Epistola I
第I書簡PL 3, 841BCharissimis atque dilectissimis fratribus, sanctae Dei Ecclesiae filiis, et omnibus Domino recta fide famulantibus, Cornelius episcopus.
PL 3, 841Bいと親しく、最愛なる兄弟たちへ、聖なる神の教会の子らへ、また正しい信仰をもって主に仕えるすべての者へ、司教コルネリウスより。
Videns charitatis vestrae benevolentiam, quia Apostolorum amatores estis, eorumque fidem et doctrinam tenetis, decrevi vobis scribere, Domino auctore, quaedam ex his quae nunc temporis necessaria sunt sciri, et quae apud nos in Ecclesia Romana, auxiliante Domino, meritis Apostolorum nuper acta sunt sive geruntur: quoniam, patrocinante charitate, credo vos paterna gratia scripta sedis apostolicae libenter suscipere, et mandata ejus peragere, atque de ejus profectibus gratulari: quia quisquis se in radice charitatis inserit, nec a viriditate deficit, nec a fructibus inanescit, nec amore foecunditatis opus efficax amittit.
PL 3, 841B諸君の愛の慈しみを見て、すなわち諸君が使徒たちを愛する者であり、彼らの信仰と教えを保っていることを見て、私は、主を導き手として、今の時に知られることが必要ないくつかの事柄を、また我々のもとでローマ教会において、主の助けにより、使徒たちの功徳によって最近行われた、あるいは行われつつある事柄を、諸君に書き送ることを決めた。なぜなら、愛が後ろ盾となって、諸君が使徒座の書簡を父としての慈しみをもって喜んで受け入れ、その命令を果たし、その進展を喜ぶであろうと、私は信じるからである。なぜなら、愛の根に自らを接ぎ木する者は誰であれ、その青さを失うことなく、実りに衰えることなく、豊饒への愛のゆえにその効ある業を失うことがないからである。
Ipsa enim charitas exercet corda fidelium, sensus corroborat, ut nihil grave, nihil difficile, sed fiat totum dulce quod agitur, dum ejus proprium sit, nutrire concordiam, servare mandata, atque dissociata conjungere, prava dirigere, et caeteras virtutes perfectionis suae munimine solidare.
PL 3, 841B愛そのものが信徒たちの心を働かせ、その思いを強める。それゆえ、行われることは何ひとつ重くもなく、難しくもなく、すべてが甘美なものとなる。和合を養い、命令を守り、離れたものを結び合わせ、曲がったものを正し、その他の徳を自らの完全性という防塁によって固めることが、愛に固有のことだからである。
Quapropter rogo vos nobis congratulari, quia rogatu cujusdam devotae feminae atque nobilissimae matronae Lucinae levata sunt corpora Apostolorum Petri et Pauli de Catatumbis.
PL 3, 841Bそれゆえ私は、諸君が我々とともに喜んでくれるよう願う。ある敬虔な女性、いと高貴な既婚婦人ルキナの願いにより、使徒ペトロとパウロの遺骸がカタコンベから運び上げられたからである。
Et primo quidem beati Pauli corpus, levatum silentio, positum est in praedio praedictae matronae, via Ostiensi ad latus ubi decollatus est.
PL 3, 842Aそしてまず、祝福されたパウロの遺骸が、密かに運び上げられて、オスティア街道沿いの、彼が斬首された場所のかたわらにある、先に述べた既婚婦人の所領に安置された。
Postea vero beati Apostolorum principis Petri accepimus corpus, et condecenter posuimus illud juxta locum ubi crucifixus est, inter corpora sanctorum episcoporum in templo Apollinis, in monte Aureo, in Vaticano palatii Neroniani, tertio kalendarum juliarum die, orantes Deum et Dominum nostrum Jesum Christum, ut, intercedentibus suis sanctis Apostolis, maculas vestrorum purget peccatorum, et in sua vos conservet voluntate diebus vitae vestrae, et in fructu boni operis vos perseverabiles reddat.
PL 3, 842Aその後、我々は使徒たちの首長である祝福されたペトロの遺骸を受け取り、これを、彼が十字架にかけられた場所のかたわら、アポロ神殿の中、黄金の丘、ネロの宮殿のヴァチカンにある聖なる司教たちの遺骸の間に、ふさわしく安置した。それは七月朔日の三日前の日のことであり、我々は神と我々の主イエス・キリストに祈り、その聖なる使徒たちの執り成しによって、諸君の罪の汚れを清め、諸君の生涯の日々において諸君を御自らの御旨のうちに保ち、善き業の実りにおいて諸君を最後まで堪え忍ぶ者としてくださるようにと願った。
Vos vero his congaudete, quia et ipsi sancti Apostoli de vestro congratulantur gaudio. Vos semper Deum laudate, et ipse glorificetur in vobis. Scriptum est enim: Quid retribuam Domino pro omnibus quae retribuit mihi?
PL 3, 842A諸君はこれらのことを共に喜べ。聖なる使徒たち御自身も、諸君の喜びをともに喜んでおられるからである。諸君は常に神を讃美せよ、そして神御自身が諸君のうちに栄光を受けられるように。すなわちこう書かれている。「私が主から受けたすべてのことに対して、私は主に何を返そうか。
Calicem salutaris accipiam, et nomen Domini invocabo. (Psal. CXV) (6). Tantum enim a nobis exigitur, quantum possumus famulatus nostri obsequio commendare.
PL 3, 842B「救いの杯を受け、主の名を呼び求めよう」(詩篇115篇)(6)。我々に求められるのは、ただ我々の奉仕の従順によって捧げうる限りのものだけである。
Unde quidem tanto nos necesse est importunis praedicationibus insistere, quanto nobis perfectae negotiationis creditur duplicata talentorum assignatio, atque dominicae vocis ad suscipiendam ejus requiem suadet assertio.
PL 3, 842Bそれゆえ我々には、絶え間ない宣教にひたすら励むことが必要である。それは、完全なる商いとして倍加されたタラントの委託が我々に信託されている分だけ、また主の御声の宣言が、その安息を受けるようにと勧めている分だけである。
Haec invidens antiquus hostis suscitavit nobis adversarium Novatum, rectae fidei et sanctae doctrinae aemulum, qui extra Ecclesiam ordinavit Novatianum, et in Africa Nicostratum, utrosque haereticos, sicut ille erat.
PL 3, 842Bこれを妬んで、古き敵は我々に対して、正しい信仰と聖なる教えの敵対者ノウァトゥスを立てた。彼は教会の外でノウァティアヌスを、そしてアフリカでニコストラトゥスを叙任したが、彼自身がそうであったように、両者とも異端者であった。
Hic vero conatibus quibus potuerunt, multos a recta et catholica fide suadentes recedere fecerunt, et post se in perversam et Deo odibilem doctrinam corruere persuaserunt.
PL 3, 843Aしかし彼らは、なしうる限りの企てによって、多くの者を説き伏せて正しい公同の信仰から離れさせ、自分たちの後について、曲がった、神に憎まれる教えへと転落するよう説得した。
Sed sicut istorum tergiversationibus nimis sumus contristati, et de eorum perditione contriti, sic de aliorum conversatione, Domino auxiliante, sumus laetificati.
PL 3, 843Aしかし、これらの者たちの背信によって我々が甚だしく悲しみ、彼らの滅びについて心痛めたのと同様に、主の助けにより、他の者たちの立ち帰りについては喜ばされた。
Deus autem omnipotens, qui tristibus miscet laeta, oppido nos laetificavit, quod quidam confessores, qui dudum fuerunt fideles, a nobis et a recta fide, diabolo instigante, se separantes, cum Maximo presbytero ad Ecclesiam catholicam et fidem rectam sunt reversi, et denuo, sicut prius, facti sunt confessores fideles.
PL 3, 843Aしかるに全能の神は、悲しみに喜びを混ぜ合わせたもう方であって、我々を大いに喜ばせてくださった。すなわち、かつて信仰篤かったある証聖者たちが、悪魔にそそのかされて我々と正しい信仰から離れていたが、長老マクシムスとともに公同の教会と正しい信仰へと立ち帰り、再びかつてのように、忠実な証聖者となったのである。
Quapropter, charissimi, hortamur vos et deprecamur per Dominum nostrum Jesum Christum, praedictos haereticos et omnes quos a recta fide et doctrina apostatare cognoveritis, exhortationibus et bonis studiis vestris ad catholicam fidem et rectam doctrinam convertere contendite, et in Dei voluntate persistere suadete.
PL 3, 843Aそれゆえ、最愛の者たちよ、我々は諸君に、我々の主イエス・キリストによって勧め、また願う。先に述べた異端者たちと、正しい信仰と教えから背教したと諸君が知るすべての者を、諸君の勧告と善き努めによって、公同の信仰と正しい教えへと立ち帰らせるよう努め、神の御旨のうちにとどまるよう説き勧めよ。
Et non solum hos, sed omnes qui nondum fidem rectam perceperunt, ad catholicam fidem perducere festinate.
PL 3, 843Bそして、これらの者たちだけでなく、いまだ正しい信仰を受け入れていないすべての者を、公同の信仰へと導くことに急げ。
Quia neque mors, neque vita, neque angeli, neque principatus, neque instantia, neque futura, neque fortitudo, neque altitudo, neque profundum, neque creatura alia, Magistro Gentium docente, poterit nos separare a charitate Domini nostri Jesu Christi (Rom. VIII) , et, quae in ipso est, a recta fide.
PL 3, 843Bなぜなら、異邦人の教師が教えるとおり、「死も、生も、天使たちも、もろもろの権勢も、現在のものも、未来のものも、力あるものも、高きものも、深きものも、他のいかなる被造物も、我々を我々の主イエス・キリストの愛から、また彼のうちにある正しい信仰から、引き離すことはできない」(ローマ8章)からである。
Nolite itaque amittere confidentiam vestram, quae magnam habet remunerationem. Patientia enim nobis necessaria est ad colluctationes adversariorum, quatenus fidem intemeratam usque in finem conservantes, repromissionem percipiamus, quam repromisit his qui legitime certare properant.
PL 3, 843Bそれゆえ、諸君の確信を失ってはならない。それは大いなる報いを持つものである。我々には、敵対者たちとの闘いのために忍耐が必要である。それは、汚されざる信仰を最後まで保ちつつ、正しく戦うことに急ぐ者たちに約束された、その約束を受け取るためである。
Adhuc enim modicum aliquantulum, qui venturus est, veniet, et non tardabit (Abac. II) . Ecce enim judex ante januam assistit (Jacob. V) , coronas hilariter promittens his qui pro eo passionibus submittuntur.
PL 3, 843C「なお、しばらくの間、来たるべき方は来たり、遅れることはないであろう」(ハバクク2章)。「見よ、審判者は門の前に立っている」(ヤコブ5章)、彼のために苦しみに服する者たちに、冠を喜びをもって約束しつつ。
Quod si subtraxerit se quis, non placebit animae meae (Heb. X) , sed cadet de promissione propter negationem. Nos autem non sumus subtractionis filii in perditionem, sed fidei in acquisitionem animae.
PL 3, 844Aしかし、「もし誰かが身を引くならば、その者は私の魂に適わないであろう」(ヘブライ10章)。むしろその者は、拒否のゆえに約束から漏れ落ちるであろう。しかし我々は、滅びへの退却の子らではなく、魂の獲得への信仰の子である。
Propter quod assumite armaturam Dei, ut possitis resistere in die malo, adversus omnes inimicos sanctae ecclesiae et vestros, et induite vos loricam justitiae, et calceati pedes in praeparatione Evangelii pacis, in omnibus assumentes scutum fidei, in quo possitis omnia jacula nequissimi ignita exstinguere.
PL 3, 844Aそれゆえ諸君は、神の武具を身に着けよ。聖なる教会の敵、また諸君の敵のすべてに対して、悪しき日において抵抗することができるように。そして義の胸当てを身にまとい、平和の福音の備えを足に履き、あらゆる場合において信仰の盾を執れ、それによって、かの悪しき者の火矢のすべてを消すことができるように。
Et galeam salutis assumite, et gladium Spiritus quod est verbum Dei, per omnem orationem et obsecrationem (Eph., VI) , radicati et fundati in solatio fratrum pro Christo Jesu domino nostro.
PL 3, 844Aまた救いの兜と、霊の剣、すなわち神の言葉とを執れ、あらゆる祈りと願いによって(エフェソ6章)。兄弟たちの慰めのうちに根ざし、かつ据えられて、我々の主キリスト・イエスのために。
Sed et nunc, fratres, commendamus vos Domino, et omnes verbo gratiae ejus, qui potest perficere, et dare haereditatem nobis cum omnibus sanctis (Act. XX) .
PL 3, 844Bしかし今も、兄弟たちよ、我々は諸君を主に、また諸君すべてをその恩寵の言葉に委ねる。その方は全うすることができ、我々にすべての聖徒たちとともに嗣業を与えることがおできになる(使徒言行録20章)。
Ipse autem Deus pacis et consolationis det vobis idipsum sapere in alterutrum (Rom. XV) , ut vobis invicem succurratis, et non sitis divisi, ut unanimes, uno ore et uno corde honorificetis eum, in concordiam et consolationem fratrum, qui potest confirmare vos secundum evangelium ejus, juxta revelationem aeterni mysterii, temporibus scilicet perpetuis (Rom. XVI) , quibus vobis futurorum gaudiorum largienda sunt munera.
PL 3, 844B平和と慰めの神が、諸君に互いに同じ思いを抱かせてくださるように(ローマ15章)。互いに助け合い、分裂することなく、心を一つにし、口を一つにして彼を敬い、兄弟たちの一致と慰めのうちにあるように。その方は、その福音に従って、また永遠の奥義の啓示に従って、すなわち永遠なる時代において、諸君を堅く保つことがおできになる(ローマ16章)。それらの時代において、来たるべき喜びの賜物が諸君に与えられるべきものである。
Summopere consider re etiam debetis, quod illi qui fratribus invident, eosque damnare atque perdere cupiunt, per se sua dogmata destruunt. Dicit enim Dominus: Omne regnum in se divisum non stabit; et omnis scientia et lex adversum se divisa, non stabit.
PL 3, 844B諸君はまた、次のことを何よりもよく考えなければならない。すなわち、兄弟たちを妬み、彼らを断罪し滅ぼそうと望む者たちは、それ自体によって自らの教説を破壊するということである。主はこう言われるからである。「おのれ自身のうちで分裂した国はすべて立つことができない。おのれに逆らって分裂したすべての知識と法もまた、立つことができない。」
Ideoque necesse est, ut concordialiter salubres suscipiatis hortatus, nihil per contentionem agentes, sed ad omne studium devotionis unanimes, divinis et apostolicis constitutionibus pareatis. Data septimo idus septembris, Decio et Maximo viris clarissimis consulibus.
PL 3, 844Cそれゆえ、諸君が心を合わせて健全な勧めを受け入れ、争いによって何ごともなさず、あらゆる献身の努めにおいて心を一つにして、神と使徒たちの定めに従うことが必要である。デキウスとマクシムスといういと高名な人々が執政官であったとき、九月イドゥスの七日前の日に発せられた。
Epistola II, Prooemium
第II書簡 冒頭PL 3, 844CCORNELIUS EPISCOPUS RUFO COEPISCOPO IN DOMINO SALUTEM. Exigit dilectio tua, frater charissime, ut ex auctoritate Sedis apostolicae tuis deberemus consultibus respondere.
PL 3, 844C司教コルネリウスより、同僚司教ルフスへ、主にあって挨拶を送る。最愛の兄弟よ、汝の敬愛は、我々が使徒座の権威によって汝の問い合わせに答えるべきことを求めている。
Quod licet non prolixe, sed succincte agere festinaremus, propter quasdam importunitates, quae nostris praepedientibus peccatis, in nos supervenere, tuis tamen per reliqua sanctorum Patrum instituta studiis perquirere latius et investigare permittimus.
PL 3, 845Bとはいえ我々は、これを冗長にではなく簡潔に行おうと急いでいたのであるが、それは我々の罪が妨げとなって我々の身に降りかかったある種の困難のためである。しかしながら、聖なる教父たちのその他の定めによって、汝の探究心がより広く尋ね究め、探索することを我々は許す。
Non enim potest mens attrita, et oneribus atque importunitatibus gravata, tantum boni peragere, quantum delectata et oppressionibus soluta.
PL 3, 845B疲弊し、重荷と困難とに圧せられた精神は、悦びに満ち、圧迫から解き放たれた精神ほどには、多くの善を成し遂げることができないからである。
Non ergo ista ob id praetulimus, ut haec et alia, quae necessaria fore cognoverimus, tuae sanctitati velimus denegare: sed quod hic minus invenitur, latius perquiratur.
PL 3, 845Bそれゆえ我々がこれらのことを先に述べたのは、この事柄も、必要となると知られる他の事柄も、汝の聖性に対して拒もうと望んでのことではない。ここで十分に見出されないことは、より広く尋ね究められるようにというためである。
Epistola II, Caput I
第II書簡 第I章PL 3, 845BSacramentum autem hactenus a summis sacerdotibus vel Dei ministris exigi, nisi pro fide recta, minime cognovimus, nec spontaneos jurasse reperimus.
PL 3, 845Bしかるに、誓約が、正しい信仰のためでない限り、これまで高位の司教たちや神の奉仕者たちに求められてきたということを、我々はまったく知らない。また、彼らが自ら進んで誓ったとも見出していない。
Summopere ergo sanctus Jacobus apostolus prohibens sacramentum, loquitur, licens: Ante omnia, fratres mei, nolite jurare, neque per coelum, neque per terram, neque aliud quodcumque juramentum.
PL 3, 845Bそれゆえ聖なる使徒ヤコブは、誓約を固く禁じて、こう語って言う〔底本は loquitur, licens。licens を dicens の崩れと見て解した〕。「私の兄弟たちよ、何よりもまず、誓ってはならない。天にかけても、地にかけても、その他いかなる誓いにかけても誓ってはならない。」
Sit autem sermo vester, est, est, Non, non: ut non sub judicium decidatis (Jacob. V) . Et Dominus in Evangelio: Audistis quia dictum est antiquis: Non pejerabis, reddes autem Domino juramenta tua.
PL 3, 845C「汝らの言葉は、然り、然り、否、否であれ。裁きの下に落ちないためである」(ヤコブ5)。そして主は福音書の中でこう言われる。「汝らは、昔の人々にこう言われたのを聞いた。偽り誓うな、汝の誓ったことを主に果たせ、と。」
Ego autem dico vobis non jurare omnino, neque per coelum, quia thronus Dei est: neque per terram, quia scabellum est pedum ejus: neque per Hierosolymam, quia civitas magni regis est: neque per caput tuum juraveris, quia non potes unum capillum album facere aut nigrum.
PL 3, 845C「しかし私は汝らに言う、誓うな、断じて。天にかけても、それは神の玉座であるから。地にかけても、それは神の足台であるから。エルサレムにかけても、それは大王の都であるから。汝の頭にかけても誓うな、汝は髪の毛一本すら白くも黒くもすることができないからである。」
Sit autem sermo vester. Est, est, Non, non: quod autem his abundantius est, a malo est, (Matth. V) . Id est, ab exigente et a jurante. Haec, frater charissime, ipse Dominus prohibet, id est, non debere jurare.
PL 3, 845C「汝らの言葉は、然り、然り、否、否であれ。これより出過ぎたものは、悪より出る」(マタイ5)。すなわち、求める者からも誓う者からも、という意味である。最愛の兄弟よ、これを主御自身が禁じておられる、すなわち誓うべきではないということを。
Haec Apostoli maxime omnes, haec sancti viri praedecessores nostri, qui huic sanctae universali apostolicae Ecclesiae praefuerunt ante nos, haec Prophetae et reliqui sancti doctores, per universum mundum dispersi ad praedicandum, juramenta fieri vetant.
PL 3, 846Aこれを使徒たちが皆こぞって、これを我々に先立ってこの聖なる普遍的使徒教会を治めた聖なる先人たちが、これを預言者たちや、宣べ伝えるために全世界に散らされたその他の聖なる教師たちが、誓いがなされることを禁じている。
Quorum nos exempla si coeperimus enumerare, aut in schedula hac inserere, ante deficiet hora diei, quam eorum exempla de hac causa prohibita. Quae nos sequentes, sanctorum Apostolorum, eorumque successorum jura firmamus, et sacramenta incauta fieri prohibemus.
PL 3, 846Aもし我々が彼らの実例を数え上げ始め、あるいはこの文書に書き入れ始めるならば、この件について禁じられた彼らの実例よりも先に、一日の時が尽きるであろう。これに従う我々は、聖なる使徒たちとその後継者たちの定めを確認し、軽率な誓約がなされることを禁じる。
Unde et ipse Dominus in tabulis lapideis, quas Mosi dedit, propria manu scripsit, dicens: Vide ne assumas nomen Domini tui in vanum: (Exod. XX) . Et reliqua.
PL 3, 846Aそれゆえ主御自身も、モーセに与えられた石の板に、御自らの手で書き記して、こう仰せられた。「汝の主の名を、みだりに唱えることのないように気をつけよ」(出エジプト20)。云々。
Nos autem, ut paulo superius praelibavimus, sacramentum episcopos nescimus oblatum, nec umquam fieri debet: quoniam, ut supra memoratum est, praeceptum est a Domino non jurandum, neque per coelum, quia thronus Dei est: neque per terram, quia scabellum est pedum ejus: neque per caput suum, quia nullus potest unum capillum creare (Matth. V; Jacob. V) .
PL 3, 846Aしかし我々は、少し前に先に述べたとおり、司教たちに誓約が課せられた〔底本は対格 episcopos。与格 episcopis の崩れと見て「司教たちに」と解した〕とは知らないし、それは決してなされるべきではない。なぜなら、上に述べたとおり、主によって誓ってはならないと命じられているからである。天にかけても、それは神の玉座であるから。地にかけても、それは神の足台であるから。自らの頭にかけても、誰も髪の毛一本を創り出すことはできないからである(マタイ5;ヤコブ5)。
Unusquisque enim sicut ante altare stans, Dei timorem habet prae oculis, et propriam conscientiam mundam servat Deo, quod in memoria retinet, nullatenus habet intermittere, quoniam, os quod mentitur, occidit animam (Sap. I) .
PL 3, 846B各々の者は、あたかも祭壇の前に立つ者のように、神への畏れを目の前に置き、自らの良心を神のために清く保ち、これを記憶にとどめておくべきであって、決して怠ってはならない。なぜなら、「偽りを言う口は、魂を殺す」からである(知恵の書1)。
Et Apostolus ait: Loquimini veritatem unusquisque cum proximo suo, quoniam sumus invicem membra (Ephes. IV) . Et alibi: Nolite mentiri invicem (Coloss. III) . Haec sunt praecepta Salvatoris, haec Prophetarum, haec sanctorum Patrum instituta.
PL 3, 846B使徒はまたこう言う。「各々、自らの隣人と共に真理を語れ。我々は互いに肢体だからである」(エフェソ4)。また別のところでは、「互いに偽るな」(コロサイ3)。これらは救い主の命令であり、預言者たちの命令であり、聖なる教父たちの定めである。
Quae si quis in vanum duxerit, hostis est animae suae: quia nemo contra Prophetas, nemo contra Apostolorum, nemo contra Evangelium facit aliquid absque periculo (Conc. Carth. I. cap. 13) .
PL 3, 846Cこれを空しいものと見なす者があれば、その者は自らの魂の敵である。なぜなら、預言者たちに逆らって何かをなす者も、使徒たちに逆らって〔底本は属格 Apostolorum で係る語がない。前後の並びから使徒たちに逆らっての意に取った〕何かをなす者も、福音に逆らって何かをなす者も、誰一人として危険なしには済まないからである(Conc. Carth. I. cap. 13)。
Et summopere praevidendum est, ne pastorem suum oves, quae ei commissae fuerant, reprehendere (nisi a fide exorbitaverit) neque accusare praesumant: quoniam tales accusationes vim non habent, neque eis nocere possunt.
PL 3, 846Cそして特に用心すべきは、彼に委ねられた羊たちが、自らの牧者を——信仰から逸脱した場合を除いては——非難することも告発することも、あえてしてはならないということである。なぜなら、そうした告発は効力を持たず、彼らに害を与えることもできないからである。
Unum vero, charissimi, ut ait beatus apostolus Petrus, Non lateat vos, quia unus dies apud Dominum sicut mille anni, et mille anni sicut unus dies.
PL 3, 846Cしかし、幸いなる使徒ペトロが言うとおり、一つのことがある。「最愛なる者たちよ、主のもとでは一日は千年のごとく、千年は一日のごとくであることを、汝らは知らずにいてはならない。」
Non tardat Dominus promissis, sed patienter agit propter vos, nolens aliquos perire, sed omnes ad poenitentiam reverti. Adveniet autem dies Domini ut fur, in qua coeli magno impetu transient, elementa vero calore solventur (II Petri III) .
PL 3, 846C「主は約束を遅らせるのではなく、汝らのために忍耐しておられるのであり、誰も滅びず、すべての者が悔悛に立ち帰ることを望んでおられるのである。しかし主の日は盗人のように来るであろう。その日には天は大いなる勢いをもって過ぎ去り、諸元素は熱によって溶け去るであろう」(二ペトロ3)。
Cum haec igitur omnia dissolvenda sint, ex his potestis considerare, quales oportet vos esse in sanctis conversationibus et pietatibus, exspectantes et properantes in adventum diei Dei, per quem coeli ardentes solventur, et elementa ignis ardore tabescent. « Vos autem, charissimi, dixit Judas apostolus (In Epistola sua canonica, vers. 17) memores estote verborum quae praedicta sunt ab apostolis Domini nostri Jesu Christi, qui dicebant vobis, quoniam in novissimo tempore venient illusores, secundum sua desideria ambulantes impietatum.
PL 3, 846D「これらすべてのものが解け去るはずであるからには、汝らはこれらのことから、聖なる生き方と敬虔のうちにいかにあるべきかを考えることができる。神の日の到来を待ち望み、急いで求めつつ、その日によって天は燃えて解け去り、諸元素は火の熱によって溶け去るであろう。」使徒ユダはこう言った(その公同書簡、17節)。「しかし最愛なる者たちよ、汝らは、我々の主イエス・キリストの使徒たちによって予め語られた言葉を思い出せ。彼らは汝らにこう言っていた、終わりの時にはあざける者たちが現れ、おのれの不敬な欲望のままに歩むであろう、と。」
Hi sunt qui segregant semetipsos, animales, spiritum non habentes. Vos autem charissimi, superaedificantes vosmetipsos sanctissimae vestrae fidei, in spiritu sancto orantes, ipsos vos in dilectione Dei servate, exspectantes misericordiam Domini nostri Jesu Christi in vitam aeternam.
PL 3, 847A「彼らこそ、自らを引き離す者たち、魂のままの者たち、霊を持たない者たちである。しかし最愛なる者たちよ、汝らは、汝らのいと聖なる信仰の上に自らを築き上げ、聖なる霊にあって祈りつつ、神の愛の内に自らを守り、我々の主イエス・キリストの憐れみを、永遠の生命へと待ち望め。」
Et hos quidem arguite judicatos, illos vero salvate de igne rapientes. Aliis autem miseremini in timore, odientes et eam, quae carnalis est maculatam tunicam. » Nullus enim sacerdotum causam suam alieno committat judicio, nisi ad Sedem apostolicam fuerit appellatum.
PL 3, 847B「この者たちについては、裁かれた者として咎めよ。あの者たちについては、火の中から引き出して救え。またある者たちについては、恐れをもって憐れめ、肉に属する汚れた衣をも忌み嫌いつつ。」いかなる司教も、使徒座に上訴された場合を除いては、自らの訴訟を他人の裁判に委ねてはならない。
Sed unusquisque comprovinciales judices, et notos habeat, nisi aliquam vim temerariae multitudinis illic timuerit, aut infestos, aut suspectos inibi judices habuerit, pro quibus causis ad majoris auctoritatis judices, et ad alias provincias appellare et venire concessum est.
PL 3, 847Bしかし各々は、同じ管区の、かつ知られた裁判官たちを持つべきである。ただし、そこで無分別な群衆の暴力を恐れる場合、あるいはそこに敵意ある、もしくは疑わしい裁判官たちを持つ場合は別であり、そうした件のためには、より大きな権威を持つ裁判官たちのもとへ、また他の管区へ、上訴し赴くことが許されている。
Epistola II, Caput II
第II書簡 第II章PL 3, 847BOmnia ergo quae adversus absentes in omni negotio aut loco aguntur aut judicantur, omnino evacuentur: quoniam absentem nullus addicit, nec ulla lex damnat. Facile ergo homo hominem fallere potest, non tamen Deum, cujus oculis omnia nuda sunt et aperta.
PL 3, 847Bそれゆえ、不在の者に対してあらゆる事案あるいは場において行われ、あるいは裁かれることは、すべて無効とされねばならない。なぜなら、不在の者を誰も有罪と宣告せず、いかなる法も断罪しないからである。人は人を欺くことはたやすくできようが、しかし神を欺くことはできない。神の目には、すべてのものが裸となり露わになっているからである。
Unde ait propheta: Dominus novit cogitationes hominum, quoniam vanae sunt (Psal. XCIII) . Sapiens ergo non est qui nocet. Nec quidquam mali vult, qui fidelis est, aut cuiquam insidias machinatur.
PL 3, 848Aそれゆえ預言者はこう言う。「主は人間の考えを知っておられる、それがむなしいものであることを」(詩篇93)。それゆえ、害を加える者は賢者ではない。信ある者は、いかなる悪をも望まず、誰に対しても謀を企てることはない。
Hortamur, frater, et monemus tuam dilectionem, ut omnes semper, prout melius potueris, adjuves, confortes et consoleris.
PL 3, 848A兄弟よ、我々は汝の敬愛に勧め、また諭す。汝がより良くなし得る限り、常にすべての人を助け、力づけ、慰めるように。
Et sacramenta, super quibus hanc sanctam Romanam, ac universalem Ecclesiam consulere voluisti, fieri prohibeas, et neminem umquam infestes aut noceas. Haec, frater, ad reliquorum fratrum notitiam tua faciat sanctitas pervenire, ut omnes haec mala caveant.
PL 3, 848Aそして、汝がこの聖なるローマの、かつ普遍的な教会に問い合わせようとした誓約については、それがなされることを汝は禁じ、誰に対しても敵対することも害することも決してしないように。兄弟よ、これらのことが他の兄弟たちの知るところとなるよう、汝の聖性が計らい、すべての者がこれらの悪を警戒するようにせよ。
Et sicut generaliter tam ab ipso Domino, quam a sanctis et reliquis apostolicis viris, et caeteris Patribus, sunt prohibita, ita generaliter ab omnibus custodiantur.
PL 3, 848Aそして、主御自身によっても、聖なる人々やその他の使徒的な人々によっても、他の教父たちによっても、一般にこれらが禁じられているとおり、そのように一般にすべての者によって守られるべきである。
Bene valere beatitudinem tuam semper optamus, et sacris virtutibus proficere te desideramus, frater charissime atque amantissime. Data undecimo kalendas junii, Maximo et Decio viris clarissimis consulibus.
PL 3, 848B我々は常に汝の至福が健やかであることを願い、最愛にしていと親しき兄弟よ、汝が聖なる徳において進歩することを望む。きわめて高名な人々マクシムスとデキウスが執政官であったとき、六月朔日の十一日前に発せられた。
Epistola III
第III書簡PL 3, 848BHonestum etiam videtur ut qui in sanctis audet jurare, hoc jejunus faciat cum omni honestate et timore Dei, et ut pueri ante annos quatordecim non cogantur jurare.
PL 3, 848Bまた、聖なるものにかけて誓うことをあえてする者は、これを断食して、あらゆる品位と神への畏れをもって行うべきであるとともに、十四歳に満たない子供たちは誓うことを強いられてはならない、というのが正しいことと思われる。