アウソニウスc. 310–395

De duodecim Caesaribus per Suetonium Tranquillum scriptis › 全文

De duodecim Caesaribus per Suetonium Tranquillum scriptis 全文

Ausonius · PL 19, 865B–866D

Carmen I

第I篇PL 19, 865B
1

Ausonius Hesperio filio. S. D.CAESAREOS proceres, in quorum regna secundisConsulibus dudum Romana potentia cessit,Accipe bis senos, sua quemque monosticha signant,Quorum per plenam seriem Suetonius olimNomina, res gestas, vitamque obitumque peregit.

PL 19, 865B

アウソニウスより息子ヘスペリウスへ、挨拶を送る。カエサルの系譜に連なる指導者たち、その支配のもとへ、順々の執政官を経て〔secundis consulibus の意は定かでない。こう取った〕、ローマの権力がかつて移っていった、この者たちを、十二人、受け取れ。各人を一行詩が示す。スエトニウスはかつて、完全な系列に沿って、この者たちの名と事績と生涯と最期とを書き尽くした。

Carmen II

第II篇PL 19, 865C
1

Primus regalem patefecit JULIUS aulamCaesar, et AUGUSTO nomen transcripsit, et arcem.Privignus post hunc regnat NERO CLAUDIUS, a quoCAESAR, cognomen Caligae cui castra dederunt.CLAUDIUS hinc potitur regno, post quem NERO saevusUltimus Aeneadum. Post hunc tres, nec tribus annis;

PL 19, 865C

最初に王の宮廷を開いたのはユリウス・カエサル。彼はアウグストゥスに名と城塞とを引き渡した。そのあと継子ネロ・クラウディウス〔ティベリウス〕が支配し、そこからカエサル〔ガイウス〕が出た。野営が「カリガ」という異名を授けた者である。次いでクラウディウスが支配を得、その後に残酷なネロ、アエネアスの裔たちの最後の者が続く。その後に三人、三年に満たず、

2

GALBA senex, frustra socio confisus inerti:Mollis OTHO, infami per luxum degener aevo:Nec regno dignus, nec morte VITELLIUS ut vir.His decimus, fatoque accitus VESPASIANUS.Et TITUS imperii felix brevitate, secutusFrater, quem CALVUM dixit sua Roma NERONEM.

PL 19, 865C

老いたガルバは、無力な仲間を頼って空しく。柔弱なオトは、放蕩のゆえに恥ずべき世で堕落し。ウィテッリウスは、支配にふさわしくなく、死も男らしくなかった。彼らに続く十人目に、運命に呼ばれたウェスパシアヌス。そしてティトゥスは、治世の短さによって幸せであった。続くのは弟〔ドミティアヌス〕、ローマが「禿げのネロ」と呼んだ者である。

Carmen III

第III篇PL 19, 865D
1

JULIUS, ut perhibent, divus trieteride regnat.AUGUSTUS post lustra decem sex prorogat annos,Et ter septenis geminos NERO CLAUDIUS addit.Tertia finit hiems grassantia tempora CAII.CLAUDIUS hebdomadem duplicem trahit: et NERO dirusTantumdem: summae consul sed defuit unus.

PL 19, 865D

神なるユリウスは、人の言うところでは、三年にわたり支配する。アウグストゥスは、五年の十倍と六年〔=56年〕へと年を延ばす。ネロ・クラウディウス〔ティベリウス〕は、三の七倍〔=21年〕にさらに二年を加える。三度目の冬がガイウスの荒れ狂う時代を終わらせる。クラウディウスは七年の二倍〔=14年〕を引きずり、残酷なネロも同じだけ。ただし総計には執政官〔の年〕が一つ足りなかった〔この句の意は定かでない。こう取った〕。

2

GALBA senex, OTHO lascive, et famose VITELLI,Tertia vos Latio regnantes nesciit aestas,Interitus dignos vita properante probrosa.Implet fatalem decadem sibi VESPASIANUS.Ter, dominante TITO, cingit nova laurea Janum:Quindecies, saevis potitur dum FRATER habenis.

PL 19, 866B

老いたガルバ、放蕩のオト、悪名高いウィテッリウスよ、三度目の夏は、ラティウムを支配する諸君を知らなかった。恥辱の人生が急ぎ、滅びがふさわしかった。ウェスパシアヌスは自分の運命の十年を満たす。ティトゥスが主である間、新しい月桂冠はヤヌスを三度巡る〔年頭ごとにヤヌスに新しい月桂冠を飾る。在位三年の意と取った〕。弟が荒々しい手綱を握る間は、十五度。

Carmen IV

第IV篇PL 19, 866C
1

JULIUS interiit CAESAR grassante senatu.Addidit AUGUSTUM divis matura senectus.Sera senex Capreis exsul NERO fata peregit.Expetiit poenas de CAESARE Chaerea mollis.CLAUDIUS ambiguo conclusit fata veneno.Matricida NERO proprii vim pertulit ensis.

PL 19, 866C

ユリウス・カエサルは、元老院が荒れ狂うなかで死んだ。円熟した老年が、アウグストゥスを神々に加えた。老いたネロ〔ティベリウス〕は、カプレアエ〔カプリ島〕で亡命者として遅い運命を果たした。柔弱なカエレアが、カエサル〔ガイウス〕から報復を取り立てた。クラウディウスは、疑わしい毒で運命を閉じた。母殺しのネロは、自分の剣の暴力を受けた。

2

GALBA senex periit saevo prostratus OTHONE.Mox Otho famosus, clara sed morte potitus.Prodiga succedunt perimendi sceptra VITELLI.Laudatum imperium, mors lenis VESPASIANO.At TITUS, orbis amor, rapitur florentibus annis.Sera gravem perimunt, sed justa piacula, FRATREM.

PL 19, 866C

老いたガルバは、荒々しいオトに打ち倒されて死んだ。やがて悪名高いオトは、しかし栄えある死を得た。殺されるウィテッリウスの、浪費の笏が〔次に〕続く。ウェスパシアヌスには称賛された支配と穏やかな死。だがティトゥス、世界の愛された者は、盛りの年に奪われる。遅くではあるが、正当な贖いとして、暴虐な弟〔ドミティアヌス〕が滅ぼされる。