Caput I
第I章PL 20, 1003DFertilem cantum habitator omnis,Quo fluit Cleosa, fluit atque Mella,Circuit currens Ollium recurvum,Concine mecum.
PL 20, 1003D実り豊かな歌を、住む者は誰もが、〔各連の頭文字を続けると FILASTRIUS BRICSIENSIS PRAESUL(ブレシアの司教フィラストリウス)となる折句〕クレオサが流れ、メッラも流れる所で、流れ走って曲がるオッリウスを巡る所で、私とともに歌え。
Istius, cantus modulator adsitNostra Benaci habitans et ora:Liber, et servus; recinantque cunctisVocibus odas.
PL 20, 1004Aこの〔歌〕の曲を整える者も、そばにいよ、我々のベナクス〔ガルダ湖〕の岸辺に住む者も、自由人も奴隷も。そしてすべての声で頌歌を歌い返せ。
Laeta plebs cuncta populi resultet;Brixiae quisquis genitus, et hospes,Clerus, et laici populi phalanges,Sexus, et aetas,
PL 20, 1004A喜ぶ民のすべては響き合え、ブレシアに生まれた者も、客人も、聖職者も、信徒の民の隊列も、性も、年齢も。
Ad melos tanti patris excitemur,Ossibus cujus fruimur perenne;Praesul et quisquis fuit in hac urbeTempore prisco.
PL 20, 1005Aこのような父の歌へと、我々は奮い立とう、その遺骨を我々はとこしえに享受している。この町にいた司教は誰であれ、古い時代に。
SEPTIMUS sedis solio reseditBrixiensis hic bonus, et beatus,Nobilis, prudensque, FILASTRIUS quiNomine dictus.
PL 20, 1005A第七の者として、座の高座に就いた、ブレシアの、この善き福なる者、高貴で賢く、フィラストリウスと名で呼ばれた者が。
Turribus quorum genitus hic fuit,Nullus ex nobis meminit, sapit nec:Scimus hoc sed nos, Abraham beatumEsse secutum.
PL 20, 1005Aどの者たちの塔のもとに彼が生まれたか、我々の誰も覚えておらず、知りもしない。だが我々はこれを知っている、彼が福なるアブラハムに従ったことを。
Rebus, et notis patria relictis,Ac fide sese comitante semper,Dogma quaesivit jugiter supernumSensibus imis.
PL 20, 1005B財産と知人と祖国を後にし、信仰が常に付き添うままに、彼は絶えず上なる教えを求めた、深い思いをもって。
Is vigil sacros relegendo libros,Continens, solus veluti fuisset,Instruit sese sapiens amoreValde superno.
PL 20, 1005B目覚めた彼は、聖なる書を読み返しつつ、自制して、あたかも独りでいるかのように、賢者として自らを整えた、愛によって、いとも天的な愛によって。
Vir bonus, simplex, bonitate fartus,Portionem qui propriam suamqueEsse credebat Dominum Deumque,Sorte perenni.
PL 20, 1005B善い人、素朴で、善良さに満ち、自らの持ち分、自分のものとして主なる神をそうであると信じていた者、とこしえの分け前において。
Sorte divina sacer est sacerdosConsecratus; tum studuit deincepsOrbis ad metas populos docereDogmate sancto.
PL 20, 1005B神の定めによって、聖なる司教が聖別された。それから以後、彼は励んだ、世界の果てまでの民を教えることに、聖なる教えをもって。
Barbaras gentes idolis recurvas,Atque Judaeos homines iniquos,Perfidos contra monitis supernisRestitit ipse
PL 20, 1005C偶像に身をかがめる蛮族の諸国民と、また不法なユダヤ人たち、背信の者たちに向かって、上なる戒めをもって、彼自身は立ち向かった、
Regis aeterni amabilis minister;Perfidae sectae monita magis sedArianorum fore falsa dixit,Semper ubique
PL 20, 1005C永遠の王の愛すべき奉仕者として。だがとりわけ背信の分派、アレイオス派の教えが偽りだと彼は言った、いつでも、どこでも、
Intimo sensu veluti repugnans.Sedulis flagris sua membra funduntCaesa currentem rosei colorisSaepe cruorem.
PL 20, 1005C心底から抗うかのように。執拗な鞭を受け、彼の肢体は注ぐ、打たれて、バラ色の、流れる血をしばしば。
Curiosus dum jugiter moneret,Impiis tantum licuit in ipsum,Ut suis membris nimium referretStigmata Christi.
PL 20, 1005C熱心に絶えず戒めていると、不敬虔な者たちには彼に対し、それほど許されて、彼が自らの肢体に、はなはだしく帯びるほどに、キリストの烙印を。
Sed tibi, Auxenti, miser, imperite,Restitit fortis fidei vigore,Morsibus vestris populum refellensUsque cruentis.
PL 20, 1005Dだがアウクセンティウスよ、惨めで無知な者よ、汝に対し、彼は信仰の強い力をもって立ち向かった、諸君の噛みつきに抗して民を引き戻し〔refellens は「論駁する」が基本義で、ここでは「引き戻す」と取った〕、血にまみれるまでも。
In fide multas populi cohortesUrbis orbem per stabilivit ipse;Brixiam donec adiit, volenteRege polorum;
PL 20, 1005D信仰において、民の多くの隊を、都の世界〔urbis orbem。ローマの世界を言うと取った〕を巡って、彼自身が固めた、ブレシアに至るまで。天の王の意にかなって。
Et rudem, sed tunc cupidam moneri,Insciam quamquam, tamen ad docendumFirmiter promptam, studio sagaci,Ingenioque.
PL 20, 1006A未熟でありながら、そのとき戒められることを望んでいた〔ブレシア〕を、無知ではあったが、それでも教えに対して確かに備えていた〔ブレシア〕を、鋭い熱意と、才知とをもって。
Nam rudem plebem, maculas habentemExuit multas veteres, novisqueInduens, ipsam recreando Christo,Moribus almis.
PL 20, 1006A実に、未熟な民、汚れを持つ者から、多くの古いものを彼は脱がせ、新しいもので装わせ、民そのものをキリストのために造り直した、優しい振る舞いによって。
Sanctus hic vates fuit hujus aevi,Nescius pompae, Domini honorisArduus cultor, sua non requirens;Euge, fidelis!
PL 20, 1006Aこの時代の聖なる預言者〔vates〕であり、見せびらかしを知らず、主の栄誉の熱烈な崇拝者で、自分のものを求めなかった。よくやった、忠実な者よ。
Istius saecli vacuos honoresCredidit vilis pretii fuisse,Lege sub Christi meditatus est quiNocte dieque.
PL 20, 1006Bこの世の空しい栄誉を、彼は値の安いものと信じた、キリストの法のもとで思い巡らした者として、夜も昼も。
Saeculi magna et pretiosa quaequeSprevit ut parvum, nihilumque duxit;Venditores sed pretii minorisAuxerat emptor.
PL 20, 1006B世の大きなもの、貴重なものはことごとく、小さなもののように退け、無とみなした。だが、より安い値で売る者たちを、買い手として彼は富ませた。
Patris affectu patiens, ad iramEt brevis, nec non facile remittens;Dulcis, humanus, sobrius, benignus,Omnia cunctis.
PL 20, 1006B父の情愛をもって忍耐強く、怒りに対し短く、また容易に赦す者であり、優しく、人間味があり、節度があり、善意に満ち、すべての人にすべてであった。
Rectus et judex, medicusque prudens,Spiritalem qui sapuit medelam:Miscuit Baccho latices olivi,Vulnera curans.
PL 20, 1006B正しい裁き人であり、賢い医者であり、霊的な治療を心得ていた者として、バックス〔Bacchus。ぶどう酒を言う〕にオリーブの油を混ぜ、傷を癒やした。
Ac pater quamvis minimis fuissetNexior semper, tamen ipse nexusSexus, aetatis, famulatus, atqueNobilitatis.
PL 20, 1006Cまた、いと小さい者たちにも父であったが、常により親密に結ばれ〔nexior の語形は定かでない〕、それでも結びつきそのものは、性の、年齢の、奉仕の身の、そして高貴さの〔結びつきである〕。
Euge mirandus, imitandus atque!Vilis, et grati habitus fuitque:Vilitas spurco caruitque gestu,Gratia fastu.
PL 20, 1006Cよくやった、驚嘆に値し、倣うに値する者よ。質素で、好ましい姿であった。その質素さは汚れた振る舞いを欠き、その好ましさは高慢を欠いていた。
Sexies terna rapuit dies quemJulii mensis, lacrymante clero;Flente sed multum populi catervaVocibus altis.
PL 20, 1006C六かける三の日〔18日〕が、彼を奪い去った、7月の、聖職者が涙するなかで。だが民の群れも大いに泣いた、高い声で。
Unde nos semper meritis beatis,Credimus nostri relevarierqueFasce peccati, veniae locumquePosse tenere,
PL 20, 1006Cそれゆえ我々は、常にその福なる功績によって、信じる、我々が軽くされ、罪の荷から〔解かれ〕、また赦しの場を保ちうることを、
Luminis Patris, Genitique si sit,Spiritus sancti, miserendo nostrum,Gratia perpes jugibus medelisOmnibus annis. Amen.
PL 20, 1006D光である父と、生まれた者〔子〕の、もし〔それが〕あるなら、聖なる霊の、我々への憐れみによって、永続する恩寵が、絶え間ない癒やしをもって、すべての年にわたって。アーメン。