Patristica — 教父文献 日本語対訳Patrologia LatinaVol. 1De Testimonio Animae

Caput V 第V章

Tertullian · De Testimonio Animae · PL 1, 615C · 11 sectiones

De Testimonio Animae 5.1

1

Haec testimonia animae quanto vera, tanto simplicia; quanto simplicia, tanto vulgaria; quanto vulgaria, tanto communia: quanto communia, tanto naturalia: quanto naturalia, tanto divina.

PL 1, 615C

これら魂の証言は、真であればあるほど単純であり、単純であればあるほど通俗的であり、通俗的であればあるほど万人に共通であり、万人に共通であればあるほど自然であり、自然であればあるほど神的である。

De Testimonio Animae 5.2

2

Non putem cuiquam frivolum et frigidum videri posse, si recogitet naturae majestatem, ex qua censetur auctoritas animae. Quantum dederis magistrae, tantum adjudicabis discipulae. Magistra natura, anima discipula.

PL 1, 615C

自然の威厳——そこから魂の権威は測られる——をよく考え直すならば、これが誰かの目に軽薄で気の抜けたものと映りうるとは、私には思われない。お前が師にどれほどのものを与えるにせよ、それだけのものを弟子に認めることになろう。自然が師であり、魂は弟子である。

De Testimonio Animae 5.3

3

Quicquid aut illa edocuit, aut ista perdidicit: a Deo traditum est, magistro scilicet ipsius magistrae. Quid anima possit de principali institutore praesumere, in te est aestimare de ea quae in te est.

PL 1, 616A

かの師が教えたにせよ、この弟子が学び取ったにせよ、それは神から——すなわちその師自身の師である神から——伝えられたものである。魂がその根源の創始者について何を思い込みうるか、それはお前の内にある魂について、お前自身のうちで推し量ることである。

De Testimonio Animae 5.4

4

Senti illam, quae ut sentias efficit! recogita in praesagiis vatem, in ominibus augurem, in eventibus prospicem. Mirum si a Deo data homini, novit divinare. Tam mirum, si eum a quo data est, novit.

PL 1, 616A

魂を感じ取れ、お前が感じ取ることを可能にしているその当のものを。予感のうちに予言者を、前兆のうちに鳥占官を、出来事の帰趨のうちに先見者を、そこに見て取れ。神によって人に与えられたのだから、魂が予知することを心得ているとして、何の不思議があろうか。魂を与えたその方を魂が知っているとしても、同様に不思議はない。

De Testimonio Animae 5.5

5

Etiam circumventa ab adversario, meminit sui auctoris, et bonitatis, et decreti ejus, et exitus sui et adversarii ipsius. Sic mirum, si a Deo data, eadem canit, quae Deus suis dedit nosse.

PL 1, 616A

たとえ敵に欺かれていても、魂は自らの創造者と、その慈愛と、その定めと、自らの行く末と敵自身の行く末とを覚えている。神によって与えられた魂が、神がご自分の者たちに知らせたのと同じことを説いているとして、それゆえ何の不思議があろうか。

De Testimonio Animae 5.6

6

Sed qui ejusmodi eruptiones animae non putavit doctrinam esse naturae et congenitae et ingenitae conscientiae tacita commissa, dicet potius diventilatis in vulgus opinionibus, publicatarum litterarum usum, jam et quasi vitium corroboratum taliter sermocinandi.

PL 1, 616B

しかし、魂のこうした噴出を、自然の教え——生まれながらの、そして生得の良心にひそかに託されたもの——だとは考えない者は、むしろこう言うであろう。それは民衆のあいだに広まった世論から、公にされた文書の慣用から出たものであり、今ではほとんど悪癖にまでなった、こうした語り口にすぎない、と。

De Testimonio Animae 5.7

7

Certe prior anima, quam littera; et prior sermo, quam liber, et prior sensus, quam stylus; et prior homo ipse, quam philosophus et poeta. Numquid ergo credendum est, ante litteraturam et divulgationem ejus mutos absque hujusmodi pronuntiationibus homines vixisse?

PL 1, 616B

確かに、魂は文字よりも古く、言葉は書物よりも古く、感覚は筆よりも古く、そして人間そのものは哲学者や詩人よりも古い。それならば、文学とその普及以前、人間は物言わず、この種の発言もなしに生きていたと信じねばならないのか。

De Testimonio Animae 5.8

8

Nemo deum et bonitatem ejus, nemo mortem, nemo inferos loquebatur: mendicabat sermo, opinor, imo nec ullus esse poterat, cessantibus etiam tunc, sine quibus etiam hodie jam beatior, et locupletior, et prudentior esse non potest, si ea quae tam facilia, tam assidua, tam proxima hodie sunt, in ipsis quodammodo labiis parta, retro non fuerunt, antequam litterae in saeculo germinassent, antequam Mercurius (opinor) natus fuisset.

PL 1, 616B

神とその慈愛について語る者は誰もなく、死について語る者も、冥界について語る者も誰もいなかった。言葉は、思うに、乏しかった。それどころか、言葉そのものはおよそあり得なかったであろう。というのも、それなしには今日でさえ言葉がより恵まれ、より富み、より賢くあることのできぬあの事柄が、当時はまだ欠けていたからである。もし今日これほど容易で、これほど日常的で、これほど身近な——いわば唇のうえにすでに生まれ出ているような——事柄が、文字がこの世に芽生える以前、メルクリウスが(思うに)生まれる以前には、かつて存在しなかったのだとすればの話であるが。

De Testimonio Animae 5.9

9

Et unde ordo ipsis litteris contingit, nosse, et in usum loquelae disseminare, quae nulla unquam mens conceperat, aut lingua protulerat, aut auris exceperat?

PL 1, 616C

そして、いかなる心もかつて思い描かず、いかなる舌もかつて語らず、いかなる耳もかつて聞いたことのない事柄を、文字そのものがどうして知り、日常の言葉として広めるに至ったのか。

De Testimonio Animae 5.10

10

At enim quum divinae Scripturae, quae penes nos vel Judaeos sunt, in quorum oleastro insiti sumus, multo saecularibus litteris non modica tantum aetate aliqua antecedant, ut loco suo edocuimus ad fidem earum demonstrandam; etsi haec eloquia de litteris usurpavit anima, utique de nostris credendum erit, non de vestris: quia potiora sunt ad instruendam animam priora, quam postera, quae et ipsa a prioribus instrui sustinebant; cum, etsi de vestris instructam concedamus, ad originem tamen principalem traditio pertineat, nostrumque omnino sit, quodcunque de nostris sumpsisse et tradidisse contigit vobis.

PL 1, 617A

しかし、我々のもとに、あるいはユダヤ人のもとにある——我々はその野生のオリーブに接ぎ木された者である——神の聖典が、この世の文学に比べて決してわずかならぬ年月をもって先立つことは、その信頼性を示すために別の場所ですでに述べたとおりである。よしんば魂がこれらの言い回しを文書から借り取ったのだとしても、それは我々の文書からのことであって、諸君の文書からのことでは決してない、と信じねばならない。なぜなら、魂を教え導くには、後のものよりも先のものの方が力があり、後のものもまた先のものによって教え導かれるほかなかったからである。たとえ魂が諸君の文書によって教え導かれたことを認めるとしても、その由来はなお根源へとさかのぼるのであって、諸君が我々のものから取り、それを伝えたことがあるとすれば、それはことごとく我々のものである。

De Testimonio Animae 5.11

11

Quod cum ita sit, non multum refert, an a Deo formata sit animae conscientia, an litteris Dei. Quid igitur vis, homo, de humanis sententiis litterarum tuarum exisse haec in usus communis callositatem?

PL 1, 617A

そうであるからには、魂の良心が神によって直かに形づくられたのか、それとも神の文書によって形づくられたのか、たいして違いはない。それゆえ人よ、これらのことが、お前の文学にある人間の学説から出て、世人一般が用いる使い古された言い回しとなるに至ったのだと、なぜお前は言い張るのか。