マリウス・ウィクトリヌスc. 290–c. 365

Patristica — 教父文献 日本語対訳 › Patrologia Latina › Vol. 8 › Hymni de Trinitate

Hymnus I 第I賛歌

Marius Victorinus · Hymni de Trinitate · PL 8, 1140D · 13 sectiones

Hymni de Trinitate 1.0.1

1

Adesto, lumen verum, pater omnipotens Deus.Adesto, lumen luminis, mysterium et virtus Dei.Adesto, sancte Spiritus, patris et filii copula.Tu cum quiescis pater es, cum procedis, filius.In unum qui cuncta nectis, tu es Spiritus sanctus.Unum primum, unum a se ortum, unum ante unum Deus.

PL 8, 1140D

来たれ、まことの光よ、全能なる父なる神よ。来たれ、光の光よ、秘義にして神の力よ。来たれ、聖なる霊よ、父と子との絆よ。汝は、静止するとき父であり、進み出るとき子である。すべてを一つに結ぶ者よ、汝は聖なる霊である。第一なる一、おのれ自身から生まれた一、一に先立つ一なる神。

Hymni de Trinitate 1.0.2

2

Praecedis omne quantum, nullis notus terminis.Nihil in te quantum, quia neque quantum ex te est.Namque ex te natum unum gignit magis, quam tenet quantum.Hinc immensus pater est: mensus atque immensus filius.Unum autem et tu pater es, unumque genuit filius.Quod multa vel cuncta sunt, hoc unum est quod genuit filius.

PL 8, 1140D

汝はあらゆる量に先立ち、いかなる限界によっても知られない。汝の内には量なるものは何もない。汝から出るものにも量はないからである。なぜなら、汝から生まれた一なる者は、量を保つよりもむしろ生むものだからである。これゆえに、父は量り知れぬ者であり、子もまた量られた者でありながら量り知れぬ者である。しかし、父よ、汝もまた一なる者であり、子もまた一なるものを生んだ〔unumque genuit filius は子を目的語とも取れる。3行目を受けて子を主語に取った〕。多くのもの、あるいはすべてのものであるもの、それこそが子の生んだ一なるものである。

Hymni de Trinitate 1.0.3

3

Cunctis qui ὄντος semen est, vera virtus seminis.In quo, atque quo gignuntur cuncta, virtus quae fundit Dei.Rursusque in semen redeunt genita quaeque ex semine.Operatur ergo cuncta Christus qui omnis est virtus Dei.Namque Christus in quiete motus est, summus Deus.Atque ipse motus sapientia est, et virtus Dei.

PL 8, 1141A

すべてのものにとってオントス(存在するものの)種である者、種の真の力である者。その内で、またそれによってすべてのものが生まれる、〔万物を〕注ぎ出す神の力。そして、種から生まれたものはみな、再び種へと帰って行く。こうしてキリストは、神のすべての力であるものとして、すべてのことを働き行う。なぜなら、キリストは静止のうちにあって運動であり、いと高き神だからである。そしてその運動自体が知恵であり、神の力である。

Hymni de Trinitate 1.0.4

4

Nullo a substantia distans: quia quod motus,Hoc substantia est, quique motus, quia in ipso atque ipse est.Ex Deo dictus Deus, natus autem: quia motus est;Omnis enim motus nutus est, unumque cum sit Deus.Ac Dei motus, unus et idem Deus existit.Tamen motus ipse esse, ut sibi sit hoc quod ipse motus est.

PL 8, 1141A

実体からいかなる隔たりもなく。というのも、運動であるところのもの、それは実体であり、運動なる者は、その内にあり、かつそれ自身であるからである。神から神と言われ、しかし生まれた者である。運動だからである。あらゆる運動は意志の働きだからである。そして、神と神の運動とが一つであるがゆえに、一つの同じ神が存在する。しかし運動そのものは存在することである。ただし、運動そのものであるところのものが、自らにとってそれとしてあるように〔この行は構文・論理ともに取りにくく、逐語的に訳した〕。

Hymni de Trinitate 1.0.5

5

Sed quia Dei motus est, habet in se motus Deum.Rursusque ipso quia Dei motus est, habet in se motum Deus.In filio igitur pater est, et in patre est ipse filius.Sunt ergo singuli atque in semet semper, cum sint singuli.Hinc duobus una virtus, hinc una substantia est.Sed patre dante, quae sibi sit filius substantia est.

PL 8, 1141B

しかし、それは神の運動であるがゆえに、運動はその内に神を有する。そして再び、それ自体が神の運動であるがゆえに、神はその内に運動を有する。それゆえ、子の内に父があり、父の内にその子自身がある。こうして彼らはそれぞれ個別の者であり、しかもつねに互いの内にある。それぞれ個別の者でありながら。これゆえ、二者にとって力は一つであり、実体もまた一つである。しかし、父が与えることによって、子にとって実体であるものが子自身のものとなる。

Hymni de Trinitate 1.0.6

6

Esse enim prius est, sic moveri posterum.Non quo tempus illi adsit, sed in divinis ordo virtus est.Esse nam praecedit motum, re prius, non tempore.Hoc esse dicti in Deo memorant substantiam.Hic autem motus ortus est, nam gignit motus substantiam.Substantiaeque generatio quid aliud quam substantia est?

PL 8, 1141C

存在することは先立つものであり、かくして動くことは後に続くものである。それは時間がそこに存在するからではなく、神的な事柄においては秩序こそが力だからである。というのも、存在することは運動に先立つのであり、それは事柄において先立つのであって、時間において先立つのではない。学識ある者たちは、この存在することが神における実体であると言い伝えている〔底本は dicti。docti と読む〕。しかし、この運動は生まれ出たものである。運動が実体を生むからである。そして、実体の生成とは、実体以外の何であろうか。

Hymni de Trinitate 1.0.7

7

Ergo motus et patris est, filius ergo eadem substantia est.Hunc λόγον Graeci vocarunt, intus in patre Deum:Caussa qui sit ad partum atque ortus omnium.Nihil namque absque hoc creatum est: per hunc creata cuncta sunt.Hic λόγος si Christus est, et si λόγος vita est genitus,Λόγος a patre est: est enim vivus Deus, in quo cum

PL 8, 1141C

それゆえ、運動は父のものでもあり、子は同じ実体である。ギリシア人はこれをロゴスと呼んだ。父の内にある神である。それは、万物の産出と生成の原因である者である。なぜなら、これなくして造られたものは何もなく、これによってすべてのものが造られたからである。このロゴスがキリストであるなら、そしてロゴスが生まれた生命であるなら、ロゴスは父から出る。生ける神だからである。その中で

Hymni de Trinitate 1.0.8

8

Substantia Deus sit, Deusque sit vita substantia.Genitus autem filius vita est, una est substantia.Λὁγος Deus, indiscretus ergo semper, semper et alter.Simul missus, mittenti par, et fons tamen manans, semperDiscurrit, spargens vitas, missus ut flumen filius.Hinc substantia unum ambo, fons Deus, flumen filius.

PL 8, 1141D

実体が神であり、神が生命という実体であるとき、生まれた子は生命であり、実体は一つである。ロゴスは神であり、それゆえつねに区別されぬ者でありながら、つねにまた別の者である。同時に遣わされ、遣わす者と等しく、しかも流れ出る泉でありながら、つねに流れ行き、もろもろの生命を注ぎ、川のように遣わされた子である。これゆえ、実体において両者は一つであり、泉は神、川は子である。

Hymni de Trinitate 1.0.9

9

Sed quia in divinis substantia hoc idem quod vita est.Vitaque ipsa est sapientia, ut praecedit esse.Cui inest princeps ac simplex vivere, sic adest.Intelligens sapiensque semper cum praecedit vivere.Non quo praecedat quidquam alterum, neque quo sit omnino alterum.Sed quo progressu actum sit ter triplex alterum.

PL 8, 1141D

しかし、神的な事柄において実体は生命と同じものであるがゆえに、生命そのものが知恵である。存在することが先立つのと同様に。その内には第一にして単純な生きることが宿っており、そのように現前する。生きることが先立つとき、つねに知解しつつ知恵あるものとして。それは、何かが他の何かに先立つという意味ではなく、まったく別のものであるという意味でもない。むしろ、進み出ることによって、別のものが三重の三としてなされた〔ter triplex は存在すること・生きること・知解することの各々が三つ組を含むことを言うと取った〕という意味である。

Hymni de Trinitate 1.0.10

10

Filius, actusque vita est, qua procedunt et creantur omnia.Fit idem doctor et magister, idem perfector spiritus.Seminatas saeclis animas irrigans scitis Sophiae.Sophia autem cum sit Christus, idem Christus filius docet,Profectus Patre Patrem et Christum Spiritus.Hinc patris cuncta Christus: hinc habet Christi cuncta Christus.

PL 8, 1142A

子は、現実態であり生命である。それによってすべてのものが進み出て、造られる。同じ者が教師となり師となり、同じ者が全うする霊となる。諸世に蒔かれた魂たちを、知恵の知識をもって潤しながら。しかし、知恵がキリストであるがゆえに、同じキリストなる子が教える。父から進み出た霊は、父とキリストとを教える。これゆえ、父のすべてのものはキリストのものであり、これゆえ霊はキリストのすべてのものを持つ〔底本は Christi cuncta Christus。前の行に合わせて後の Christus を Spiritus と読んだが、推測である〕。

Hymni de Trinitate 1.0.11

11

Sic Christus meus inter parentem et sese alterumSpiritum implet parentem, dum esse praestat omnibus.Atque esse cunctis vita est: et hoc est quod in Christo factum est.Quid quia jungit ac salvat omnia, ac docet verum Deum.Christum sequentes, Christo renato sanctus jungit Spiritus.Ergo Christus omnia, hinc Christus mysterium.

PL 8, 1142A

かくして我がキリストは、親なる者とみずからとの間にある別の者、すなわち霊を満たし、また親なる者を満たす〔この二行は構文が不確かであり、字義どおりに訳す〕。すべてのものに存在することを与えつつ。そして、すべてのものにとって存在することは生命である。これこそキリストにおいてなされたことである。それは、彼がすべてのものを結び合わせ、救い、まことの神を教えるからである。キリストに従い、キリストにおいて新たに生まれた者たちを、聖なる霊が結び合わせる〔底本は renato。renatos と読む〕。それゆえ、キリストはすべてのものである。これゆえキリストは秘義である。

Hymni de Trinitate 1.0.12

12

Per ipsum cuncta et in ipso cuncta, atque in ipsum omnia.Cujus altitudo pater est, ipse vero totus.Progressus suo longitudo, et altitudo patris est.Hinc Christus apparens saeclis, ad profundum doctum idque arcanum,Et intimus intus docendo, Christus occultus factus spiritus.Omnes ergo unum spiritum, omnes unum lumen.

PL 8, 1142B

彼を通してすべてがあり、彼の内にすべてがあり、そして彼へとすべてが向かう。その高さは父であり、彼自身はしかし全体である。彼自身の進み出ることはその長さであり、父はその高さである。これゆえキリストは諸世に現れ、深遠なる、隠された事柄へと及ぶ。そして、内奥にあって教えつつ最も内なる者として、キリストは隠された霊となった。こうしてすべての者が一つの霊を、すべての者が一つの光を〔受ける〕。

Hymni de Trinitate 1.0.13

13

Hinc singulis vera, hinc tribus una substantia est.Progressa a patre filio, et regressa a spiritu,Quia tres existunt singuli, et tres in uno singuli.Haec est beata Trinitas, haec beata unitas

PL 8, 1142C

これゆえ、おのおのには真の〔実体があり〕、これゆえ三者には一つの実体がある。父から子へと進み出て、また霊によって立ち返る。三者はそれぞれ独立して存在し、三者は一者の内にそれぞれ存在するからである。これぞ至福の三位一体、これぞ至福の一体性。