Caput I
第I章PL 4, 827BMagna nobis ab universa fraternitate cura successit: maxime ex rea perditorum omnium audacia, id est, aleatorum quae animos ad nequitiam in se illicit, ut in lacum mortis mergat.
PL 4, 827B全兄弟団から我々に大きな懸念が生じた。とりわけ、堕落した者たちすべての罪深い大胆さ、すなわち賭博者たちの大胆さによるものである。これは魂を悪へと誘い込み、死の淵に沈める。
Et quoniam nobis divina et paterna pietas Apostolatus ducatum contulit, et vicariam Domini sedem coelesti dignatione ornavit, et originem authentici Apostolatus, super quem Christus fundavit Ecclesiam in superiore nostro portamus, accepta simul potestate solvendi ac ligandi et curatione peccata dimittendi: salutari doctrina admonemur, ne cum delinquentibus assidue ignoscimus, ipsi cum eis pariter torqueamur.
PL 4, 827Bそして、神的で父のごとき敬虔が我々に使徒職の統率を授け、天よりの高い評価をもって主の代理の座を飾り、その上にキリストが教会を打ち立てられた真正の使徒職の起源を、我々は先任者において担っている〔in superiore nostro は我々より上位にある者、すなわちペトロと取った。我々のより高い地位において、とも読める〕。同時に、解き、また縛る権力と、罪を赦す務めとを受けている。それゆえ我々は健全な教えによって戒められている——過ちを犯す者たちを絶えず見逃していれば、我々自身も彼らと等しく苦しめられることになる、と。
Caput II
第II章PL 4, 828BIdeo sal terrae dicimur, ut ex nobis omnis fraternitas coelesti sapientia saliatur. Nam cum dicat: Sal autem si fatuatum fuerit, nihil valebit nisi ut projiciatur foras et conculcetur ab hominibus; hoc veremur et timemus, ne in Ecclesia securi, quod nobis sacerdotalis dignitas tradita est negligentes, juxta quosdam fratres inertes reperiamur: aut dum falsam communicationem damus, id quod cum honore de Dei dignatione percepimus, indignante Domino et exprobrante amittamus; dicit enim Scriptura divina; Vae erit pastoribus.
PL 4, 828Bそれゆえ我々は地の塩と呼ばれる。我々によって兄弟団すべてが天の知恵によって塩気を与えられるためである。〔主が〕こう言われるからである、『塩が塩気を失えば、外に投げ捨てられ、人々に踏みつけられるほかは何の役にも立たない』。我々はこれを恐れ、懼れる。すなわち、教会にあって安心しきり、祭司の位が我々に委ねられていることを疎かにして、ある怠惰な兄弟たちと同様の者と見なされること、あるいは偽りの交わりを与えているあいだに、神の高い評価によって栄誉とともに受けたものを、主の憤りと叱責によって失うことを。神の聖典はこう言っているからである、『牧者たちには災いがあるだろう』。
Quod si ipsi pastores negligentes reperti fuerint, quid respondebunt Domino pro pecoribus?
PL 4, 828Bもし牧者たち自身が怠慢と見なされたなら、羊のために主に何と答えるのか。
Quid de Domino pecora dicent? a pecoribus se esse vexatos? non credetur illis: incredibilis res est pastores pati posse aliquid a pecore; magis punientur propter mendacium suum. Et alia Scriptura dicit: Rectorem te petierunt, noli extolli.
PL 4, 829A羊について主に何と言うのか〔底本は Quid de Domino pecora dicent。本文が崩れているらしく、牧者を主語として解した〕。羊どもに苦しめられたと〔言うのか〕。彼らは信じてもらえまい。牧者が羊から何か害を受けうるなど、信じがたいことである。むしろ彼らはその偽りのゆえに、いっそう罰せられるであろう。また別の聖典はこう言う、『人々はお前を指導者に求めた、思い上がるな』。
Esto in illis quasi unus ex ipsis: curam illorum habe et considera. Et iterum: Existimate sacerdotem esse cultorem, et omnes esse apud eum delicias, granaria plena, et de quocumque desideraverint pabulo oves, eas saturare.
PL 4, 829A『彼らのうちにあっては、彼ら自身の一人であるかのようにあれ。彼らのために配慮し、心を配れ』。また重ねて〔こう言う〕、『祭司を耕作者と見なせ。彼のもとにはあらゆる楽しみがあり、倉は満ち、羊が求めるどのような牧草によっても、これを満ち足らせるのだと〔考えよ〕』。
Nam ut constaret nos, id est episcopos, pastores esse ovium spiritalium, hoc est, hominum fidelium qui sub cura nostra constituti, ne ullum in eis scabiei vitium reperiatur; quo magis a nobis quotidie perscrutentur, ut medicamine coelesti adhibito, vellera eis florida crescant quae ad naturam vestis salutaris proficiant.
PL 4, 829A我々、すなわち司教たちが、霊的な羊の牧者であることが明らかになるためである。すなわち、我々の配慮のもとに置かれた信徒たちの牧者であって、彼らのうちに疥癬の欠陥が何も見出されぬように、いっそう我々によって日々つぶさに調べられ、天の薬が施されることによって、彼らに豊かな羊毛が育ち、それが救いの衣の本性にかなうものとなるように、というのである〔目的節が幾重にも重なり、qui sub cura nostra constituti は繋辞を欠く。本文が崩れているらしく、つながりを補って解した〕。
Caput III
第III章PL 4, 829BIn Evangelio Dominus ad Petrum dixit: Petre, inquit, amas me? Et Petrus respondit: Etiam Domine, tu scis quoniam amo te. Dixit: Pasce oves meas; et sollicite mandans tertio confirmarit dicendo: Pasce oves meas.
PL 4, 829B福音書において主はペトロに言われた。『ペトロよ』と主は言われる、『お前は私を愛するか』。するとペトロは答えた、『そうです、主よ、あなたは私があなたを愛していることをご存じです』。〔主は〕言われた、『私の羊を養え』。そして念入りに命じつつ、三度目にこう言って確認された、『私の羊を養え』。
Caput IV
第IV章PL 4, 829BEt quoniam Episcopium, id est, Spiritum sanctum per impositionem manus, cordis excepimus hospitio; cohabitatori nostro ne ullam molestiam proponamus, Apostolus monet et dicit: Nolite contristare Spiritum sanctum qui in vobis est; et nolite extinguere lumen, quod effulsit in vobis.
PL 4, 829Bそして我々は、按手による司教職、すなわち聖なる霊を、心の宿りとして迎え入れたのであるから、我々と共に住まうこの方に何の苦しみも与えないようにしよう。使徒はこう戒めて言う。『汝らのうちにおられる聖なる霊を悲しませるな。汝らのうちに輝いた光を消すな』。
Quanta autem Episcopum bene agentem et salubriter admonentem, sine tribulatione corporis, condigna maneant Martyria: tanta et in Episcopum negligentem nulla de Scripturis sanctis documenta promentem, cumulentur tormenta; apostolus nos excitat Paulus, et condigno statu episcopos et procuratores Evangelicae doctrinae ponit et dicit: Quamdiu erit infans, procuratores et actores habet; at cum creverit haereditatem suam expetit.
PL 4, 829B善く行い、有益に戒める司教を、身体の苦難なくして、殉教に相当するものが待っているのと同じだけ、聖なる聖典から何の証しも述べない怠慢な司教には、それに見合う責め苦が積み重なるであろう。使徒パウロは我々を奮い立たせ、司教たちを福音の教えの世話人としてふさわしい地位に置いてこう言う。『幼子である間は、世話人や差配人がいる。しかし成長すれば、自分の相続財産を求める』。
Nos etiam dispensatores et procuratores Evangelii sumus; hoc quoque inter dispensatores et procuratores quaeritur, ut quis fidelis et justus inveniatur; si ergo apud dispensatores et procuratores quaeritur, ut quis fidelis et justus inveniatur, quid si oves delinquant, et delinquentibus dispensatores?
PL 4, 829C我々もまた福音の管理人であり世話人である。管理人や世話人のあいだでは、忠実で正しい者と見出されることが求められる。それゆえ、管理人や世話人のもとで、忠実で正しい者と見出されることが求められるのであれば、羊が過ちを犯し、しかも管理人たちが過ちを犯す者たちに連なるとしたら〔底本は et delinquentibus dispensatores で動詞を欠く。管理人が過ちを犯す者に与する意と解した〕、どうであろうか。
Non ipsi delinquentium se pondere onerant? Apostolus Paulus commemorat, quando ad Timotheum docendum et corroborandum in fidei firmitate, ne quid Deum fallat, et ne malignum orationibus justorum intercedat, providus et sollicitus dicit: O Timothee fili, commendatum serva: noli spernere donum quod in te est per impositionem manuum seniorum: accingere fortiter, et viriliter age ministerium tuum, et cum integritate supple: esto caeteris bonum exemplum; nemo tibi contradicat, nemo juventutem tuam contemnat: peccantem coram multis castiga, ut et caeteri metum habeant, et ne communicaveris peccatis alienis.
PL 4, 830A彼ら自身、過ちを犯す者たちの重荷を自らに負わせることにならないか。使徒パウロは、テモテを教え、信仰の堅固さにおいて強めるにあたり、何ものも神を欺くことのないように、また悪しきものが義人たちの祈りに割り込むことのないようにと、慎重かつ心を配ってこう述べたことを想い起こさせる。『テモテよ、我が子よ、委ねられたものを守れ。長老たちの按手によってお前のうちにある賜物をないがしろにするな。力強く身を引き締め、雄々しく自分の務めを果たし、揺るぎなくそれを全うせよ。他の者たちにとって善き模範であれ。誰にもお前に逆らわせるな、誰にもお前の若さを侮らせるな。罪を犯す者を大勢の前で戒めよ、他の者たちも恐れを抱くように。そして他人の罪に与するな』。
Et iterum: Si quis frater fornicarius, aut idolorum cultor, aut avarus, aut raptor sive injustus nominatus fuerit, cum ejusmodi quidem nec cibum capere.
PL 4, 830Aまた重ねて〔こう言う〕。『もし兄弟と呼ばれる者で、淫行の者、あるいは偶像を崇拝する者、あるいは貪欲な者、あるいは強奪する者、あるいは不正な者があれば、そのような者とは食事を共にするな』。
Et alio loco: Quicumque frater more alienigenarum vivit, et admittit res similes factis eorum, desine in convictu ejus esse; quod nisi tu faceris, et tu particeps eris ejus.
PL 4, 830Bまた別の箇所で〔こう言う〕。『異邦人の習わしに従って生き、彼らの行いに似たことをなす兄弟が誰であれ、その者との交わりをやめよ。もしお前がそうしなければ、お前もその者に与る者となる』。
Et in doctrinis Apostolorum: Si quis frater delinquit in Ecclesia, et non paret legi; hic nec colligatur, donec poenitentiam agat, et non recipiatur, ne inquinetur et impediatur oratio vestra. Et Apostolus etiam iterum dicit: Eximite malos e medio vestri.
PL 4, 830Bまた使徒たちの教えの中に〔こう言う〕。『もし兄弟が教会において過ちを犯し、律法に従わないならば、その者は悔い改めるまでは集会に加えられてはならず、受け入れられてはならない。汝らの祈りが汚され、妨げられぬためである』。そして使徒はさらに重ねてこう言う。『悪しき者どもを汝らの中から除け』。
Caput V
第V章PL 4, 830BQuod si multorum testium varia et consonanti monitione docemur, cum delinquentibus fratribus cibo ne quidem vesci; quanto magis debeat et ab sacrificio Christi arceri?
PL 4, 830B多くの証人たちの多様でありながら一致した戒めによって、過ちを犯す兄弟たちとは食事さえ共にしてはならないと我々が教えられているのであれば、まして〔そのような者は〕キリストの犠牲から遠ざけられねばならないのではないか。
Quam magna et larga pietas Dei filii, quod in futurum praescius nobis consulat: ne quis inter fratres incautus denuo laqueis diaboli capiatur?
PL 4, 830B神の子の敬虔はいかに大きく豊かであることか。未来を予め知り、我々のために配慮してくださる。すなわち、兄弟たちのうちの誰も油断して悪魔の罠に再び捕らえられることのないように、というのである。
Sollicitos esse jussit et providos atque eruditos; quoniam hostis ille antiquus circuit, pulsans Dei servos, non uno genere tentans.
PL 4, 830C〔主は〕我々に、心を配り、用心深く、また教えを身につけた者であれと命じられた。かの古き敵が巡り歩き、神の僕たちを打ちのめそうとして、一様ではない仕方で誘惑するからである。
Multae enim sunt tentationes ejus quorum primordia sunt: idololatria, moechiae, furta, rapinae, avaritia, fraus, ebrietas, impatientia, adulterium, homicidium, zelus, perfidia, falsa testimonia, eloquium falsum, invidia, extollentia, maledictum, error, et si qua sunt similia quae his congruunt; ex quibus est aleae tabula.
PL 4, 830C彼の誘惑は数多く、その始まりとなるものは、偶像崇拝、姦通、盗み、強奪、貪欲、欺き、酩酊、不忍耐、姦淫、殺人、妬み、不実、偽りの証言、偽りの言葉、嫉妬、高慢、悪口、誤りであり、これらに類する同様のものもまたそうである。賽の賭博盤はこれらのうちの一つである。
Caput VI
第VI章PL 4, 831APraeest diaboli laqueus manifestus, venenum portans letale serpentis, et inductio corrumpens; quae cum videtur nihil esse, magna amplexu operitur deletio.
PL 4, 831A明らかな悪魔の罠が先に立っており、蛇の致死の毒を運び、腐敗をもたらす誘い込みである。それは何でもないように見えながら、大いなる滅びを抱擁のうちに覆い隠している。
Quid illud est, quaeso, fideles, ut manus quae jam ab injuriis humanis expiata est, et ad sacrificium Dominicum admissa, et quod ad salutem totius hominis pertinet, dignatione suscipit; quae ad laudem Domini in oraculo exsurgit; quae signum crucis, per quod tuemur, frontibus imprimit: ipsa quae divina sacramenta consummat: quid est, inquam, ut iterum laqueis diaboli, unde exuta est, implicetur et per ipsa damnetur?
PL 4, 831A信徒たちよ、私は問う、これは一体何であるのか。人間的な不正から既に清められ、主の犠牲に与ることを許され、人間全体の救いにかかわることを恭しく受け取り、祈りのうちに〔in oraculo は祈りの場で、とも読める〕主への賛美へと立ち上がり、我々を守る十字架のしるしを額に刻み、神聖な秘跡を全うするあの手が——重ねて言うが——これは一体何であるのか、その手が、すでに脱ぎ捨てた悪魔の罠に再び絡め取られ、それによって断罪されるとは。
Aleatrices manus, libidinoso studio consueverunt, id est, aleae tabulae; quod est diaboli venabulum, et delicti vulnus insanabile.
PL 4, 831A賭博をする手は、色欲じみた熱中に、すなわち賽の賭博盤に慣れ親しんでいる。それは悪魔が用いる狩りの得物であり、癒しがたい罪の傷である。
Aleae tabulam dico, ubi diabolus praesto est, ad amicapiendum summissus, et cum ceperit de captivo triumphum, perfidia, falsa testimonia. Tabulam aleae dico; ubi dementia, et furia, et venale perjurium, imperium et colloquium serpentinum.
PL 4, 831A私は言う、賽の賭博盤とは、悪魔がそこに現れ、〔人を〕捕らえるために〔底本は amicapiendum。ad capiendum と読む〕身を潜めている場所であり、捕虜に対して凱旋を挙げたときには、不実と偽りの証言とがある〔この句は名詞が並ぶのみで、つながりを補って解した〕、と。私は言う、賽の賭博盤とは、狂気と狂乱、金で買われる偽誓、支配と蛇のごとき言い交わしのある場所である、と。
Illic rabiosa amicitia, illic atrocissimi sceleris fraternitas discordans, illic convicia et audacia saeva, et mens insana, et fera impatientia.
PL 4, 831Bそこには狂犬病のごとき友情があり、そこにはこの上なく凶悪な罪による不和の兄弟団があり、そこには罵倒と獰猛な大胆さ、狂った心、荒々しい不忍耐がある。
Aleae tabulam dico; ubi possessionum amissio, et pecuniarum ingentium perditio, monstrum, et demonstrans litigiosum, furax dementia.
PL 4, 831B私は言う、賽の賭博盤とは、所有物の喪失、莫大な金銭の損失、怪異、そして争いを見せつけるもの〔monstrum, et demonstrans litigiosum は統語が復元できず、並列の名詞として訳した〕、盗み好きの狂気のある場所である、と。
Caput VII
第VII章PL 4, 831BO aleatorum noxia, sedentaria, et pigra nequitia! O manus crudeles, et ad periculum sui armatae, quae bona paterna et opes avorum sudore quaesitas ignominioso studio dilapidant: manus trux, noxia et insomnis nocte dieque continuis instrumentorum suorum armigera: quae peccando seipsam damnavit, et post peccata non desinit ire!
PL 4, 831Bおお、賭博者たちの有害で、座り込んだままの、怠惰な悪よ。おお、残酷で、自らの破滅に向けて武装した手よ、それは父祖の財産と、先祖が汗して得た富とを、恥ずべき熱中によって浪費する。獰猛で有害な、眠ることなく昼も夜もその道具を絶えず携える手よ。罪を犯すことで自らを断罪しながら、罪を犯した後もなお進むことをやめない。
O nequam manus, in perniciem Domini sui armata, quae sordidissimi aeris totam substantiam perdit; et cum tot essent augendae rei familiaris et multarum abundantiae opum, modo inops et pauper est!
PL 4, 831Cおお、邪悪な手よ、自らの主人の破滅をもたらすべく武装し、この上なく卑しい銭のために全財産を失う。家産を増やし富を豊かにする機会がこれほどあったのに、今や無一物の貧しい者となっている。
Alea est, quam lex odit: alea est, quam sequitur crimen ignobile; ubi manifesta tentatio, et poena occulta. Alea est alveus mali, et supplantatio amici, quae nec lucrum confert, sed totum consumit.
PL 4, 832A賽とは、法がこれを憎むものである。賽とは、卑しむべき犯罪がこれに続くものであり、そこには明白な誘惑と、隠された刑罰とがある。賽とは悪の水路であり、友を陥れるものであって、利得をもたらすことなく、すべてを食い尽くす。
Hinc deinde pauperes fiunt, hinc opes suas perdunt, hinc jam consumptis omnibus rebus suis, mutuis pecuniis se obruunt: hinc patrimonium, sine ulla fori calumnia amittunt.
PL 4, 832Aこれによって人々は貧しくなり、これによって富を失い、これによってすでに自分の財産をすべて費やしたのちには、借金によって自らを押しつぶす。これによって、法廷の何の讒言もなしに、世襲の財産を失う。
Qualis est lis, ut quos nemo persequitur, seipsos per invidiam persequantur? ut paternas suas haereditates sub ossorum multiformi numero dispergant?
PL 4, 832Aこれはいかなる争いであろうか。誰にも訴え追われていない者たちが、嫉妬によって自ら自らを訴え追い、父祖からの相続財産を、骨のさいころのさまざまな目の下に散らしてしまうとは。
Caput VIII
第VIII章PL 4, 832AEst et quando ipsi aleatores cum prostitutis mulieribus penes auctorem suum nocturnas vigilias, clausis foribus, celebrant: armantur adversus se miseri, spiritu diaboli repleti: et illic duplex aut geminum crimen admittunt.
PL 4, 832Aまた、賭博者たち自身が、娼婦たちと共に、その創始者のもとで、扉を閉ざして夜の徹夜の集いを執り行うことがある。哀れな者たちは悪魔の霊に満たされて自らに対して武装し、そこで二重の、あるいは双子のような犯罪に手を染める。
Hic concrepat aleae sonus, illic silentio operatur incestus: hic sine ullo dignitatis suae respectu, sine ulla excusatione, pestifero studio cedere bonis suis cogitur; illic secreto mortale venenum bibitur.
PL 4, 832Bここでは賽の音が鳴り響き、そこでは沈黙のうちに淫らな交わりがなされる。ここでは自らの品位への顧慮もなく、いかなる言い訳もなしに、疫病のような熱中によって自分の財産を手放すことを強いられ、そこでは秘かに死に至る毒が飲まれる。
Unde haec sacrilegia meditatio, unde hoc crimen, auctorum testimonio comprobamus? Cum enim quidam studio litterarum bene eruditus, multum meditando hoc malum et tam perniciosum studium adinvenit, instinctu solius Zabuli, qui eum artibus suis repleverat; hanc ergo autem ostendit, quam et colendam sculpturis cum sua imagine fabricavit.
PL 4, 832Bこの瀆聖的な企てはどこから来るのか、この犯罪はどこから来るのか、我々は著者たちの証言によって明らかにする。すなわち、文芸の学問に十分通じたある者が、長く思案した末にこの悪、これほど有害な熱中を考え出した。それはもっぱらザブルス(悪魔)の扇動によるものであり、ザブルスは自らの技をもって彼を満たしていたのである。それゆえ彼はこれを世に示し、自らの像を刻んだ彫像として、崇拝されるべきものに作り上げた。
Statuit itaque imaginem suam cum nominis sui subscriptione, suggerente sibi amico, qui ut hanc artem excogitaret in pectore subjecit.
PL 4, 832Bこうして彼は、自分の名を書き添えた自らの像を打ち立てた。それは、この技芸を考え出すよう彼の心に吹き込んだ友が、彼に勧めたことによる。
Sic ergo se in imagine speciosa demonstrans, alto quodam loco condidit; et in sinus suos hanc aleae tabulam gestans, ut quasi ipse lusor et adinventor hujus malitiae appareret, cujus nomen a Dei servis nominari non deberet (sic enim in nomine turpis est, quomodo in factis iniquus) et quisque Dei servus aleae tabulam amplectitur, auctoris nomine vocaretur.
PL 4, 832Bこうして彼は、美しい像のうちに自らを示しながら、ある高い場所に自らを据え、その懐にこの賽の賭博盤を抱えて、あたかも自ら遊戯者であり、この悪事の考案者であるかのように見えるようにした。その名は神の僕たちによって口にされるべきではない(名において恥ずべきであることは、行いにおいて不正であることと同様だからである)。そして神の僕でありながら賽の賭博盤を抱く者は、誰であれこの創始者の名で呼ばれることになるであろう。
Ille enim cum se in statunculis et simulacris formaret, aliud crimen adinvenit, quo se ab imitatoribus suis colendum, et sibi sacrificandum instituit; ita ut qui vellet studio ejus adhaerere, non ante manum in tabulam porrigeret, nisi auctori hujus prius sacrificasset.
PL 4, 833A彼は、自らを小像や像に形作らせるとともに、別の犯罪を考え出した。それによって、自分を模倣する者たちに自分を崇拝させ、自分に生贄を捧げさせることを定めたのである。それゆえ、彼の熱中に加わろうと望む者は、まずこの創始者に生贄を捧げるのでなければ、賭博盤に手を伸ばしてはならないとされた。
Inde factum est, ut olim qui homo fuerat, et facinoris admissionis adulter, post mortem, a profanis et errantibus sub fictitio nomine Dei, talis coli meruerit.
PL 4, 833Aこうして、かつては一人の人間であり、悪事を犯した姦通者〔底本は facinoris admissionis adulter で属格の重なりが崩れている。悪事を犯した姦通者と解した〕であった者が、死後、涜聖の者どもや迷える者たちによって、偽りの神の名のもとに、そのようなものとして崇拝されるに至ったのである。
Caput IX
第IX章PL 4, 833AAleae tabula qui ludit, et maleficia nosse debet, quod a Dei servis longe sit, sciens quoniam foris maleficus et venenarius, et iterum in judicii diem in igne rotante torquebitur.
PL 4, 833A賽の賭博盤で遊ぶ者は、それが神の僕たちから遠く隔たる悪事であることを知らねばならない。悪事を行う者と毒殺者とは外に締め出されていること、また裁きの日には回転する火のうちで責め苦を受けることを知りながら、である。
Aleae tabula qui ludit, prius auctori ejus sacrificare debet, quod Christianis non licet dicente Domino: Sacrificans diis eradicabitur, nisi Deo soli; et iterum: Nolite sacrificare diis alienis, ne incitetis me in operibus manuum vestrarum ad disperdendum vos.
PL 4, 833A賽の賭博盤で遊ぶ者は、まずその創始者に生贄を捧げねばならない。しかしそれはキリスト教徒には許されないことである。主はこう言われるからである、『神々に生贄を捧げる者は、ただ神お一人にのみ〔捧げる場合を〕除いて、根絶やしにされるであろう』。また重ねて、『異国の神々に生贄を捧げるな、汝らの手の業によって私を怒らせ、汝らを滅ぼすことにならないように』。
Christianus qui es, et aleae tabula ludis, licet non sacrifices, lege hujus facinoris particeps es. Et utique Dominus occurrit et dicit: Exi de ea, populus meus, ne sis particeps delictorum ejus.
PL 4, 833Bお前はキリスト教徒でありながら賽の賭博盤で遊ぶ。たとえ生贄を捧げなくとも、この悪事の掟によってお前はそれに与る者である。そして主は当然にもこれに応じてこう言われる、『私の民よ、そこから出よ、その罪に与ることのないように』。
Et iterum: Discedite, discedite inde, exite de medio ejus qui portatis vasa Domini, et immundum ne tetigeritis.
PL 4, 833Bまた重ねて〔こう言う〕、『そこから立ち去れ、立ち去れ、主の器を運ぶ者たちよ、そこから出よ、そして穢れたものに触れるな』。
Christianus quicumque es et alea ludis, hoc primo in loco credere debes, quia non Christianum, sed Ethnicum tibi nomen est; et illud quod ad sacrificium Dominicum pertinet, in vacuum sumis. Sic enim dicit: Omnis immundus non tanget sacrificium Sancti.
PL 4, 833Bお前がキリスト教徒でありながら賽で遊ぶのであれば、まずこのことを信じねばならない。すなわち、お前の名はキリスト教徒ではなく、異教徒の名であるということ、そして主の犠牲にかかわるものを、お前は空しく受けているということである。すなわちこう言われている、『穢れた者は誰も聖なる方の犠牲に触れてはならない』。
Dicit enim Scriptura: Omnis vir manducans carnem sacrificii, et immunditia ejus super ipsum; pereat anima illa de populo meo.
PL 4, 833C聖典はこう言うからである、『犠牲の肉を食べる者で、その穢れが彼の身にある者は誰であれ、その魂は私の民のうちから滅びよ』。
Caput X
第X章PL 4, 833CAleator quicumque es, Christianum te dicis; quod non es, eo quod saeculo particeps es: nec amicus Christi potes esse, qui cum inimico Christi tenes amicitiam.
PL 4, 833Cお前は賭博者でありながら、自らをキリスト教徒だと称する。しかしお前はそうではない、なぜなら世に与る者だからである。お前はキリストの敵と友情を保つ者であるから、キリストの友であることはできない。
Certe qualis dementia aleatorum fidelium, ubi insaniunt, et furacissimis vocibus pejerant; et deorbati Zabuli caligine, invicem sibi manus inferunt, maledicunt, se devovent, parentum originem turbis praesentibus dehonorant.
PL 4, 833C確かに、信徒でありながら賭博者である者たちの狂気はいかなるものであろうか。そこで彼らは狂乱し、この上なく盗人じみた言葉で偽誓する。そしてザブルスの闇によって目を奪われ、互いに手を振り上げ、罵り合い、自らを呪詛にかけ、居合わせる群衆の前で親の血筋を辱める。
Sonat publice aleae strepitus, festinant ad necem haereditatis suae manus: nec intelligit miser, quid sibi noceat, quando se aleae auctorat. Et qui jam saepius vincitur, rursus ad nocentius studium, Zabulo suadente, animatur.
PL 4, 834A公然と賽の騒音が鳴り響き、手は自らの相続財産を殺すことへと急ぐ。哀れな者は、自らを賽に売り渡すとき、何が自分を害するかを悟らない。そしてすでに幾度も敗れた者は、ザブルスに唆されて、なおいっそう有害な熱中へと駆り立てられる。
O ars infesta studentibus, et stuprum libidinosum! quod non divitias, sed nuditatem et inopiam praestat; manus carnifex, manus noxia, quae nec post lucra desinit, sed adhuc post damna ludit.
PL 4, 834Aおお、これに熱中する者たちにとって有害な技芸よ、色欲にまみれた凌辱よ。それは富ではなく、裸と欠乏とをもたらす。処刑人のごとき手、有害な手であり、利得を得た後もやめず、損失の後もなお遊び続ける。
Christianus qui alea ludit, ad sacrificium Zabuli, immolantibus penes auctorem, manus polluit.
PL 4, 834A賽で遊ぶキリスト教徒は、創始者のもとで生贄を捧げる者たちと共に、ザブルスへの生贄において自らの手を汚す。
Et idcirco Dominus ad hoc indignari dicit: Nolite, inquit, extendere manus vestras injuste, ne exacerbetis me, et non sinam vos diu permanere super terram; et iterum: Abstinete manus vestras ab injusto, et ne feceritis quicquam mali.
PL 4, 834Aそれゆえ主はこれに憤ってこう言われる、『汝らの手を不正に伸ばすな、私を怒らせるな、さもなくば私は汝らを地上に長くとどまらせない』。また重ねて、『汝らの手を不正から遠ざけよ、いかなる悪も行うな』。
Et apostolus beatissimus Paulus similiter dicit: Videte fratres, ne obfiguremini huic saeculo, et pompis et deliciis et voluptatibus ejus; sed continete vos ab omni injustitia.
PL 4, 834B至福なる使徒パウロも同様にこう言う、『兄弟たちよ、この世と、その見せびらかしや快楽や欲楽とに似た姿にならぬよう気をつけよ。むしろあらゆる不正から身を遠ざけよ』。
Nam qui delinquit in Deum, nulla fit excusatio, nec indulgentia ulla, et nemini venia datur.
PL 4, 834B神に対して罪を犯す者には、いかなる弁明も、いかなる寛恕も生じず、誰にも赦しは与えられない。
In Evangelio Dominus dicit: Si quis, inquit, dixerit blasphemias in Filium hominis, dimittetur illi: at is qui peccaverit in Spiritum sanctum, non dimittetur illi, nec hic, nec in futuro saeculo.
PL 4, 834B福音書において主はこう言われる、『人の子に対して冒瀆の言葉を語る者があれば、それは赦されるであろう。しかし聖なる霊に対して罪を犯した者は、この世においても、来るべき世においても赦されない』。
Et iterum Propheta dicit: Si delinquendo peccet vir adversus virum, orabitur pro eo ad Dominum: si autem in Deum peccaverit, quis orabit pro eo?
PL 4, 834Bまた預言者は重ねてこう言う、『もし人が人に対して過ちを犯して罪を犯すならば、その者のために主に祈りがなされるであろう。しかし神に対して罪を犯したなら、誰がその者のために祈るであろうか』。
Et beatus apostolus Paulus, procurator, vicarius Christi, Ecclesiasticam curam agens, ponit et dicit: Vos estis templum Dei, et in vobis Christus habitat; si quis templum Dei violaverit, perdet illum Deus.
PL 4, 834Bまた至福なる使徒パウロは、世話人であり、キリストの代理者であって、教会の配慮を行いつつ、こう述べて言う、『汝らは神の神殿である。汝らのうちにキリストが住まわれる。もし誰かが神の神殿を汚すならば、神はその者を滅ぼされるであろう』。
Iterum Dominus in Evangelio suo negat peccatores, et exprobrat dicens: Recedite a me omnes qui operamini injustitiam; numquam vos cognitos habui.
PL 4, 834C主は重ねてその福音書において罪人たちを退け、叱責してこう言われる、『不正を行う者どもよ、皆私から離れよ。私は汝らを知ったことがない』。
Et Joannes apostolus dicit: Omnis qui peccat, non est de Deo, sed de diabolo est; et scitis quoniam ideo venturus est Filius Dei, ut perdat filios diaboli.
PL 4, 834Cまた使徒ヨハネはこう言う、『罪を犯す者は皆、神からの者ではなく、悪魔からの者である。汝らは、神の子が来られるのは悪魔の子らを滅ぼすためであることを知っている』。
Caput XI
第XI章PL 4, 835ASi quis aleator Christianus es, tuus et haereditatis tuae inimicus es. Quicumque es, desine ab illa dementia miser.
PL 4, 835Aもしお前が賭博者でキリスト教徒であるならば、お前は自分自身の敵であり、自分の相続財産の敵でもある。お前が何者であれ、哀れな者よ、その狂気をやめよ。
Quid te in laqueum mortis cum diabolo ultra praecipitas? quid opes et divitias tuas sordidissimo aere admittis? quid te laquels saecularibus involvis, ut de saeculo judiceris? quid inimicum tuum favoribus laudando, delinquis; cum quo necesse est puniaris?
PL 4, 835Aなぜお前は、悪魔とともに死の罠へとなおも身を投げるのか。なぜお前は、自分の富と財産を、この上なく卑しい銭のために引き渡すのか。なぜお前は、世の裁きを受けることになるように、この世の罠に〔底本は laquels。laqueis と読む〕自らを絡ませるのか。なぜお前は、自分の敵を好意によって称えることで過ちを犯すのか。その者とともにお前は罰せられねばならないというのに。
Esto potius, non aleator, sed Christianus: pecuniam tuam assidente Christo, spectantibus Angelis, et martyribus praesentibus, super mensam Dominicam sparge: patrimonium tuum, quod forsitan saevo studio perditurus eras, pauperibus divide: divitias tuas Christo vincenti committe: servus cum Domino tuo vocare, studio deifico obsequere, artem Domini imitare, quae non perdit sed potius acquirit.
PL 4, 835Aむしろ賭博者ではなく、キリスト教徒であれ。キリストが傍らにいまし、天使たちが見守り、殉教者たちが居合わせるところで、お前の金銭を主の食卓の上に散らせ。お前がもしかすると凶暴な熱中によって失おうとしていた世襲の財産を、貧しい者たちに分け与えよ。お前の富を、勝利者キリストに委ねよ。お前の主とともに僕と呼ばれよ、神にふさわしい熱意に従え、主の技芸を見倣え、それは失うのではなく、むしろ得るものである。
Desine ab illis tuis furacissimis moribus, cohibe praecipitem nequitiam tuam: sit tibi cum pauperibus quotidianis lusus, sit tibi cum viduis frequens operatio; censum et apparatus tuos omnes ad studium Ecclesiae distrahe: aurum tuum, et argentum, et pecunias tuas in thesauris coelestibus repone; fundos et villas tuas, justa operatione ad paradisum remove: ut peccata donentur tibi, eleemosynis et orationibus continuis incumbe.
PL 4, 835Bお前のそのこの上なく盗人じみた習わしをやめよ、その向こう見ずな悪をおさえよ。日々貧しい者たちとともに戯れよ、やもめたちとともに頻繁な働きを持て。お前の財産と装いのすべてを教会の営みへと差し向けよ〔distrahe は売り払え、とも読める〕。お前の金と銀と金銭を天の宝の蔵に納めよ。お前の農地と別荘とを、正しい行いによって楽園へと移せ。罪が赦されるように、施しと絶えざる祈りとに専念せよ。
Alea ne luseris: ubi lusus nocivus est et crimen mortale; ubi dementia sine consideratione; ubi nulla veritas, sed mendaciorum mandra.
PL 4, 836A賽で遊ぶな。そこでは戯れは有害であり、死に至る犯罪である。そこには思慮を欠いた狂気があり、真理は何もなく、偽りの群れがあるのみである。
Abscide inde manum tuam, et averte inde cor tuum: extrahe caliginem inimici ab oculis tuis, et purifica manum tuam a sacrificiis Zabuli: abige abs te furaces mores, esto patiens et Christianus, esto tibi et vitae tuae in operationibus justus et providus.
PL 4, 836Aそこからお前の手を断ち切り、そこからお前の心を背けよ。敵の闇をお前の目から取り除き、ザブルスへの生贄からお前の手を清めよ。盗人のごとき習わしを自分から追い払え、忍耐深くキリスト教徒であれ、自分自身とその生き方について、行いにおいて正しく、かつ用心深くあれ。
Fuge diabolum persequentem, et fuge aleam inimicam rerum tuarum: studium sit tibi sapientiae, Evangelii monitis erudire, puras manus ad Christum extende, ut promereri Dominum possis, aleam noli respicere. Amen.
PL 4, 836A追い迫る悪魔から逃れよ、お前の財産の敵である賽から逃れよ。知恵への熱意を持て、福音の戒めによって教え導かれよ、清い手をキリストへと差し伸べよ、主の御心にかなう者となれるように。賽を振り返るな。アーメン。