マリウス・ウィクトリヌスc. 290–c. 365

Hymni de Trinitate › 全文

Hymni de Trinitate 全文

Marius Victorinus · PL 8, 1140D–1146D

Hymnus I

第I賛歌PL 8, 1140D
1

Adesto, lumen verum, pater omnipotens Deus.Adesto, lumen luminis, mysterium et virtus Dei.Adesto, sancte Spiritus, patris et filii copula.Tu cum quiescis pater es, cum procedis, filius.In unum qui cuncta nectis, tu es Spiritus sanctus.Unum primum, unum a se ortum, unum ante unum Deus.

PL 8, 1140D

来たれ、まことの光よ、全能なる父なる神よ。来たれ、光の光よ、秘義にして神の力よ。来たれ、聖なる霊よ、父と子との絆よ。汝は、静止するとき父であり、進み出るとき子である。すべてを一つに結ぶ者よ、汝は聖なる霊である。第一なる一、おのれ自身から生まれた一、一に先立つ一なる神。

2

Praecedis omne quantum, nullis notus terminis.Nihil in te quantum, quia neque quantum ex te est.Namque ex te natum unum gignit magis, quam tenet quantum.Hinc immensus pater est: mensus atque immensus filius.Unum autem et tu pater es, unumque genuit filius.Quod multa vel cuncta sunt, hoc unum est quod genuit filius.

PL 8, 1140D

汝はあらゆる量に先立ち、いかなる限界によっても知られない。汝の内には量なるものは何もない。汝から出るものにも量はないからである。なぜなら、汝から生まれた一なる者は、量を保つよりもむしろ生むものだからである。これゆえに、父は量り知れぬ者であり、子もまた量られた者でありながら量り知れぬ者である。しかし、父よ、汝もまた一なる者であり、子もまた一なるものを生んだ〔unumque genuit filius は子を目的語とも取れる。3行目を受けて子を主語に取った〕。多くのもの、あるいはすべてのものであるもの、それこそが子の生んだ一なるものである。

3

Cunctis qui ὄντος semen est, vera virtus seminis.In quo, atque quo gignuntur cuncta, virtus quae fundit Dei.Rursusque in semen redeunt genita quaeque ex semine.Operatur ergo cuncta Christus qui omnis est virtus Dei.Namque Christus in quiete motus est, summus Deus.Atque ipse motus sapientia est, et virtus Dei.

PL 8, 1141A

すべてのものにとってオントス(存在するものの)種である者、種の真の力である者。その内で、またそれによってすべてのものが生まれる、〔万物を〕注ぎ出す神の力。そして、種から生まれたものはみな、再び種へと帰って行く。こうしてキリストは、神のすべての力であるものとして、すべてのことを働き行う。なぜなら、キリストは静止のうちにあって運動であり、いと高き神だからである。そしてその運動自体が知恵であり、神の力である。

4

Nullo a substantia distans: quia quod motus,Hoc substantia est, quique motus, quia in ipso atque ipse est.Ex Deo dictus Deus, natus autem: quia motus est;Omnis enim motus nutus est, unumque cum sit Deus.Ac Dei motus, unus et idem Deus existit.Tamen motus ipse esse, ut sibi sit hoc quod ipse motus est.

PL 8, 1141A

実体からいかなる隔たりもなく。というのも、運動であるところのもの、それは実体であり、運動なる者は、その内にあり、かつそれ自身であるからである。神から神と言われ、しかし生まれた者である。運動だからである。あらゆる運動は意志の働きだからである。そして、神と神の運動とが一つであるがゆえに、一つの同じ神が存在する。しかし運動そのものは存在することである。ただし、運動そのものであるところのものが、自らにとってそれとしてあるように〔この行は構文・論理ともに取りにくく、逐語的に訳した〕。

5

Sed quia Dei motus est, habet in se motus Deum.Rursusque ipso quia Dei motus est, habet in se motum Deus.In filio igitur pater est, et in patre est ipse filius.Sunt ergo singuli atque in semet semper, cum sint singuli.Hinc duobus una virtus, hinc una substantia est.Sed patre dante, quae sibi sit filius substantia est.

PL 8, 1141B

しかし、それは神の運動であるがゆえに、運動はその内に神を有する。そして再び、それ自体が神の運動であるがゆえに、神はその内に運動を有する。それゆえ、子の内に父があり、父の内にその子自身がある。こうして彼らはそれぞれ個別の者であり、しかもつねに互いの内にある。それぞれ個別の者でありながら。これゆえ、二者にとって力は一つであり、実体もまた一つである。しかし、父が与えることによって、子にとって実体であるものが子自身のものとなる。

6

Esse enim prius est, sic moveri posterum.Non quo tempus illi adsit, sed in divinis ordo virtus est.Esse nam praecedit motum, re prius, non tempore.Hoc esse dicti in Deo memorant substantiam.Hic autem motus ortus est, nam gignit motus substantiam.Substantiaeque generatio quid aliud quam substantia est?

PL 8, 1141C

存在することは先立つものであり、かくして動くことは後に続くものである。それは時間がそこに存在するからではなく、神的な事柄においては秩序こそが力だからである。というのも、存在することは運動に先立つのであり、それは事柄において先立つのであって、時間において先立つのではない。学識ある者たちは、この存在することが神における実体であると言い伝えている〔底本は dicti。docti と読む〕。しかし、この運動は生まれ出たものである。運動が実体を生むからである。そして、実体の生成とは、実体以外の何であろうか。

7

Ergo motus et patris est, filius ergo eadem substantia est.Hunc λόγον Graeci vocarunt, intus in patre Deum:Caussa qui sit ad partum atque ortus omnium.Nihil namque absque hoc creatum est: per hunc creata cuncta sunt.Hic λόγος si Christus est, et si λόγος vita est genitus,Λόγος a patre est: est enim vivus Deus, in quo cum

PL 8, 1141C

それゆえ、運動は父のものでもあり、子は同じ実体である。ギリシア人はこれをロゴスと呼んだ。父の内にある神である。それは、万物の産出と生成の原因である者である。なぜなら、これなくして造られたものは何もなく、これによってすべてのものが造られたからである。このロゴスがキリストであるなら、そしてロゴスが生まれた生命であるなら、ロゴスは父から出る。生ける神だからである。その中で

8

Substantia Deus sit, Deusque sit vita substantia.Genitus autem filius vita est, una est substantia.Λὁγος Deus, indiscretus ergo semper, semper et alter.Simul missus, mittenti par, et fons tamen manans, semperDiscurrit, spargens vitas, missus ut flumen filius.Hinc substantia unum ambo, fons Deus, flumen filius.

PL 8, 1141D

実体が神であり、神が生命という実体であるとき、生まれた子は生命であり、実体は一つである。ロゴスは神であり、それゆえつねに区別されぬ者でありながら、つねにまた別の者である。同時に遣わされ、遣わす者と等しく、しかも流れ出る泉でありながら、つねに流れ行き、もろもろの生命を注ぎ、川のように遣わされた子である。これゆえ、実体において両者は一つであり、泉は神、川は子である。

9

Sed quia in divinis substantia hoc idem quod vita est.Vitaque ipsa est sapientia, ut praecedit esse.Cui inest princeps ac simplex vivere, sic adest.Intelligens sapiensque semper cum praecedit vivere.Non quo praecedat quidquam alterum, neque quo sit omnino alterum.Sed quo progressu actum sit ter triplex alterum.

PL 8, 1141D

しかし、神的な事柄において実体は生命と同じものであるがゆえに、生命そのものが知恵である。存在することが先立つのと同様に。その内には第一にして単純な生きることが宿っており、そのように現前する。生きることが先立つとき、つねに知解しつつ知恵あるものとして。それは、何かが他の何かに先立つという意味ではなく、まったく別のものであるという意味でもない。むしろ、進み出ることによって、別のものが三重の三としてなされた〔ter triplex は存在すること・生きること・知解することの各々が三つ組を含むことを言うと取った〕という意味である。

10

Filius, actusque vita est, qua procedunt et creantur omnia.Fit idem doctor et magister, idem perfector spiritus.Seminatas saeclis animas irrigans scitis Sophiae.Sophia autem cum sit Christus, idem Christus filius docet,Profectus Patre Patrem et Christum Spiritus.Hinc patris cuncta Christus: hinc habet Christi cuncta Christus.

PL 8, 1142A

子は、現実態であり生命である。それによってすべてのものが進み出て、造られる。同じ者が教師となり師となり、同じ者が全うする霊となる。諸世に蒔かれた魂たちを、知恵の知識をもって潤しながら。しかし、知恵がキリストであるがゆえに、同じキリストなる子が教える。父から進み出た霊は、父とキリストとを教える。これゆえ、父のすべてのものはキリストのものであり、これゆえ霊はキリストのすべてのものを持つ〔底本は Christi cuncta Christus。前の行に合わせて後の Christus を Spiritus と読んだが、推測である〕。

11

Sic Christus meus inter parentem et sese alterumSpiritum implet parentem, dum esse praestat omnibus.Atque esse cunctis vita est: et hoc est quod in Christo factum est.Quid quia jungit ac salvat omnia, ac docet verum Deum.Christum sequentes, Christo renato sanctus jungit Spiritus.Ergo Christus omnia, hinc Christus mysterium.

PL 8, 1142A

かくして我がキリストは、親なる者とみずからとの間にある別の者、すなわち霊を満たし、また親なる者を満たす〔この二行は構文が不確かであり、字義どおりに訳す〕。すべてのものに存在することを与えつつ。そして、すべてのものにとって存在することは生命である。これこそキリストにおいてなされたことである。それは、彼がすべてのものを結び合わせ、救い、まことの神を教えるからである。キリストに従い、キリストにおいて新たに生まれた者たちを、聖なる霊が結び合わせる〔底本は renato。renatos と読む〕。それゆえ、キリストはすべてのものである。これゆえキリストは秘義である。

12

Per ipsum cuncta et in ipso cuncta, atque in ipsum omnia.Cujus altitudo pater est, ipse vero totus.Progressus suo longitudo, et altitudo patris est.Hinc Christus apparens saeclis, ad profundum doctum idque arcanum,Et intimus intus docendo, Christus occultus factus spiritus.Omnes ergo unum spiritum, omnes unum lumen.

PL 8, 1142B

彼を通してすべてがあり、彼の内にすべてがあり、そして彼へとすべてが向かう。その高さは父であり、彼自身はしかし全体である。彼自身の進み出ることはその長さであり、父はその高さである。これゆえキリストは諸世に現れ、深遠なる、隠された事柄へと及ぶ。そして、内奥にあって教えつつ最も内なる者として、キリストは隠された霊となった。こうしてすべての者が一つの霊を、すべての者が一つの光を〔受ける〕。

13

Hinc singulis vera, hinc tribus una substantia est.Progressa a patre filio, et regressa a spiritu,Quia tres existunt singuli, et tres in uno singuli.Haec est beata Trinitas, haec beata unitas

PL 8, 1142C

これゆえ、おのおのには真の〔実体があり〕、これゆえ三者には一つの実体がある。父から子へと進み出て、また霊によって立ち返る。三者はそれぞれ独立して存在し、三者は一者の内にそれぞれ存在するからである。これぞ至福の三位一体、これぞ至福の一体性。

Hymnus II

第II賛歌PL 8, 1142C
1

Miserere, Domine, miserere, Christe, miserere, Domine, quia credidi in te, miserere, Domine, quia misericordia tua cognovi te.Miserere, Domine, miserere, Christe: tu spiritus mei λόγος es, tu animae meae λόγος es, tu carnis meae λόγος es.Miserere, Domine, miserere, Christe: vivit Deus et semper vivit Deus, et quia ante ipsum nihil est, a se vivit Deus.Miserere, Domine, miserere, Christe: vivit Christus, et quia Deus ei generando dedit, ut a semet ipso vivat Christus, quia a semet vivit, semper vivit Christus.Miserere, Domine, miserere, Christe: quod si a semetipso vivit pater: et patre generante a se vivit Filius, consubstantiale patri est, quod ut semper vivit Filius.Miserere, Domine, miserere, Christe: animam, Deus, dedisti mihi, anima autem imago vitae est, quia vivit anima in aeternum, vivat et anima mea.

PL 8, 1142C

憐れめ、主よ。憐れめ、キリストよ。憐れめ、主よ。私は汝を信じたのだから。憐れめ、主よ。汝の慈しみによって私は汝を知ったのだから。憐れめ、主よ。憐れめ、キリストよ。汝は私の霊のロゴスであり、汝は私の魂のロゴスであり、汝は私の肉のロゴスである。憐れめ、主よ。憐れめ、キリストよ。神は生き、神はつねに生きる。そして神より先には何もないゆえに、神はおのれ自身より生きる。憐れめ、主よ。憐れめ、キリストよ。キリストは生きる。そして神は、生むことによって、キリストがおのれ自身より生きるようにこれを与えたがゆえに、おのれ自身より生きるがゆえに、キリストはつねに生きる。憐れめ、主よ。憐れめ、キリストよ。もし父がおのれ自身より生きるのであれば、父が生むことによって子もおのれ自身より生きるのであり、子がつねに生きるそのゆえんは、父と同一実体のものである。憐れめ、主よ。憐れめ、キリストよ。神よ、汝は私に魂を与えた。魂は生命の像である。魂は永遠に生きるゆえに、私の魂もまた生きんことを。

2

Miserere, Domine, miserere, Christe: si ad similitudinem tuam, Deus pater, et ad imaginem Filii homo factus sum, vitam creatus saeculis, quia me cognovit Filius.Miserere, Domine, miserere, Christe: amavi mundum, quia tu mundum feceras: detentus mundo sum, dum invidet mundus tuis: nunc odi mundum, quia nunc percepi Spiritum.Miserere, Domine, miserere, Christe: succurre lapsis, Domine, succurre poenitentibus: quia divino et sancto judicio tuo quod peccavi, mysterium est.Miserere, Domine, miserere, Christe: cognosco, Domine, mandatum tuum, cognosco reditum in anima scriptum mea, propero si jubes redire, nostri Salvator Deus.Miserere, Domine, miserere, Christe: diu repugno, diu resisto inimico meo, sed adhuc mihi caro est, in qua victus diabolus, tibi triumphum magnum, nobis fidei murum dedit.Miserere, Domine, miserere, Christe: Velle mihi adjacet (Rom. VII, 18) , mundum et terras linquere sed imbecilla pluma est, velle sine subsidio tuo: da fidei pennas, ut volem sursum Deo.

PL 8, 1142D

憐れめ、主よ。憐れめ、キリストよ。父なる神よ、もし私が汝の似姿に、また子の像にかたどって人間として造られたのであれば、私は代々にわたる生命へと造られたのである。子が私を知ったゆえに。憐れめ、主よ。憐れめ、キリストよ。私は世界を愛した。汝が世界を造ったゆえに。世界が汝のものたちを妬むあいだ、私は世界にとらわれていた。しかし今、私は世界を憎む。今、私は霊を受け取ったゆえに。憐れめ、主よ。憐れめ、キリストよ。倒れた者たちを助けよ、主よ。悔いる者たちを助けよ。私が罪を犯したことは、汝の神聖にして聖なる裁きにおいて、秘義だからである。憐れめ、主よ。憐れめ、キリストよ。主よ、私は汝の戒めを知る。私は、私の魂に記された帰還を知る。もし汝が帰れと命じるなら、私は急ぐ。我々の救い主なる神よ。憐れめ、主よ。憐れめ、キリストよ。私は長らく我が敵に逆らい、長らく抗ってきた。しかし私にはなお肉があり、その肉において打ち負かされた悪魔は、汝に大いなる凱旋式を、我々に信仰の城壁を与えた。憐れめ、主よ。憐れめ、キリストよ。「意志は私のうちにある」(ローマ7:18)が、世界と地とを捨て去ることについては、汝の助けなき意志は弱々しい羽にすぎない。信仰の翼を与えよ、神へと高く飛び立てるように。

3

Miserere, Domine, miserere, Christe: jam portas quaero spiritus, quas pandit Spiritus testimonium de Christo dicens, et quid sit mundus docens.Miserere, Domine, miserere, Christe: Pater qui genitus semper, qui repraesentas Deum, da claves coeli, atque in me vince diabolum, in sede lucis ut quiescam, gratia salvatus tua.

PL 8, 1143B

憐れめ、主よ。憐れめ、キリストよ。私はすでに霊の門を求める。その門を、霊はキリストについての証しを語り、世界が何であるかを教えつつ、開く。憐れめ、主よ。憐れめ、キリストよ。父よ、つねに生まれし者よ〔底本の句読は Pater qui genitus semper。Pater の後で区切り、別々の呼びかけと読む〕、神を現す者よ、天の鍵を与えよ。そして私の内で悪魔に打ち勝て。光の座に憩うことができるように、汝の恩寵によって救われて。

Hymnus III

第III賛歌PL 8, 1143B
1

Deus Dominus, sanctus Spiritus: o beata Trinitas.Pater, Filius, Paracletus: o beata Trinitas.Praestator, minister, divisor: o beata Trinitas.Spiritus operationum, Spiritus ministeriorum, Spiritus gratiarum: o beata Trinitas.Unum principium, et alterum cum altero et semper alterum cum altero: o beata Trinitas.De qua Pater substantia, et ipse substantia Filius, Spiritusque substantia, sed ter ipsa substantia: o beata Trinitas.

PL 8, 1143B

神、主、聖なる霊〔Deus Dominus は一項とも二項とも取れる。三位の列挙と解した〕。おお至福の三位一体よ。父、子、パラクレートス。おお至福の三位一体よ。与える者、仕える者、分け与える者。おお至福の三位一体よ。働きの霊、務めの霊、恩寵の霊。おお至福の三位一体よ。一つの原理、そして一方が他方とともにあり、つねに一方が他方とともにある。おお至福の三位一体よ。その内で父は実体であり、子自身も実体であり、霊もまた実体である。しかし三たびにして同じ実体である。おお至福の三位一体よ。

2

Pater perfectus, perfectus Patre perfecto Filius; perfecto Filio sanctus perfectus Spiritus: o beata Trinitas.Fons, flumen, irrigatio: o beata Trinitas.In tribus ter gemina, sed una actio: o beata Trinitas.Existentia, vita, cognitio: o beata Trinitas.Caritas, gratia, communicatio: o beata Trinitas.Caritas Deus est, gratia, Christus, communicatio sanctus Spiritus: o beata Trinitas.

PL 8, 1143C

完全なる父、完全なる父より完全なる子、完全なる子より聖なる完全なる霊。おお至福の三位一体よ。泉、川、灌漑。おお至福の三位一体よ。三者にあって三重でありながら、しかし働きは一つである。おお至福の三位一体よ。実在、生命、知。おお至福の三位一体よ。愛、恩寵、交わり。おお至福の三位一体よ。愛は神であり、恩寵はキリストであり、交わりは聖なる霊である。おお至福の三位一体よ。

3

Si charitas est, gratia est; si charitates et gratia, communicatio est: omnes ergo in singulis, et unum in tribus: o beata Trinitas.Hinc ex Deo Apostolus Paulus (II Cor. XIII, 13) : Gratia Domini nostri Jesu Christi, et charitas Dei, et communicatio sancti Spiritus vobiscum. O beata Trinitas.Ingenitus, unigenitus, id est procedens genitus: o beata Trinitas.Generator, genitus, regenerans: o beata Trinitas.Verum lumen, verum lumen ex lumine, vera illuminatio: o beata Trinitas.Status, progressio, regressus: o beata Trinitas.

PL 8, 1143D

もし愛があるなら、恩寵がある。もし愛と恩寵とがあるなら、交わりがある。それゆえ、すべては各々の内にあり、一なるものは三者の内にある。おお至福の三位一体よ。これゆえ、神より出て使徒パウロは言う(二コリント13:13)。「我々の主イエス・キリストの恩寵、神の愛、聖なる霊の交わりが、汝らとともにあれ」。おお至福の三位一体よ。生まれざる者、独り子、すなわち進み出て生まれた者。おお至福の三位一体よ。生む者、生まれた者、再び生ませる者。おお至福の三位一体よ。まことの光、光からのまことの光、まことの照らし。おお至福の三位一体よ。静止、進出、還帰。おお至福の三位一体よ。

4

Invisibilis invisibiliter, visibilis invisibiliter, invisibilis visibiliter: o beata Trinitas.Omnis potentia, omnis actio, omnis agnitio: o beata Trinitas.Impassibilis impassibiliter, passibilis impassibiliter, impassabilis passibiliter: o beata Trinitas.Semen, arbor, fructus: o beata Trinitas.Ab uno omnia, per unum omnia, in uno omnia: o beata Trinitas.Unus simplex unus, unum et solum unum, et solum et semper unus. Alter unus, ex uno unus idem unus, et omnia unus unitor omnium, virtus unius, operans unum, ut fiant omnia: o beata Trinitas.

PL 8, 1144A

見えざる仕方で見えざる者、見えざる仕方で見える者、見える仕方で見えざる者。おお至福の三位一体よ。あらゆる可能態、あらゆる現実態、あらゆる知得。おお至福の三位一体よ。受苦せざる仕方で受苦せざる者、受苦せざる仕方で受苦しうる者、受苦する仕方で受苦せざる者。おお至福の三位一体よ。種、木、実。おお至福の三位一体よ。一なるものから万物があり、一なるものを通して万物があり、一なるものの内に万物がある。おお至福の三位一体よ。一なる単純な一者、一なるものにして唯一の一、そして唯一にしてつねに一なる者。もう一つの一なる者、一なるものから出た同じ一なる者、すべてである一なる者、万物の統一者、一なるものの力、一なるものを働いて、すべてが成るようにする者〔この行は語の畳みかけが激しく構文を一意に取りにくいので、逐語的に訳した〕。おお至福の三位一体よ。

5

Ex aeterno ingenite, ex aeterno genite, ut omnia aeterna sint genite: o beata Trinitas.Tu creari imperas, tu creas, tu creata recreas: o beata Trinitas.Tu Pater cunctis substantia es, tu Filii vita, tu Spiritus salvatio: o beata Trinitas.Substantia ipsa vita est, vita ipsa qui est, aeterna salvatio est: Pater ergo, et Filius, et Spiritus sanctus est; o beata Trinitas.Tu esse cunctis praestas, tu Filii formam, tu Spiritus reformationem: o beata Trinitas.Tu Deus infiniti et definiti Pater es: o beata Trinitas.

PL 8, 1144B

永遠より生まれざる者よ、永遠より生まれし者よ、すべてが永遠であるようにと生まれし者よ。おお至福の三位一体よ。汝は造られるよう命じ、汝は造り、汝は造られたものを再び造る。おお至福の三位一体よ。父よ、汝はすべてのものにとって実体であり、子よ〔底本は Filii(第五行も同じ)。後の行の呼格 Fili に合わせて呼格と読んだ。属格と取って「汝は子の生命、霊の救いである」とも読める〕、汝は生命であり、霊よ、汝は救いである。おお至福の三位一体よ。実体そのものが生命であり、生命そのものである者が、永遠の救いである。それゆえ父であり、子であり、聖なる霊である。おお至福の三位一体よ。汝はすべてのものに存在することを与え、子よ、汝は形相を、霊よ、汝は形づくり直しを与える。おお至福の三位一体よ。神よ、汝は無限なるものと有限なるものとの父である。おお至福の三位一体よ。

6

Tu o Fili, quia vita es, infinitus es; qui a mortuis vitam revocas, definitus es; tu quoque et infiniti et definiti Pater es: o beata Trinitas.Tu etiam Spiritus sancte, quia salvatio es, definitus es, et quia definitio quod infinitum est retines, et infiniti et definiti pater es: o beata Trinitas.Si ergo ter Pater unitas, omnis autem a te, o Deus, paternitas, unum et Deus, et omnis paternitas: o beata Trinitas.Tu λόγον, Deus, creasti, hinc Deus factus Pater, et quia a te creatus est λόγος, et ipse quia in illo es, factus est λόγος Deus. Haec duo unum sancto unxisti Spiritu: simplex ergo et unum es factum in tribus. Spiritus, λόγος, Deus: o beata Trinitas.Primum ὂν, secundum ὂν, tertium ὂν, et simplex tria: o beata Trinitas.Ον omne substantia est, ὂν formata substantia est: formata substantia aut sibi tantum, aut alteris, aut sibi aut alteris nota est: o beata Trinitas.

PL 8, 1144C

おお子よ、汝は生命であるがゆえに無限であり、死者たちより生命を呼び戻す者であるがゆえに有限である。汝もまた、無限なるものと有限なるものとの父である。おお至福の三位一体よ。聖なる霊よ、汝もまた、救いであるがゆえに有限であり、無限なるものを保つ限定であるがゆえに、無限なるものと有限なるものとの父である。おお至福の三位一体よ。それゆえ、もし一体性が三たびにして父であり、あらゆる父性が神よ汝から出るのであれば、神は一つであり、あらゆる父性もまた一つである。おお至福の三位一体よ。神よ、汝はロゴスを創造した。これによって神は父となった。そしてロゴスが汝から創造され、汝がその内にいるがゆえに、ロゴスは神となった。汝はこの二つを聖なる霊によって一つに塗り合わせた。それゆえ汝は三者にあって単純にして一なるものとなった。霊、ロゴス、神。おお至福の三位一体よ。第一のオン、第二のオン、第三のオン、そして単純なる三者。おお至福の三位一体よ。オンはすべて実体である。オンは形づくられた実体である。形づくられた実体は、おのれ自身にのみ、あるいは他者に、あるいはおのれ自身にも他者にも知られる。おお至福の三位一体よ。

7

Substantia Deus est, forma Filius, notio Spiritus: o beata Trinitas.Ον primum, ὂν verum Deus es: ergo omnis et tota substantia, Deus es: o beata Trinitas.Ον secundum omnis forma Christus est: universalis autem substantia, cum universalis est, forma est substantia: igitur cum forma est, et Deus Christus est: o beata Trinitas.Ον tertium sanctus est Spiritus, sanctus Spiritus, totius exsistentiae demonstratio est. Demonstratio autem numquam nisi nota demonstrat: nosse autem in divinis hoc est quod habere est. Cognoscentia enim ipsa eademque substantia est. Habet ergo Deum, habet Christum quem demonstrat Spiritus sanctus: o beata Trinitas.Immensus, infinitus, invisibilis Deus es, sed aliis immensus, infinitus, aliis et invisibilis: tibi mensus, tibi finitus, tibi visibilis: Hinc ergo et forma tibi est, ergo et Λόγος· idem es, quia Λόγος forma est: et quia forma tibi notitia es, notitia autem Spiritus sanctus est: id ergo et Deus, et Λόγος, et Spiritus sanctus es: o beata Trinitas.Tu, Fili visibilis, es enim universalis et omnium forma: Cum enim vivificas cuncta, fit forma de vita: Forma autem semper in substantia, et forma omnis notitia est: ergo in substantia Deus es, in forma Λόγος, in notitia Spiritus sanctus: o beata Trinitas.

PL 8, 1144D

実体は神であり、形相は子であり、認識は霊である。おお至福の三位一体よ。第一のオンよ、汝はまことのオンなる神である。それゆえ、汝はあらゆる、そして全体の実体としての神である。おお至福の三位一体よ。第二のオンなるキリストは、あらゆる形相である。しかし普遍的な実体は、普遍的である限り、形相である実体である。それゆえ、形相であるがゆえに、キリストは神でもある。おお至福の三位一体よ。第三のオンは聖なる霊であり、聖なる霊は、実在の全体の明示である。しかし明示は、知られたものでなければ決して明示しない。そして神的な事柄において知るということは、有するということである。というのも、認識するはたらきそのものが、まさしく同じ実体だからである。それゆえ聖なる霊は、神を有し、自らが明示するキリストを有する。おお至福の三位一体よ。汝は量り知れず、無限にして見えざる神であるが、他者にとっては量り知れず無限にして見えざる者でありながら、汝自身にとっては量られ、限定され、見える者である。それゆえ、汝は汝自身にとって形相であり、それゆえロゴスでもある。汝は同一者である。ロゴスは形相だからである。そして、汝は汝自身にとって形相として知識であり、知識は聖なる霊である。それゆえ汝は、神であり、ロゴスであり、聖なる霊である。おお至福の三位一体よ。見える子よ、汝は普遍にしてすべてのものの形相である。というのも、汝がすべてのものを生かすとき、生命から形相が生じるからである。しかし形相はつねに実体の内にあり、あらゆる形相は知識である。それゆえ、実体において汝は神であり、形相において汝はロゴスであり、知識において汝は聖なる霊である。おお至福の三位一体よ。

8

Tu quoque Spiritus sanctus notio es: omnis autem notio formae et substantiae notio est: Cognoscis igitur Deum, et habes Dei formam. Hinc et Deus, et Filius, et Spiritus sanctus es: o beata Trinitas.Esse Deus es, Spiritum esse Christus, apparere quod sit Spiritus Paracletus: o beata Trinitas.Hinc Christum misit Pater, Christus Paracletum, Christus ut Paracleto, Christo ut appareret Pater: o beata Trinitas.Secreta atque in occulto substantia Deus est: secreto atque in occulto forma Deus es: secreta atque in occulto notio Deus est: Hinc pro ὂν istorum τῶν ὄντων Deus es: o beata Trinitas.Publica jam apparensque substantia λόγος es: et quia publica et apparens, forma autem quia Patris forma es, hinc tibi substantia es. Ergo in te pater est, quia pater substantia est. Eadem autem substantia, neque enim alia ulla substantia. Si ergo λόγος apparens forma est, forma substantiaque ipsa; apparens autem forma apparensque substantia notio est: idem tu λόγος, et Deus, et Spiritus sanctus es: o beata Trinitas.Omnis notio cognoscentia est, omnis cognoscentia substantia est, cognoscentiaque ipsa forma est: es ergo Spiritus sanctus publicata forma, apparensque substantia, sed salvans regeneransque, non manens generansve substantia es: o beata Trinitas.

PL 8, 1145B

汝、聖なる霊もまた認識である。しかしあらゆる認識は形相の、そして実体の認識である。それゆえ汝は神を知り、神の形相を有する。これゆえ、汝は神であり、子であり、聖なる霊である。おお至福の三位一体よ。存在することにおいて汝は神であり、霊として存在することにおいてキリストであり、あるところのものが現れることにおいて霊なるパラクレートスである。おお至福の三位一体よ。これゆえ、父はキリストを遣わし、キリストはパラクレートスを遣わした。それはキリストがパラクレートスにおいて、そして父がキリストにおいて現れるためである。おお至福の三位一体よ。隠され、秘められた実体において、汝は神である。隠され、秘められた形相において、汝は神である。隠され、秘められた認識において、汝は神である。これゆえ汝は、これらのトーン・オントーン(存在するものども)に先立つプロオン(存在に先立つもの)として神である。おお至福の三位一体よ。しかし、公になり、現れ出た実体において、汝はロゴスである。そして、公になり現れ出たものであり、しかも父の形相であるがゆえに、汝は汝自身にとって実体である。それゆえ、汝の内に父がある。父は実体だからである。しかもそれは同じ実体であって、他のいかなる実体でもない。それゆえ、もし現れ出たロゴスが形相であり、形相がまさに実体そのものであるなら、現れ出た形相、現れ出た実体は認識である。汝は同じくロゴスであり、神であり、聖なる霊である。おお至福の三位一体よ。あらゆる認識は認識するはたらきであり、あらゆる認識するはたらきは実体であり、認識するはたらきそのものが形相である。それゆえ聖なる霊よ、汝は公にされた形相であり、現れ出た実体である。しかし汝は、救い、再び生ませる実体であって、とどまり生む実体ではない。おお至福の三位一体よ。

9

Una igitur Deus, λόγος Spiritusque substantia est, manens in tribus, existensque ter in omnibus tribus. Hoc autem et forma et cognoscentia est, sic triplicatur omnis simplex singularitas: o beata Trinitas.Tu, Deus incognite, tu incomprehensibilis Deus es, sed incogniti atque incomprehensibilis Deus es, quasi quaedam forma sine forma est. Hinc pro ὂν cum ὂν diceris magis defectus ac requies. Hinc cessantis cognoscentiae forma est noscentiae: o beata Trinitas.Tu λόγος forma cum sis, forma patris es: hinc ergo et imago patris es. Et cum forma patris es, est tibi forma et ipsa substantia, et quia forma eadem et substantia est: hinc in te Pater est, et tu in Patre. Item quia forma es, notio ibi est, ergo et substantia tibi nota, ex hoc notus et Pater est. Quippe cum in sinu ejus sis ab eo genitus, verum ergo et tu ὂν verum, ἐκ τοῦ ὄντος τὸ ὂν· Omne autem ὂν semper in tribus: o beata Trinitas.Tu, Spiritus sancte, connexio es: connexio autem est, quidquid connectit duo, ita ut connectas omnia, primo connectis duo, esque ipsa tertia complexio duorum, atque ipsa complexio nihil distans uno, unum cum facis duo: o beata Trinitas.Tres ergo unum, et ergo ter, ergo ter tres unum: o beata Trinitas.Hinc Pater summus mittit λόγον, missus creat, et ministrat omnia, portans in salutem nobis carnem simul et sanctam crucem, remeans victor ad Patrem, salvandis nobis esse misit alterum: o beata Trinitas.

PL 8, 1146A

それゆえ、神とロゴスと霊とは一つの実体であり、三者の内にとどまりつつ、三たびすべての三者の内に実在する。そしてこれは形相でもあり、認識するはたらきでもある。かくして、あらゆる単純な単一性は三重化される。おお至福の三位一体よ。知られざる神よ、汝は把握され得ない神である。しかし、あたかも形相なき一種の形相であるかのように、知られざる、把握され得ない神である。これゆえ、プロオンである汝は、オンと呼ばれるとき、むしろ欠如であり、また憩いである〔Hinc pro ὂν cum ὂν diceris magis defectus ac requies は文意が取りにくく、逐語的に訳した〕。これゆえ、休止する認識するはたらきの形相は、知ることの形相である。おお至福の三位一体よ。汝はロゴスであり形相であるがゆえに、父の形相である。これゆえ、汝は父の像でもある。そして汝が父の形相であるとき、汝にとって形相はまさに実体そのものであり、形相と実体とが同じであるがゆえに、汝の内に父があり、汝が父の内にある。同様に、汝は形相であるがゆえに、そこに認識があり、それゆえ実体も汝に知られており、これによって父もまた知られる。というのも、汝は父の懐にあって父より生まれたのだからである。それゆえ、汝もまたまことのオンであり、エク・トゥー・オントス・ト・オン(存在するものからの存在)である。しかし、あらゆるオンはつねに三者の内にある。おお至福の三位一体よ。聖なる霊よ、汝は結びつきである。しかし結びつきとは、二つのものを結びつけるものである。それゆえ、汝がすべてを結びつけるとき、まず二つのものを結びつけ、そして汝自身がその二つの第三の結合となる。そして、その結合自体は一者から何ら隔たることなく、二つのものを一つにするのである。おお至福の三位一体よ。それゆえ三者は一であり、それゆえ三たびであり、それゆえ三たび三者は一である。おお至福の三位一体よ。これゆえ、いと高き父はロゴスを遣わし、遣わされた者は創造し、すべてのことに仕える。我々の救いのために肉と聖なる十字架とをともに担い、勝利者として父のもとへ帰り行き、我々を救うために別の者を遣わした。おお至福の三位一体よ。

10

Semper cum Deo Christus est juxta substantiam: Etenim vita semper est. At quoniam vita, actio autem ut agat incipit, hoc est Christus natus est: ex aeterno autem Deus et Christus agit: ex aeterno igitur Deus Christus natus est: o beata Trinitas.In coelos qui ascendit Christus est: de coelis qui descendit idem est. Non ergo ab homine, sed usque ad hominem Christus est: o beata Trinitas.Hic est Deus noster, hic est Deus unus, hic unus et solus Deus: o beata Trinitas.Hunc oramus cuncti, et oramus unum, unum Patrem et Filium, sanctumque Spiritum: o beata Trinitas.Da peccatis veniam, praesta aeternam vitam, dona pacem et gloriam: o beata Trinitas.Libera nos, et salva nos, justifica nos: o beata Trinitas.

PL 8, 1146C

実体においては、キリストはつねに神とともにある。というのも、生命はつねにあるからである。しかし、生命であるがゆえに、そして働きは働くために始まるのであるから、これがキリストが生まれたということである。しかし、神は永遠より働き、キリストも働く。それゆえ、キリストなる神は永遠より生まれたのである。おお至福の三位一体よ。天へと昇った者はキリストである。天より降った者も同じ者である。それゆえキリストは、人間から出た者ではなく、人間にまで至った者である。おお至福の三位一体よ。これが我々の神であり、これが唯一の神であり、これが一なる、ただ独りの神である。おお至福の三位一体よ。我々はみな、この神に祈る。一なる神に、一なる父と子と聖なる霊とに祈る。おお至福の三位一体よ。罪に赦しを与えよ、永遠の生命を授けよ、平和と栄光とを贈れ。おお至福の三位一体よ。我々を解き放て、我々を救え、我々を義とせよ。おお至福の三位一体よ。