Caput I
第I章PL 16, 367ASilentium abrumpit Auctor, et omnes ut Ecclesiae propter sacrae virginis corruptionem lugenti condoleant, excitat: propositaque indignitate flagitii suum hac de re promit moerorem.
PL 16, 367A著者は沈黙を破り、聖なるおとめ〔本巻(PL 16)では奉献されたおとめも「おとめ」と訳す。既刊の巻では「処女」〕の汚れを嘆く教会に皆が心を寄せるよう促す。そして、この所業の恥ずべきことを示したうえで、これについての自分の悲嘆を述べる。
1. Quid taces, anima; quid cogitationibus aestuas; quid non erumpis in vocem, et mentis tuae exponis ardorem, ut aliquod solatium capias? Hoc plane, hoc erit quasi remedium aegritudinis tuae, si aperto ore conceptum digeras scelus.
PL 16, 367A1. 魂よ、なぜ黙っているのか。なぜ思いに煮えたぎるのか。なぜ声を上げて、精神の燃える熱を述べ、何らかの慰めを得ようとしないのか。まさにこれが、その病に対するいわば薬となる。胎んだ罪を、口を開いて吐き出すならば。
Nam et ulcus quamvis tumidum, cum fuerit apertum, evaporans praestat refrigerium passionis.
PL 16, 367Aというのも、腫れ上がった潰瘍でさえ、切り開かれれば、膿を出して、痛みを和らげるのである。
2. Audite me nunc qui prope estis, et qui longe, et qui timetis Dominum, et Ecclesiae ejus gaudio congaudetis, et tristitiae conlugetis; sicut scriptum est: Gaudere cum gaudentibus, et flere cum flentibus (Rom. XII, 15) .
PL 16, 367A2. 今、私に聞け。近くにいる者も遠くにいる者も、主を畏れる者も、その教会の喜びを共に喜び、その悲しみを共に嘆く者も。書かれているとおりである。「喜ぶ者と共に喜び、泣く者と共に泣け」(ローマ12:15)。
Vos, inquam, appello qui charitatem Christi verissimam retinetis, et super iniquitate non gaudetis, sed potius ingemiscitis. Advertite verba oris mei, et quae ex justo dolore procedunt, judicate; et detecti sceleris qualitatem mecum pariter perhorrete.
PL 16, 367B私が呼びかけるのは、諸君、キリストのまことの愛をたもち、不法を喜ばず、むしろ嘆息する者たちである。私の口の言葉に注意せよ。正しい痛みから出る言葉を判断せよ。そして、暴かれた罪の性質を、私と共に恐れおののけ。
3. Virgo nobilis, dicata Christo, sapiens, erudita, ruit in foveam turpitudinis, concepit dolorem, et peperit iniquitatem: se perdidit, et Ecclesiam maculavit.
PL 16, 367B3. 高貴な、キリストに献げられた、賢く学識あるおとめが、恥辱の穴に落ち、痛みをはらみ、不法を産んだ。みずからを滅ぼし、教会を汚した。
Hinc omnis anima Christiana grave vulnus excepit; quia sanctum datum est canibus, et margaritae missae sunt ante porcos (Matth. VII, 6) : a rabidis enim hominibus nomen laceratum est sanctitatis, et ab immundis et luteis pretiosum conculcatum est propositum castitatis.
PL 16, 367Bこれによって、キリスト教徒の魂はみな重い傷を受けた。「聖なるものが犬に与えられ、真珠が豚の前に投げられた」(マタイ7:6)からである。すなわち、狂った人間どもによって聖性の名は引き裂かれ、汚れた泥にまみれた者どもによって、貞潔という尊い志は踏みにじられた。
4. Hinc aestus animo meo, hinc insanabilis dolor; quia unum malum bona plurima secum trahit: et unius nubecula peccatricis totam pene lucem obscuravit Ecclesiae.
PL 16, 368A4. これによって私の心は煮えたぎり、これによって癒えがたい痛みが生じる。一つの悪は多くの善を道連れにするからである。一人の罪ある女の小さな雲が、教会の光をほとんど全部覆い隠した。
Assumam ergo vocem propheticam, et flebiliter dicam: Audite me, omnes populi, et videte dolorem meum (Thren. I, 12) : virgines meae, et juvenes mei abierunt in captivitatem.
PL 16, 368Aそこで私は預言者の声を取り、涙ながらに言おう。「すべての民よ、私に聞け、私の痛みを見よ(哀歌1:12)。私のおとめたちも、若者たちも、捕囚となって去った」。
Vere haec est captivitas, ubi animae a peccato captivae ducuntur ad mortem, et a diabolica dominatione possidentur.
PL 16, 368Aまことに、これこそ捕囚である。魂が罪に捕らえられて死へ引かれ、悪魔の支配のもとに置かれているのだから。
Caput II
第II章PL 16, 368ACorruptam alloquitur: et qualis quamque beata fuerit ante crimen admissum, in quam vero postea deciderit calamitatem ac turpitudinem, ejus oculis subjicit.
PL 16, 368A〔著者は〕汚された女に語りかけ、罪を犯す前の彼女がどのような者でどれほど幸いであったか、そして実際その後にどれほどの災厄と恥辱に落ちたかを、彼女の目の前に示す。
5. Ad te ergo nunc mihi sermo sit, quae caput horum et causa malorum es, quae multipliciter misera cum gloria virginitatis nomen etiam perdidisti; nefas est enim Susannam vocari non castam, non licet lilium nominari quod non es.
PL 16, 368B5. では今、私の語りはあなたに向かう。あなたはこれらの悪の頭であり原因である。幾重にも哀れな者よ、あなたはおとめの身〔virginitas。本サイトのこの作品群では「おとめの身」と訳す〕の栄光とともに、その名さえも失った。というのも、スザンナ〔このおとめの名。スザンナの名はヘブライ語で「ユリ」を意味し、続く「ユリ」はこれを受ける〕が貞潔でない者と呼ばれるのは不敬であり、あなたがそうではないユリの名で呼ばれることは許されない。
Unde incipiam? quid primum, quid ultimum dicam? Bona commemorem, quae perdidisti; an mala defleam, quae invenisti? 6. Eras virgo in paradiso Dei, utique inter flores Ecclesiae: eras sponsa Christi, eras templum Dei, eras habitaculum Spiritus sancti.
PL 16, 368Bどこから始めようか。何を最初に、何を最後に言おうか。あなたが失った善を思い起こそうか。それとも、あなたが見いだした悪を嘆こうか。6. あなたは神の楽園にいたおとめであり、まさに教会の花々の間にいた。あなたはキリストの花嫁であり、神の神殿であり、聖なる霊の住まいであった。
Et cum dico toties eras, necesse est toties ingemiscas; quia non es quod fuisti. Incedebas in Ecclesia tanquam columba illa, de qua scriptum est: Pennae columbae deargentatae, et posteriora dorsi ejus in specie auri (Psal. LXVII, 14) .
PL 16, 368Bそして私が「あなたは〜であった」とこのように度々言うとき、あなたもその度に嘆かずにはいられない。かつてのあなたではないからである。あなたは教会の中を、あのハトのように歩んでいた。そのハトについては書かれている。「ハトの翼は銀をかぶせられ、その背の後ろは金の姿をしている」(詩篇67:14)。
Splendebas ut argentum, fulgebas ut aurum, quando cum sincera conscientia procedebas. Eras tamquam stella radians in manu Domini, nullum ventum, nullas belli nebulas pertimescebas. 7. Quae ista subitanea conversio? Quae ista repentina mutatio?
PL 16, 369Aあなたは銀のように輝き、金のようにきらめいていた。偽りのない良心をもって歩み出ていたときである。主の手の中で光る星のようであり、いかなる風も、戦いのいかなる霧も恐れなかった。7. この突然の変わりようは何か。この急な変転は何か。
De Dei virgine facta es corruptio Satanae, de sponsa Christi scortum exsecrabile, de templo Dei fanum immunditiae, de habitaculo Spiritus sancti tugurium diaboli. Quae incedebas cum fiducia ut columba, nunc lates in tenebris sicut stellio.
PL 16, 369A神のおとめであったのが、サタンの汚れとなり、キリストの花嫁であったのが、忌まわしい娼婦となり、神の神殿であったのが、汚れの社となり、聖なる霊の住まいであったのが、悪魔の小屋となった。ハトのように確信をもって歩んでいたあなたは、今や闇に潜んでいる。ヤモリのように。
Quae fulgebas ut aurum propter virginitatis honorem, nunc vilior facta es luto platearum; ut etiam indignorum pedibus conculceris. Quae fueras stella radians in manu Domini, veluti de alto ruens coelo, lumen tuum exstinctum est, et conversa es in carbonem.
PL 16, 369Aおとめの身の誉れゆえに金のように輝いていたあなたは、今や通りの泥よりも卑しくなり、ふさわしくない者たちの足にさえ踏みにじられている。主の手の中で光る星であったあなたは、高い天から落ちるかのように、光が消え、炭に変わった。
Caput III
第III章PL 16, 369BQuam sit misera quae jam apud Deum accessum non habeat; immo vero neque apud ipsos homines: unde confusionis quam aliquando coram sanctis atque angelis passura est, magnitudo intelligitur.
PL 16, 369B神のもとへもはや近づく道をもたない者が、どれほど哀れであるか。いや、人々のもとにおいてさえそうである。ここから、いつか聖なる者たちと天使たちの前で受けることになる恥辱の大きさが理解される。
8. Vae tibi, misera, et iterum vae, quae tanta bona propter parvi temporis luxuriam perdidisti! Quam tibi spem apud Christum Dominum reliquisti, cujus membra tollens fecisti membra meretricis (I Cor. VI, 15)?
PL 16, 369B8. あなたに災いあれ、哀れな者よ、重ねて災いあれ。つかの間の放縦のために、かくも大きな善を失った者よ。主キリストのもとに、あなたはどんな望みを残したのか。そのキリストの肢体を取り去って、娼婦の肢体としたのではないか(一コリント6:15)。
Quid te Spiritus sanctus visitabit, cum eum repudiaveris, qui se a cogitationibus quoque sordidis longe facit? 9. Sed veniamus ad humana, ut per illa divina noscantur.
PL 16, 369Cどうして聖なる霊があなたを訪れようか。汚れた思いからさえ遠ざかる霊を、あなたは退けたのだから。9. だが人間のことに降りて、それによって神のことを知るようにしよう。
Aspice quis sanctorum, aut quae sanctarum tibi approximare non horreat: aperi oculos tuos, si potes; erige frontem, si audes: aliquem sanctorum fiducialiter intuere. Nonne tuam faciem conscientia commissi tamquam plumbum inclinat et premit?
PL 16, 369C見よ、聖なる男たちの誰が、聖なる女たちの誰が、あなたに近づくのを忌まずにいるか。目を開けよ、できるならば。額を上げよ、あえてできるならば。聖なる者の誰かを、臆せず見よ。犯したことの自覚が、鉛のようにあなたの顔を垂れさせ、押さえつけるのではないか。
Nonne tenebrae ante oculos tuos et dira caligo versabitur? Nonne timor et tremor animam tuam et membra quassabit?
PL 16, 369Cあなたの目の前に闇と恐ろしい暗がりが立ちこめるのではないか。恐れとおののきが、あなたの魂と肢体を揺さぶるのではないか。
10. Si ergo homines in carne constitutos, et alicujus delicti obnoxios non potes intueri, tam gravi confusione sepulta; quid facies coram castis apostolis? Quid facies coram Elia, Daniele, et tantorum exercitu prophetarum? Quid facies coram Joanne?
PL 16, 369C10. 肉にある人間たち、何らかの罪を負う者たちでさえ、あなたは見ることができない。それほど重い恥辱に埋もれているのだから。ならば、貞潔な使徒たちの前で何をするのか。エリヤ、ダニエル、これほど多くの預言者の軍勢の前で何をするのか。ヨハネの前で何をするのか。
Quid facies coram Maria, Thecla et Agne, et immaculato choro puritatis? Quid denique coram angelis sanctis? Nonne splendore et claritate immaculatorum quasi fulminibus percussa combureris?
PL 16, 369Dマリア、テクラ、アグネス、汚れなき清らかさの群れの前で何をするのか。実に、聖なる天使たちの前では何をするのか。汚れなき者たちの輝きと光に、稲妻に打たれるように撃たれて、焼き尽くされるのではないか。
Caput IV
第IV章PL 16, 370AConfutatis, quas corruptae excusationes solent praetexere, ad crimen rediens, parentum ejus ac totius familiae vicem miseratur: docetque ipsis optabilius futurum fuisse ut prius moreretur: nec illis superesse aliud solatium, quam quod ei virginitatis professionem eligenti sola spe divinae remunerationis consenserint: ipsam vero eorum exspectationem delusisse.
PL 16, 370A〔著者は〕堕ちた女がよく言い訳として持ち出すものを論駁したのち、罪に立ち返り、彼女の両親と家族全体の境遇を憐れむ。そして、彼らにとっては、彼女がそれ以前に死んでいたほうが望ましかったであろうと教える。彼らに残された慰めは、おとめの身の誓願を選ぶ彼女に、ただ神の報いへの望みのゆえに同意した、ということ以外にはない。ところが彼女は、彼らのその期待を裏切ったのである。
11. Sed dictura es forsitan: Non potui sustinere; quia carnem fragilem circumferebam. Respondebit tibi beata Thecla cum suis innumerabilibus sociis: Et nos eadem carne amictae fuimus, nec tamen plenum propositum castitatis nostrae, aut fragilitas carnis potuit mutilare, aut saevitia tyrannorum potuit per varia tormenta dejicere.
PL 16, 370A11. だが、あなたはおそらく言うだろう。「私は耐えられなかった。もろい肉を身にまとっていたからだ」。これに、祝福されたテクラが、数えきれない仲間たちとともに答えるだろう。「我々も同じ肉をまとっていた。それでも、我々の貞潔の完全な志を、肉のもろさが損なうことはできず、暴君たちの残酷さも、さまざまな責め苦によって突き落とすことはできなかった」。
Revera (32, q. 5, c. Revera) non potest caro corrumpi, nisi mens fuerit ante corrupta. Remanebit ergo in crimine anima, quae carnem praecedit in voluptate. 12. Sed dices: Nolui hoc malum, violentiam passa sum.
PL 16, 370Bまことに〔テクラたちの答えがどこで終わるかは定かでない。ここからを著者の言葉と取った〕(『教令集』第2部第32事例第5問題「Revera」法文)〔グラティアヌス『教令集』の箇所を示す引照で、ミーニュが本文に刷ったまま写す〕、肉が汚されることはありえない、精神が先に汚されたのでなければ。それゆえ、快楽において肉に先立つ魂は、罪のうちに留まる。12. だが、あなたは言うだろう。「私はこの悪を望まなかった。暴力を受けたのだ」。
Respondebit tibi fortissima illa Susanna, cujus tu nomen fallaciter bajulas: Ego inter duos presbyteros posita, inter duos utique judices populi, sola inter silvas paradisi constituta (Dan. XIII, 20 et seq.) vinci non potui; quia nec volui.
PL 16, 370Bこれに、あの最も強いスザンナが答えるだろう。その名を、あなたは偽って負っている。「私は二人の長老の間に置かれ、すなわち民の二人の裁き人の間に置かれ、園の木々の間にただ一人置かれていた(ダニエル13:20以下)が、征服されなかった。望みもしなかったからである」。
Tu ab uno ineptissimo adolescente, et in media civitate, quomodo vim potuisti perferre, nisi quia ultro vitiari voluisti? Quis denique tuas voces audivit? Quis obluctationes sensit?
PL 16, 370Bあなたは、一人の無分別きわまる若者から、しかも都のただ中で、どうして暴力に耐えることができたのか。自ら進んで汚されることを望んだのでなければ、そうはならない。実に、誰があなたの叫びを聞いたか。誰が抗う気配を感じたか。
Ut autem haec omittam, certe post illatam violentiam prodere scelus si non aliis, vel parentibus, vel tuis sororibus debuisti; esset enim excusatio infelicitatis, esset conscientiae plena purgatio, si hostem pudicitiae tuae deduxisses in publicum.
PL 16, 370Bだが、これは措く。それでも、暴力が加えられたのち、罪を他の者に明かさないにせよ、せめて両親か、あなたの姉妹たちに明かすべきであった。そうすれば、不幸であったという言い訳となり、良心の完全な潔白が示されたであろう。あなたの貞潔を襲った敵を、公の場に引き出したならば。
13. Sed erubuisti forsitan, ne te violatam multi cognoscerent. Et quid timuisti ubi non erat timor, nisi ut tacendo crimen cum adultero saepius sociareris?
PL 16, 370C13. だが、おそらくあなたは赤面した。汚された者として多くの者に知られまいとして。しかし、恐れのないところで何を恐れたのか。黙ることによって、犯罪をいっそう度々、姦通者と共にするためでなくて何であろう。
Esto autem, pudor prohibuit confiteri; quid de secunda commixtione dicis, quid de tertia, quid de frequenti commercio foeditatis?
PL 16, 370Cよろしい、恥じらいが打ち明けることを妨げたとしよう。では、二度目の交わりについて、三度目について、汚らわしい交際の度重なりについて、何と言うのか。
Cesset, cesset jam violentiae figmentum, cesset ruboris argumentum; ubi toties membra illa dicata Christo, scelestissimo moecho suis visceribus polluenda praebuisti. 14. Horret, horret animus, mens tabescit, cum ad aditum sceleris pervenitur.
PL 16, 370C暴力という作り話はやめよ、やめよ。赤面という論拠もやめよ。あなたは、キリストに献げられたあの肢体を、かくも度々、極悪の姦通者に、その内奥まで〔suis visceribus(自分の臓腑で)が男のものか彼女のものかは定かでない。「その内奥まで」と取った〕汚されるように差し出したのだから。14. 心は震える、震える。精神は衰える。罪の入口にまで至るときには。
Nam et medicus quamvis fortis sit animo, cum altius tamen secat vulnus, puto ex parte aliqua sustinebit horrorem. Heu perdita, jamne intelligis omnes tibi vias excusationis omnimodis clausas?
PL 16, 370Cというのも、医師でさえ、心が強くとも、傷をより深く切開するときには、いくらかは戦慄に耐えることになると私は思う。ああ、滅びた女よ、あなたは今や、言い訳の道がことごとく閉ざされたと悟るか。
Jamne sentis quantum tibi mali et in carne, et in anima nefaria libido contulerit? 15. Non istam de te confusionem tuus exspectaverat pater, qui te sibi singularem gloriam computabat.
PL 16, 370Dあなたは今や、邪な情欲が、肉においても魂においても、どれほどの悪をあなたにもたらしたかを感じるか。15. あなたの父は、あなたからこのような恥辱が来るとは期待していなかった。あなたを自分の比類なき栄光と数えていた父は。
Non hunc luctum, et has lacrymas ex te sibi nasci tua crededirat mater, quae partus sui gemitum per tuam virginitatem consolabatur. Non fratres tui, non sorores hoc ex te dedecus exspectabant, quos omnes quasi uno gladio tui sceleris graviter sauciasti.
PL 16, 370Dあなたの母も、あなたからこの嘆きとこの涙が自分に生まれようとは思っていなかった〔底本は crededirat。crediderat と読む〕。あなたのおとめの身によって、産みの苦しみの呻きを慰められていた母は。あなたの兄弟たちも、姉妹たちも、あなたからこの不名誉が来るとは期待していなかった。あなたは彼ら皆を、いわば一つの剣、あなたの罪という剣で、重く傷つけたのである。
16. Si fuisses communi sorte defuncta, deflessent te modicum propter desiderium parentes: sed exsultassent granditer, quia immaculatam praemisissent virginem, hostiam vivam Domino, propitiatricem videlicet delictorum.
PL 16, 371A16. もしあなたが人皆の定めのとおりに亡くなっていたなら、両親は恋しさのゆえにしばし嘆いたであろう。しかし大いに喜んだであろう。汚れなきおとめを、生きた献げ物として主のもとへ先に送ったのだ、すなわち罪のための宥めとなる者を、と。
At nunc plangunt mortuam, et non mortuam: lugent vivam, et non vivam: mortuam utique gloria virginitatis, vivam dedecore turpitudinis.
PL 16, 371Aだが今、彼らは死んだ者を悼むが、死んだのではない。生きている者を嘆くが、生きてはいない。おとめの身の栄光においては死んだ者、恥辱の汚れにおいては生きている者を。
17. Iratus est pater suis visceribus, de quibus seminata es: maledicit suo utero mater, ex quo in hanc lucem infeliciter processisti.
PL 16, 371A17. 父は自分のはらわたに怒っている。あなたはそこから蒔かれたのだ。母は自分の胎を呪っている。そこから、不幸にもこの光の中へあなたは出てきた。
Nec tamen modum sui doloris reperiunt, nisi hoc solum plane videntur habere solatium, quia te nec pater compulit, nec mater coegit ut virginitatem profitereris, quam ultro et propria voluntate professa es.
PL 16, 371Bそれでも彼らは、自分の痛みに限りを見いださない。ただ一つの慰めだけを確かにもっているように見える。それは、父があなたを強いたのでも、母が強制したのでもなく、あなたがおとめの身を誓願したのは、自ら進んで自分の意志で誓願したということである。
Nam scio, cum multas tibi difficultates tuus proponeret genitor, cum arduum esse iter servandae virginitatis ingereret; non solum pertinaciter restitisti, sed et revelationes tibi datas dixisti terribiles.
PL 16, 371Bというのも、私は知っている。あなたの父が、多くの困難をあなたの前に並べ、おとめの身を守る道の険しさを突きつけたとき、あなたは頑として抵抗したばかりか、恐るべき啓示が自分に与えられたとまで語ったのである。
18. In quantum ergo sibi mercedem sperabant ex eo quod tuo proposito non restiterunt, in tantum tibi intellige, misera, pondus judicii crescere; quia non servasti quod ultro promisisti. Quibus te spiris serpens ille nequissimus obligavit?
PL 16, 371B18. だから、彼らがあなたの志に逆らわなかったことで、自分たちに報いを望んだ、その分だけ、哀れな者よ、知れ、あなたへの裁きの重さは増す。自ら約束したことを守らなかったからである。あの最も邪悪な蛇は、いかなるとぐろであなたを縛ったのか。
Quibus te venenis infecit ille, qui Evam decepit; ut tanta te caecitate percuteret, tantam animae tuae faceret oblivionem?
PL 16, 371Bエバを欺いたあの者は、いかなる毒であなたを冒したのか。それほど大きな盲目であなたを打ち、それほど大きな忘却を、あなたの魂にもたらすとは。
Caput V
第V章PL 16, 371CIn memoriam ei revocat, quo die, quo ritu, quove populi concursu sacrata fuerit, addens sanguinem ei potius profundendum, quam violandam fidem: quod saecularium nuptiarum comparatione amplificat. Deinde objectionem ex Apostoli verbis petitam solvit.
PL 16, 371C〔著者は〕彼女に、どの日に、どの儀礼で、どれほどの民の集まりのもとで奉献されたかを思い起こさせ、信義を損なうよりもむしろ血を流すべきであったと付け加える。これを世俗の婚礼との比較によって拡大する。次に、使徒の言葉から取られた反論を解く。
19. Non es memorata diei sanctae Dominicae resurrectionis in quo divino altari te obtulisti velandam? In tanto, tamque solemni conventu Ecclesiae Dei, inter lumina neophytorum splendida, inter candidatos regni coelestis quasi Regi nuptura processeras.
PL 16, 372A19. 主の聖なる復活の日を覚えていないのか。その日、あなたはヴェールを受けるべく、神の祭壇に身を献げた。神の教会のかくも盛大で荘厳な集まりのなか、新しく洗礼を受けた者たちの輝く灯の間、天の国の白衣の者たちの間を、いわば王に嫁ぐ者として進み出たのである。
Non es memorata qualis ad te die illo facta est allocutio: Aspice, filia, intuere, virgo, et obliviscere populum tuum, et domum patris tui, et concupiscet Rex decorem tuum; quia ipse est Dominus Deus tuus (Psal. XLIV, 11, 12) ?
PL 16, 372Aその日あなたに向けて語られた言葉がどのようなものであったか、覚えていないのか。「見よ、娘よ、目を留めよ、おとめよ。汝の民と汝の父の家を忘れよ。そうすれば王は汝の美を望む。彼こそ汝の主なる神だからである」(詩篇44:11, 12)。
Reminiscere ergo quantus ad Sponsi tui et Domini nuptias convenerit populus. Servare te oportuit fidem, quam sub tantis testibus pollicita es, semper cogitare cui virginitatem spoponderis.
PL 16, 372A思い出せ、あなたの花婿であり主である〔キリスト〕の婚礼に、どれほどの民が集まったかを。あなたは、かくも多くの証人のもとで約束した信義を守り、おとめの身を誰に誓ったかを常に思うべきであった。
Facilius te oportuit sanguinem cum spiritu fundere, quam perdere castitatem tuam. 20. His tunc in illo die consecrationis tuae dictis, et multis super castitate tua praeconiis, sacro velamine tecta es; ubi omnis populus dotem tuam subscribens, non atramento, sed spiritu, pariter clamavit, Amen.
PL 16, 372Bあなたは、貞潔を失うよりも、命とともに血を流すほうが容易でなければならなかった。20. あなたの奉献のあの日、これらの言葉が語られ、あなたの貞潔について多くの称賛が述べられたのち、あなたは聖なるヴェールで覆われた。そのとき民はみな、あなたの持参金に署名して、墨ではなく霊をもって、声をそろえて「アーメン」と叫んだ。
Vincor lacrymis, cum haec recordor: compungor stimulis, cum haec humana exempla considero.
PL 16, 372B私はこれを思い出すと涙に圧倒され、人間の実例を考えると刺に刺される思いがする。
Nam si inter decem testes confectis sponsaliis, nuptiis consummatis, quaevis femina viro conjuncta mortali, non sine magno periculo perpetrat adulterium; quid quod inter innumerabiles testes Ecclesiae, coram angelis et exercitibus coeli facta copula spiritalis per adulterium solvitur?
PL 16, 372Bというのも、十人の証人のもとで婚約が結ばれ、婚礼が成就して、死すべき男と結ばれたどの女であっても、姦通を犯せば、大きな危険なしではすまない。ならば、教会の数えきれない証人のもとで、天使たちと天の軍勢の前で結ばれた霊の結びが、姦通によって解かれるときは、どうであろうか。
Nescio an possit ei condigna mors aut poena cogitari. 21. Dicet aliquis: Melius est nubere quam uri (I Cor. VII, 9) . Hoc dictum ad non pollicitam pertinet, ad nondum velatam.
PL 16, 372Cこれにふさわしい死、あるいは刑罰が考え出せるかどうか、私は知らない。21. ある者は言うだろう。「嫁ぐほうが、燃えるよりよい」(一コリント7:9)。これは、約束していない者、まだヴェールを受けていない者に当てはまる言葉である。
Caeterum quae se spopondit Christo, et sanctum velamen accepit, jam nupsit, jam immortali juncta est viro. Et jam si voluerit nubere communi lege conjugii, adulterium perpetrat, ancilla mortis efficitur.
PL 16, 373Aだが、自らをキリストに誓い、聖なるヴェールを受けた女は、すでに嫁いだのであり、すでに不死の夫と結ばれている。そして今、結婚の一般の法に従って嫁ごうと望むなら、姦通を犯すのであり、死の仕え女となる。
Si hoc ita est, quid de illa dicendum est quae occulta et furtiva turpitudine constupratur, et fingit se esse quod non est? Habitu virgo, facto non virgo: bis adultera, et in actu, et in aspectu.
PL 16, 373Aもしそうであるなら、隠れたひそかな恥辱によって汚され、自分がそうではないものであるかのように装う女については、何と言うべきか。身なりにおいてはおとめ、行いにおいてはおとめではない。二重の姦通者である。行いにおいても、見せかけにおいても。
Caput VI
第VI章PL 16, 373APergit ea commemorare, quibus illam a turpitudine deterreri oportuerat. Cum autem eadem jam ante triennium sinistra laborasset opinione, ipsius amentiam miratur, quod inimicos, amicos, ac Deum ipsum perinde spernens, nullum obicem non perfregerit.
PL 16, 373A〔著者は〕彼女を恥辱から遠ざけるはずであったことどもを、さらに思い起こす。そして、彼女が三年前にすでに悪い噂に苦しんでいたのに、敵も、友も、神自身さえも同じように侮り、あらゆる障壁を打ち破ったその狂気に驚く。
22. Sed ad te iterum redeo, quae oblivionem tantorum passa bonorum, receptaculum tantorum malorum facta es. Quomodo tibi in actu illo ignominioso non veniebat in mentem habitus virginalis, processus in Ecclesiam inter virgineos choros?
PL 16, 373B22. だが私はもう一度あなたに戻る。あなたは、かくも大きな善を忘れ、かくも大きな悪の受け皿となった。あの恥ずべき行いの最中、おとめの装いが、おとめたちの合唱の中を進んで教会に入った歩みが、どうして心に浮かばなかったのか。
Quomodo oculos tuos non perstringebat lux vigiliarum: aures tuas non penetrabat hymnorum spiritalium cantus: mentem tuam non ventilabat lectionum coelestium virtus; hinc vel maxime ad te clamante Apostolo: Fugite fornicationem; quia omne peccatum quodcumque fecerit homo, extra corpus est: qui autem fornicatur, in corpus suum peccat (I Cor. VI, 17) ?
PL 16, 373Bどうして徹夜の祈りの光があなたの目を射なかったのか。霊の讃歌の歌があなたの耳を貫かなかったのか。天来の朗読の力があなたの精神を揺さぶらなかったのか。とりわけここから使徒があなたに叫んでいたのに。「淫行から逃れよ。人が犯すどんな罪も体の外にある。だが淫行する者は、自分の体に対して罪を犯す」(一コリント6:17)。
Et cum dicit: In corpus suum; tamen in Christum eum peccare demonstrat. Nam subjungit: An nescitis quoniam membra vestra templum est Spiritus sancti, quae habetis a Domino, et non estis vestri; empti enim estis pretio magno, glorificate, et portate Deum in corpore vestro (Ibid., 20) .
PL 16, 373B使徒は「自分の体に対して」と言うとき、それでもその者がキリストに対して罪を犯すことを示している。というのも、続けてこう言うのである。「汝らは知らないのか。汝らの肢体は聖なる霊の神殿であり、汝らは主からそれを受けており、汝ら自身のものではない。大きな代価で買い取られたのだから。神をあがめ、汝らの体に神を担え」(一コリント6:20)。
Et iterum dicit: Fornicatio autem et omnis immunditia nec nominetur inter vos, sicut decet sanctos (Ephes. V, 3) .
PL 16, 373Cまた再びこう言う。「淫行と、あらゆる汚れは、聖なる者にふさわしく、汝らの間で名を挙げることさえあってはならない」(エフェソ5:3)。
Et seposita omni adulatione, sententiam figit Apostolus: Hoc, inquit, scitote intelligentes quia omnis fornicator, aut immundus, aut avarus non erit haeres in regno Christi et Dei (Ibid., 5) .
PL 16, 373Cそして使徒は、あらゆる追従を退けて、判決を確定する。彼は言う。「これを知れ、悟れ。淫行する者も、汚れた者も、貪欲な者も、みな、キリストと神の国の相続人とはならない」(エフェソ5:5)。
23. Haec tanta, et tam terribilia non tibi veniebant in mentem, cum ad illud opus nefarium tua membra peterentur? Sed mortifera te oblivio tamquam in gurgitem altissimum demergebat, et quasi captivam exsecrabilis libido ducebat.
PL 16, 373C23. これほどのこと、これほど恐るべきことが、あなたの肢体があの忌まわしい行いのために求められたとき、心に浮かばなかったのか。それどころか、死をもたらす忘却が、あなたをいわば最も深い淵に沈め、忌まわしい情欲が、捕虜のようにあなたを引いていったのである。
24. Nonne vel illum locum tabulis separatum, in quo in Ecclesia stabas, recordari debuisti, ad quem religiosae matronae et nobiles certatim currebant, tua oscula petentes, quae sanctiores et digniores te erant?
PL 16, 374A24. せめて、板で仕切られた、教会の中であなたが立っていたあの場所を、思い起こすべきではなかったか。信心深い婦人たちや貴婦人たちが、あなたよりも聖く、あなたよりもふさわしい女たちでありながら、競ってそこへ駆け寄り、あなたの口づけを求めたのである。
Nonne vel illa praecepta quae oculis tuis ipse scriptus paries ingerebat, recordari debuisti: Divisa est mulier et virgo: quae non est nupta, cogitat quae Domini sunt, quomodo sit sancta corpore et spiritu (I Cor. VII, 34) .
PL 16, 374Aせめて、あなたの目の前に、壁そのものに書かれて突きつけられていたあの戒めを、思い起こすべきではなかったか。「妻とおとめは分かれている。嫁がない女は、主のことを思い、体も霊も聖くあろうとする」(一コリント7:34)。
Tu autem in contrarium vertisti dictum, ita cogitans, ita agens ut nec corpore esses sancta, nec spiritu: corpore quidem, fornicando; spiritu autem, virginitatem mentiendo. 25. Proh nefas! solet fama subsequi factum, tua autem malum fama praevenit.
PL 16, 374Aだが、あなたはこの言葉を逆の意味にひっくり返した。そう考え、そう行い、体も霊も聖くないものとなった。体においては淫行によって、霊においてはおとめの身を偽ることによって。25. 何たる不敬か。噂は行いのあとに続くのが常である。だがあなたの場合は、噂が悪に先んじた。
Nam cum ante triennium rumor quidam et sussurratio de te fuisset, tu sinceritatem praetendebas, et vindictam de maledicis in Ecclesia postulabas publice. Quos aestus ego sustinui!
PL 16, 374Bというのも、三年前にあなたについて何らかの噂とささやきがあったとき、あなたは潔白を装い、中傷する者たちへの罰を、教会の中で公然と求めた。そのとき、私はどれほどの焦燥に耐えたことか。
Quos pater tuus pro tua sustinuit opinione labores, requirentes singulos, singulos astringentes; ut ad auctorem infamiae veniremus! Grave enim erat nobis et omnibus bonis intolerabile de Dei virgine vel turpe aliquid dici, vel credi.
PL 16, 374Bあなたの父は、あなたの評判のために、どれほどの労苦に耐えたことか。我々は一人ひとりに問いただし、一人ひとりを詰問して、流言の元の者に至ろうとしたのである。というのも、神のおとめについて何か恥ずべきことが言われ、あるいは信じられることは、我々にとって、またすべての善き人にとって、重く耐えがたかった。
26. Nec hoc verita es, nec ante oculos habuisti; ne venires inimicis tuis in gaudium, et eos haberes infensos qui pro tua opinione laborabant.
PL 16, 374B26. あなたはこれを恐れず、目の前にも置かなかった。敵の喜びの種となること、あなたの評判のために労した者たちを憤らせることを。
Multum audax, multum temeraria; ut te conscientia tua non terreret: sed simulata virginitate, putares te etiam Deum posse decipere.
PL 16, 374Bなんと大胆で、なんと無謀であったことか。あなたの良心はあなたを怯えさせず、おとめの身を装えば、神さえも欺けると考えたのだから。
Sed ille qui dixit: Nihil occultum quod non revelabitur (Matth. X, 28) ; et vos, inquit, fecistis in occulto: ego autem in manifesto faciam (II Reg. X, 12) .
PL 16, 374Bだが、「隠れているもので、あらわにされないものはない」(マタイ10:28)〔引照は底本のまま。この句はマタイ10:26 にある〕と言った者〔主〕は、また言う。「汝らは隠れて行った。だが私は、あらわに行う」(サムエル記下10:12)〔引照は底本のまま。この句はサムエル記下12:12 にある〕。
Ille qui non mentitur, furtivum scelus deduxit in publicum, et in conspectu solis hujus tenebrarum vestrarum opera denudavit. 27. O quidquid praetendit sermo, crudeliora occurrunt: et cupiens moderari, non invenit modum.
PL 16, 374C偽らないその者は、ひそかな罪を公の場に引き出し、この太陽の目の前に、諸君の闇の業〔vestrarum は複数。直前の聖句の「汝ら」を受け、彼女と相手の男を合わせて言うらしい〕をあらわにした。27. ああ、言葉が何を持ち出そうとも、いっそう残酷なことが行く手に現れる。節度を保とうと望んでも、限度が見いだされない。
Oblita es propositum, oblita parentes, oblita es Ecclesiam totam, oblita gloriam virginitatis, oblita honorem dignitatis, etiam oblita promissionem regni, oblita judicium terribile: amplexa es corruptionem, protulisti fructum confusionis; finem vero mortem saevissimam, et interitum sempiternum.
PL 16, 374Cあなたは志を忘れ、両親を忘れ、教会全体を忘れ、おとめの身の栄光を忘れ、位の誉れを忘れ、さらに国の約束を忘れ、恐るべき裁きを忘れた。汚れを抱き、恥辱の実を結んだ。その終わりは、最も残酷な死と、永遠の滅びである。
Caput VII
第VII章PL 16, 375AOmnem episcopalis officii curam illi a se praestitam fuisse asseverat: sed ipsam non solum inde nihil profecisse, verum etiam aliis objecisse grave scandalum, quod ostenditur in Evangelio severissima poena damnari.
PL 16, 375A〔著者は〕司教の務めの配慮のすべてを彼女に尽くしたと断言する。だが彼女はそこから何の益も得なかったばかりか、他の者たちに重い躓きまで与えた。福音書では、これは最も厳しい刑罰で断罪されると示されている。
28. Et certe non habes quod de nostra negligentia conqueraris; quodcumque enim ad officium pastoris pertinet, et tibi et omnibus non negatum est. Dilectio spiritalis adhibita, commonitio sancta non defuit.
PL 16, 375A28. そして確かに、あなたは我々の怠慢を訴える理由をもたない。牧者の務めに属することは何であれ、あなたにも皆にも拒まれなかったからである。霊の愛が注がれ、聖なる勧告も欠けなかった。
Oblita domum patris tui, ut scriptum est (Psal. XLIV, 11) , ad monasterium virginale transisti. Inter tot posita non solum dico tuta esse debueras, si voluisses; sed etiam tutelam aliis praestare potuisses. Sed frustra haec et alia provisa sunt.
PL 16, 375A書かれているとおり、あなたは父の家を忘れて(詩篇44:11)、おとめたちの修道院に移った。これほど多くの者の間に置かれたのだから、あなたが守られているべきであったと言うだけでは足りない。望みさえすれば、他の者たちに守りを与えることさえできたのである。だが、これらも他のことも、空しく備えられた。
29. Frustra hymnum virginitatis exposui; quo et gloriam propositi, et observantiam pariter decantares.
PL 16, 375B29. おとめの身の讃歌を、私は空しく説き明かした。それによってあなたが、志の栄光とその遵守を、ともに歌うように、と。
Seminavi secus viam, seminavi in spinis, seminavi in petrosa; aut enim ex corde tuo verba mea volucres (Luc. VIII, 5 et seq.) , id est, daemones rapuerunt: aut malis tuis cogitationibus suffocata sunt, aut aruerunt nimio aestu libidinis.
PL 16, 375B私は道端に蒔き、茨の中に蒔き、石地に蒔いた。というのも、私の言葉は、あなたの心から、鳥たち(ルカ8:5以下)、すなわち悪霊どもが奪い去ったか、あなたの悪い思いに塞がれたか、情欲の過度の熱で枯れたのである。
Heu me, quia ubi putabam aedificare aurum, argentum, lapides pretiosos, inventus sum lignum, fenum, stipulam, arsuras materias laborasse (I Cor. III, 12) !
PL 16, 375Bああ、私は不幸だ。金、銀、尊い石を建てていると思っていたのに、実は、木、干し草、わらを、焼ける材料を、労して積んでいたと分かったのだから(一コリント3:12)。
Dicam et ego secundum prophetam: Heu me, quia factus sum sicut qui colligit stipulam in messe (Michae. VII, 1) ! 30. Et quidem si tibi soli damnum fecisses, erat quidem tristitia, sed forsitan tolerabilis.
PL 16, 375B私も預言者に従って言おう。「ああ、私は不幸だ。私は、刈り入れの中でわらを集める者のようになった」(ミカ7:1)。30. しかも、もしあなたが自分一人に損害を与えたのなら、確かに悲しみではあっても、おそらく耐えられたであろう。
Nunc vero quantas animas tuo scelere sauciasti, quantas animas propter te de proposito suo poenitere fecisti! Quanta labia etiam fidelium inquinata sunt, viam Domini blasphemando!
PL 16, 375Bだが今、あなたはその罪によって、どれほど多くの魂を傷つけたことか。あなたのために、どれほど多くの魂が自らの志を悔やむに至ったことか。信徒たちの唇までもが、どれほど多く汚れたことか、主の道を冒瀆して。
Aperuit in nos gentilitas os suum: adversus sanctam Ecclesiam Synagoga Judaeorum per tuum dedecus exsultavit.
PL 16, 375C異教は我々に向かってその口を開いた。ユダヤ人の会堂は、聖なる教会に逆らって、あなたの不名誉によって勝ち誇った。
31. Quod si is qui unum scandalizaverit, mola circumligatus jactari debet in mare (Matth. XVIII, 6) ; quid de te pronuntias, per cujus scelus omnis anima sauciata est, et nomen Domini in gentibus blasphematum est?
PL 16, 375C31. もし一人を躓かせる者が、石臼を首にかけられて海に投げ込まれるべきであるなら(マタイ18:6)、あなたは自分について何を宣告するか。あなたの罪によってすべての魂が傷つき、主の名が諸国民の間で冒瀆されたのだから。
Nonne quoties dicitur: O virgines, toties tibi cumulus iniquitatis augetur? Jaces ecce vulnerata, jaces ecce prostrata.
PL 16, 375C「おとめたちよ」と言われるたびに、あなたには不法の積み重ねが増し加わるのではないか。見よ、あなたは傷つき横たわり、見よ、打ち倒されて横たわっている。
Caput VIII
第VIII章PL 16, 376AQuaenam sit remedii quod adhibere cupit, difficultas atque ratio: suadere se ut ad poenitentiam non qualemcumque illa confugiat, sed congruam; cujus actus interior, nec non exteriora signa hic memorantur.
PL 16, 376A著者が施そうと望む治療の困難と道理〔を述べる〕。著者は、彼女が逃れ込むべき悔い改めは並大抵のものではなく、ふさわしいものであるように勧める。その内なる行いと、外なるしるしが、ここに記される。
Porro ejusdem beneficio fore, ut illa aeternae poenae immunitatem obtineat; si tamen eo in se fuerit severior, quo peccatum minus libere sit confessa. Ad quod etiam futuri judicii atrocitate ipsam accendit.
PL 16, 376Aさらに、その悔い改めの益によって、彼女が永遠の刑罰を免れることになる〔と述べる〕。ただし、罪をあまり自由に告白しなかった分だけ、自分に対していっそう厳しくあるならば、である。これに向けて、来たるべき裁きの恐ろしさによっても彼女を奮い立たせる。
32. Cupio prodesse, sed subvenire non possum; quia totum caput in dolore, et totum cor in moestitia: a pedibus usque ad caput, sicut ait Esaias, non est malagma imponere (Esai. I, 5, 6) . Infirmitas tua omne humanae medicinae exclusit auxilium.
PL 16, 376A32. 私は役に立ちたいが、助けることができない。頭はすべて痛みの中に、心はすべて悲しみの中にあるからである。足から頭まで、イザヤが言うように、膏薬を当てる所がない(イザヤ1:5, 6)。あなたの病は、人間の医術のあらゆる助けを閉ざした。
Et licet tam boni quam mali justa indignatione permoti, te omni depopulatione dignam, te omni tormentorum genere discruciandam judicent, morte mulctandam, aut ignibus exurendam: ego tamen qui scio graviora facinorosis servari tormenta, et sine fine impias animas cruciatus manere, non temporales utique, sed aeternos; aliis te volo cruciatibus affici, profuturis utique, non animam perdituris.
PL 16, 376B善人も悪人も正当な憤りに動かされ、あなたをあらゆる荒廃に値する者、あらゆる種類の責め苦で苛まれるべき者、死で罰せられるべき者、あるいは火で焼かれるべき者と判断するかもしれない。だが私は、悪行をなした者たちにはいっそう重い責め苦が取っておかれ、不敬な魂には、一時的でない永遠の苦痛が終わりなく待っていると知っている。だから私は、あなたがほかの苦痛を受けることを望む。魂を滅ぼすのではなく、益となる苦痛を。
33. Ergo secundum divinam sententiam dabo consilium; solum enim et unicum tentandum est remedium illud, quod divina vox per Ezechielem miseris porrigit: Nolo, inquit, mortem peccatoris, quantum ut convertatur, et vivat (Ezech. XXXIII, 11) .
PL 16, 376B33. それゆえ、神の定めに従って助言を与えよう。試みるべき治療は、ただ一つ、唯一のものだからである。それは、神の声がエゼキエルを通して哀れな者たちに差し伸べるものである。「私は罪人の死を望まない。むしろ、立ち返って生きることを〔望む〕〔底本は quantum ut。quam ut と読み、「〜よりも、…ことを」と解した〕」(エゼキエル33:11)。
Et iterum post haec inquit Dominus, dixi: Convertere ad me. Numquid resina non est in Galaad, aut medicus non est ibi? Quare non ascendit sanitas filiae populi mei (Jerem. VIII, 22) ?
PL 16, 376Bそしてこれらのあとで、再び主は言う。「私は言った。私に立ち返れ。ギレアドに香油はないのか。そこに医師はいないのか。なぜ私の民の娘の癒やしは上ってこないのか」(エレミヤ8:22)。
Haec utique dicta poenitentiam sapiunt, hae sententiae Dei vocant ad poenitentiam peccatores: poenitudo enim lapsis necessaria est, sicut vulneratis sunt necessaria medicamina. 34. Sed quanta putas, et qualis necessaria poenitentia?
PL 16, 376Cこれらの言葉は確かに悔い改めを思わせ、神のこれらの言葉は罪人たちを悔い改めへと呼ぶ。というのも、堕ちた者たちには悔悛が必要である。傷ついた者たちに薬が必要であるように。34. だが、どれほどの、どのような悔い改めが必要だと思うか。
Quae aut aequet crimina, aut certe excedat. Vide ergo si simplex hoc peccatum adulterii est, an duplex sit pro illa nece quae facta dicitur in occulto: et secundum conscientiae molem exhibenda est poenitentiae magnitudo.
PL 16, 376Cそれは犯罪に釣り合うものか、少なくともそれを超えるものである。考えよ、この姦通の罪が単純なものか、それとも、ひそかに行われたとされるあの殺害〔何の殺害かは本文に言われない。噂された、生まれた子を殺したことを言うらしい〕のゆえに二重のものか。そして、良心の重さに応じて、悔い改めの大きさが示されねばならない。
Poenitentia ergo non verbis agenda est, sed et facto. Haec autem sic agitur, si tibi ante oculos ponas de quanta gloria rueris, et de quo libro vitae nomen tuum deletum sit; et si te jam credas prope ipsas positam tenebras exteriores, ubi erit fletus oculorum, et stridor dentium sine fine.
PL 16, 376Cそれゆえ悔い改めは、言葉によってだけでなく、行いによってもなされねばならない。それは次のようになされる。あなたがどれほどの栄光から落ちたか、どの命の書からあなたの名が消されたかを目の前に置くならば。そして、すでに外の闇のすぐそばに置かれていると信じるならば。そこには、目の涙と歯ぎしりが終わりなくある。
Cum haec certa fide, sicut est, animo conceperis, quia necesse est praevaricatricem animam tartareis poenis, et gehennae ignibus tradi, nec aliud remedium constitutum esse post unum baptismum quam poenitentiae solatium; quantamvis afflictionem, quantumvis laborem subire, esto contenta, dummodo ab aeternalibus poenis libereris.
PL 16, 377Aこれらを確かな信仰をもって、あるがままに心に抱くならば――すなわち、背反した魂は、タルタロスの刑罰とゲヘナの火に引き渡されねばならず、唯一の洗礼のあとには、悔い改めという慰めのほかに定められた治療はない、と――どれほどの苦難、どれほどの労苦に耐えねばならないとしても、満足せよ。永遠の刑罰から解き放たれさえするならば。
35. Ergo haec tu tecum cogitans, et mente retractans, facti tui ipsa judex esto crudelior. In primis omnis cura vitae hujus interimenda tibi est, et quasi mortuam te existimans, sicut et es, quomodo possis reviviscere, cogita.
PL 16, 377A35. それゆえ、これらを自分の中で考え、精神で反芻して、自らが自分の行いの、いっそう苛酷な裁き手であれ。まず、この命のあらゆる心配を断たねばならない。そして、自分はいわば死んだ者であると――実際そうなのだが――見なして、どうすれば生き返れるかを考えよ。
Deinde lugubris tibi accipienda est vestis, et mens ac membra singula digna castigatione punienda. Amputentur crines, qui per vanam gloriam occasionem luxuriae praestiterunt. Defluant oculi lacrymis, qui masculum non simpliciter aspexerunt.
PL 16, 377B次に、喪の衣を受けねばならず、精神と一つ一つの肢体はふさわしい懲らしめで罰せられねばならない。髪は切り落とされよ。空しい栄光によって、放縦の機会を与えたからである。目は涙で流れ落ちよ。男を純真には見なかったからである。
Pallescat facies, quae quondam irrubuit impudice. Denique totum corpus injuriis et jejuniis maceretur, cinere aspersum et opertum cilicio perhorrescat; quod male sibi de pulchritudine placuit.
PL 16, 377B顔は青ざめよ。かつて恥知らずに赤らんだ顔は。実に、体全体は辱めと断食で衰えさせられ、灰をかけられ、粗布で覆われて、おののけ。美しさを悪しく誇った体は。
Cor vero sit liquescens tamquam cera, jejuniis inquietans seipsum, et cogitationibus ventilans, quare sit ab inimico subversum. Sensus etiam crucietur; quia in membra corporis cum haberet dominationem, malo cessit imperio.
PL 16, 378A心はろうのように溶けよ。断食で自らを悩ませ、思いで揺さぶって、なぜ敵に覆されたのかを問え。感覚も苦しめられよ。体の肢体に対する支配をもっていたのに、悪い命令に屈したからである。
36. Talis vita, talis actio poenitentiae, si fuerit perseverans, audebit sperare, etsi non gloriam, certe poenae vacationem; dicit enim Deus: Convertimini ad me, et convertar ad vos.
PL 16, 378A36. このような生活、このような悔い改めの行いが続くなら、栄光はなくとも、少なくとも刑罰の免れを望みうる。神は言うからである。「私に立ち返れ。そうすれば私も汝らに立ち返る」。
Convertimini ex toto corde vestro, in jejunio, et in fletu, et in planctu; dirumpite corda vestra, et non vestimentum; quoniam pius et misericors est (Joel II, 22, 23).
PL 16, 378A「汝らの心を尽くして、断食と、涙と、嘆きをもって立ち返れ。衣ではなく、汝らの心を裂け。主は情け深く、慈しみ深いからである」(ヨエル2:22, 23)〔引照は底本のまま。この句はヨエル2:12–13 にある〕。
Sic conversus magnus ille David justificatus est; sic Ninive peccatrix illa civitas incumbentem sibi evasit interitum (II Reg. XII, 13) . Peccator ergo si sibi ipsi non pepercerit, a Deo illi parcetur (Joan. III, 5 et seq.) .
PL 16, 378Aこうして立ち返って、あの偉大なダビデは義とされた。こうして、罪深いあの都ニネベは、自分に迫る滅びを免れた(サムエル記下12:13)。罪人は、自分自身を容赦しなければ、神から容赦される(ヨナ3:5以下)〔底本の略号は Joan.(ヨハネ)。ニネベの悔い改めを言うヨナ書3:5以下を指すと取った〕。
Et si futuras poenas gehennae perpetuas in hoc parvo vitae spatio compensaverit, seipsum ab aeterno judicio liberabit. 37. Grandi plagae alta et prolixa opus est medicina: grande scelus grandem habet necessariam satisfactionem.
PL 16, 378Bそして、来たるべきゲヘナの永遠の刑罰を、この短い生涯の間に償うならば、自らを永遠の裁きから解き放つ。37. 大きな傷には、深く長い治療が必要である。大きな罪には、必要な償いも大きい。
Nam non est dubium levius esse crimen, ubi peccatum suum ultro homo confitetur, et poenitet: at ubi celat mala sua, invitus detegitur, et nolens publicatur; illud gravius scelus est. Quod tibi utique provenisse negare non poteris.
PL 16, 378Bというのも、人が自ら進んで自分の罪を告白し、悔いるとき、犯罪がより軽いことに疑いはない。だが、自分の悪を隠し、いやいや暴かれ、望まぬままに公にされるとき、その罪はいっそう重い。これがあなたに起こったことを、あなたは否定できないであろう。
Et ideo fortius dolendum; quia peccatum est fortius. 38. Si mente cernerent homines peccatores quale judicium emittet Deus in mundo, et sensus humanus non dispergeretur vanitate saeculari, non infidelitate gravaretur: quantumvis et qualemvis cruciatum ad praesens libentissime sufferrent, etiamsi esset longior vita; dummodo in illas poenas aeterni ignis non incurrerent.
PL 16, 379Aそれゆえ、いっそう強く嘆かねばならない。罪がいっそう強いからである。38. もし罪人たちが、神が世界に下す裁きがどのようなものかを心で見分け、人間の感覚が世の空しさに散らされず、不信仰に重くされなければ、たとえ生涯がもっと長くても、どれほどの、どのような苦痛でも、今この時にはこの上なく喜んで耐えるであろう。永遠の火の刑罰に陥らなければ、それでよいのである。
Sed tu quae jam ingressa es agonem poenitentiae, insiste, misera: fortiter inhaere tanquam in naufragiis tabulae, sperans per ipsam te de profundo criminum liberari.
PL 16, 379Aだが、あなたは、すでに悔い改めの競技に踏み入ったのだから、踏みとどまれ、哀れな者よ。難破のときの板のように、力強くしがみつけ。それによって犯罪の深みから解かれることを望んで。
Inhaere poenitentiae usque ad extremum vitae, nec tibi praesumas ab humana die veniam dari; quia decipit te qui hoc tibi polliceri voluerit. Quae enim proprie in Dominum peccasti, ab ipso solo te convenit in die judicii exspectare remedium.
PL 16, 379A悔い改めに、生涯の終わりまでしがみつけ。人の日〔ab humana die。人の裁きの日(人間の法廷)を言うらしい。一コリント4:3 の「人の日」の言い方を踏まえるか〕から赦しが与えられると思い込むな。それをあなたに約束しようとする者は、あなたを欺いているのである。主に対して特に罪を犯したのだから、裁きの日に、ただ主だけから治療を期待するのが当然である。
Caput IX
第IX章PL 16, 379BObjurgat virginis corruptorem; eumque Balthasaris exemplo terret. Quem deinde ut non contentus interno cruciatu, legitimam poenitentiam amplectatur, monet: postremo ne sibi de peccantium multitudine blandiatur, ipsi Sodomae et aliarum urbium incendium suggerens, ad confringendos inimici laqueos urget.
PL 16, 379B〔著者は〕おとめを汚した者を叱責し、ベルシャツァルの例で脅す。次に、その者が内なる苦痛に満足せず、正当な悔い改めを受け入れるように戒める。最後に、罪を犯す者の多さで自らを慰めないよう、その者にソドムと他の町々の焼滅を思い起こさせ、敵の罠を打ち砕くよう促す。
39. De te autem quid dicam, filio serpentis, ministro diaboli, violatore templi Dei: qui in uno scelere duo crimina perpetrasti, adulterium utique et sacrilegium? Sacrilegium plane, ubi vas Christo oblatum, Domino dedicatum, dementi temeritate polluisti.
PL 16, 379B39. 汝については何と言おうか。蛇の子、悪魔の手先、神の神殿を汚す者よ。汝は一つの罪において二つの犯罪を犯した。すなわち、姦通と神聖冒瀆である。まことに神聖冒瀆である。キリストに献げられ、主に捧げられた器を、狂った無謀さで汚したのだから。
Balthasar rex ille Persarum, qui in vasis Domini, quae et a templo Hierosolymis fuerant a patre ejus ablata, bibere cum suis amicis et concubinis usurpavit; ipsa nocte angeli manu percussus crudeli morte punitus est (Dan. V, 30) : quid de te arbitraris, perdite pariter et perditor, qui vas rationabile consecratum Christo, sanctificatum Spiritui sancto, impie temerasti, polluisti sacrilege, et tui propositi immemor, et judicii divini contemptor?
PL 16, 379Cペルシア人の王〔本文のまま。ダニエル書5章ではカルデア人の王〕ベルシャツァルは、主の器、すなわち彼の父がエルサレムの神殿から奪い取った器で、友人たちや側女たちと飲むことをほしいままにした。まさにその夜、天使の手に打たれ、残酷な死で罰せられた(ダニエル5:30)。汝は自分についてどう考えるか。滅んだ者であり、滅ぼす者よ。キリストに奉献され、聖なる霊に聖別された理性ある器を、不敬にも冒し、神聖を冒して汚し、自らの志を忘れ、神の裁きを軽んじた汝は。
Melius fuerat omnino te non fuisse natum, quam sic natum, ut te sibi gehenna proprium filium vindicaret.
PL 16, 380A汝が全く生まれなかったほうが、生まれてゲヘナが汝を自分の子として主張するようになるよりも、まだましであった。
40. Et licet te ipsa conscientia sceleris agat per diversa praecipitem ( fugit enim impius (Prov. XXVIII, 1) , nemine persequente se ), licet te dirae imagines peccati dormientem quoque perterreant, non solum vigilantem; tamen ne quid a pastore ovi morbidae, vel moriturae medicaminis denegatum sit, do consilium.
PL 16, 380A40. たとえ罪の自覚そのものが、汝をあちらこちらへと真っ逆さまに駆り立てても(というのも、「不敬な者は、誰も自分を追わないのに逃げる」(箴言28:1))、たとえ罪の恐ろしい幻が、目覚めているときだけでなく眠っているときにも汝を怯えさせても、それでもなお、牧者から、病んだ、あるいは死にかけた羊への薬が何ひとつ拒まれることのないように、私は助言を与える。
Petas ultro carcerem poenitentiae, obstringas catenis viscera, animam tuam gemitibus jejuniisque crucies; sanctorum petas auxilium, jaceas sub pedibus electorum; ut non tibi cor impoenitens thesaurizet iram in die irae et justi judicii Dei, qui reddet unicuique secundum opera sua (Rom. II, 5, 6) .
PL 16, 380A自ら進んで悔い改めの牢に入れ。はらわたを鎖で縛れ。魂を嘆息と断食で苦しめよ。聖なる者たちの助けを求めよ。選ばれた者たちの足の下に身を横たえよ。悔いない心が、汝のために、怒りの日、神の正しい裁きの日に怒りを積み上げることのないように。神は各人にその業に従って報いる(ローマ2:5, 6)。
Nec te in eorum numerum constituas, quos luget Paulus: Qui ante peccaverunt, et non egerunt poenitentiam super immunditia et fornicatione et libidinibus quas gesserunt (II Cor. XII, 21) .
PL 16, 380A汝を、パウロが嘆く者たちの数に入れるな。「以前に罪を犯し、自分が行った汚れと淫行と情欲について悔い改めなかった者たち」(二コリント12:21)。
41. Nec tibi de multitudine peccantium similium blandiaris, et dicas: Non solus hoc ego egi, multos habeo socios: sed recogita, quia multitudo sociorum impunitatem non facit criminum.
PL 16, 380B41. 似た罪を犯す者の多さを頼りに自分を慰めるな。「私一人がこれをしたのではない、多くの仲間がいる」と言うな。むしろ思い返せ。仲間の多さは、犯罪の免れをもたらさない。
Nam in Sodoma et Gomorrha et in totis quinque civitatibus innumerabiles utique habitabant populi, et omnes pariter qui libidinose corpora sua tractaverunt, igneis imbribus conflagrarunt (Gen. XIX, 25) : solus autem Loth de illo inevitabili incendio evasit (Ibid., 29) ; quia ab illa turpitudine se alienum praestiterat.
PL 16, 380Bというのも、ソドムとゴモラ、そして五つの町すべてには、数えきれない民が住んでいたが、情欲のままに体を扱った者たちはみな、火の雨によって同じように焼き尽くされた(創世記19:25)。ただロトだけが、避けがたいあの大火から逃れた(創世記19:29)。あの恥辱から身を遠ざけていたからである。
42. Exclude ergo vel nunc, infelix, de corde tuo blandimenta serpentis, et luctu, et fletibus continuis, dum in corpore tuo immundo anima illa tenebrosa versatur, remedium tibi in die necessitatis acquire, semper ante oculos tuos habens Apostoli sententiam: Quia omnes nos oportet manifestari ante tribunal Christi, ut referat unusquisque propria corporis sui secundum quod gessit, sive bonum, sive malum (II Cor. V, 10) .
PL 16, 380B42. だから、せめて今、不幸な者よ、汝の心から蛇の甘言を追い出せ。そして、悲しみと絶え間ない涙によって、闇に覆われたあの魂が汚れた汝の体の中に留まっている間に、窮乏の日のために、自分の治療を手に入れよ。使徒の言葉を常に目の前に置いて。「我々はみな、キリストの法廷の前に現れねばならない。各人が、自分の体に属することの報いを、善であれ悪であれ、行ったところに従って受けるためである」(二コリント5:10)。
Caput X
第X章PL 16, 380CAd virginem lapsam demum rediens, illi concitatas quasdam precationes et varios poenitentiae affectus e Scripturis hinc inde lectos suppeditat. 43. Quis consoletur te, virgo filia Sion; quia magna facta est sicut mare contritio tua.
PL 16, 380C〔著者は〕堕ちたおとめにようやく立ち戻り、彼女に、聖書のあちこちから選び取った、いくつかの激しい祈りと、悔い改めの種々の心情を示す。43. 「娘シオンのおとめよ、誰が汝を慰めようか。汝の砕かれたさまは、海のように大きくなったからである」。
Effunde sicut aquam cor tuum ante faciem Domini (Thren. II. 13, 19) : extolle ad eum manus tuas pro remedio peccatorum tuorum. Accipe igitur lamentum.
PL 16, 381A「汝の心を、水のように主の前に注ぎ出せ」(哀歌2:13, 19)。あなたの罪の癒やしのために、主に向かって手を上げよ。それゆえ、嘆きの歌を取れ。
Et primum quidem nullo die quinquagesimus psalmus intermittatur; quia in tali negotio cantatus est: et usque ad versiculum illum: Cor contritum et humiliatum Deus non spernit (Psal. L, 19) , cum lacrymis gemituque percurre.
PL 16, 381Aそしてまず、第五十篇をいかなる日にも途切れさせるな。そのような事柄のために歌われたものだからである〔詩篇50(ミーニュの番号)は、ダビデがバト・シェバのことでナタンに責められたときの歌と表題に言う〕。「砕かれ、へりくだった心を、神は退けない」という句(詩篇50:19)まで、涙と嘆息をもって通して唱えよ。
44. Insuper etiam hanc lamentationem non sine compunctione cordis in conspectu Dei judicis funde: Quis dabit capiti meo aquam, et oculis meis fontem lacrymarum (Jerem. IX, 1) , ut defleam vulnera animae meae?
PL 16, 381A44. さらに、神である裁き手の前で、心の痛悔をこめて、この嘆きを注ぎ出せ。誰が私の頭に水を、私の目に涙の泉を与えてくれるだろうか(エレミヤ9:1)。私の魂の傷を嘆くために。
Conversi sunt dies festi mei in luctum, et cantica in lamentationem (Amos VIII, 10) : recessit sonus hymnorum, et laetitia psalmorum, et successit stridor dentium et fletus oculorum. Obmutui et humiliata sum et silui a bonis, et dolor meus renovatus est.
PL 16, 381B私の祝いの日は嘆きに変わり、歌は哀歌に変わった(アモス8:10)。讃歌の響きと詩篇の喜びは去り、歯ぎしりと目の涙が取って代わった。私は黙し、へりくだり、善いことから口をつぐんだ。私の痛みは新たにされた。
Concaluit cor meum intra me, et in meditatione mea exardescet ignis. Timor et tremor venerunt super me, et contexerunt me tenebrae (Psal. XXXVIII, 3, 4) . Abyssus circumdedit me, postremo demersit caput meum in scissuras montium (Jonae II, 6) .
PL 16, 381B私の心は私の内で熱くなり、私の瞑想の中で火は燃え上がる。恐れとおののきが私の上に来て、闇が私を覆った(詩篇38:3, 4)。深淵が私を取り巻き、ついに私の頭を山々の裂け目に沈めた(ヨナ2:6)。
45. Heu me, quia facta sum sicut Sodoma, et combusta sicut Gomorrha (Gen. XIX, 24) , quis miserabitur cineres meos? Durius offendi quam Sodoma; quia illa legem nesciens deliquerat, ego autem, accepta gratia, peccavi Domino.
PL 16, 381B45. ああ、私は不幸だ。私はソドムのようになり、ゴモラのように焼かれた(創世記19:24)。誰が私の灰を憐れもうか。私はソドムよりも重く罪を犯した。あの町は法を知らずに過ちを犯したが、私は恩寵を受けながら、主に対して罪を犯したのだから。
Si homo peccet in hominem, erit qui interveniat: ego peccavi in Dominum, quem propitiatorem inveniam (I Reg. II, 25) ? Concepi dolorem, et peperi iniquitatem: lacum aperui et effodi eum, et incidi in foveam quam operata sum.
PL 16, 381C人が人に対して罪を犯すなら、とりなす者がいる。だが私は主に対して罪を犯した。誰を宥める者として見いだそうか(サムエル記上2:25)。私は痛みをはらみ、不法を産んだ。穴を開き、それを掘り、自分が作った落とし穴に落ちた。
Ideo conversus est dolor meus in caput meum, et in verticem meum iniquitas mea descendit. Immunditia mea ante pedes meos: non fui memor novissimorum, et cecidi miserabiliter (Psal. VII, 15 et seq.) . 46. Non est qui consoletur me. O quam acerbus fructus luxuriae!
PL 16, 381Cだから、私の痛みは私の頭に帰り、私の不法は私の頭頂に降りかかった。私の汚れは私の足の前にある。私は終わりの事柄を思わず、みじめに倒れた(詩篇7:15以下)。46. 私を慰める者はいない。ああ、放縦の実のなんと苦いことか。
Amarior felle, crudelior gladio. Quomodo facta sum in desolationem? Subito defeci, perii propter iniquitatem meam velut e somno exsurgens; ideo in civitate Domini nullificata est imago mea (Psal. LXXII, 19, 20) .
PL 16, 381C胆汁よりも苦く、剣よりも残酷である。どうして私は荒れ果てたものとなったのか。突然、私は力尽き、私の不法のゆえに滅んだ。眠りから起き上がる者のように。それゆえ、主の都で私の像は無きものとされた(詩篇72:19, 20)。
Deletum est de libro vitae nomen meum, facta sum sicut nectua in domicilio, sicut passer unicus in aedificio: non est qui consoletur me.
PL 16, 382A私の名は命の書から消され、私は住まいの中のフクロウ〔刷りの文字がかすれて定かでないが noctua(フクロウ)と読む〕のように、建物の中の孤独なスズメのようになった。私を慰める者はいない。
Considero a dextris, et video quia non est qui agnoscat me (Psal. CI, 7 et seq.) Periit fuga a me, et non est qui requirat animam meam (Psal. CXLI, 5) . Facta sum sicut vas perditum, audivi vituperationem omnium circa me habitantium.
PL 16, 382A右を見ても、私を知る者はいないと分かる(詩篇101:7以下)。逃げ道は私から失われ、私の魂を尋ね求める者はいない(詩篇141:5)。私は壊れた器のようになり、私の周りに住む人々みなの嘲りを聞いた。
Vae diei illi in quo me infelix genuit mater, et lux ista crudelis excepit! Oportuerat me non fuisse natam, quam sic in gentibus fabula fierem (Psal. XXX, 13, 14) . Propter me confusio facta est omnibus famulis Domini, et eum digne colentibus (Job. III, 3) .
PL 16, 382A私を不幸にも産んだ母のその日に、この残酷な光が私を迎えたその日に、災いあれ。私はこのように諸国民の間で語り草となるくらいなら、生まれなかったほうがよかったのに(詩篇30:13, 14)。私のために、主のすべての僕たち、また主を正しく敬う者たちに、恥辱が生じた(ヨブ記3:3)。
47. Lugete me, montes et colles; lugete me, fontes et flumina; quia fletus filia ego sum. Lugete me, bestiae silvarum, reptilia terrae, et volucres coeli, et omnis anima quae vita frueris.
PL 16, 382A47. 山々と丘よ、私のために嘆け。泉と川よ、私のために嘆け。私は涙の娘だからである。森の獣たち、地を這うもの、空の鳥たち、命を享けるすべての魂よ、私のために嘆け。
Nam vos beatae, ferae et volucres, quibus nullus metus de inferis, neque post mortem reddenda est ratio: in nos manet poena crudelis tartari, quia habentes sensum, delinquimus; ideo non est pax peccatoribus.
PL 16, 382Bというのも、獣と鳥たちよ、諸君は幸いである。諸君には冥界への恐れがなく、死後に申し開きをすべきこともない。我々には、タルタロスの残酷な刑罰が待っている。感覚をもちながら罪を犯すからである。それゆえ、罪人たちに平和はない。
48. Meum peccatum, mea iniquitas, non sunt similia offensis hominum; quia impietas est. Carnem pollicita servare virginem, et castitatem professa publice, mentita sum Domino; ideo non est mihi fiducia invocandi Dominum altissimum, quia obstructum est os delinquentium.
PL 16, 382B48. 私の罪、私の不法は、人間どうしの過ちに似ていない。不敬だからである。私は肉をおとめのまま守ると約束し、貞潔を公に誓願しながら、主に偽った。それゆえ、いと高き主を呼ぶ確信は私にない。罪を犯す者たちの口は塞がれているからである。
Nam meum malum Propheta cecinit, quod qui elongant se a Deo, peribunt: disperdit omnem fornicantem a se (Ps. LXXII, 27). Et iterum: Adhaesit lingua mea faucibus meis, et in pulverem mortis deductus sum (Psal. XXI, 16) .
PL 16, 382Bというのも、預言者は私の悪を歌った。神から自らを遠ざける者は滅びる。神は、神から離れて淫行するすべての者を滅ぼす(詩篇72:27)。また別の箇所では、私の舌は私の喉に貼りつき、私は死の塵の中に引き下ろされた(詩篇21:16)。
49. Verumtamen clamabo ad Dominum, cum adhuc tempus est, dum datur spatium; quia in morte non est memoria, et in inferno non est confessio: Domine, ne in ira tua arguas me, neque in furore tuo corripias me.
PL 16, 382C49. それでも私は主に向かって叫ぼう。まだ時があるうちに、猶予が与えられているうちに。死の中には思い出がなく、冥界には告白がないからである。主よ、汝の怒りで私を責めず、汝の憤りで私を懲らしめるな。
Quoniam sagittae tuae infixae sunt mihi, nec est sanitas in carne mea a vultu irae tuae: non est pax ossibus meis a facie peccatorum meorum. Quoniam iniquitates meae superposuerunt caput meum, et sicut onus grave gravatae sunt super me.
PL 16, 382C汝の矢は私に深く刺さり、汝の怒りの前に、私の肉に健やかなところはない。私の罪のゆえに、私の骨に平安はない。私の不法は私の頭を越え、重い荷のように私にのしかかった。
Computruerunt et deterioraverunt cicatrices meae, a facie insipientiae meae. Miseriis afflicta sum, et curvata usque in finem, rugio a gemitu cordis mei (Psal. XXXVII, 1, 9) .
PL 16, 382C私の傷あとは、私の愚かさのゆえに、腐り、悪化した。私は悲惨に苦しめられ、終わりまで身を屈め、心の呻きのゆえにうなる(詩篇37:1, 9)。
Cor meum turbatum est intra me, dereliquit me virtus mea, et lumen oculorum meorum non est mecum (Psal. XXXVII, 1-9) .
PL 16, 382C私の心は私の内で乱れ、私の力は私を見捨て、私の目の光は私とともにない(詩篇37:1-9)。
Deus, repulisti me et destruxisti me, ostendisti mihi dura, potasti me vino compunctionis (Psal. LIX. 4, 5) : expulsa sum ab oculis tuis, jam non adjiciam ut resurgam ad templum sanctum tuum, et facta sum in exterminio.
PL 16, 383A神よ、汝は私を退け、私を打ち壊し、私に厳しいことを示し、悔恨のぶどう酒を私に飲ませた(詩篇59:4, 5)。私は汝の目の前から追い出され、もはや汝の聖なる神殿へ立ち上がることはない。私は滅びの中に置かれた。
50. Quae utilitas in sanguine tuo, dum descendi in corruptionem (Psal. XXIX, 10) ? Numquid mortuis facies mirabilia, aut medici suscitabunt (Psal. LXXXVII, 11) ?
PL 16, 383A50. 汝の血に何の益があるのか、私が滅びに下るときに(詩篇29:10)。汝は死者に不思議を行うのか。それとも医者たちが起こすのか(詩篇87:11)。
Tuus sermo est, tuapromissio est: Nolo mortem peccatoris, sed conversionem et vivat (Ezech. XXXIII, 11) : ad te, Deus meus, mea conversio; quia solus potes renovare omnia, et ab inferis animas revocas.
PL 16, 383Aそれは汝の言葉、汝の約束〔底本は tuapromissio。tua promissio と読む〕である。「私は罪人の死を望まない。立ち返って生きることを望む」(エゼキエル33:11)。私の神よ、私の立ち返りは汝にある。ただ汝だけがすべてを新たにでき、冥界から魂を呼び戻すからである。
Tu solvis compeditos: tu, Deus, allisos erigis, caecos illuminas, mortuos suscitas. 51. Erravi sicut ovis perdita (Psal. CXVIII, 176) : require famulam tuam, ne lupus crudelis glutiat me. Multi dicunt animae meae: Non est salus illi in Deo ejus (Psal. III, 3) .
PL 16, 383A汝は足かせをはめられた者を解き、神よ、汝は打ちのめされた者を立たせ、盲人の目を開き、死者を起こす。51. 私は失われた羊のようにさまよった(詩篇118:176)。汝の仕え女を尋ね求めよ。残酷な狼が私を呑み込まないように。多くの者が私の魂に言う。「あの者に、その神による救いはない」(詩篇3:3)。
Sed tuum consilium tecum est. (Psal. CVIII, 84) . Quot sunt dies famulae tuae, quando facies mecum judicium? Sed ne intres in judicium cum famula tua (Psal. CXLII, 2) .
PL 16, 383Bだが、汝の計らいは汝のもとにある(詩篇108:84)。汝の仕え女の日は幾日あるのか。いつ汝は私と共に裁きを行うのか。だが、汝の仕え女との裁きに入るな(詩篇142:2)。
Defecit in salutari tuo anima mea, defecerunt in lacrymas oculi mei, effusa est in terram gloria mea (Psal. CXVIII, 81) . Quando respiciens restitues animam meam (Psal. XXXIV, 17) ?
PL 16, 383B私の魂は汝の救いに力尽き、私の目は涙に尽き果て、私の栄光は地に注ぎ出された(詩篇118:81)。いつ顧みて、私の魂を回復させるのか(詩篇34:17)。
Propter iniquitatem meam corripuisti me, et tabescere fecisti sicut araneam animam meam (Psal. XXXVIII, 12) . Memento, Domine, quod pulvis sum: vide humilitatem meam, et laborem meum, et remitte omnia peccata mea (Psal. XXIV, 18) .
PL 16, 384A私の不法のゆえに汝は私を懲らしめ、私の魂をクモのように衰えさせた(詩篇38:12)。主よ、思い起こせ、私が塵であることを。私の卑しさと労苦を見て、私のすべての罪を赦せ(詩篇24:18)。
Remitte mihi ut refrigerer, priusquam abeam, et amplius non ero, nec in inferno erit confessio (Psal. XXXVIII, 14) .
PL 16, 384A私が去り、もはやいなくなる前に、私が安らぐよう、私を赦せ。冥界には告白がないであろう(詩篇38:14)。
52. Potens es, Domine, conscindere saccum et praecingere me laetitia (Psal. XXIX, 12) : dirumpere vincula mea, quibus ligata sum atque constricta, qui Rahab sordidam non aspernatus es (Josue VI, 17) .
PL 16, 384A52. 主よ、汝は力がある。粗布を裂き、私を喜びで帯びさせることが(詩篇29:12)。私が縛られ締めつけられている鎖を断ち切ることが。汚れたラハブを退けなかった汝には(ヨシュア記6:17)。
Iram tuam, Domine, aufer a me, quia peccavi tibi crudeliter, donec justifices causam meam, et educas me in lumine. Deus virtutum, da poenitentiae effectum, confessioni perseverantiam; ne me induret deceptor animae.
PL 16, 384A主よ、汝の怒りを私から除け。私は汝に対して残酷に罪を犯したからである。汝が私の訴えを正しいとし、私を光の中に導き出すまで。もろもろの力の神よ、悔い改めの実を、告白の堅忍を与えよ。魂を欺く者が、私をかたくなにしないように。
Hoc mihi donum, hanc mihi gratiam de tuo fonte praestari cupio, Deus; ut in aeternum tibi confitear: qui vivis et regnas in Trinitate in saecula saeculorum. Amen.
PL 16, 384Bこの賜物を、この恩寵を、汝の泉から私に授けてほしい、神よ。私が永遠に汝を告白するために、それを私は願う。三位一体のうちに生き、治める汝よ、世々に至るまで。アーメン。