Pars I, Caput I
第I部 第I章PL 11, 199BIn diebus illis in provincia Italia, in civitate Verona, in qua beati Zenonis acta claruerunt, evolvimus tanti viri virtutes.
PL 11, 199Bその頃、イタリア属州のヴェローナの町で――そこで福者ゼノの事績が輝いたのである――我々は、これほどの人の力ある業を繰り広げた。
Sic enim est humana mens ad investigandas Sanctorum vitas, tamquam quis ille sitiens ardore solis adustus, concupiscat fontium fluenta, aut quis desideratissimum nuntium audire cupiat, vel etiam quis deliciarum epulis enutritus, in quodam longinquo itinere positus, ad rem pervenire suae mentis satietatem cupiat.
PL 11, 199B聖人たちの生涯を探り求める人の心は、まさにこのようである。それは、日の熱に焼かれて渇いた者が泉の流れを切に求めるようなものであり、あるいは、ひどく待ち望んだ知らせを聞きたがる者のようなものであり、またあるいは、美食の宴に養われた者が、遠い旅路の途中にあって、自らの心の満足に至ることを望む〔底本は ad rem pervenire suae mentis satietatem。構文が崩れているらしく、「心の満足に至る」と解した〕ようなものである。
Ita et ego tanti viri, quamvis ad omnia quaeque egit vel in conversatione, vel etiam in miraculis, explere non valeo; attamen quantum attingere pro parte possum, enarrare non desisto, ne quis ille lector deroget, aut audiens legentem desidioso animo detrahat, cum scriptum sit: Qui retribuunt mihi mala pro bonis, detrahunt mihi.
PL 11, 199B同じく私もまた、この偉大な人が、生き方においても、また奇跡においても行ったすべてのことを〔tanti viri の係りは定かでない。omnia quaeque egit の主語と取った〕語り尽くすことはできない。しかしながら、部分的にでも及びうるかぎり、語ることをやめない。どの読者もけなすことのないように、また聞く者が怠惰な心で読み手を中傷することのないように。「私に善の代わりに悪を返す者たちは、私を中傷する」と書かれているからである。
Et quia ipse Dominus dixit bona operantibus: Priusquam te formarem in utero novi te, et antequam exires de ventre sanctificavi te.
PL 11, 199Cまた、主自身が、善を行う者たちに言った。「私は、汝を胎内に形づくる前に汝を知り、汝が胎から出る前に汝を聖別した。」
Ille enim a cunabulis [CLXIV] benedictus, et a ventre sanctificatus erat, et ad hoc pertingere meruit, ut per vitam sanctam pastor in populo esse mereretur; et ideo quia in omnem terram exiit sonus conversationis ejus, et sanctitas emicuit: audiant populi omnes, qui ejus cupiunt miracula.
PL 11, 199C彼は揺りかごの時から祝福され、胎から聖別されており、聖なる生涯によって民の牧者となるに値するところにまで至りえた。それゆえ、彼の生き方の響きは全地に出て行き、その聖性が輝いたのだから、彼の奇跡を望む民はみな聞くがよい。
Pars I, Caput II
第I部 第II章PL 11, 200BErat enim sedens in monasterio, in secretiori parte, in oppido Veronensi, continuis jejuniis et crebris orationibus a Domino petens, ut sibi dignaretur aditum praedicationis in populos aperire.
PL 11, 200B実に彼は、ヴェローナの町の修道院の奥まった一隅に座し、絶えざる断食と頻繁な祈りによって、民のうちに説教の道を開くことを良しとするよう、主に願い求めていた。
Denique ad convertendos in Christi amorem animos hominum de die in diem deditus erat. Revera quia in ipso Spiritus sanctus doctor erat, sicut ipsa veritas per se loquitur dicens: « Non enim vos estis qui loquimini, sed spiritus patris vestri, qui loquitur in vobis. » Et illud: « Ego sum pastor bonus, et animam meam pono pro ovibus meis. » Ita ergo in sermone affabilis erat, et in mansuetudine, et in habitu mitis, ut Deus in ipso collaudaretur ab omnibus venientibus ad se; et ita alacer, ut mox relictis idolis Domino Jesu Christo crederent.
PL 11, 200Bそして日ごとに、人々の心をキリストへの愛へと回心させることに身を捧げていた。まことに、彼のうちでは聖なる霊が教師であったからである。真理そのものが自ら語って、「語るのは汝らではなく、汝らのうちで語る汝らの父の霊だからである」と言い、また「私は善い羊飼いである。私は自分の羊のために命を捨てる」と言うとおりである。こうして彼は、語り口においては親しみやすく、柔和であり、身なりにおいては穏やかで、そのため彼のもとに来る者はみな、彼のうちに神を讃えるほどであった。また機敏であって、人々はたちまち偶像を捨てて、主イエス・キリストを信じるのであった。
Pars I, Caput III
第I部 第III章PL 11, 200CPer idem vero tempus cum juxta civitatem Veronam, quae in propinquo erat itinere, et egrediente eodem viro a monasterio, in fluvio Athesi piscationem dum ageret, erectis sursum oculis vidit de contra quemdam hominem, in plaustro sedentem, bubus subjunctis mergi in flumine.
PL 11, 200Cさて、同じころ、近くの道のりにあったヴェローナの町のそばで、その人が修道院から出て、アディジェ川で漁をしていたとき、目を上げると、向こう岸に一人の男が荷車に座り、牛をつながれたまま、川に沈んでゆくのを見た。
Tanta enim velocitate ferebatur, ut omnibus demonstraretur diaboli arte fuisse gestum. Et quidem sanctus vir, elevans oculos dum vidisset, [CLXV] cognovit hoc factum diaboli esse.
PL 11, 201Aそれほどの速さで運ばれていったので、悪魔の技によって起こされたことであると、すべての人に明らかであった。聖なる人は、目を上げて見たとき、これが悪魔の仕業であると見抜いた。
Elevata sursum manu fecit sanctae Crucis signum frequenti vice dicens: Revertere retro Satanas, ne perimas hominem, quem Deus creavit.
PL 11, 201A手を高く上げて、しばしば聖なる十字架のしるしを切り、言った。「サタンよ、後ろへ退け。神が創造した人間を滅ぼすな。」
Quod signum diabolus ut vidit, evanuit velut fumus, ita ut clamoribus ac stridore nefando, quasi de alta rupe irruperit, dicens: Etsi quidem nunc me non permittis animas hominum lucrari, tamen paratus sum in patrias ignotas, quae circumquaque sunt, ire ad impedimentum tuum. Tunc sanctus Dei Zeno ait: Non te permittat Dominus agere adversus servum suum.
PL 11, 201A悪魔はそのしるしを見ると、煙のように消え失せたが、その際、高い岩から落ちかかるかのように、わめき声と忌まわしい軋みを上げて言った。「今は汝が私に人間の魂を獲得させないにしても、私は汝を妨げるために、周囲にある未知の郷へ行く用意がある。」そのとき神の聖なるゼノは言った。「主が、汝が主の僕に逆らって事を行うのを許さぬように。」
Pars I, Caput IV
第I部 第IV章PL 11, 201BHis ita actis, cum ululatu et clamore discessit. Festinans daemon ingressus est domum Palatii Gallieni, comprehensam filiam ejus, quae eo tempore parentibus unica erat, coepit crudeliter vexare.
PL 11, 201Bこうしてこれらのことが行われると、悪霊は叫び声と喚き声とともに去った。急いでガリエヌスの宮廷の家に入り、その娘を捕らえて、残酷に苦しめ始めた。その娘は当時、両親にとってただ一人の子であった。
Tunc miserabilis pater simulque tota domus regia in tristitiam versa cruciatu affligebantur, eo quod sic crudeliter suffocaretur.
PL 11, 201Bそのとき、哀れな父も、王家の全体も、悲しみに沈み、娘がこれほど残酷に窒息させられるゆえに、苦悩に苛まれた。
Quae dum crudeli vexatione correpta esset, coepit per os infantulae Imperatoris filiae daemon clamare dicens: Non egrediar a corpore isto, nisi Zeno episcopus venerit, ac per ipsius imperium egrediar.
PL 11, 201B彼女が残酷な苦しみに襲われているあいだ、悪霊は皇帝の娘である幼子の口を通して叫び始め、こう言った。「私はこの体から出ていかない。司教ゼノが来るのでなければ。彼の命令によってこそ私は出ていこう。」
Mox vero ut hoc imperator Gallienus audivit, missis apparitoribus ad perquirendum sanctum virum, coepit sollicite investigare. Tunc ex jussu Imperatoris milites pergunt ad virum Dei.
PL 11, 201B皇帝ガリエヌスはこれを聞くや否や、下役たちを遣わして聖なる人を捜させ、熱心に探し始めた。そこで皇帝の命により、兵士たちは神の人のもとへ赴く。
Ille enim sedebat super lapidem, qui in proximo monasterii erat, et piscabatur in flumine. Venientes vero milites, quia inscius illis erat, coeperunt sollicite interrogare sanctum Dei Sacerdotem dicentes: Quis es tu, homo Dei?
PL 11, 201C彼は、修道院のすぐ近くにあった石の上に座り、川で魚を釣っていた。兵士たちはやって来たが、彼を知らなかったので、神の聖なる司教に熱心に尋ね始めて言った。「神の人よ、汝は誰か。」
Indica nobis, si vidisti Zenonem episcopum, quem nos ex jussu Imperatoris perquirimus. At ille respondit dicens: Quamvis plura sint nomina in [CLXVI] monasterio nostro de nomine isto, quem vos dicitis; tamen quod missi estis dicite.
PL 11, 201C「司教ゼノを見たなら、我々に教えてくれ。我々は皇帝の命によって彼を捜しているのだ。」すると彼は答えて言った。「諸君が言うその名前の者は、我々の修道院にはいくつもいる。それでも、何のために遣わされたのかを言うがよい。」
Ego enim, quamvis tantillus, servus tamen Christi sum, Zeno vocor. Tunc vero conferentes milites ad invicem dicebant inter se: Quid multa colloquimur? Indicemus pro qua re missi sumus ad virum istum.
PL 11, 202A「私は、取るに足らぬ者ではあるが、キリストの僕であり、ゼノと呼ばれている。」そこで兵士たちは互いに顔を見合わせて、仲間うちで言った。「なぜ多くを語り合うのか。何のためにこの人のもとへ遣わされたのかを告げよう。」
Respondentes vero dixerunt: Rogat te imperator, et te vult videre. Respondit Zeno: Quid meam vult humilitatem videre imperator, qui omnium Christianorum inimicus esse non desistit?
PL 11, 202Aそして答えて言った。「皇帝が汝に頼んでいる。汝に会いたいのだ。」ゼノは答えた。「皇帝は、すべてのキリスト教徒の敵であることをやめないというのに、なぜ私のような卑しい者に会いたがるのか。」
At illi dixerunt: Ita enim rogat te imperator, ut filiam ipsius, quae a daemonio vexatur, sanam reddas, quae unica illi est. Ille vero dixit eis: Dominus Jesus Christus omnipotens est.
PL 11, 202A彼らは言った。「皇帝が汝に頼むのは、悪霊に苦しめられている自分の娘を汝が癒すためだ。娘は皇帝にとってただ一人の子なのだ。」彼は彼らに言った。「主イエス・キリストは全能である。」
Ite, inquit, ecce ego subsequor vos, quia Dei mirabilia oportet ut omnibus manifestentur. Quo dicto abierunt milites.
PL 11, 202B「行くがよい。見よ、私も諸君に従って行く。神の驚くべき業はすべての人に明らかにされねばならないからだ。」こう言うと、兵士たちは去って行った。
Pars I, Caput V
第I部 第V章PL 11, 202BExsurgens vero sanctus Sacerdos fecit orationem, et perrexit ad palatium, ubi cruciabatur et affligebatur pro sua filia imperator: quo sanctus Dei Episcopus, dum iter ageret, ante pervenit quam hi qui missi fuerant milites.
PL 11, 202B聖なる司教は立ち上がって祈りをささげ、皇帝がその娘のために苦しめられ悩まされている宮廷へ赴いた。神の聖なる司教は、道を進むうちに、遣わされていた兵士たちよりも先にそこに着いた。
Facto vero crucis signo, ingrediente Christi Sacerdote palatium, coepit mox per os infantulae daemon clamare dicens: Ecce tu, Zeno, venisti ad expellendum me, et ego propter tuam sanctitatem stare non possum.
PL 11, 202B十字の印を切り、キリストの司教が宮廷に入ると、たちまち幼い娘の口を通して悪霊が叫び始め、言った。「見よ、ゼノ、汝は私を追い出しに来た。私は汝の聖性のゆえに立っていられない。」
Quo dicto tenens Sacerdos manum puellae dixit: In nomine Domini Jesu Christi praecipio tibi, exi ab ea, daemon.
PL 11, 202Bそう言われると、司教は娘の手を取って言った。「主イエス・キリストの名によって、汝に命じる。悪霊よ、その子から出よ。」
At ille publica voce coepit clamare dicens: Etsi hinc a te expulsus fuero, eo Veronam: invenies me et eos, in quibus habitem, stantes in platea exspectantes te. Christi itaque Sacerdos sanam restituit imperatoris filiam.
PL 11, 202Bだが悪霊は、公然と声を上げて叫び始め、言った。「たとえここで汝から追い出されようとも、私はヴェローナへ行く。そこで汝は、私と、私が住みつく者たちが、広場に立って汝を待っているのを見いだすだろう。」するとキリストの司教は、皇帝の娘を健やかな身に戻した。
Pars I, Caput VI
第I部 第VI章PL 11, 202CQuod vero factum ut vidit imperator Gallienus, admiratione comprehensus, coronam regalem, quam capite suo gestabat, sancto Sacerdoti obtulit dicens: Tali medico, qui sanam unicam filiam meam restituit, nullis aliis muneribus placere possum, nisi ei ipsam, quam habeo, coronam meam offeram.
PL 11, 202C皇帝ガリエヌスは、このことが行われたのを見ると、驚嘆にとらわれ、頭にいただいていた王冠を聖なる司教に差し出して言った。「私の唯一の娘を健やかに戻したこのような医師には、ほかのどんな贈り物でも喜ばせることはできない。私の持つこの冠そのものを献げるほかはない。」
Quod factum dum gereretur, videns multitudo populi, qui ad palatium convenerat, ab errore conversa gentili crediderunt in Christum Jesum Dominum nostrum, petentes Sacerdotem Christi ut docerentur viam salutis, et baptismum in remissionem perciperent peccatorum.
PL 11, 203Aこのことが行われている間、宮殿に集まっていた民の群衆はそれを見て、異教の迷いから転じて我々の主キリスト・イエスを信じ、キリストの司教に、救いの道を教えられ、洗礼を受けて罪の赦しに与りたいと願った。
At ubi Sacerdos accepit coronam imperatoris, statim distribuit pauperibus dicens: Si Dominus operatur excelsa, ipsi referatur et gloria.
PL 11, 203Aだが司教は皇帝の冠を受け取ると、ただちに貧しい者たちに分け与えて言った。「主が高き業を行うのであれば、栄光もまた主に帰せられよ。」
Pars I, Caput VII
第I部 第VII章PL 11, 203AHis ita gestis petiit beatissimus Zeno, ut ei licentia tribueretur, omnia idola destruendi, et in Christi nomine ecclesias fabricandi. Cujus precibus [CLXVII] adquievit imperator omnibus, quae ille poposcerat.
PL 11, 203Aこれらのことが行われると、いとも福なるゼノは、あらゆる偶像を破壊し、キリストの名において教会堂を建てる許可を自分に与えてくれるよう求めた。皇帝は、彼の願いに従い、彼が求めたことをすべて認めた。
Post haec ingressus Sacerdos Veronam civitatem intrepidus praedicabat in Christi nomine verbum, ut diaboli idola destruerentur, et in Christi nomine construerentur ecclesiae.
PL 11, 203Bその後、司教はヴェローナの町に入り、恐れることなく、キリストの名において言葉を宣べ、悪魔の偶像が破壊され、キリストの名において教会堂が建てられるようにした。
Quo facto multitudo populi paganorum saeviens incessanter agebat, ut impedimentum Christi famulus pateretur. Sed vigilans in suis servis Christus vincebat mendacium, quod pura fides tenebat in corde ( sic ).
PL 11, 203Bこれが行われると、異教徒の民の群衆は荒れ狂って絶えず動き、キリストの僕が妨げを受けるようにしようとした。しかし、キリストは自らの僕たちのうちに目覚めていて、偽りに打ち勝った。純粋な信仰が〔キリストを〕心に保っていたからである〔quod pura fides tenebat in corde の係りは定かでない。quod を mendacium にかけると意味が通らないので、理由の quod と取った〕(原文のまま)。
Pars I, Caput VIII
第I部 第VIII章PL 11, 203BPerfectis igitur his agebat salutaria pro populi intercessione, quod ab ineunte aetate in Christi amore solitus erat. Qui dum hoc instanter ageret, Dei voluntate non multo post receptus in pace est.
PL 11, 203Bこれらが成し遂げられたのち、彼は、民のためのとりなしによって救いとなる事柄を行っていた。それは、若い時からキリストへの愛のうちに常としていたことである。彼がこれを熱心に行っていたとき、神の意志によって、間もなく平安のうちに迎え入れられた。
Et quia in miraculis omni populo claruit, in honore Dei et in ipsius sancti Sacerdotis quidam ex genere Gallieni fecit sancto nomini ipsius basilicam haud procul a fluvio, ubi nunc sanctum ipsius corpus requiescit, qui etiam venerabilis locus in Christi nomine miraculis coruscat.
PL 11, 203Bそして、彼が奇跡によって全民衆に輝いたので、神の栄誉のため、またその聖なる司教の栄誉のため、ガリエヌスの一族のある者が、その聖なる名に捧げて聖堂を、川からそう遠くない所に建てた。今はそこに彼の聖なる遺体が安置されている。この尊い場所もまた、キリストの名によって奇跡を輝かせている。
Pars I, Caput IX
第I部 第IX章PL 11, 203CPost vero aliquod tempus apud eamdem Veronensem urbem cum die Sancti natalitii ipsius devote populus una cum clero vel sacerdotibus ad Missarum solemnia convenissent, fluvius Athesis, ubi super ripam ejus reconditum esse dignoscitur corpus, subito tanta inundatione excrevit, ut aqua fluminis usque ad fenestras, vel tectum ascenderet.
PL 11, 203Cそれからしばらくして、同じヴェローナの町で、聖者の記念日に、民が聖職者や祭司たちとともに、敬虔にミサの祭儀に集まっていたとき、聖者の遺体がその岸に納められていると知られているアディジェ川が、突然あまりに大きく氾濫し、川の水が窓や屋根にまで達した。
Cujus ecclesiae dum essent januae apertae, aqua in eam minime intravit, sicque stans aqua ecclesiae januam clausit, ac si illud elementum liquidum in soliditatem parietis fuisset immutatum.
PL 11, 204Aその聖堂は戸が開いていたのに、水はそこにまったく入らず、こうして水は立ち止まって聖堂の戸口をふさいだ。あたかもその液体の元素が壁の堅さに変えられたかのようであった。
Quod etiam factum videns populus admiratione comprehensus, qui illic ad honorem Dei et sancti Sacerdotis convenerat, fame sitique se perire acclamabat.
PL 11, 204Aこの出来事を見て、神と聖なる司教の栄誉のためにそこに集まっていた民は、驚嘆にとらえられ、飢えと渇きで死ぬと叫んだ。
Cum ergo essent multi interius inventi, et aquarum multitudine ecclesia omnis circumdata, et ipsi in quam possint partem egredi non haberent, ibique se siti et fame deficere formidarent; ad ecclesiae januam veniebant ad bibendum, hauriebant aquam, quae, ut praedixi, usque ad fenestras excreverat, et tamen intra ecclesiam nullo modo diffluebat.
PL 11, 204Aそこで、中には多くの者がいて、聖堂全体が大量の水に囲まれ、彼ら自身もどちらの方へ出てゆけるか分からず、そこで渇きと飢えのために衰え果てるのを恐れたので、聖堂の戸口へ飲みに来て、水を汲んだ。その水は、先に述べたとおり窓まで増していたが、それでも聖堂の内へはまったく流れ込まなかった。
Hauriri itaque ut aqua poterat, sed diffluere ut aqua non poterat. Stans autem ante januam ad ostendendum cunctis meritum Confessoris, et aqua erat ad adjutorium, et quasi aqua non erat ad invadendum locum.
PL 11, 204Aこうして水は、水として汲むことはできたが、水として流れ込むことはできなかった。戸口の前に立つ水は、告白者の功績をすべての人に示すために、助けとなる水であったが、同時に、場所に侵入するためには、いわば水ではなかったのである。
Et dum tanta esset inundatio aquae, velut murus circumquaque ecclesiae erectus erat, et intus aqua minime ingrediebatur.
PL 11, 204B水の氾濫がこれほどであったのに、聖堂の周囲にはいわば壁が築かれたかのようで、内には水がまったく入らなかった。
Quanta enim putamus virtus orationis [CLXVIII] ipsius apud Deum obtinere poterat, cum et aqua in specie muri erecta erat, et ingredi locum venerabilem non audebat.
PL 11, 204B実際、水が壁の姿に立ち上がり、尊ぶべき場所に入ろうとしなかったのだから、彼の祈りの力が神のもとでどれほどのものを得ることができたと、我々は考えるべきであろうか。
Unde adcrevit veneratio et timor circa Christi Sacerdotem, ut etiam si fide exigat, infirmi curentur, daemoniaci veniant, et liberentur. Et si quis ex vera fide sanctum ejus nomen invocaverit, sine dubio ejus petitioni annuitur.
PL 11, 204Bそれゆえ、キリストの司教への崇敬と畏れが増し、たとえ信仰が求めるだけでも〔底本は ut etiam si fide exigat。本文が崩れているらしく、このように解した〕、病人は癒され、悪霊に憑かれた者たちは来て解放される。また、もし誰かが真の信仰から彼の聖なる名を呼ぶなら、疑いなくその願いは聞き入れられる。
Multi etenim de longinquis regionibus venientes obsessa infirmitate corpora ad ejus sepulchrum jacentes per ipsius intercessionem ad propria cum sanitate et gaudio revertuntur, praestante Domino nostro Jesu Christo, cui est honor et gloria in saecula saeculorum. Amen.
PL 11, 204B実際、多くの者が遠い地方から来て、病に取りつかれた体で彼の墓に伏し、彼のとりなしによって、健やかさと喜びとともに自分の家へ帰る。我々の主イエス・キリストがこれを授けるのである。彼に栄誉と栄光が世々限りなくある。アーメン。
Pars II
第II部PL 11, 204CAudiant principes, audiant populi, Quanta peracta sunt de Sancto homine, Quanta Deus concedit in se credentibus. Benignus ac mitis Zeno episcopus, Confessor Domini et pastor populi. Quantas ille meruit a Deo gratias.
PL 11, 204C君主たちよ聞け、民たちよ聞け、聖なる人についてどれほどのことが成し遂げられたかを、自らを信ずる者たちに神がどれほどのものを与えるかを。司教ゼノは親切で柔和、主の告白者、民の牧者であった。彼が神からどれほどの恵みを受けるに値したことか。
Castus permanserat Zeno episcopus, Sedens in lapide, piscans in Adise. Quanta Deus. De contra boves cum in plaustro prospicit, Simul et hominem mergentem in flumine, Quantas ille. Elevans oculos, fecit signaculum: Retro te Satanas, ne lucres animas. Quanta Deus.
PL 11, 205A司教ゼノは清らかなままであった、石に座り、アディジェ川で釣りをして。神がどれほどのものを。向かいの牛たちが荷車を引いて来るのを見ていたとき、同時に川で溺れている人をも見て、彼がどれほどの〔恵みを〕。目を上げて十字の印をした。「サタンよ、退け、魂を獲得するな。」神がどれほどのものを。
Fortiter exclamat quam voce maxima: Quam voce maxima daemon praedixerat. . . . . ( Desideratur repetitio Quantas ille). Girans girabo per ignotas patrias: Perque me non licet lucrare animas.
PL 11, 205A彼は大声で叫ぶ、あの大声で。悪霊があらかじめ告げていた、その大声で。……(「句 Quantas ille の繰り返しが欠けている」)。「私は知らない国々をめぐりにめぐって行く。だが私を通して魂を獲得することは許されない。」
Quantas Deus concedit: a Deo Gratias. [CLXX] Hejulans exclamat de alto nimio Usque ad solium Imperii filia. . . . . . . . . . . . . In quam ingreditur in casto corpore . . . . . . . . . . . .
PL 11, 205B神がどれほどのものを与えるか、〔彼が〕神から〔どれほどの〕恵みを〔受けたか〕〔二つの繰り返し句が縮めて繋がれている〕。叫び声をあげて、高みから、はるか上から、玉座にまで至る、皇帝の娘が。……〔底本は点線で欠落を示す〕……その清らかな身体の中に〔悪霊が〕入る。……〔欠〕……
Quanta per Kasta permanserat Imperii filia: Ubsque a solio Zenonem invocat. Quanta ille. Laesa ego fui, de isto corpore, Si Zeno venerit, tum daemon exiet Quanta Deus. Misit milites per ignotas patrias Quaerere hominem Zenonem nomine. Quanta per.
PL 11, 205B成し遂げられたどれほどのことを。皇帝の娘は清らかなままであったが〔底本は Kasta。casta と読む。折句の K の行なので K で書いたらしい〕、玉座からゼノを呼ぶ〔底本は Ubsque a solio。usque a solio と読み、「玉座から」と解した。折句の U の行。ミーニュの脚注は写本の読みを Ad solium とする〕。彼がどれほどのものを。「私は害された。ゼノが来れば、そのとき悪霊はこの身体から出て行く」。神がどれほどのものを。兵士たちを、知らない国々へ遣わした、ゼノという名の人を探させるために。どれほどのものを。
N . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Homo qui sedens in lapide,piscans in Adise, Tu nobis indica Zenonem nomine. Quanta Deus. Plura sunt nomina per monasteria, Nam si vult dicere, hic est, quem quaeritis. Quanta ille.
PL 11, 205C〔N〕……〔底本は点線で欠落を示し、行頭の文字 N だけを刷る。この詩は各行の頭文字が A から順に並ぶ折句らしい〕……「石に座り、アディジェ川で釣りをしている人よ、ゼノという名の人を我々に教えよ」。神がどれほどのものを。「修道院には多くの名前がある。だがもし彼が、これこそ諸君の探している者だと言おうとするなら」〔この二行の意は定かでない〕。彼がどれほどのものを。
Quid dicimus, aut quid tabescimus? Jussionem Imperii perque non dicimus? . . . . . . . . . . . . Rogat te Imperium, ad se te convocat Pro sua filia, quam Daemon suffocat. Quanta Deus.
PL 11, 206A我々は何を言おうか、なぜ思い悩んでいるのか。皇帝の命令を、なぜ〔底本は perque。ミーニュの脚注は、これをイタリア語の perché(なぜ)に当たる語とする〕我々は告げないのか。……〔欠〕……「皇帝が汝に求めている。自分のもとへ汝を呼び寄せている。悪霊が窒息させている自分の娘のために」。神がどれほどのものを。
S. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . [CLXXI] Tunc Daemon exclamat per os infantulae: Zeno jam prope est, et ego fugio. Quanta peracta. Venit Episcopus vir sanctissimus, Signaculo fugavit fantasmata. Quanta ille.
PL 11, 206A〔S〕……〔底本は点線で欠落を示し、行頭の文字 S だけを刷る〕……そのとき悪霊が幼い娘の口を通して叫ぶ。「ゼノはもう近くにいる、私は逃げる」。成し遂げられたどれほどのことを。いとも聖なる人である司教が来て、十字の印で幻影を逐った。彼がどれほどのものを。
X festinans adhuc in Veronam veniens, Invenit impium stantem in plateis. Quanta Deus. Y Christo laus detur in austro posito, Corona imperii donetur medico. Quanta per. Zeno Episcopus, audiant populi, Destruxit idola, fecit basilicas. Quanta.
PL 11, 206B〔X〕ヴェローナにさらに急いで着くと、彼は不敬な者が広場に立っているのを見つけた〔「不敬な者」は悪霊か、娘を指すか定かでない〕。神がどれほどのものを。〔Y〕南の地に置かれたキリストに称賛が与えられるように。皇帝の冠が医師に贈られるように。どれほどのものを。司教ゼノ、民たちよ聞け、彼は偶像を打ち壊し、聖堂を建てた。どれほどのものを。