作者不詳不詳

Triumphus Christi heroicus › 全文

Triumphus Christi heroicus 全文

Anonymous · PL 19, 385B–388B

Caput I

第I章PL 19, 385B
1

Cum faber astrorum mortis pateretur acerbumIn cruce supplicium, sese non posse doloresFerre Creatoris mundus clamabat, et astra:Ignivomi solis lumen nox abstulit atra:Contremuit tellus, scopuli, rupesque dehiscunt.Et quid opus multis? lugebant cuncta creata.Rex coeli ut Christus Phlegethontis regna subivit,Princeps regali Pluto prospexit ab aula,Ad sua dum sensit concurrere limina Christum:O socii, exclamat, jam tempus sumere tela,

PL 19, 385B

星々の工匠が十字架の上で死の苦い刑罰を受けたとき、造り主の苦痛には自分たちが耐えられないと、世界も星々も叫んだ。火を吐く太陽の光を、暗い夜が奪い去った。大地は震え、岩も崖も裂ける。多くを語る必要があろうか。造られたものはみな嘆いた。天の王キリストがプレゲトン〔冥界の川の名〕の国に入ると、君主プルト〔冥界の王。ここでは死の支配者を言う〕が王の館から見やり、キリストが自分の敷居に向かって押し寄せるのを悟って、「おお仲間たちよ」と叫ぶ。「今こそ武器を取る時だ、」

2

Quandoquidem hic, sanie perfusus membra, propinquat,Praedaturus opes nostras, umbrasque animasque.Scandite tecta alacres, hostemque a limite telisArcete objectis, multa et compage serarum.Regalem interea nos hic tutabimur armisObjicibus crebris, et duris vectibus aulam.Agmine facto illi summa ad fastigia currunt,Vocibus horrisonis et tecta et moenia complent.Ecce autem Christus per tetra silentia rupitLumine sidereo, claraque in luce refulsit.

PL 19, 385B

「体を膿血にまみれさせたあの者が迫っているからだ。我々の富と、影たちと魂たちを略奪しようとして。勇んで屋根に登り、敵を敷居から武器をかざして、幾重にも組んだ閂で遠ざけよ。その間に我々はここで、王の館を武器と、数多くの障壁と堅い閂で守ろう」。一団となって、彼らは最上の屋根へ駆け上り、恐ろしく響く声で、屋根も城壁も満たす。するとキリストは、暗い静寂を破って星のような光で、明るい輝きのなかに輝き出した。

3

Heus agite, umbrarum proceres, attollite portas,Portarumque seras, et magnos demite vectes.Quid miseri audetis contra capere arma Tonantem?Hic ego rex vester, frustra est obsistere regi,Haec ubi dixisset, subitus pavor occupat omnes,Turmatim effugiunt, ululatibus aera complent.Nec mora, cum sonitu postes cecidere solutisCardinibus, magnamque dedit collapsa ruinamJanua, et admittunt concussa palatia Christum.Obstupuit prior ipse Charon, seque abdit in ulva,

PL 19, 385C

「おい、さあ、影たちの長どもよ、門を持ち上げよ、門の閂を、そして大きな横木を取り去れ。哀れな者どもよ、雷を轟かす者〔Tonans。神を言う〕に向かって、なぜ武器を取ろうとするのか。ここにいる私が、汝らの王だ。王に逆らうのは無駄だ」。これを言い終えると、突然の恐怖が皆を捕らえ、隊をなして逃げ散り、叫喚で空気を満たす。間を置かず、柱は轟音とともに倒れ、蝶番は外れ、崩れた扉は大きな崩壊を起こし、揺さぶられた宮殿がキリストを迎え入れる。まず当のカロン〔冥界の渡し守〕が驚愕し、スゲ〔ulva〕の中に身を隠し、

4

Et canis obstupuit claudens tria Cerberus ora,Gorgones, Harpiaeque tremunt, pavet ipsa Megaera,Tisiphone, Alecto, perculsae luce molesta,Ultrices Dirae, Furiae, Parcaeque sorores.Et quid multa? silent gemitus, tormenta, dolores.Quo simul ingreditur Christus, tremere omnia circum.Sed gaudent animae sanctae, manesque piorum.Primus Adam ante alios palmas ad sidera laetusExtulit, et Dominum devota est voce precatus;Exspectate venis miseris, o sancte Redemptor,

PL 19, 386B

三つの口を閉じて、犬ケルベロスも驚愕した。ゴルゴンたち、ハルピュイアたちは震え、メガイラさえ恐れ、ティシポネ、アレクトも、煩わしい光に打たれて、復讐のディラエ、フリアエ、姉妹のパルカエ〔運命の女神たち〕も。多くを語る必要があろうか。うめきも、責め苦も、苦痛も静まる。キリストがそこに入るや否や、周りのすべてが震える。だが聖なる魂たちと、敬虔な者たちの死者の霊(マネス)は喜ぶ。まずアダムが、他の者に先んじて喜び、手のひらを星々へ差し上げ、主に敬虔な声で祈った。「汝は、待ち望まれて来た。哀れな者たちのために、おお聖なる贖い主よ、」

5

Da requiem, finemque malis, fer ad astra redemptos:Sic pater Abramus, puer Isacus, atque JacobusProcedunt alacres, juxta formosus Ioseph,Et Moses sanctus, et vita insignis Aaron,Et Josue invictus, reliqui regesque ducesque,Et patriae vindex Machabaeus origine Judas,Inde alii patres, fama super aethera noti.Candidus ille chorus Christum reverenter adorat.Regius ante alios vates, notissima prolesStirpis Jessaeae, citharam tangebat eburno

PL 19, 386B

「安らぎと、災いの終わりを与え、贖われた者たちを星々へ運べ」。こうして父アブラハム、子イサク、そしてヤコブが勇んで進み出る。傍らには、麗しいヨセフ、聖なるモーセ、生き方に優れたアロン、不敗のヨシュア、残りの王たちと指導者たち、祖国の守り手、生まれはマカバイのユダ、さらにほかの父祖たち、名声が天空の上にまで知られた者たち。あの白く輝く群れは、恭しくキリストを拝む。他の者に先んじて王であり預言者である者、ひときわ名高いエッサイの血筋の子孫が、象牙の撥で竪琴を弾き、

6

Pectine, et ad numeros una omnes voce precatiDulce melos pangunt concordi carmine vates.Ante alios juvenis, qui Christum nuper ad undasTinxerat, hic laetis concentibus agnifer ibat:Salve, Erebi victor, domitor salve inclyte mortis,Destructor scelerum, salve, o fortissime vindexAmissae vitae, salve, o spes una salutis,Aspice plasma tuum, sancte, et venerande Creator,Et post tot gemitus nos duc ad regna polorum.Tum Christus verbis animas affatur amicis:

PL 19, 386C

皆が、その調べに合わせて声を一つにして祈り、預言者たちは、和した歌で甘い調べを奏でる。他に先んじて、若者——最近、水辺でキリストを浸した者——この子羊を指し示す者は、喜びの合唱とともに進んだ。「幸いあれ、エレボス〔冥界〕の勝者よ。名高い死の征服者よ、幸いあれ。悪行を滅ぼす者よ、幸いあれ。おお、最も強い、失われた生命の守り手よ、幸いあれ。おお、救いの唯一の望みよ。聖なる、敬うべき造り主よ、汝が造ったものを見よ。多くのうめきののち、我々を天の国々へ導け」。そこでキリストは、友愛の言葉で魂たちに語りかける。

7

Ponite corde metum, tristes secludite curas:Ipse, ubi tempus erit, vos ad mea regna reducam.Haec dicens, fractis portarum molibus intratHorrendi Ditis regnum: quem protinus indeExtractum, vinclis, et carcere fraenat opaco.Horrendum ille tonans, nequicquam palpitat artus,Immordetque seras, indignaturque teneri.At Deus, ille Stygis domitor, Phlegethonte relicto,Intulit Elysio raptos de carcere patres.Hinc redit a tumulo redivivus, pervigil ipsum

PL 19, 387A

「心から恐れを置け。悲しい憂いを退けよ。時が来たとき、私自身が汝らを私の国へ連れ戻そう」。こう言いながら、門の重い塊が砕かれたところから、恐るべきディス〔冥界の王〕の国に入る。そしてすぐにその者を、そこから引き出し、鎖と暗い牢で抑えつける。恐ろしく吠え立てるその者は、むなしく四肢をわななかせ、閂に噛みつき、捕らえられることに憤る。だが神、ステュクス〔冥界の川〕を制した者は、プレゲトンを後にして、牢から奪い取った父祖たちをエリュシウムへ運び入れた。それから、よみがえった者は墓から戻る。そこには、見張りの

8

Miles ubi clausum studio servabat inani.Quos tremor attonitos sic fecerat, ut neque dictisAuderent contra, aut sumptis insurgere telis.Sed Solymam ingressi magnis terroribus urbem,Surrexisse aiunt magno cum robore Christum.Interea sese vitae reparator amicis,Discipulisque suis redivivum praebuit, et postQuadraginta dies coelestia regna revisit.Quem mox venturum rursum exspectamus ab alto,Arbiter ut justa cunctis det praemia lance.

PL 19, 387B

兵士が、閉ざされたその墓を空しい熱意で守っていた。震えが彼らをひどく愕然とさせ、言葉によっても、武器を取っても、立ち向かう勇気がなかった。彼らは大きな恐怖を抱いてソリュマ〔Solyma。エルサレムの詩的な名〕の町に入り、キリストが大いなる力をもってよみがえったと告げる。そのあいだ、生命を回復する者は、友たちに、また弟子たちに、よみがえった姿を現し、そののち、四十日を経て天の国へ再び帰った。我々は、その者が間もなく高き所から再び来ることを待ち望む。裁き手として、皆に正しい秤で報いを与えるために。

9

Rex ergo noster Christus super omnia regnat.Et veluti quondam belli statuere trophaeaMagnanimi Graium proceres, regesque Latini:Sic Christus statuit celebris victricia pugnaeSigna suae, signa aeternos mansura sub annos.Arboris ipse crucem posuit, venerabile lignum,De cujus ramis, fractis cervicibus, hujusVincti dependent oculis turgentibus hostes.Ante alios Stygius Pluto de stipite pendet,Arcubus attritis, telis, laqueis, pedicisque.

PL 19, 387B

こうして、我々の王キリストは万物の上に君臨する。かつて戦いの勝利の記念碑〔trophaea〕を、度量あるギリシア人の長たちとラテン人の王たちが立てたように、キリストは、名高い戦いの勝利のしるしを立てた。自らの勝利のしるし、永遠の年月にわたって残るしるしを。木の十字架——敬うべき木を、自ら立てた。その枝から、首をへし折られた、この者の縛られた敵が、目を腫れさせて垂れ下がる。他の者に先んじて、ステュクスのプルトが幹から垂れ下がる。弓は砕かれ、矢と罠と足枷とともに。

10

Hinc alia Mortis de stipite pendet imago,Pallida, caeca, ferox, elinguis, frigore torpens,Dentibus excussis, et truncis naribus oraHorrida commonstrans, et hiantia guttura late.Fronde alia inferni dirupti janua pendet,Postibus attritis, cum cardinibusque, serisque.Fronde alia ira Dei, et sibi mens male conscia pendent,Omnia quae Christi roseo sunt tersa cruore.Fronde alia patris primaevi syngrapha pendet,Dilaniata modis miseris, exstinctaque prorsus.

PL 19, 388A

こちらでは、別の「死」の像が幹から垂れ下がる。青ざめ、盲目で、獰猛で、舌がなく、冷えて麻痺し、歯は打ち落とされ、鼻は削がれて、恐ろしい顔と、大きく開いた喉を見せている。別の枝には、打ち破られた冥界の門が垂れ下がり、柱は砕かれ、蝶番も閂もともにある。別の枝には、神の怒りと、自らを疚しく知る精神が垂れ下がる。それらはみな、キリストの薔薇色の血で拭い去られたものである。別の枝には、最初の父〔アダム〕の証書〔syngrapha〕が垂れ下がる。惨めなさまで引き裂かれ、完全に消し去られたものである。

11

Tandem sordifluus valido de stipite mundus,Plenus dissidiis, et multo crimine pendet,Et variae pompae, et crudelia facta tyrannum.Hos hominum Christus saevos absorbuit hostes,Ut neque jam possint ultra damnare fideles.His equidem tentare datum, sed vincere nostrum est.Id quoque per Christum, cujus victoria nostra est.Cum Patre, qui aeternum sancto cum Flamine regnat.

PL 19, 388B

最後に、汚れの流れる世界が、強い幹から垂れ下がる。不和と多くの罪過に満ち、さまざまな見せびらかしと、暴君の残酷な行いとともに〔この行の係りは定かでない〕。キリストは、人間のこれら凶暴な敵を呑み込み、もはや、信じる者たちを罪に定めることができないようにした。確かに、彼らには試みることが許されたが、勝つのは我々である。それもキリストによってである。その勝利は我々のものだ。聖なる霊〔Flamen。息吹〕とともに永遠に支配する父とともに。