Vita Sancti Hilarii (De viris illustribus 100) 1.1
Hilarius urbis Pictavorum Aquitaniae episcopus, factione Saturnini Arelatensis episcopi, de synodo Biterrensi Phrygiam relegatus, duodecim adversus Arianos confecit libros: et alium librum de synodis, quem ad Galliarum episcopos scripsit: et in Psalmos commentarios, primum videlicet et secundum, et a quinquagesimo primo usque ad sexagesimum secundum, et a centesimo decimo octavo usque ad extremum: in quo opere imitatus Origenem, nonnulla etiam de suo addidit.
PL 9, 184Cアクィタニアのポワティエ市の司教ヒラリウスは、アルルの司教サトゥルニヌスの党派のゆえに、ビテラエの会議からフリュギアへ追放され、アリウス派に対して十二巻の書〔『三位一体論』〕を著した。また、ガリアの司教たちに宛てて書いたもう一つの書『教会会議について』、そして詩篇についての注解〔『詩篇講解』〕、すなわち第一篇と第二篇、また第五十一篇から第六十二篇まで、また第百十八篇から最後までを著した。この著作においてオリゲネスに倣い、自らの考えもいくらか付け加えた。
Vita Sancti Hilarii (De viris illustribus 100) 1.2
Est ejus et ad Constantium libellus, quem viventi Constantinopoli porrexerat: et alius in Constantium, quem post mortem ejus scripsit: et liber adversus Valentem et Ursacium, historiam Ariminensis et Seleuciensis synodi continens: et ad praefectum Sallustium, sive contra Dioscorum: et liber hymnorum, et mysteriorum alius: et commentarii in Matthaeum; et Tractatus in Job, quos de graeco Origenis ad sensum transtulit: et alius elegans libellus contra Auxentium: et nonnullae ad diversos epistolae.
PL 9, 184C彼には、『コンスタンティウスへ』という小冊子があり、コンスタンティウスの存命中にコンスタンティノポリスで彼に差し出したものである。また、その死後に書いた、もう一つの書『コンスタンティウス駁論』がある。また、『ウァレンスとウルサキウス駁論』という書があり、アリミヌム会議とセレウキア会議の歴史を含む。また、長官サッルスティウス宛ての、あるいはディオスコルスに対する書。また『賛歌の書』、いま一つは『奥義の書』。また『マタイ福音書注解』、そしてヨブ記についての講話――オリゲネスのギリシア語のものを、意味に従って翻訳した。また、もう一つの優雅な小冊子『アウクセンティウス駁論』、そして、さまざまな人々に宛てたいくつかの書簡。
Vita Sancti Hilarii (De viris illustribus 100) 1.3
Aiunt quidam, scripsisse eum et in Cantica canticorum; sed a nobis hoc opus ignoratur. Mortuus est Pictavis, Valentiniano et Valente regnantibus.
PL 9, 184Cある者たちは、彼が雅歌についても書いたと言うが、この著作は我々には知られていない。彼はポワティエで死んだ。ウァレンティニアヌスとウァレンスが統治していたときである。