Epistolae duae de monacho energumeno 2.0.1
Praedicator omnipotentis Domini Paulus apostolus dicit: Seniorem ne increpaveris (Tit. V) . Sed haec ejus sententia in ea re servanda est, cum culpa senioris exemplo suo non tradat [ Forte, trahat] ad interitum corda juniorum.
PL 17, 1155B全能の主の宣教者である使徒パウロは言う。「年長者を叱るな」(テトス5)〔引かれた句は一テモテ5:1〕。だが、この言葉が守られるべきなのは、年長者の咎が、その手本によって若者たちの心を滅びへ引き渡す〔tradat〕(おそらく「trahat」)ことのない場合である。
Epistolae duae de monacho energumeno 2.0.2
Ubi autem senior juvenibus exemplum ad interitum praebet, ibi districta increpatione feriendus est, quia scriptum est: Laqueus juvenum omnes vos (Esaiae XLII): et rursum Propheta dicit: Et peccator centum annorum maledictus (Ibid., 65) .
PL 17, 1155Bだが年長者が若者たちに滅びへ向かう手本を示すところでは、そこでは厳しい叱責をもって打たれねばならない。「若者たちにとって、汝らはみな罠である」(イザヤ42)〔引かれた句はイザヤ42:22〕と書かれているからである。さらに預言者は言う。「百歳の罪人は呪われる」(イザヤ65)〔引かれた句はイザヤ65:20〕。
Epistolae duae de monacho energumeno 2.0.3
Tanta autem nequitia ad aures meas de tua senectute pervenit, ut eam nisi adhuc humanius pensaremus, fixa jam maledictione feriremus.
PL 17, 1156Aところで、これほどの邪悪が汝の老年について私の〔底本は単数 meas。動詞は複数 pensaremus〕耳に届いた。もし我々がなお人間味をもって量っていなかったなら、すでに定まった呪いをもってそれを打っていたであろう。
Epistolae duae de monacho energumeno 2.0.4
Dictum quippe est, quod dominicorum die priusquam Missarum solemnia celebrares, ad exarandam messem Latoris praesentium perrexisti: et post exarationem ejus Missarum solemnia celebrares.
PL 17, 1156A実に、主日に、ミサの荘厳な祭儀を執り行う前に、汝がこの書簡を携える者の作物の畑を耕しに行き、その耕作の後にミサの荘厳な祭儀を執り行った〔底本は celebrares(接続法)。celebrasti と解した〕、と伝えられている。
Epistolae duae de monacho energumeno 2.0.5
Post Missarum solemnia etiam terminos possessionum illius eradicare minime timuisti. Dubii autem de tanta hac perversitate fueramus, sed filius noster Quiriacus abbas a nobis requisitus dum esset Caralis, ita se cognovisse perhibuit.
PL 17, 1156Aミサの荘厳な祭儀の後には、その者の所有地の地境を取り払うことをも、少しも恐れなかった。我々はこれほどの邪悪について疑っていたが、我々の子、修道院長クィリアクスが、カラリス〔今日のカリャリ〕にいたときに我々から尋ねられ、そのように知っていると証言した。
Epistolae duae de monacho energumeno 2.0.6
Et quia adhuc canis tuis parcimus, hortamur aliquando resipisce, senex, atque tantam lenitatem morum et operum perversitatem compesce: qui quanto morti vicinior efficeris, tanto fieri sollicitior atque timidior debes.
PL 17, 1156Aそして我々はなお汝の白髪を赦しているのだから、勧める。ついに我に返れ、老人よ。そして、これほどの風習の緩み〔底本は lenitatem(穏やかさ)。文脈から「緩み」と解した。levitatem(軽率さ)の意かもしれない〕と行いの邪さを抑えよ。汝は死に近づくほど、それだけいっそう気遣い深く、また畏れ慎む者とならねばならない。
Epistolae duae de monacho energumeno 2.0.7
Et quidem poenae sententia in te fuerat jaculanda; sed quia simplicitatem tuam cum senectute novimus, interim tacemus.
PL 17, 1156B本来ならば、刑罰の宣告を汝に投げつけるべきであった。だが、汝の素朴さを老年とともに知っているので、さしあたり黙している。
Epistolae duae de monacho energumeno 2.0.8
Eos vero quorum consiliis haec egisti, in duobus mensibus excommunicatos decernimus: ita ut si quid eis infra duorum mensium spatium humanitus evenerit, benedictione viatici non priventur.
PL 17, 1156Bしかし、汝がその者たちの助言によってこれらを行った、その者たちを、我々は二か月のあいだ破門と定める。ただし、その二か月の期間のうちに人の身に起こる成り行き〔humanitus。死〕が彼らに起こった場合には、旅路の糧〔viaticum。死に臨む者の聖体〕の祝福を奪われないものとする。
Epistolae duae de monacho energumeno 2.0.9
Deinceps autem ab eorum consiliis cautus exsiste, teque sollicitus custodi: ne si eis in malo discipulus fueris, quibus magister in bono esse debuisti, nec simplicitati tuae nec senectuti tuae ulterius parcamus.
PL 17, 1156B今後は、彼らの助言に対して用心深くあれ。自らを気遣って守れ。善において彼らの師となるべきであった汝が、悪において彼らの弟子となることのないように。さもなければ、我々は汝の素朴さをも老年をも、もはや赦さない。