparere quod sit Spiritus Paracletus: o beata Trinitas.Hinc Christum misit Pater, Christus Paracletum, Christus ut Paracleto, Christo ut appareret Pater: o beata Trinitas.Secreta atque in occulto substantia Deus est: secreto atque in occulto forma Deus es: secreta atque in occulto notio Deus est: Hinc pro ὂν istorum τῶν ὄντων Deus es: o beata Trinitas.Publica jam apparensque substantia λόγος es: et quia publica et apparens, forma autem quia Patris forma es, hinc tibi substantia es. Ergo in te pater est, quia pater substantia est. Eadem autem substantia, neque enim alia ulla substantia. Si ergo λόγος apparens forma est, forma substantiaque ipsa; apparens autem forma apparensque substantia notio est: idem tu λόγος, et Deus, et Spiritus sanctus es: o beata Trinitas.Omnis notio cognoscentia est, omnis cognoscentia substantia est, cognoscentiaque ipsa forma est: es ergo Spiritus sanctus publicata forma, apparensque substantia, sed salvans regeneransque, non manens generansve substantia es: o beata Trinitas.

PL 8, 1145B

汝、聖なる霊もまた認識である。しかしあらゆる認識は形相の、そして実体の認識である。それゆえ汝は神を知り、神の形相を有する。これゆえ、汝は神であり、子であり、聖なる霊である。おお至福の三位一体よ。存在することにおいて汝は神であり、霊として存在することにおいてキリストであり、あるところのものが現れることにおいて霊なるパラクレートスである。おお至福の三位一体よ。これゆえ、父はキリストを遣わし、キリストはパラクレートスを遣わした。それはキリストがパラクレートスにおいて、そして父がキリストにおいて現れるためである。おお至福の三位一体よ。隠され、秘められた実体において、汝は神である。隠され、秘められた形相において、汝は神である。隠され、秘められた認識において、汝は神である。これゆえ汝は、これらのトーン・オントーン(存在するものども)に先立つプロオン(存在に先立つもの)として神である。おお至福の三位一体よ。しかし、公になり、現れ出た実体において、汝はロゴスである。そして、公になり現れ出たものであり、しかも父の形相であるがゆえに、汝は汝自身にとって実体である。それゆえ、汝の内に父がある。父は実体だからである。しかもそれは同じ実体であって、他のいかなる実体でもない。それゆえ、もし現れ出たロゴスが形相であり、形相がまさに実体そのものであるなら、現れ出た形相、現れ出た実体は認識である。汝は同じくロゴスであり、神であり、聖なる霊である。おお至福の三位一体よ。あらゆる認識は認識するはたらきであり、あらゆる認識するはたらきは実体であり、認識するはたらきそのものが形相である。それゆえ聖なる霊よ、汝は公にされた形相であり、現れ出た実体である。しかし汝は、救い、再び生ませる実体であって、とどまり生む実体ではない。おお至福の三位一体よ。

Hymni de Trinitate 3.0.9

9

Una igitur Deus, λόγος Spiritusque substantia est, manens in tribus, existensque ter in omnibus tribus. Hoc autem et forma et cognoscentia est, sic triplicatur omnis simplex singularitas: o beata Trinitas.Tu, Deus incognite, tu incomprehensibilis Deus es, sed incogniti atque incomprehensibilis Deus es, quasi quaedam forma sine forma est. Hinc pro ὂν cum ὂν diceris magis defectus ac requies. Hinc cessantis cognoscentiae forma est noscentiae: o beata Trinitas.Tu λόγος forma cum sis, forma patris es: hinc ergo et imago patris es. Et cum forma patris es, est tibi forma et ipsa substantia, et quia forma eadem et substantia est: hinc in te Pater est, et tu in Patre. Item quia forma es, notio ibi est, ergo et substantia tibi nota, ex hoc notus et Pater est. Quippe cum in sinu ejus sis ab eo genitus, verum ergo et tu ὂν verum, ἐκ τοῦ ὄντος τὸ ὂν· Omne autem ὂν semper in tribus: o beata Trinitas.Tu, Spiritus sancte, connexio es: connexio autem est, quidquid connectit duo, ita ut connectas omnia, primo connectis duo, esque ipsa tertia complexio duorum, atque ipsa complexio nihil distans uno, unum cum facis duo: o beata Trinitas.Tres ergo unum, et ergo ter, ergo ter tres unum: o beata Trinitas.Hinc Pater summus mittit λόγον, missus creat, et ministrat omnia, portans in salutem nobis carnem simul et sanctam crucem, remeans victor ad Patrem, salvandis nobis esse misit alterum: o beata Trinitas.

PL 8, 1146A

それゆえ、神とロゴスと霊とは一つの実体であり、三者の内にとどまりつつ、三たびすべての三者の内に実在する。そしてこれは形相でもあり、認識するはたらきでもある。かくして、あらゆる単純な単一性は三重化される。おお至福の三位一体よ。知られざる神よ、汝は把握され得ない神である。しかし、あたかも形相なき一種の形相であるかのように、知られざる、把握され得ない神である。これゆえ、プロオンである汝は、オンと呼ばれるとき、むしろ欠如であり、また憩いである〔Hinc pro ὂν cum ὂν diceris magis defectus ac requies は文意が取りにくく、逐語的に訳した〕。これゆえ、休止する認識するはたらきの形相は、知ることの形相である。おお至福の三位一体よ。汝はロゴスであり形相であるがゆえに、父の形相である。これゆえ、汝は父の像でもある。そして汝が父の形相であるとき、汝にとって形相はまさに実体そのものであり、形相と実体とが同じであるがゆえに、汝の内に父があり、汝が父の内にある。同様に、汝は形相であるがゆえに、そこに認識があり、それゆえ実体も汝に知られており、これによって父もまた知られる。というのも、汝は父の懐にあって父より生まれたのだからである。それゆえ、汝もまたまことのオンであり、エク・トゥー・オントス・ト・オン(存在するものからの存在)である。しかし、あらゆるオンはつねに三者の内にある。おお至福の三位一体よ。聖なる霊よ、汝は結びつきである。しかし結びつきとは、二つのものを結びつけるものである。それゆえ、汝がすべてを結びつけるとき、まず二つのものを結びつけ、そして汝自身がその二つの第三の結合となる。そして、その結合自体は一者から何ら隔たることなく、二つのものを一つにするのである。おお至福の三位一体よ。それゆえ三者は一であり、それゆえ三たびであり、それゆえ三たび三者は一である。おお至福の三位一体よ。これゆえ、いと高き父はロゴスを遣わし、遣わされた者は創造し、すべてのことに仕える。我々の救いのために肉と聖なる十字架とをともに担い、勝利者として父のもとへ帰り行き、我々を救うために別の者を遣わした。おお至福の三位一体よ。

Hymni de Trinitate 3.0.10

10

Semper cum Deo Christus est juxta substantiam: Etenim vita semper est. At quoniam vita, actio autem ut agat incipit, hoc est Christus natus est: ex aeterno autem Deus et Christus agit: ex aeterno igitur Deus Christus natus est: o beata Trinitas.In coelos qui ascendit Christus est: de coelis qui descendit idem est. Non ergo ab homine, sed usque ad hominem Christus est: o beata Trinitas.Hic est Deus noster, hic est Deus unus, hic unus et solus Deus: o beata Trinitas.Hunc oramus cuncti, et oramus unum, unum Patrem et Filium, sanctumque Spiritum: o beata Trinitas.Da peccatis veniam, praesta aeternam vitam, dona pacem et gloriam: o beata Trinitas.Libera nos, et salva nos, justifica nos: o beata Trinitas.

PL 8, 1146C

実体においては、キリストはつねに神とともにある。というのも、生命はつねにあるからである。しかし、生命であるがゆえに、そして働きは働くために始まるのであるから、これがキリストが生まれたということである。しかし、神は永遠より働き、キリストも働く。それゆえ、キリストなる神は永遠より生まれたのである。おお至福の三位一体よ。天へと昇った者はキリストである。天より降った者も同じ者である。それゆえキリストは、人間から出た者ではなく、人間にまで至った者である。おお至福の三位一体よ。これが我々の神であり、これが唯一の神であり、これが一なる、ただ独りの神である。おお至福の三位一体よ。我々はみな、この神に祈る。一なる神に、一なる父と子と聖なる霊とに祈る。おお至福の三位一体よ。罪に赦しを与えよ、永遠の生命を授けよ、平和と栄光とを贈れ。おお至福の三位一体よ。我々を解き放て、我々を救え、我々を義とせよ。おお至福の三位一体よ。