アウソニウスc. 310–395

Patristica — 教父文献 日本語対訳 › Patrologia Latina › Vol. 19 › Praefatiunculae

Praefatiuncula III 第III篇

Ausonius · Praefatiunculae · PL 19, 824B · 8 sectiones

Praefatiunculae 3.0.1

1

Ausonius Syagrio suo S.Ausonius genitor nobis. Ego nomine eodemQui sim, qua secta, stirpe, lare, et patria,Ascripsi, ut nosses, bone vir, quicumque fuissem,Et notum memori me coleres animo.Vasates patria est patri: gens Aedua matri

PL 19, 824B

アウソニウスより、わが友シュアグリウスへ、挨拶を送る。私〔nos〕の父はアウソニウスである。私も同じ名を持つ者、どんな者か、どんな職分か、血筋、家、故郷はどこか、書き添えた、善き人よ、私が何者であったにせよあなたが知るように、そして知り合った私を、覚えている心で敬うように。父の故郷はウァサテス(バザス)、母にはアエドゥイ族の

Praefatiunculae 3.0.2

2

De patre: Tarbellis sed genitrix ab Aquis.Ipse ego Burdigalae genitus: divisa per urbesQuatuor antiquas stirpis origo meae.Hinc late fusa est cognatio, nomina multisEx nostra, ut placitum, ducta domo veniant.Derivata aliis: nobis ab stemmate primo

PL 19, 824B

血筋が父方から伝わる。だが生みの母はタルベッリ族のアクアエ(ダクス)の出である。私自身はブルディガラ(ボルドー)に生まれた。血筋の源は、四つの古い町に分かれている。ここから縁戚は広く広がり、多くの人に、望むままに、我が家から引かれた名が伝わっている。他の人々には派生した名が、我々には系譜の最初から

Praefatiunculae 3.0.3

3

Et non cognati, sed genitiva placent.Sed redeo ad seriem: genitor studuit medicinae,Disciplinarum quae dedit una Deum.Nos ad grammaticen studium convertimus, et mox,Rhetorices etiam quod satis attigimus.Nec fora non celebrata mihi: sed cura docendi

PL 19, 824C

縁戚の名ではなく、生まれ持った名が好ましい。だが筋に戻ろう。父は医学を学んだ、それは諸学のうち、神〔アスクレピオス〕を生んだ唯一の学である。私〔nos〕は文法学に関心を向け、まもなく、修辞学にも、十分に手を触れた。法廷にも私は通わなかったわけではない。だが教える務めが

Praefatiunculae 3.0.4

4

Cultior, et nomen Grammatici merui.Non tam grande quidem, quo gloria nostra subiretAemilium aut Scaurum, Berytiumque Probum:Sed quo nostrates, Aquitanica nomina, multosCollatus, non et subditus, aspicerem.Exactisque dehinc per trina decennia fastis

PL 19, 824C

より尊く、私は文法家の名を得た。その名はさほど大きくはなく、我々の栄光がアエミリウスやスカウルス、ベリュトスのプロブスに〔並ぶほどではない。いずれも名高い文法家〕。だが同郷の、アクィタニアの名士である多くの者を、比べられても、劣ることなく、見渡せる程度だった。その後、三十年にわたる年次が過ぎ、

Praefatiunculae 3.0.5

5

Asserui doctor municipalem operam.Aurea et Augusti palatia jussus adire,Augustam sobolem grammaticus docui:Mox etiam rhetor; nec enim fiducia nobisVana, aut non solidi gloria judicii.Cedo tamen fuerint fama potiore magistri,

PL 19, 824C

私は教師として、地元の務めを守り通した。黄金のアウグストゥスの宮廷へ赴くよう命じられ、アウグストゥスの子〔グラティアヌス〕を文法家として教え、やがて修辞家としても。私〔nos〕の自信は空しいものでも、確かな判断に基づかぬ栄光でもない。それでも、より名高い師たちがいたことは認める、

Praefatiunculae 3.0.6

6

Dum nulli fuerit discipulus melior.Alcides Atlantis, et Aeacides Chironis,Pene Jove iste satus, filius ille Jovis,Thessaliam, Thebasque suos habuere penates:At meus hic toto regnat in orbe suo.Cujus ego comes, et quaestor, et culmen honorum

PL 19, 824D

ただし、誰にもまして優れた弟子がいなかったという条件で。アトラスの弟子アルキデス〔ヘラクレス〕と、ケイロンの弟子アイアコスの子〔アキレウス〕は、この者はほとんどユピテルの出、あの者はユピテルの子だが、テッサリアとテーバイをそれぞれ自分の家とした。だが私の教え子〔グラティアヌス〕は、全世界を自分の国として治めている。その者の伯となり、財務官となり、栄職の頂点として

Praefatiunculae 3.0.7

7

Praefectus Gallis, et Libyae, et Latio:Et prior indeptus fasces, Latiamque curulem,Consul, collega posteriore, fui.Hic ego Ausonius: sed tu ne temne, quod ultroPatronum nostris te paro carminibus.Pectoris ut nostri sedem colis, alme Syagri,

PL 19, 825A

ガリアとリビュアとラティウムの長官〔近衛長官〕となり、また先んじて束桿とラティウムの高官椅子を得て、後から就いた同僚とともに執政官であった。これが私、アウソニウスである。だがあなたは軽んじないでほしい、私が進んであなたを私の詩の保護者に迎えることを。恵み深きシュアグリウスよ、あなたが我が胸の座所に住み、

Praefatiunculae 3.0.8

8

Communemque habitas, alter ego, Ausonium:Sic etiam nostro praefatus habebere libro,Differat ut nihilo, sit tuus, anne meus.

PL 19, 825A

アウソニウス〔私〕という共有の家に〔Communem … Ausonium の解釈は定かでない。二人が共有するアウソニウスという人と取った〕住むもう一人の私として、同様に、あなたは私の書物の序の宛名の人として扱われよう、それがあなたのものか私のものか、少しも違わないように。