シルウェステル1世d. 335

Fragmentum et epistolae synodi Arelatensis ad Silvestrum › 全文

Fragmentum et epistolae synodi Arelatensis ad Silvestrum 全文

Pope Silvester I · PL 8, 814D–820A

Documentum I

第I項PL 8, 814D
1

Silvester, unus ex primis Romae episcopis in altercatione cum judaeis de Servatore nostro Jesu-Christo, ait: Si quis in meridie arborem, sole splendente, caedere vellet, nonne tum securis arborem feriret, sole omnino circumvestitam? Sane, inquit Noe.

PL 8, 814D

ローマの最初期の司教の一人シルウェステルは、我々の救い主イエス・キリストについてユダヤ人と論争したとき、こう言った。「もし誰かが真昼に、日が照り輝くとき、木を切り倒そうとするなら、そのとき斧は、すっかり日に包まれた木を打つのではないか。」「確かに」とノエは言った。

2

Tum Silvester addidit: Num fieri potest ut sol feriatur aut caedatur, qui caeteroquin securim et arborem prorsus circumambit? Sic igitur in Christo, corpus quidem est arbor, securis passio, sol est divinitas. Passus est Christus, quin divinitas diminutionem ullam propter passionem perpessa est.

PL 8, 814D

そこでシルウェステルは付け加えた。「では、斧と木をすっかり取り巻いている日が、打たれたり切られたりすることがありうるか。同じくキリストにおいては、体は木であり、斧は受難であり、日は神性である。キリストは苦しんだが、神性は受難のために何の減損も被らなかった。」

Documentum II

第II項PL 8, 814D
1

Domino sanctissimo fratri Silvestro Marinus vel coetus episcoporum qui adunati fuerunt in oppido Arelatensi. Quid decreverimus communi consilio, charitati tuae significamus, ut omnes sciant quid in futurum observare debeant.

PL 8, 814D

主であり、いと聖なる兄弟であるシルウェステルへ。マリヌスおよび〔vel は後期ラテン語で et と同じく並列の意と取った〕アレラテの町に集まった司教たちの会衆より。我々が共同の協議によって何を定めたかを、汝の愛に知らせる。すべての者が、今後何を守るべきかを知るためである。

2

Primo in loco de observatione Paschae dominicae, ut uno die et uno tempore per omnem orbem a nobis observetur, et juxta consuetudinem litteras ad omnes tu dirigas. Tum reliqui canones, quos in editionibus conciliorum legere est, subjiciuntur.

PL 8, 815C

第一に、主の復活祭の遵守について。それが我々によって、全世界を通じて同じ一日、同じ時期に守られること、そして慣例に従い、汝がすべての者に書簡を送ること。そのあと、教会会議録の諸版で読むことができるその他の規定が続けて付されている。

3

Aliquanto post, et interjectis quibusdam opusculis, in Corbeiensi codice habetur: Incipiunt nomina episcoporum cum clericis suis, vel quanti vel ex quibus provinciis ad Arelatensem synodum convenerint sub Marino episcopo, temporibus Constantini, ad dirimenda schismata vel pravas hominum intentiones, Volusiano et Anniano consulibus (ann. Chr. 314) .

PL 8, 816A

少しのち、いくつかの小品をはさんで、コルビー写本には次のことがある。「司教たちとその聖職者たちの名、またどれだけの者が、あるいはどの属州から、司教マリヌスのもとで、コンスタンティヌスの時代に、分裂あるいは人々の邪悪な意図を解決するために、ウォルシアヌスとアンニアヌスが執政官のとき(キリスト紀元314年)、アレラテ教会会議に集まったかを、ここに始める。」

4

Exinde subjiciuntur nomina episcoporum et clericorum ea ratione, qua Sirmondus Arelatensibus canonibus ea subnexuit. In Colbertino autem exemplari not.

PL 8, 816A

その後に、司教たちと聖職者たちの名が、シルモンドゥスがそれらをアレラテの規定に付したのと同じ配列で続く。しかし、コルベール写本、番号

5

3368, post ejusdem synodi canonem 22, qui 21 in hoc codice appellatur, proxime subsequitur: Synodus habita episcoporum in civitate Arelatensium apud Marinum episcopum ecclesiae catholicae, temporibus Constantini augusti Volusiano et Anniano cons. (eod. ann.) .

PL 8, 816A

3368では、同じ教会会議の第22規定(この写本では第21と呼ばれる)のすぐ後に、次が続く。「司教たちの教会会議。アレラテ人の都市で、公同の教会の司教マリヌスのもとで、アウグストゥスであるコンスタンティヌスの時代、ウォルシアヌスとアンニアヌスが執政官のとき(同年)に開かれた。」

6

Convenerunt ex provincia Sicilia civitate Siracusinorum, hoc est Chrestus episcopus et Florus diaconus. Ex provincia Campania civitatis Capuensium Protinus episcopus, Agrippa et Pinus diacones.

PL 8, 816B

彼らはシチリア属州、シラクサ人の都市から集まった。すなわち司教クレストスと助祭フロルス。カンパニア属州、カプア人の都市からは、司教プロティヌス、助祭アグリッパとピヌス。

7

Ex provincia Dalmatia civitate Aquilensium Theodorus episcopus, Agathon diaconus. Ex provincia Apulia civitate Alpientium (Leg. Arpiensium) Pardus et Crescens diac.

PL 8, 816B

ダルマティア属州、アクィレイア人の都市〔Aquilensium がダルマティア属州に置かれているのは異例である。底本のまま訳した〕から、司教テオドロス、助祭アガトン。アプリア属州、アルピエンティウム人の都市(アルピエンシウム人の、と読むべし)から、パルドゥスとクレスケンス、助祭。

8

Ex urbe Roma, quos Silvester episcopus misit, Claudius ( Sirm. Claudianus) et Vitus presbyteri, Eugenius et Quiriacus diac. Ex provincia Italia civitate Mediolanensi Merocles episcopus, Severus diaconus.

PL 8, 816B

ローマの都から、司教シルウェステルが遣わした者たち、司祭クラウディウス(シルモンドゥス版ではクラウディアヌス)とウィトゥス、助祭エウゲニウスとクィリアクス。イタリア属州、ミラノ市から、司教メロクレス、助祭セウェルス。

9

Ex provincia Viennensi civitate Massiliensi Horesius episcopus, Nazarius lector. Ex provincia Viennensium civitate Arelatensi Marinus episcopus, Salamas presbyter, Nicasius, Afer, Ursinus et Petrus diac.

PL 8, 816C

ウィエンネンシス属州、マッシリア市から、司教ホレシウス、朗読者ナザリウス。ウィエンネンシス人の属州、アレラテ市から、司教マリヌス、司祭サラマス、助祭ニカシウス、アフェル、ウルシヌス、ペトルス。

10

Ex provincia qua supra civitate Viennensium Verus episcopus, Bedas (Corb. ms. Beflas) exorcista. Ex provincia qua supra civitatis Vasianae Dafnus ( Idem ms. Dafenus) episcopus, Victor exorcista. Ex provincia qua supra civitatis Arausicorum Faustinus presbyter.

PL 8, 816C

上述の属州、ウィエンナ人の市から、司教ウェルス、祓魔師ベダス(コルビー写本ではベフラス)。上述の属州、ウァシアナ市から、司教ダフヌス(同写本ではダフェヌス)、祓魔師ウィクトル。上述の属州、アラウシオ人の市から、司祭ファウスティヌス。

11

Ex portu Nicensi Innocentius diaconus, Agapetus exorcista. [Ex civitate Aptensium Romanus presbyter, Victor exorcista]. Ex provincia Gallia civitate Remorum Imbittausius episcopus, Primogenius ( Sirm. Imbetausius . . . . . Primigenius) diac.

PL 8, 816C

ニカエアの港〔portus Nicensis はビテュニアのニカイアではなく、ガリアのニカエア、今日のニースと取った〕から、助祭インノケンティウス、祓魔師アガペトス。[アプタ人の市から、司祭ロマヌス、祓魔師ウィクトル]。ガッリア属州、レミ人の市から、司教インビッタウシウス、助祭プリモゲニウス(シルモンドゥス版ではインベタウシウス……プリミゲニウス)。

12

Ex civitate Rotomagensium Avidanus (Id. Avitianus. Corb. ms. Ausanius) episcopus, Nicetius diac. Ex civitate Augustodunensium Reticius episcopus, Amandinus ( Sirm. Amandus) presbyter, Filomatius diac.

PL 8, 816D

ロトマグス人の市から、司教アウィダヌス(同版ではアウィティアヌス。コルビー写本ではアウサニウス)、助祭ニケティウス。アウグストドゥヌム人の市から、司教レティキウス、司祭アマンディヌス(シルモンドゥス版ではアマンドゥス)、助祭フィロマティウス。

13

Ex civitate Lugdunensium Voccius (Id. Vocius . . . . Petulinus) episcopus, Pitolinus exorcista. Ex civitate Agrippinensium Maternianus episcopus, Marinus ( Sirm. Maternus . . . Macrinus) diac. Ex provincia Aquitanica civitate Gabalum Genialis diaconus.

PL 8, 817A

ルグドゥヌム人の市から、司教ウォッキウス(同版ではウォキウス……ペトゥリヌス)、祓魔師ピトリヌス。アグリッピナ人の市から、司教マテルニアヌス、助祭マリヌス(シルモンドゥス版ではマテルヌス……マクリヌス)。アクィタニア属州、ガバリ人の市から、助祭ゲニアリス。

14

Ex civitate Burdegalensium Orientalis episcopus, Flavius diaconus. Ex civitate Trevirorum Agreicius episcopus, Felix exorcista. Ex civitate Tolosa ( Sirm. Elusatium) Mamertinus episcopus, Leontius diac.

PL 8, 817A

ブルディガラ人の市から、司教オリエンタリス、助祭フラウィウス。トレウェリ人の市から、司教アグレイキウス、祓魔師フェリクス。トロサ市(シルモンドゥス版ではエルサティウム人の)から、司教マメルティヌス、助祭レオンティウス。

15

Ex provincia Britannia civitate Tubricentium (Id. Eboracensi, Corb. ms. Eboricensi) Eburius episcopus. Civitate Londinensium Restitutus episcopus. Civitate Colonia Londinensium Adelfius episcopus.

PL 8, 817B

ブリタンニア属州、トゥブリケンティウム市(同版ではエボラケンシ、コルビー写本ではエボリケンシ)から、司教エブリウス。ロンディニウム人の市から、司教レスティトゥトゥス。ロンディニウム人のコロニア市から、司教アデルフィウス。

16

Ex provincia Spania civitate Emerita Liberius episcopus, Frontinus ( Sirm. Florentius) diaconus. Civitate Boetica Sabinus presbyter. Civitate Ursolentium Natalis presbyter, Ceterius diac. Civitate Tarracone Probatius presbyter, Castorius diac.

PL 8, 817B

スパニア属州、エメリタ市から、司教リベリウス、助祭フロンティヌス(シルモンドゥス版ではフロレンティウス)。ボエティカ市から、司祭サビヌス。ウルソレンティウム人の市から、司祭ナタリス、助祭ケテリウス。タラコ市から、司祭プロバティウス、助祭カストリウス。

17

Civitate Caesaraugusta Clementius presbyter, Rufinus exorcista. Civitate Bastigensium Termasius presbyter ( Corb. ms. Genesius presb.) , Victor lector. Mauritania civitate Caesariensium Fortunatus episcopus, Deuterius diac.

PL 8, 817B

カエサラウグスタ市から、司祭クレメンティウス、祓魔師ルフィヌス。バスティゲンシス人の市から、司祭テルマシウス(コルビー写本では司祭ゲネシウス)、朗読者ウィクトル。マウリタニア、カエサレア人の市から、司教フォルトゥナトゥス、助祭デウテリウス。

18

Ex provincia Sardinia civitate Caralis Quintasius episcopus, Ammonius presbyter. Ex provincia Africa civitate Carthagine Caecilianus episcopus, Sperantius diaconus. Civitate Uthina Lampadius episcopus. Civitate Uthica Victor episcopus.

PL 8, 817C

サルディニア属州、カラリス市から、司教クィンタシウス、司祭アンモニウス。アフリカ属州、カルタゴ市から、司教カエキリアヌス、助祭スペランティウス。ウティナ市から、司教ランパディウス。ウティカ市から、司教ウィクトル。

19

Civitate Beneviventiana ( Corb. ms. Beneventeni, Sirm. Beneventina) Anastasius episcopus. Civitate Tybartina (Id. Tuborbitana) Faustus episcopus. Civitate Proculfiltis ( Id. Procofeltis) Surgentius episcopus. Numidiarum civitate Legisvolumini Victor episcopus.

PL 8, 817C

ベネウィウェンティアナ市(コルビー写本ではベネウェンテニ、シルモンドゥス版ではベネウェンティナ)から、司教アナスタシウス。ティバルティナ市(同版ではトゥボルビタナ)から、司教ファウストゥス。プロクルフィルティス市(同版ではプロコフェルティス)から、司教スルゲンティウス。ヌミディアの諸属州、レギスウォルミニス市から、司教ウィクトル。

20

Civitate Verensium Vitalis episcopus. Ex portu ab Urbe Gregorius episcopus. Ex Centumcellis Epictetus episcopus. Ab Ostiis Leontius et Mercorius presbyteri.

PL 8, 817D

ウェレンシス人の市から、司教ウィタリス。都の港から、司教グレゴリウス。ケントゥムケラエから、司教エピクテトス。オスティアから、司祭レオンティウスとメルコリウス。

21

Hactenus codex Colbertinus 3368, quem non ideo hic exscribendum censuimus, quia eum existimamus sinceriorem Corbeiensi quem Sirmondus I tom. Concil.

PL 8, 817D

ここまでがコルベール写本3368である。我々がこれをここに書き写すべきだと考えたのは、これがコルビー写本、すなわちシルモンドゥスが『教会会議録』第1巻

22

Gall. vulgavit, sed ut novarum lectionum accessione, illae quae jam vulgatae fuerant, vel illustrentur, vel firmentur.

PL 8, 818A

のガリア篇として公刊したものより純正だと思うからではなく、新たな読みが加わることによって、すでに公刊されていた読みが、明らかにされ、あるいは確かめられるためである。

Documentum III

第III項PL 8, 818A
1

De rebus in ea gestis et canonibus ab ea constitutis. Delectissimo papae Silvestro Marinus, Agraecius, Natalis, Theodorus, Proterius, Vocius, Verus, Probatius, Caecilianus, Faustinus, Surgentius, Gregorius, Reticius, Ambitausus, Termatius, Merocles, Pardus, Adelfius, Hibernius, Fortunatus, Aristasius, Lampadius, Vitalis, Maternus, Liberius, Gregorius, Crescens, Avitianus, Dafnus, Orientalis, Quintasius, Victor, Epictetus, in Domino aeternam salutem.

PL 8, 818A

その会議で行われた事柄と、会議が定めた規定について。最愛の〔底本は Delectissimo。Dilectissimo と読む〕教皇シルウェステルへ。マリヌス、アグライキウス、ナタリス、テオドロス、プロテリウス、ウォッキウス、ウェルス、プロバティウス、カエキリアヌス、ファウスティヌス、スルゲンティウス、グレゴリウス、レティキウス、アンビタウスス、テルマティウス、メロクレス、パルドゥス、アデルフィウス、ヒベルニウス、フォルトゥナトゥス、アリスタシウス、ランパディウス、ウィタリス、マテルヌス、リベリウス、グレゴリウス、クレスケンス、アウィティアヌス、ダフヌス、オリエンタリス、クィンタシウス、ウィクトル、エピクテトスより、主にあって永遠の救いを。

2

Donatistae aut damnati aut repulsi. --Communi copula charitatis et unitate matris Ecclesiae catholicae vinculo inhaerentes, ad Arelatensium civitatem piissimi imperatoris voluntate adducti, inde te, gloriosissime papa, commerita reverentia salutamus.

PL 8, 818B

ドナトゥス派は、断罪されたか、退けられた。——愛の共通の結びと、母なる公同の教会の一性の絆に結びつけられ、いとも敬虔な皇帝の意志によってアレラテ人の都市に連れて来られて、そこから我々は、いとも栄光ある教皇よ、汝に、ふさわしい敬意をもって挨拶する。

3

Ubi graves ac perniciosos legi nostrae atque traditioni effrenataeque mentis homines (Donatistas) pertulimus, quos et Dei nostri praesens auctoritas, et traditio ac regula veritatis ita respuit, ut nulla in illis aut dicendi ratio subsisteret, aut accusandi (Caeciliani) modus ullus aut probatio conveniret.

PL 8, 818B

そこで我々は、我々の法と伝承にとって重く有害な、抑えのきかない精神の人々(ドナトゥス派)に耐えた。彼らを、我々の神の臨在する権威と、真理の伝承と規範とが、ことごとく斥けたので、彼らには、語る道理が何も残らず、(カエキリアヌスを)訴える方法も証明も、いささか当てはまらなかった。

4

Ideo judice Deo et matre Ecclesia, quae suos novit et comprobat, aut damnati sunt, aut repulsi.

PL 8, 818B

それゆえ、神と、自らの者たちを知り是認する母なる教会とが裁き手となって、彼らは断罪されたか、あるいは退けられた。

5

Et utinam, frater dilectissime, ad hoc tantum spectaculum interesse tanti fecisses: profecto credimus quia in eos severior fuisset sententia prolata, et, te pariter nobiscum judicante, coetus noster majore laetitia exultasset.

PL 8, 818B

そして、最愛の兄弟よ、汝がこれほどの光景に列席することを重んじてくれていたなら、と願う。確かに我々は信じる、彼らに対してはもっと厳しい判決が下されただろうし、汝が我々とともに裁いてくれたなら、我々の集いはいっそう大きな喜びで沸いただろう、と。

6

Sed quoniam recedere a partibus illis minime potuisti, in quibus et Apostoli quoque sedent, et cruor ipsorum sine intermissione Dei gloriam testatur. II.

PL 8, 818C

しかし、汝は、使徒たちもまた座し、その血が絶えず神の栄光を証している、あの地方を離れることがまったくできなかったのだから。

7

Non tamen haec sola nobis visa sunt tractanda, frater charissime, ad quae fueramus invitati; sed et consulendum nobis ipsis censuimus. Et cum diversae sint provinciae ex quibus advenimus, ita et varia contingunt, quae nos censemus observare debere.

PL 8, 818C

しかし、最愛の兄弟よ、我々が招かれたのはこれらのことのためであったが、扱うべきはこれだけとは思われなかった。我々自身のことも考慮せねばならないと考えた。我々がやって来た属州は様々であるので、我々が守るべきだと考える事柄も、同じく様々に生じる。

8

Placuit ergo, praesente Spiritu sancto et Angelis ejus, ut et his qui singulos quos movebat judicare proferremus de quiete praesenti. Placuit etiam antequam a te, qui majores dioeceses tenes, per te potissimum omnibus insinuari.

PL 8, 818C

こうして、聖なる霊とその天使たちが臨在するなか、個々の者を悩ませていた事柄についても、現在の平穏に関して、我々が裁定を示すことを定めた〔底本は ut et his qui singulos quos movebat。ミーニュの脚注は ut ex his quae singulos quosque movebant, judicare praeferremus de quiete praesente と読むことを提案する。これに従って「個々の者を悩ませていた事柄」と解した〕。また、〔我々が裁き定めたことを〕まず、より大きな教区を保つ汝に書き送り、とりわけ汝を通してすべての者に知らせることをも定めた〔底本は antequam a te。ミーニュの脚注は ante scribi ad te, qui majores dioeceses tenes, et per te potissimum omnibus insinuari quod a nobis judicatum atque definitum est と補って読む。これに従って訳した〕。

9

Quid autem sit quod senserimus, scripto nostrae mediocritatis subjunximus. III. At id primo in loco de vita nostra atque utilitate tractandum fuit: ut quia unus pro multis mortuus est et resurrexit (Rom. V) , ab omnibus tempus ipsum ita religiosa mente observetur, ne divisiones vel dissentiones in tanto obsequio devotionis possint exsurgere.

PL 8, 819A

我々が何を考えたかは、我々のような取るに足りない者の書面に付した。まず第一に、我々の生と益について扱うべきであった。すなわち、「一人の者が多くの者のために死に、復活した」(ローマ5)のだから、その時そのものが、すべての者によって、敬虔な心で守られ、これほどの奉仕と献身のなかに、分裂や不和が生じえないようにするためである。

10

Censemus ergo Pascha Domini per orbem totum una die observari. De his quoque, qui quibuscumque locis ordinati fuerint ministri, in ipsis locis perseverent. De his etiam, qui arma in pace projiciunt, placuit abstineri eos a communione.

PL 8, 819A

それゆえ我々は、主の復活祭が全世界で同じ一日に守られるべきだと考える。また、どの場所であれ奉仕者として任命された者たちについては、その同じ場所にとどまること。また、平時に武器を投げ捨てる者たちについては、彼らが交わりから遠ざけられることを定めた。

11

De circissariis agitatoribus qui fideles sunt, placuit eos quam diu agitant, a communione separari. De his qui in infirmitate sunt constituti, et credere volunt, placuit eis manum imponi.

PL 8, 819A

信徒である戦車競技場の〔底本の語形は circissariis。ミーニュの脚注は、この語は circus(競技場)から来ており、エルビラ教会会議の第4条では aurigae(御者)と呼ばれるとする〕御者たちについては、御者を務めている間は交わりから切り離されることを定めた。病のうちにあって信じることを望む者たちについては、彼らに按手することを定めた。

12

De praesidibus autem qui fideles sunt, et ad praesidiatum consiliunt, ita placuit, ut cum promoti fuerint, litteras quidem accipiant ecclesiasticas communicatorias; ita tamen, ut in quibuscumque locis gesserint, ab episcopis ejusdem loci cura de illis agatur; et si coeperint contra disciplinam agere, tunc demum a communione excludantur.

PL 8, 819B

また、信徒である属州総督で、総督職に進み出る〔底本は consiliunt。prosiliunt と読む〕者たちについては、昇進したときには、教会の交わりの書状を受け取ること、ただし、彼らがどこで職務を行おうとも、その同じ場所の司教たちによって彼らへの配慮がなされること、そして規律に反して行いはじめたなら、そのときはじめて交わりから締め出されることを定めた。

13

Et de iis quidem qui in republica agere volunt similiter. De Afris autem quod propria sua lege utuntur, ut rebaptizent, placuit ut si ad Ecclesiam aliquis haereticus venerit, interrogent eum Symbolum; et si perviderint eum in Patre et Filio et Spiritu sancto esse baptizatum, manus tantum ei imponatur.

PL 8, 820A

そして、国家の職務に携わろうとする者たちについても同様である。アフリカ人については、彼らが独自の法を用いて再洗礼を行うので、もし誰か異端者が教会に来るなら、その者に信条を問い、もし彼が父と子と聖なる霊において洗礼を受けたことを見て取ったなら、彼にはただ按手のみがなされることを定めた。

14

Quod si interrogatus Symbolum, non responderit Trinitatem hanc, merito baptizetur, etc. Tunc taedians jussit omnes ad suas sedes redire. Amen.

PL 8, 820A

しかし、もし信条を問われて、この三位一体を答えないなら、当然のこととして洗礼を授けられるべきである、云々。そのとき、倦んで〔taedians の主語は書かれていない。会議を召集した皇帝と解するのが自然である〕、全員に、各自の座へ帰るよう命じた。アーメン。