ラクタンティウスc. 240–c. 320

Fragmenta › 全文

Fragmenta 全文

Lactantius · PL 7, 275B–276C

Caput I

第I章PL 7, 275B
1

Timor, amor, laetitia, tristitia, libido, concupiscentia, ira, miseratio, zelus, admiratio, hi motus animi, vel affectus a Domino ab initio hominis exsistunt conditi, et naturae humanae utiliter et salubriter sunt inserti, ut per eos ordinate et rationabiliter regendo se homo, virtutes bonas viriliter agendo exercere possit, per quas a Domino perpetuam accipere vitam juste meruisset.

PL 7, 275B

恐れ、愛、喜び、悲しみ、情欲、欲望、怒り、憐れみ、熱情、驚嘆――これらの心の動き、すなわち感情は、人間の初めより主によって造られて存在し、人間の本性に有益かつ健全な仕方で植えつけられている。それは、人がこれらによって秩序正しく理にかなった仕方で自らを治めることで、男らしく善き徳を行い、それらの徳によって主から永遠の生命を正当に受けるに値するためである。

2

Hi namque animi motus intra fines proprios coarctati, hoc est in bona parte positi, in praesenti virtutes bonas et in futuro aeterna praemia parant; extra metas vero suas affluentes, hoc est in malam partem declinantes, vitia et iniquitates exsistunt et aeternas poenas pariunt. V. Muratorii Antiqu. ital. med. aevi III, p. 849.

PL 7, 275B

というのも、これらの心の動きは、それ自身の限界内に抑えられている場合、すなわち善き部分に置かれている場合には、現世においては善き徳を、来世においては永遠の報いをもたらすからである。しかし自らの境を越えて溢れ出る場合、すなわち悪しき部分へ傾く場合には、悪徳となり不義となって、永遠の刑罰を生む。(ムラトーリ『中世イタリア古事』第3巻849頁を見よ)

Caput II

第II章PL 7, 275B
1

Nostra quoque memoria Lactantius de metris, pentameter, inquit, et tetrameter. Maxim. Victorin. de carmine heroico, c. 5, p. 1957. Putsch. (cf. Hieron. catal. c. 80: habemus et alium librum, qui inscribitur Grammaticus).

PL 7, 275B

我々の時代にもラクタンティウスは韻律について論じており、「五歩格、そして四歩格」と彼は言う。(マクシムス・ウィクトリヌス『英雄詩について』第5章、プッチュ版1957頁を見よ。参照:ヒエロニュムス『著名人列伝』第80章「我々はまた『文法家』と題する別の書物も持っている」)

Caput III

第III章PL 7, 275C
1

Firmianus ad Probum de metris comoediarum sic dicit: « Nam quod de metris comoediarum requisisti, et ego scio plurimos existimare, Terentianas vel maxime fabulas metrum non habere comoediae graecae, i. e.

PL 7, 275C

フィルミアヌスはプロブスへ喜劇の韻律について次のように言う。「お前が喜劇の韻律について尋ねたことについてだが、私もまた、多くの者が、とりわけテレンティウスの劇はギリシア喜劇の韻律、すなわち

2

Menandri, Philemonis, Diphili, qui trimetris versibus constant. Nostri enim veteres comoediae scriptores in modulandis fabulis sequi maluerunt Eupolim, Cratinum, Aristophanem, ut praefatum est. » Mensuram esse in fabulis, h. e. μέτρον, Terentii et Plauti ac caeterorum comicorum et tragicorum dicant hi, Cicero, Scaurus, Firmianus. Rufinus grammaticus de metris comicis, p. 2712 s. Putsch.

PL 7, 275C

三歩格の詩行から成るメナンドロス、ピレモン、ディピロスの喜劇の韻律をもたない、と考えていることを承知している。というのも、我々の古い喜劇作家たちは、劇に韻律をつけるにあたって、先に述べたとおり、エウポリス、クラティノス、アリストパネスに倣うことを選んだからである。」テレンティウスやプラウトゥスをはじめとする他の喜劇・悲劇作家の物語にも「尺度」、すなわちメトロン(韻律)があると、キケロ、スカウルス、フィルミアヌスは言う。(文法家ルフィヌス『喜劇の韻律について』、プッチュ版2712頁以下を見よ)

Caput IV

第IV章PL 7, 276B
1

Lactantii nostri quae in tertio ad Probum volumine de hac gente opinatus sit verba ponemus. Galli, inquit, antiquitus a candore corporis Galatae nuncupabantur; et Sibylla sic eos appellat.

PL 7, 276B

我々のラクタンティウスが、プロブスへの第三巻の中でこの民族について考えたところの言葉を、我々はここに載せよう。「ガリア人は」と彼は言う、「古くはその身体の白さゆえにガラタイ人と呼ばれた。シビュラもまた彼らをそのように呼んでいる。

2

Quod significare voluit poeta cum ait: Tum lactea colla Auro innectuntur (Virg, Aen. VIII, 660 s.), cum posset dicere candida. Hinc utique Galatia provincia, in quam Galli aliquando venientes, cum Graecis se miscuerunt.

PL 7, 276B

詩人が『そのとき、乳のように白い首に黄金の飾りが巻きつけられる』(ウェルギリウス『アエネーイス』第8巻660行以下)と言って示そうとしたのはこの意味であって、『白い』と言うこともできたはずである。ここから、ガリア人がかつて渡って来てギリシア人と混じり合った属州は、まさにガラティアと呼ばれるのである。

3

Unde primum ea regio Gallograecia, post Galatia nominata est. Nec mirum si hoc ille de Galatis dixerit, et occidentales populos tantis in medio terrarum spatiis praetermissis, in orientis plaga consedisse memorarit.--Hieronym. commentar. in ep. ad Gal. l.

PL 7, 276B

それゆえこの地方は初めガッログラエキアと呼ばれ、のちにガラティアと名づけられた」。彼がガラタイ人についてこのように述べ、西方の民が、大地の中ほどにある広大な隔たりを飛び越えて、東方の地に住み着いたと記したとしても、何の不思議もない。(ヒエロニュムス『ガラテヤ書註解』第2巻、

4

II, Opp. ed. Vallars. VII, 1, p. 426. (Hieron. de viris ill. c. 80: habemus ad Probum epistolarum libros quatuor.)

PL 7, 276C

ヴァラルシウス版『全集』第7巻第1部426頁を見よ)。(ヒエロニュムス『著名人列伝』第80章、「我々はプロブス宛の書簡集を四巻持っている」)