Carmen de Pascha 1.1
Tempora florigero rutilant distincta sereno;Et maiore poli lumine porta patet.Altius ignivomum solem coeli orbita ducit,Qui vagus Oceanas exit, et intrat aquas.Armatus radiis elementa liquentia lustrans,Hac in nocte brevi tendit in orbe diem.
PL 7, 285D季節は花咲く晴天によって彩られ、輝きわたる。そして天の門は、より大きな光とともに開かれている。天の軌道は、火を吐く太陽をより高く導き、太陽はさまよいながら大洋の水を出でては、またそこに入る。光の矢に身を固め、流れゆく元素を照らしながら、この短い夜のうちに、地上へと昼を差し延べる。
Carmen de Pascha 1.2
Splendida sincero producunt aethera vultu,Laetitiamque suam sidera clara probant.Terra ferax vario fundit munuscula cultu,Cum bene vernarit; reddit et annus opes.Mollia purpureum pingunt violaria campum:Prata virent herbis, et micat herba comis.
PL 7, 285D澄みわたる面持ちで、光り輝く天空を現し出し、明るい星々は、みずからの喜びを証している。豊かな大地は、さまざまな装いのうちに、贈り物を注ぎ出す、よく春を迎えれば。年もまた富を返す。柔らかなすみれの花畑が、野を紫に彩る。牧場は草で青々とし、草はその葉先で輝く。
Carmen de Pascha 1.3
Paulatim subeunt stellantia lumina florum:Floribus arrident gramina cuncta suis.Semine deposito, late seges exilit arvis,Spondens agricolae vincere posse famem.Caudice deserto, lacrymat sua gaudia palmes:Unde merum tribuat, dat modo vitis aquam.
PL 7, 286D少しずつ、花々の星のような光がのぼり現れ、草々はみな、おのれの花に向かって微笑みかける。種が蒔かれると、畑一面に穀物が萌え出で、農夫に、飢えに打ち勝てるという約束を与える。幹を離れて、若枝はおのれの喜びを涙のごとく流す。やがて葡萄酒を与えるはずのものが、今はまだ水を与えるにすぎない。
Carmen de Pascha 1.4
Cortice de matris tenera lanugine surgensPraeparat ad partum turgida gemma sinum;Subque hyemis tempus foliorum crine refuso,Iam reparat viridans frondea tecta nemus.Mixta salix, abies, corylus, siler, ulmus, acer, nux,Plaudit quaeque suis arbor amoena comis.
PL 7, 287A母なる樹皮から柔らかな産毛をまとって立ちのぼり、膨らんだ芽は、産み出すために懐を用意する。冬の時が明けるころ、葉の髪をふたたび注ぎ戻して、森は今や青々と、葉の屋根をふたたび設える。柳、樅、榛、柳の一種、楡、楓、胡桃が入り交じり、うるわしい木々はそれぞれ、おのれの葉群れをもって喜び迎える。
Carmen de Pascha 1.5
Constructura favos apis hinc alvearia linquens,Floribus instrepitans poplite mella rapit.Ad cantus revocatur avis, quae, carmine clauso,Pigrior hyberno frigore muta fuit.Hinc Philomela suis attemperat organa cannis;Fitque repercusso dulcior aura melo.
PL 7, 287A蜂の巣を作ろうとして、蜂はここから巣箱を後にし、花々のあいだで羽音を立てながら、膝で蜜を集める。鳥は歌へと呼び戻される。歌をつぐんでいた鳥は、冬の寒さのために、いっそう物憂く黙っていたのだった。ここからフィロメラは、おのれの葦笛に合わせて楽の音を整える。こだまする調べによって、そよ風はいっそう甘美になる。
Carmen de Pascha 1.6
Ecce renascentis testatur gratia mundi,Omnia cum domino dona redisse suo.Namque triumphanti post tristia tartara ChristoUndique fronde nemus, gramina flore favent.Legibus inferni oppressis, super astra meantemLaudant rite Deum lux, polus, arva, fretum.
PL 7, 287A見よ、生まれ変わりゆく世界の麗しさが証している、すべての賜物が、おのれの主とともに戻ってきたことを。なぜなら、悲しきタルタルスの後に凱旋するキリストのために、至る所で森は葉をもって、草は花をもって好意を示す。地獄の掟が打ち砕かれ、星々の上を進みゆく神を、光も、天も、野も、海も、しかるべく讃える。
Carmen de Pascha 1.7
Qui crucifixus erat, Deus ecce per omnia regnat;Dantque creatori cuncta creata precem.Salve, festa dies, toto venerabilis aevo,Qua Deus infernum vicit et astra tenet.Mobilitas anni, mensum, lux alma dierum,Horarum splendor, stridula cuncta favent.
PL 7, 287B十字架にかけられていた方が、見よ、神としてあまねく世を統べる。そして造られたものすべてが、創造者に祈りを捧げる。めでたし、祝いの日よ、いつの世にも尊ぶべき日よ、その日に神は地獄に打ち勝ち、星々を統べ治める。年の移ろい、月々、日々のいとしい光、刻々のきらめき、囀るものすべてが、好意を示す。
Carmen de Pascha 1.8
Hinc tibi sylva comis, hinc plaudit campus aristis;Hinc grates tacito palmite vitis agit.Hinc tibi nunc avium resonant virgulta susurro;Has inter nimio passer amore canit.Christe salus rerum, bone conditor atque redemptor,Unica progenies ex deitate patris,
PL 7, 287Bここから汝に、森は葉群れをもって、野は穂をもって喝采する。ここから葡萄の木は、声なき蔓をもって感謝を捧げる。ここから今、汝に、鳥たちの茂みはささやきに満ちて鳴り響き、その中でひときわ、雀は溢れる愛情をこめて歌う。おお、万物の救いなるキリストよ、善き創造者にして贖い主よ、父の神性から生まれ出た、ただひとりの御子よ、
Carmen de Pascha 1.9
Irrecitabiliter manans de corde parentis,Verbum subsistens, et patris ore potens,Aequalis, concors, socius, cum patre coaevus,Quo sumpsit mundus principe principium;Aethera suspendis, sola congeris, aequora fundis;Quaeque locis habitant, quae moderata vigent.
PL 7, 287C父の御心より、語り尽くせぬ仕方で流れ出で、みことばとしておのれ自らに立ち、父の口によって力ある者よ、対等にして、心を同じくし、伴侶であり、父と同じ永遠を持つ者よ、そのもとに世界がはじめの端緒をとった、その源よ。汝は大空を吊り下げ、大地を積み上げ、海原を注ぎ広げる。それぞれの場所に棲まうもの、程よく整えられて栄えるものを〔も、汝は治める〕。
Carmen de Pascha 1.10
Qui genus humanum cernens mersum esse profundo,Ut hominem eriperes, es quoque factus homo.Nec nostro tantum voluisti e corpore nasci,Sed caro, quae nasci pertulit, atque mori.Funeris exequias patris novus auctor, et orbis,Intra mortis iter dando salutis opem.
PL 7, 287C汝は、人類が深みに沈められているのを見て、人を救い出すために、みずからも人となられた。汝は、我々の肉体から生まれることだけを望まれたのではなく、生まれることにも死ぬことにも耐えた肉〔となられた〕。汝は新たな創造者、また世界の〔創造者〕として、葬いの儀式を〔忍ばれ〕、救いの助けを与えつつ、死の道の内へ〔入られた〕〔5〜6行は定動詞を欠き、patris も読めず、本文が崩れている。伝本の pateris(忍ぶ)と intras(入る)に従って訳した〕。
Carmen de Pascha 1.11
Tristia cessarunt infernae vincula legis;Expavitque chaos luminis ore premi.Depereunt tenebrae Christi fulgore fugatae:Aeternae noctis pallia crassa cadunt.Sollicitam sed redde fidem, precor, alma potestas.Tertia lux rediit: surge, sepulte meus.
PL 7, 287C地獄の掟の悲しき鎖は、ついえ果てた。そしてカオスは、光の顔に押しつぶされることに震えおののいた。キリストの輝きに追われて、闇は滅び去る。永遠の夜の分厚い覆いは、崩れ落ちる。されど、待ちわびる約束を果たしたまえ、乞い願う、慈しみ深き力よ。三日目の光が戻った。起きよ、わが葬られし者よ。
Carmen de Pascha 1.12
Non decet ut vili tumulo tua membra tegantur;Non pretium mundi vilia saxa premant.Indignum est, cuius clauduntur cuncta pugillo,Ut tegat inclusum rupe vetante lapis.Lintea tolle, precor; sudaria linque sepulcro:Tu satis es nobis; et sine te nihil est.
PL 7, 288A汝の四肢が卑しい墓に覆われるのは、ふさわしくない。世界の代価を、卑しい石が押さえつけるようなことがあってはならない。その手のうちにすべてが閉じ込められている方が、拒む岩の中に閉ざされて、石に覆われるとは、ふさわしからぬことである。亜麻布を取り去りたまえ、乞い願う。覆い布は墓に残したまえ。汝だけで我々には十分である。汝なくしては何もない。
Carmen de Pascha 1.13
Solve catenatas inferni carceris umbras,Et revoca sursum quicquid ad ima ruit.Redde tuam faciem, videant ut saecula lumen;Redde diem, qui nos, te moriente, fugit.Sed plane implesti remeans, pie victor, olympum:Tartara pressa iacent, nec sua iura tenent.
PL 7, 288A地獄の牢獄に鎖でつながれた影たちを解き放ちたまえ。そして、底へと落ちたものすべてを、上へと呼び戻したまえ。汝の顔を返したまえ、世々の人々が光を見るために。昼を返したまえ、汝が死せしとき、我々から逃げ去ったその昼を。しかし、帰りゆきて、汝は明らかにオリュンポスを満たされた、慈しみ深き勝利者よ。タルタルスは押し潰されて横たわり、もはやおのれの権利を保たない。
Carmen de Pascha 1.14
Inferus insaturabiliter cava guttura pandens,Qui raperet semper, sit tua praeda, Deus.Eripis innumerum populum de carcere mortis;Et sequitur liber, quo suus auctor abis.Evomit absorptam pavide fera bellua plebem;Et de fauce lupi subtrahit agnus oves.
PL 7, 288B飽くことなく虚ろな喉を開く冥府は、常に奪おうとする者であったが、おお神よ、汝の獲物となるがよい。汝は数知れぬ民を、死の牢獄から救い出す。そして自由となった民は、その創始者である汝が赴くところへと従う。恐れおののきつつ、獰猛な獣は呑み込んだ民を吐き出す。そして小羊は、狼の顎から羊たちを引き出す。
Carmen de Pascha 1.15
Hinc tumulum repetens post tartara, carne resumpta,Belliger ad coelos ampla trophaea refers.Quos habuit poenale chaos, iam reddidit iste;Et quos mors peteret, hos nova vita tenet.Rex sacer, ecce tui radiat pars magna trophaei,Cum puras animas sacra lavacra beant.
PL 7, 288Bここからタルタルスの後に墓へと立ち戻り、肉をふたたび身にまとって、戦士として、汝は天へと豊かな戦勝記念碑を持ち帰る。刑罰のカオスが囚えていた者たちを、それは今や返した。死が求めたであろう者たちを、新しい命が今、保っている。聖なる王よ、見よ、汝の戦勝記念碑の大いなる部分が輝いている、聖なる洗礼の水が、清められた魂を幸いにするときに。
Carmen de Pascha 1.16
Candidus egreditur nitidis exercitus undis;Atque vetus vitium purgat in amne novo.Fulgentes animas vestis quoque candida signat;Et grege de niveo gaudia pastor habet.Additur hac Felix concors mercede sacerdos,Qui dare vult Domino dupla talenta suo.
PL 7, 288C輝く水波から、白く光る軍勢が現れ出る。そして古い罪過を、新しい流れの中で洗い清める。白い衣もまた、輝く魂たちを印づける。雪のように白い群れから、牧者は喜びを得る。この功徳に、心を同じくするフェリクス司教が加わる。彼は主に、二倍のタラントを献げようと望む。
Carmen de Pascha 1.17
Ad meliora trahens gentili errore vagantes,Bestia ne raperet, munit ovile Dei.Quos prius Eva nocens infecerat, hos modo redditEcclesiae pastor ubere lacte sinu.Mitibus alloquiis agrestia corda colendo,Munere Felicis de vepre nata seges.
PL 7, 288C異教の迷いにさまよう者たちを、より善きものへと引き寄せ、獣が奪い去らぬように、神の羊の囲いを固める。かつて有害なエヴァが毒した者たちを、今この牧者は返す、豊かな乳をたたえる教会の懐へと。柔和な語らいをもって、粗野な心を耕しながら、フェリクスの働きによって、茨から実った穀物が生まれる。
Carmen de Pascha 1.18
Aspera gens Saxo, vivens quasi more ferino,Te medicante sacer, bellua reddit ovem.Centeno reditu tecum mansura per aevum,Messis abundantis horrea fruge reples.Immaculata tuis plebs haec agitetur in ulnis,Atque Deo purum pignus ad astra feras.
PL 7, 289A獰猛なる民、サクソン族は、まるで獣のごとくに生きていたが、聖なるあなたが癒やすことによって、獣は羊へと変わる。百倍の実りをもって、あなたとともに永遠に留まるべく、あなたは豊かな収穫の倉を、実りで満たす。この汚れなき民が、あなたの腕の中で守られるように。そして清らかな証として、それを星々へ、神のもとへと捧げるように。
Carmen de Pascha 1.19
ひとつの冠が、あなたに与えられ、高きところから授けられんことを。もうひとつの冠は、あなたの民から得られて、みずみずしく咲き誇らんことを。